Muzeum Geologiczne. Państwowy Instytut Geologiczny PIB

Typ Tytułsortuj malejąco Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe Agatofizy permskie z Nowego Kościoła - tajemnicze struktury produktem procesów agatogenzy

Agaty z Nowego Kościoła są częstym elementem naszych polskich kolekcji geologicznych. To buły agatowe zwane agatofizami, w których komory i pustki wypełnione są  kolorowymi, wstęgowanymi chalcedonami i związkami żelaza. Trofeum kopacza agatów przecinamy biegunowo lub równikowo, dążąc do uzyskania maksymalnej powierzchni. Połówki poddajemy obróbce szlifowania i polerowaniu. Ukazuje się nam ciekawy, niepowtarzalny obraz, jakby namalowany miliony lat temu ręką przyrody, dokumentujący wiele procesów geochemicznych. Rekonstrukcja tych procesów agatogenezy to niezakończony proces badawczy dla współczesnej nauki. Każdy zgład ma strefę ciasta skalnego i strefę agatową. W strefie matriksu  obserwujemy makroskopowo koncentryczne naprzemianległe jasne i ciemne smugi, obszary leukoporfiru, a nawet smoliste pseudomorfozy po kalcytach. W strefie agatowej wyróżniamy m.in. struktury monocentryczne, horyzontalnie stratyfikowane, deformacyjne np. ujścia. Przy dokładniejszym oglądzie agatofiz z Nowego Kościoła, pomimo sloganu, że każdy agat jest inny, odnajdujemy podobieństwa do agatofiz z setek innych lokalizacji światowych. Podobne są powierzchnie zewnętrzne jak i też też struktury wewnętrzne widoczne na zgładach jako owocnie (guziki), sierpy, kowadła, atole, motyle, rybie ogony czy odwrócone omegi. Można wydzielić rodziny i typy agatofiz wg. dominującej cechy. Struktura owocni objęta "omegą z dziubkiem" przybliża nas do odpowiedzi, jak powstały litofizy. Obrazy pod mikroskopem, tajemnicze bioślady i kolorowe pigmenty to odrębny cudowny mikrokosmos. Pomimo wielu prób agatów  nie udało się wyhodować w laboratoriach i nadal pozostają tajemniczymi przyjacielskimi geoobiektami. A o tym usłyszycie Państwo na spotkaniu.

Nauki o Ziemi
  • pon., 2018-09-24 17:30
Lekcja festiwalowa Agaty - najurodziwsze płody polskiej ziemi

Agaty - tajemnicze kolorowe wstęgowane wypełniacze pustek skalnych - towarzyszą ludzkości od zarania dziejów. Zbudowane są z różnych minerałów, dominuje skrytokrystaliczny chalcedon ( SiO2) i związki żelaza. Występują w Polsce w kilku złożach i wielu odmianach. Najbardziej agatonośne są Góry Kaczawskie na Dolnym Śląsku (okolice Nowego Kościoła - tzw. buły agatowe, zwane obecnie agatofizami, i okolice Lwówka Śląskiego w melafirach i ich zwietrzelinie). Są przedmiotem pożądania kolekcjonerskiego i jubilerskiego. Od czasów rzymskich były surowcem, z którego można wydobyć piękno i utrwalić rysy twarzy w gemmach. Z agatu zbudowany jest tzw. Kielich św. Wojciecha i ponoć święty Graal. Dzisiaj najczęściej przecinamy bułę agatową i połówki poddajemy obróbce szlifowania na proszkach korundowych i polerowaniu. Ukazuje się nam obraz jakby namalowany miliony lat temu ręką przyrody, dokumentujący wiele procesów geochemicznych. Rekonstrukcja tych procesów to niezakończony proces badawczy dla współczesnej nauki - pomimo wielu prób agatów  nie udało się wyhodować w laboratoriach.

  • pon., 2018-09-24 10:00
Lekcja festiwalowa Bezkręgowce pradawnych mórz

Na zajęciach, oprócz krótkiego wstępu na temat paleontologii i pracy paleontologów, omawiane będą najważniejsze grupy zwierząt bezkręgowych żyjących miliony lat temu w pradawnych morzach również na terenie Polski.

Celem zajęć jest:

  • zainteresowanie dzieci paleontologią;
  • wyjaśnienie pojęcia skamieniałości i sposobu ich powstawania;
  • zapoznanie z warunkami pracy paleontologów oraz z metodami poszukiwania skamieniałości;
  • zaznajomienie z bezkręgowcami z dawnych epok;
  • uświadomienie, jak wyglądała dawna bioróżnorodność i czym różniła się od dzisiejszej;
  • nabycie praktycznej umiejętności rozpoznawania skamieniałości;
  • rozbudzenie w dzieciach ciekawości i pasji badawczej;

 

Forma zajęć: warsztaty

  1. Warsztaty:
    Podczas warsztatów dzieci obejrzą prezentację multimedialną opatrzoną licznymi ilustracjami, a także będą wybierać i rozpoznawać omawiane bezkręgowce spośród skamieniałości.
  • śr., 2018-09-26 10:00
Lekcja festiwalowa Historia życia na Ziemi

Podczas zajęć uczniowie poznają historię życia na naszej planecie od momentu jego powstania aż do pojawienia się pierwszych ludzi. Dowiedzą się, jakie zwierzęta i rośliny żyły w kolejnych epokach geologicznych oraz jak zmieniał się otaczający je świat. Na podstawie animowanej prezentacji multimedialnej oraz informacji podawanych przez prowadzących uczniowie samodzielnie wykonają uproszczoną tabelę stratygraficzną obrazującą zmiany w środowisku biotycznym.

  • czw., 2018-09-27 12:00
Lekcja festiwalowa Jak rozpoznać mieszkańców mórz sprzed milionów lat

Warsztaty przybliżają zagadnienia związane z powstaniem skamieniałości i pokazują bogactwo świata zwierząt zamieszkałych zbiorniki wodne na terenach Polski w przeszłości geologicznej. Na wstępie prezentowane są informacje świadczące o istnieniu życia organicznego od ponad 3,5 mld lat oraz informacje o powstaniu skamieniałości. Co może się stać ze zwierzęciem po jego śmierci? Do skamieniałości zaliczamy nie tylko szczątki organizmów, lecz także ślady ich działalności. Jako przykłady: ślady spoczynkowe i ślady przemieszczenia się trylobitów, norka mieszkalna wykonana przez małża Solemya, ślady żerowania. W naukach geologicznych skamieniałości służą głównie do wyznaczania względnego wieku skał. Omawiane grupy zwierząt młodzież szkolna samodzielnie odnajduje wśród okazów zgromadzonych w kolekcji dydaktycznej. Przedstawione skamieniałości należą do różnych typów zwierząt – od form najprostszych do coraz bardziej zaawansowanych ewolucyjnie: gąbki, koralowce, małże, głowonogi.

  • czw., 2018-09-27 10:00
Spotkanie festiwalowe Piknik urodzinowy dinozaura Dyzia

We wrześniu tego roku opierzony dinozaur Dyzio, który mieszka w Muzeum Geologicznym, kończy 21 lat i serdecznie zaprasza na swoją imprezę urodzinową!
Zapraszamy wszystkich 23 września do Muzeum Geologicznego PIG-PIB na rodzinny piknik .

W programie:

- spotkanie z paleontologami
- wykłady popularnonaukowe
- pokazy zdjęć z wykopalisk paleontologicznych
- mini-wykopaliska dla najmłodszych
- gry i zabawy edukacyjne
- warsztaty plastyczne
- rozpoznawanie skał i skamieniałości
- geologiczne i paleontologiczne konkursy z nagrodami

................. i wiele wiele innych

Nauki o Ziemi
  • ndz., 2018-09-23 10:00
Spotkanie festiwalowe Podróż geologa przez Układ Słoneczny

Podczas wykładu zostanie przedstawione okiem geologa autorskie spojrzenie na dane uzyskane  z misji międzyplanetarnych sond kosmicznych podróżujących w różne zakątki Układu Słonecznego. Dzięki tym misjom kosmicznym otrzymaliśmy  informację o ukształtowaniu powierzchni terenu i budowie geologicznej niektórych planet i księżyców. Uzyskane dane wielu badaczom planetarnym umożliwiły badanie rozwoju  procesów  wulkanicznych i tektonicznych planet. Jednocześnie analizowano wysokorozdzielcze satelitarne dane pod kątem mineralogii skał, rozwoju procesów eolicznych,  występowania wody oraz identyfikacji przejawów ruchów masowych (np. osuwisk). W rezultacie otrzymano kompleksową, często spektakularną informację na temat procesów geologicznych zachodzących na innych ciałach niebieskich. Jest to szczególnie intrygujący problem badawczy w dobie odkrywania nowych układów planetarnych wokół innych gwiazd.

Nauki o Ziemi
  • wt., 2018-09-25 17:30
Spotkanie festiwalowe Surowce mineralne w życiu społeczeństwa i jednostki

Rozwój cywilizacyjny człowieka jest możliwy tylko z wykorzystaniem zasobów naturalnych Ziemi. Eksploatacja surowców była prowadzona od tysięcy lat, o czym świadczą liczne znaleziska archeologiczne. Przechodzenie na coraz wyższe poziomy rozwoju powodowało lawinowy wzrost zapotrzebowania na surowce. Z kolei pojawienie się potrzeb estetycznych u człowieka spowodowało, że zaczęto wykorzystywać surowce również do produkcji ozdób (biżuteria), zdobienia ciała i wykonywania malowideł naskalnych (farby mineralne). Czy możemy sobie wyobrazić nasze funkcjonowanie bez surowców mineralnych? Rozglądnijmy się dookoła: wszystko co nas otacza, a jest wytworem człowieka, jest zbudowane z przetworzonych surowców mineralnych. Paradoksem natomiast jest to, że o wiele większą wagę przywiązujemy do ochrony odnawialnych elementów przyrody niż jej elementów nieodnawialnych, jakimi są złoża surowców mineralnych.

Nauki o Ziemi
  • pon., 2018-09-24 16:00
Lekcja festiwalowa Węgiel - ważny surowiec energetyczny

Wyobraźcie sobie rozległe podmokłe tereny, pełne bagnisk i torfowisk, które porastały gigantyczne rośliny. Czy uwierzycie, że tak właśnie wyglądała Polska ok. 350 i 20 mln lat temu? Gigantyczne karbońskie paprocie, widłaki i skrzypy porastały rozległe bagna, a ciepły i wilgotny klimat sprzyjał bujnemu rozwojowi roślin zarodnikowych. Na miejscu ogromnych torfowisk po wielu milionach lat powstały złoża węgla kamiennego - największego bogactwa karbonu.

Podobne warunki zapanowały w miocenie, kiedy to w rejonie m. in. dzisiejszego Bełchatowa wokół jeziora rozwinęły się bagniska i torfowiska oraz lasy iglaste. Wody znosiły do jeziora materię organiczną, która z czasem zamieniła się w znany nam węgiel brunatny.

Węgiel jest ważnym surowcem energetycznym, na którym w dużej mierze opiera się Polska gospodarka. Węgiel brunatny w Polsce jest prawie w całości wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej i ogrzewania. Węgiel kamienny jest szeroko stosowany w energetyce, ale również w przemyśle i życiu codziennym

Na lekcji nauczysz się odróżniać sigilarię od lepidodendrona, dowiesz się, jakie są rodzaje węgla, jak powstały i gdzie dziś w Polsce można je znaleźć.

 

  • wt., 2018-09-25 10:00
Spotkanie festiwalowe Z mineralogią za pan brat

Wykład będzie zawierał informacje o rozwoju mineralogii na przestrzeni dziejów, poruszy zagadnienia związane z definicją minerału, jego cechami i znaczeniem oraz przybliży wybrane minerały.

Nauki o Ziemi
  • wt., 2018-09-25 16:00