Wydział Biologii UW

Typ Tytuł Opis Dziedzinasortuj malejąco Termin
Lekcja festiwalowa Zagraj w metabolizm

Zajęcia mają na celu przybliżenie zagadnień związanych z metabolizmem komórkowym. Po omówieniu podstaw oddychania komórkowego, uczestnicy zagrają w autorską grę planszową, dzięki której utrwalą sobie najważniejsze pojęcia z biochemii dotyczące szlaków metabolicznych.

  • śr., 2018-09-26 10:00
Lekcja festiwalowa Jak rośliny się ruszają?

Wbrew obiegowym opiniom, rośliny nie są pozbawione zdolności do poruszania. Wręcz przeciwnie, czasem ruchy roślin są bardzo dynamiczne. W trakcie pokazu zobaczą Państwo przykłady ruchów roślin, a my postaramy się wyjaśnić, jakie mechanizmy są za nie odpowiedzialne.

  • wt., 2018-09-25 13:00
Lekcja festiwalowa Od degeneracji do rekonstrukcji – tajemnice regeneracji mięśni Szkieletowych

Regeneracja to niezwykły proces prowadzący do odbudowy prawidłowej struktury mięśni szkieletowych po uszkodzeniu mechanicznym lub wynikającym z miopatii. Podczas wykładu zostaną zaprezentowane najnowsze doniesienia naukowe dotyczące regeneracji mięśni i badań nad wspomaganiem tego procesu oraz mobilizacji komórek macierzystych do uszkodzonej tkanki.

  • pt., 2018-09-28 13:00
Lekcja festiwalowa Co łączy lodówkę i buty sportowe, czyli opowieść o nanocząstkach

Co łączy lodówkę, buty sportowe i krem z filtrem UV? 

Uczestnicy lekcji dowiedzą się, co to są nanocząstki i dlaczego są tak wyjątkowe. Pozornie niepozorne stanowią podstawę niezwykle dynamicznie rozwijającej się nanotechnologii, cieszą się zainteresowaniem zarówno nauki, jak i przemysłu. Popularne wśród naukowców, mało znane przeciętnemu człowiekowi, a przecież obecne w jego życiu.

Czemu nanocząstki zawdzięczają swoją wyjątkowość i w jakich jeszcze zaskakujących produktach codziennego użytku można je znaleźć? Na te pytania znajdziemy odpowiedzi w czasie lekcji. 

Spotkanie podzielone będzie na dwie części. Pierwsza to krótki wykład o wyjątkowych właściwościach i zastosowaniach nanocząstek, często zaskakujących i niezwykłych. Druga część spotkania to gra, w której, aby wygrać, trzeba znaleźć odpowiedź na intrygujące pytanie. Droga do odpowiedzi prowadzić będzie przez labirynt pytań i zagadkowych zadań. Przyda się odrobina sprytu i szczęścia, ale przede wszystkim wiedza, nie tylko ta zdobyta w trakcie wykładu… 

  • wt., 2018-09-25 10:00
  • wt., 2018-09-25 12:00
Lekcja festiwalowa Fabryka białek 2.0

Białka są składnikami wszystkich żywych komórek, a ich nieustanna praca zapewnia prawidłowe funkcjonowanie całych organizmów. Naukowcy starają się zgłębić tajniki białek, aby jak najlepiej zrozumieć mechanizmy komórkowe, w tym te odpowiedzialne za procesy chorobowe. Z drugiej strony, białka są wykorzystywane jako leki (np. insulina), a dzięki swoim zróżnicowanym właściwościom znajdują zastosowanie także w przemyśle, np. spożywczym i chemicznym. Zarówno niektóre cele badawcze (coraz lepsze poznawanie białek), jak i praktyczne zastosowania przemysłowe wymagają uzyskania wyizolowanych białek, oczyszczonych od innych składników komórkowych. W trakcie zajęć opowiemy o tym, jak skłonić bakterie, by produkowały dowolne (nawet ludzkie) białko oraz zaprezentujemy wybrane metody, które naukowcy stosują na co dzień do otrzymywania białek, ich oczyszczania i podstawowej analizy. W trakcie lekcji uczniowie będą również mogli przeprowadzić własnoręcznie (w kilkuosobowych zespołach) prostą procedurę eksperymentalną.

  • wt., 2018-09-25 10:00
Lekcja festiwalowa Co mi zrobisz, jak mnie wyhodujesz? (Wykrywanie i identyfikacja bakterii)

Bakterie to mikroorganizmy, które opanowały większość dostępnych na Ziemi środowisk. Dla człowieka największe znaczenie mają te drobnoustroje, które mogą powodować mniej lub bardziej groźne choroby, a także te, które stanowią jego naturalną florę (żyją na powierzchni ciała lub w jego wnętrzu, wspomagając procesy fizjologiczne i stanowiąc barierę przeciw inwazji innych organizmów).

Na co dzień mamy możliwość przekonać się, jak istotne są dla nas bakterie. Wykorzystujemy je w domu do celów spożywczych (fermentacja) i zdrowotnych - dla przywrócenia prawidłowego funkcjonowania organizmu (jogurty wzbogacone w kultury bakterii mlekowych). Nie można również pominąć ich wykorzystania na polu naukowym jako narzędzi w badaniach biologii molekularnej i medycyny. 

Na naszych zajęciach podczas ok. 2 godzin uczestnicy będą mogli dowiedzieć się, jak hodować bakterie i jakie są sposoby ich identyfikacji.

  • czw., 2018-09-27 10:00
Lekcja festiwalowa Izolowanie barwników biorących udział w fotosyntezie

Życie na naszej planecie trwa dzięki energii słonecznej, która jest przekształcana w energię chemiczną w niezwykłym procesie zwanym fotosyntezą. Z fotosyntezą kojarzy nam się przede wszystkim zielony barwnik chlorofil. Tymczasem światło jest absorbowane także przez barwniki pomocnicze – żółte i pomarańczowe karotenoidy. Wszystkie te związki współistnieją w pozornie jednolicie zielonych liściach. Co więcej, u roślin wyższych zieleń chlorofilu też nie jest jednolita, gdyż występuje on w dwóch odmianach, jako niebieskozielony chlorofil a i żółtozielony chlorofil b. W proponowanym doświadczeniu wszystkie te barwniki można samodzielnie otrzymać i zobaczyć!

Uczestnicy zajęć wykonują całe doświadczenie całkowicie samodzielnie, zapoznając się z technikami homogenizacji i ekstrakcji materiału biologicznego oraz identyfikacji związków chemicznych. Ze świeżych liści różnych roślin uzyskują ekstrakt acetonowy zawierający mieszaninę barwników, którą rozdzielają metodą chromatografii cienkowarstwowej na chlorofile a i b, karoteny i ksantofile. Związki te identyfikują, porównując otrzymane wyniki z danymi literaturowymi.

  • czw., 2018-09-27 10:00
Spotkanie festiwalowe Metoda naukowa w praktyce

Pokazy wprowadzające do metody naukowej. Uczestnicy wezmą udział w ćwiczeniach praktycznych, dotyczących warsztatu pracy przyrodnika i będą mieli okazję sami poeksperymentować.

Nauki biologiczne
  • sob., 2018-09-29 10:00
Spotkanie festiwalowe Jak nie zostać zjedzonym: broń chemiczna w świecie roślin

Jeśli nie możesz uciec, pozostaje Ci tylko bezwzględna walka o własne życie. Tak właśnie robią rośliny - związane na dobre i na złe z miejscem, w którym wyrosły, wytwarzają cały arsenał środków chemicznych, aby odstraszyć grożących im roślinożerców. Część z wytwarzanych przez rośliny substancji nauczyliśmy się wykorzystywać np. kofeinę (poranna kawa!) czy trucizny mitotyczne (w leczeniu nowotworów), inne pozostają ciągle poważnym zagrożeniem (np. furanokumaryny wytwarzane m.in. przez barszcz Sosnowskiego). Każdą z tych substancji na pewno warto lepiej poznać! 

Nauki biologiczne
  • sob., 2018-09-29 12:30
Spotkanie festiwalowe Wstęp do biologii molekularnej – teoria a praktyka

Biologia molekularna to dziedzina, która fascynuje wiele osób, ale często jest odbierana jako hermetyczna i trudna do zrozumienia. Problem ten jest szczególnie istotny, gdy weźmie się pod uwagę aparaturę stosowaną w badaniach białek i kwasów nukleinowych, która jest niedostępna w szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Proponowany wykład jest zaproszeniem do świata biologii molekularnej – przewodnikami będą nauczyciel akademicki Wydziału Biologii UW i student Wydziału Fizyki UW realizujący badania dotyczące struktury białek w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych. Poprowadzą oni, krok po kroku, po niezwykłym świecie cząsteczek, które oddziałując ze sobą, czynią komórkę żywą. Podróż rozpocznie się od odczytania informacji genetycznej, a skończy na skomplikowanej sieci oddziaływań między białkami. Na wykładzie zostaną poruszone tematy opisywane w podręcznikach licealnych, ale zostaną one uzupełnione o wyniki najnowszych badań.

Nauki biologiczne
  • czw., 2018-09-27 16:30
Spotkanie festiwalowe Godzina dla miasta z cyklu: "Trzy spojrzenia na: bajoro, miasto, drzewo"

Przyjrzymy się miastu jako miejscu życia ludzi, innych zwierząt, roślin. Troje wykładowców wyposażonych w różne narzędzia badawcze spojrzy na miejską przyrodę, każde z innej perspektywy:

 

1. Ewolucja – jakie cechy zwierząt migrujących do miast i osiedlających się w miastach faworyzuje dobór naturalny?

 

2. Ekologia – jak działają łąki w mieście? Czy jest tu miejsce dla owadów? 

 

3. Ochrona – czy dzika przyroda w mieście jest potrzebna człowiekowi? Jak o nią dbać w obliczu presji deweloperów?

Nauki biologiczne
  • ndz., 2018-09-30 14:00
Spotkanie festiwalowe Antybiotyki – historia odkrycia, mechanizm działania, wpływ na organizm człowieka

Antybiotyki nie tylko zrewolucjonizowały leczenie infekcji bakteryjnych ludzi i zwierząt, lecz także umożliwiły dynamiczny rozwój nowych dziedzin medycyny (np. transplantologii), w dużej mierze przyczyniając się do bezprecedensowego wydłużenia życia ludzi w wieku XX. Wykład przybliży historię badań nad chemioterapeutykami oraz okoliczności odkrycia antybiotyków. Zostaną omówione mechanizmy toksycznego działania tych leków na komórki bakterii oraz procesy nabywania oporności na antybiotyki przez bakterie. Słuchacze będą także mogli poznać korzyści i efekty uboczne stosowania antybiotyków w terapii ludzi.

Nauki biologiczne
  • sob., 2018-09-29 11:00
Spotkanie festiwalowe Godzina dla bajora z cyklu: "Trzy spojrzenia na: bajoro, miasto, drzewo"

Przyjrzymy się życiu w wodzie, a konkretnie w stojącej wodzie słodkiej – jeziorach i drobnych zbiornikach. Troje wykładowców wyposażonych w różne narzędzia badawcze spojrzy w tę wodę, każdy z  innej perspektywy:

 

1. Ewolucja – zajrzymy do wnętrza jednokomórkowych organizmów wodnych, by z ich DNA odczytać przedziwne historie współpracy i pasożytnictwa.

 

2. Ekologia – zajrzymy w szuwary i pod kamienie, zbadamy dopływy i odpływy rozlewisk, by zrozumieć, jak działają ekosystemowe ‘nerki’.

 

3. Ochrona – poznamy smutne skutki osuszania drobnych zbiorników i mokradeł, dowiemy się, jak można pomóc je zachować.

Nauki biologiczne
  • ndz., 2018-09-30 13:00
Spotkanie festiwalowe ODWOŁANE - From mommy, with love – co przyszła mama wiedzieć powinna

Transmisja pionowa pasożytów, nazywana również wertykalną, jest zjawiskiem obserwowanym u wielu gatunków zwierząt, w tym u człowieka. Do wrodzonego zarażenia może dochodzić poprzez inwazję pasożyta z matki na potomstwo w trakcie ciąży, podczas porodu bądź laktacji. Możliwym skutkiem są powikłania w przebiegu ciąży, poronienia lub zarażenie rozwijającego się zarodka. Transmisja pionowa pasożytów może również prowadzić do zaburzeń rozwoju oraz wad wrodzonych potomstwa. Drogą wertykalną mogą być przenoszone zarówno wywołujące malarię pierwotniaki z rodzaju Plasmodium, jak i Toxoplasma, dla której nosicielami są koty domowe. Również nicienie (glisty ToxocaraAscaris, węgorki z rodzaju Strongyloides) zdolne są do zarażenia rozwijającego się płodu. Leczenie matki w trakcie ciąży jak i noworodków bywa problematyczne, z tego względu profilaktyka przeciwpasożytnicza w okresie ciąży ma szczególne znaczenie dla zdrowia zarówno ciężarnej, jak i rozwijającego się dziecka. Podczas wykładu zaprezentowane zostaną przykładowe gatunki pasożytów zdolnych do inwazji płodu, drogi zarażenia oraz proponowane działania mające na celu zapobieganie zarażeniom. 

Nauki biologiczne
  • pt., 2018-09-28 18:00
Spotkanie festiwalowe Światełko w ciemności – białka fluorescencyjne w badaniach biologicznych

Białka fluorescencyjne, po uprzednim wzbudzeniu, są zdolne do emisji światła o różnych długościach fali, czyli do świecenia w różnych kolorach. Ich wielka kariera rozpoczęła się niepozornie od wyizolowania na początku lat sześćdziesiątych XX w. zielonego białka fluorescencyjnego  (GFP) z komórek stułbiopława Aequorea victoria. Od tego czasu została skonstruowana cała paleta różnokolorowych białek fluorescencyjnych, które stały się potężnym narzędziem w badaniach biologicznych, pozwalająca zobaczyć to, co wcześniej pozostawało niewidoczne. Dziś jednym z podstawowych zastosowań białek fluorescencyjnych jest używanie ich jako świecących znaczników. Dzięki dołączeniu takiego znacznika można analizować inne (nieświecące) białka bezpośrednio w komórkach, czyli tam, gdzie normalnie funkcjonują. W 2008 r. badania nad białkami fluorescencyjnymi zostały uhonorowane Nagrodą Nobla, którą otrzymali Osamu Shimomura, Martin Chalfie i Roger Y. Tsien. Na wykładzie będzie można usłyszeć o historii tych badań, o niezwykłej budowie GFP, która warunkuje jego szczególne właściwości oraz o zastosowaniu białek fluorescencyjnych w badaniach biologicznych na poziomie komórkowym.

Nauki biologiczne
  • śr., 2018-09-26 17:00
Spotkanie festiwalowe Na własne oczy – komórki macierzyste

Uczestnicy warsztatów będą mieli okazję odwiedzić pracownię hodowli komórek, a także własnoręcznie wykonają doświadczenie z wykorzystaniem komórek macierzystych. 
Na zakończenie przeprowadzimy quiz.

Nauki biologiczne
  • pt., 2018-09-28 15:00
  • pt., 2018-09-28 16:30
Spotkanie festiwalowe Lekcja praktyczna – sekcja owadów

Będziemy oglądać z bliska różne gatunki owadów hodowane w laboratorium Zakładu Fizjologii Zwierząt Wydziału Biologii UW, przyjrzymy się pod binokularem sekcji gąsienicy Spodoptera littoralis – sówki bawełnówki egipskiej, a wszystko to będzie  uzupełnione krótką pogadanką na temat anatomii i rozwoju owadów.

Nauki biologiczne
  • sob., 2018-09-29 10:00
Spotkanie festiwalowe Jak nie zostać zjedzonym: broń chemiczna w świecie roślin

Jeśli nie możesz uciec, pozostaje Ci tylko bezwzględna walka o własne życie. Tak właśnie robią rośliny - związane na dobre i na złe z miejscem, w którym wyrosły, wytwarzają cały arsenał środków chemicznych, aby odstraszyć grożących im roślinożerców. Część z wytwarzanych przez rośliny substancji nauczyliśmy się wykorzystywać np. kofeinę (poranna kawa!) czy trucizny mitotyczne (w leczeniu nowotworów), inne pozostają ciągle poważnym zagrożeniem (np. furanokumaryny wytwarzane m.in. przez barszcz Sosnowskiego). Każdą z tych substancji na pewno warto lepiej poznać! 

Nauki biologiczne
  • pt., 2018-09-28 16:30
Spotkanie festiwalowe Świat na zielono – jak stworzyć więcej roślin?

Ludzkość potrzebuje coraz więcej roślin, ponieważ zużywa coraz więcej żywności, biopaliw i surowców dla różnych gałęzi przemysłu. Naukowcy, rolnicy i inżynierowie pracują nad nowymi, bardziej wydajnymi i odpornymi odmianami. Ale jak ze skali laboratoryjnej dojść do setek hektarów upraw? Okazuje się, że dzięki wykorzystaniu naturalnych procesów zachodzących w roślinach, można z jednej rośliny otrzymać miliony. Dlatego mikrorozmnażanie roślin może być makrobiznesem!

Nauki biologiczne
  • wt., 2018-09-25 16:00
Spotkanie festiwalowe Godzina dla drzewa z cyklu: "Trzy spojrzenia na: bajoro, miasto, drzewo"

Przyjrzymy się drzewu jako miejscu i symbolowi życia. Podczas trzech krótkich wystąpień, wykładowcy wyposażeni w różne narzędzia badawcze spojrzą na samotne drzewo lub na wielki las, każdy z innej perspektywy:

 

1. Ewolucja – jakie cechy z czasów, kiedy nasi przodkowie przemierzali nieprzebyte lasy, nadal wpływają na nasze zachowanie?

 

2. Ekologia – drzewo nie żyje w izolacji, żywe drzewo to cały ekosystem, a martwe drzewo to kolejny ekosystem – co tam się dzieje?

 

3. Ochrona – co chronimy, chroniąc las? 

Nauki biologiczne
  • ndz., 2018-09-30 15:00
Spotkanie festiwalowe Komórki macierzyste, czyli tam i z powrotem

Komórki macierzyste obecne w naszych organizmach odpowiedzialne są za odnowę i regenerację tkanek i narządów. W laboratoriach wykorzystywane są do badań, których celem jest zrozumienie ich funkcjonowania, a także opracowanie terapii różnego rodzaju schorzeń. Podczas wykładu zaprezentowane zostaną te, z których może powstać każdy rodzaj tkanki: komórki pluripotencjalne.

Nauki biologiczne
  • pt., 2018-09-28 15:00
Spotkanie festiwalowe Biochemiczna podróż w nieznane – w poszukiwaniu enzymów sierocych

Enzymy – biologiczne katalizatory reakcji chemicznych – są niezbędne dla istnienia życia na Ziemi. To dzięki nim, we wszystkich żywych organizmach mogą zachodzić reakcje chemiczne, bez szkody dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Enzymy odpowiadają nie tylko za trawienie pokarmu, ale przede wszystkim biorą udział w neutralizowaniu toksycznych związków czy wytwarzaniu energii. Bardzo wiele enzymów już znamy, ale jeszcze wiele oczekuje na odkrycie. Jedną z takich grup są enzymy sieroce – jedna z największych zagadek współczesnej biochemii. Od lat prowadzone są intensywne badania, których głównym celem jest charakterystyka molekularna (czyli określenie genów) nieznanych nam enzymów. Mimo pracy, jaką do tej pory włożono w rozwikłanie największych zagadek enzymów sierocych, nadal wiele z nich czeka na odkrycie i opisanie. Dopiero niedawny rozwój nowoczesnych technik biologii molekularnej, bioinformatyki i proteomiki (nauki o białkach) przyśpieszył badania nad tymi niezwykłymi enzymami. Dzięki metodom sekwencjonowania białek z wykorzystaniem spektrometrii mas, możliwe stało się dokładne określanie genów kodujących enzymy sieroce. Wszystko to pozwala na badanie enzymów sierocych pod kątem nowoczesnych terapii skierowanych przeciwko chorobom cywilizacyjnym, nowotworom czy – dużo słabiej opisanym – chorobom sierocym. W trakcie wykładu przedstawię Państwu aktualny stan wiedzy w dziedzinie enzymów sierocych, a także przybliżę to, w jaki sposób poszukuje się i rozwiązuje ich zagadki. Co więcej, w trakcie wykładu przewidziany jest pokaz, który pomoże przybliżyć Publiczności, w jaki sposób działają enzymy i dlaczego są one tak istotne dla naszego życia. Wszystko to przedstawię Państwu ja – Biochemiczny Detektyw. Zapraszam każdego, kto jest głodny wiedzy biochemicznej!

Nauki biologiczne
  • czw., 2018-09-27 18:00
Spotkanie festiwalowe Krucjaty bakterii – wielkie epidemie dawniej i dziś

Historia chorób bakteryjnych: wielkie epidemie i wielkie odkrycia w bakteriologii. Przegląd wybranych bakterii chorobotwórczych i chorób przez nie wywoływanych – aspekty kliniczne i mikrobiologiczne. Problem lekooporności. Wykrywanie i zwalczanie bakterii chorobotwórczych.

Nauki biologiczne
  • wt., 2018-09-25 17:00