Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN

Typ Tytuł Opis Dziedzinasortuj malejąco Termin
Spotkanie festiwalowe Uwaga kleszcze!

UWAGA KLESZCZE! Hasło to, niczym zdarta płyta, powraca co roku strasząc nas przed konsekwencjami pogryzienia przez te niewielkie pajęczaki. Czy naprawdę mamy się czego bać? Otóż jesteśmy gatunkiem, u którego wszystko co nieznane, wywołuje nie tylko strach, ale też rozbudza niesamowitą wyobraźnię. Z tego też względu, wokół kleszczy narosło wiele mitów i niedomówień.

Serdecznie zapraszam na wspólne spotkanie, podczas którego razem rozprawimy się z tymi mitami. W przystępny sposób opowiem o biologii kleszczy, jak to się dzieje, że są przyczyną wielu chorób oraz o obecnie dostępnych metodach diagnozowania chorób odkleszczowych. Zostaną wyjaśnione poszczególne metody diagnostyczne takie jak ELISA, western blot czy PCR oraz przedstawione ich dobre jak i złe strony. Odpowiemy na pytania: co znaczy wynik fałszywie dodatni i fałszywie ujemny, co to jest czułość testu diagnostycznego, co sprawia, że otrzymany wynik jest wiarygodny.

biologia
  • sob., 2017-09-23 09:00
Lekcja festiwalowa Jak i gdzie można hodować komórki?

Uczestnicy dowiedzą się jak wygląda laboratorium zajmujące się hodowlami komórkowymi in vitro w Instytucie Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN. Prowadzący opowiedzą, co jest potrzebne przy pracy z hodowlami komórkowymi. Pokażemy, gdzie mieszkają komórki w laboratorium (praca z komorą laminarną, prezentacja naczyń hodowlanych) i opowiemy, co jedzą (wytłumaczymy co i dlaczego znajduje się w pożywce hodowlanej). Każdy będzie mógł wcielić się w rolę naukowca – założyć fartuch laboratoryjny, rękawiczki oraz samodzielnie przygotować pożywkę hodowlaną przy użyciu prawdziwych probówek laboratoryjnych, pipet, cylindrów, zlewek i mieszadeł. Sprawdzimy jakie są odczyny przygotowanych przez nas roztworów przez pomiar pH. Zastosowane płyny i substancje będą nieszkodliwą imitacją składników pożywki, np. soki, roztwory barwników spożywczych, sól, cukier.

Ponadto, zaprezentujemy jakie komórki są hodowane w Instytucie Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN (szalki i szkiełka z utrwalonymi komórkami oglądane pod mikroskopem) i wyjaśnimy, do czego nam wszystkim może się to przydać.

biologia
  • wt., 2017-09-26 10:00
  • wt., 2017-09-26 12:00
Spotkanie festiwalowe Zagadka autystycznego mózgu

Zaburzenia rozwoju układu nerwowego, czyli choroby neurorozwojowe dotykają już ponad 1% populacji dzieci na świecie. Mimo licznych badań naukowcom wciąż nie udało się wyjaśnić dokładnych przyczyn ich występowania. Nie udało się również opracować skutecznych metod leczenia. Wydaje się, że brak jest pojedynczej przyczyny, a choroby te są wynikiem kombinacji czynników środowiskowych, genetycznych, neurologicznych oraz immunologicznych.

Najczęściej występującą chorobą neurorozwojową są zaburzenia ze spektrum autyzmu (Autism Spectrum Disorder, ASD). ASD charakteryzuje się zaburzeniami poznawczymi, które dotyczą głównie percepcji i przetwarzania informacji. W konsekwencji zmiany te prowadzą do zaburzeń w komunikacji, interakcjach społecznych i powstania stereotypowych wzorców zachowań – łącznie nazywanych „triadą autystyczną”. Sugeruje się, że u podstaw ASD leżą zaburzenia struktury i funkcji synaps czyli połączeń między komórkami nerwowymi. Synapsy przekazują (i modyfikują) informację. Za zaburzenia funkcji synaps mogą odpowiadać zarówno czynniki genetyczne (mutacje, polimorfizm) jak i środowiskowe (np. toksyny i infekcje w życiu płodowym).

W niniejszym wykładzie przedstawiony będzie stan obecnej wiedzy neurobiologicznej dotyczącej ASD. Omówione zostaną badania podstawowe, w tym zwierzęce modele ASD. Opisane zostaną prawdopodobne przyczyny i mechanizmy przebiegu tych chorób oraz przedstawione będą potencjalne sposoby leczenia tego zaburzenia.

biologia
  • sob., 2017-09-23 10:30
Spotkanie festiwalowe Badanie zachowania zwierząt w laboratorium; przykłady konkretne

Zwierzęta laboratoryjne nazywamy organizmami modelowymi, dzięki którym odtwarzamy i odzwierciedlamy zjawiska obserwowane u ludzi. „Modelowanie” dotyczy wielu aspektów biologii człowieka m.in. wybranych ludzkich zachowań, także tych których zmiany obserwujemy u pacjentów jako objawy chorób. Okazuje się, że zachowania zwierząt niejednokrotnie w znacznym stopniu przypominają zachowania ludzi. Przedstawione zostanie, w jaki sposób u myszy i szczurów potrafimy zmierzyć poziom lęku i „depresji”. Omówione zostaną także wybrane badania procesów dotyczących uczenia się i pamięci oraz zachowań charakterystycznych dla zwierząt laboratoryjnych – wokalizacje ultradźwiękowe gryzoni. Przedstawione zostaną przykłady wykorzystania zwierząt transgenicznych, które umożliwiają zastosowanie mikroskopowych technik fluorescencyjnych a także technik optogenetycznych kontrolujących aktywność neuronów. Dzięki laboratoryjnym badaniom zachowania zwierząt wiemy coraz więcej na temat funkcjonowania mózgu i mechanizmów chorób mózgu.

biologia
  • sob., 2017-09-30 12:30
Spotkanie festiwalowe Czy choroba Parkinsona może zaczynać się w jelitach?

Najnowsze doniesienia wskazują, że objawy choroby Parkinsona mogą zależeć od rodzaju flory bakteryjnej żyjącej w naszym jelicie. Do tej pory większość badań nad tą chorobą skupiała się na procesach zachodzących w mózgu, a zwłaszcza na procesach odpowiedzialnych za obumieranie neuronów istoty czarnej - struktury odpowiadającej za koordynację ruchową.

Okazuje się jednak, że nasze dotychczasowe spojrzenie na chorobę Parkinsona mogło być błędne, gdyż prawdopodobnie główną przyczyną tej choroby mogą być zaburzenia jelitowe wywołane przez nieprawidłową mikroflorę. Już kilka lat temu naukowcy zauważyli, że parkinsonicy często cierpią na zaparcia, a także inne zaburzenia trawienne; problemy te pojawiają się długo przed wystąpieniem pierwszych objawów choroby.

Istnieją również dowody, że osoby z chorobą Parkinsona mają inny skład flory jelitowej niż osoby zdrowe, jednakże nie wiadomo, czy zaburzenia te są przyczyną czy skutkiem choroby. Nie wiadomo chociażby, co powoduje zmiany mikroflory przewodu pokarmowego, teoretycznie może to być zarówno niewłaściwa dieta, jak i problemy trawienne. Chociaż dopiero zaczynamy rozumieć jak ważne znaczenie dla naszego zdrowia mają bakterie zamieszkujące nasze organizmy, być może odkrycia te pomogą w przyszłości łatwiej i wcześniej diagnozować chorobę Parkinsona raz pozwolą stworzyć lepiej ukierunkowane leczenie.

zdrowie i medycyna
  • sob., 2017-09-30 11:00
Spotkanie festiwalowe Dlaczego niektórzy sportowcy tracą medale dopiero 10 lat po użyciu dopingu?

W ostatnich latach ujawniono wiele afer dopingowych dotyczących także gwiazd światowego sportu. Przypadki Armstronga, Szarapowej czy też niedopuszczenie do udziału w igrzyskach olimpijskich rosyjskich lekkoatletów dowodzą, że walka z dopingiem staje się coraz skuteczniejsza. Wpłynęły na to m.in. zmiany przepisów antydopingowych i rozszerzenie definicji dopingu, wprowadzone przez Światową Agencję Antydopingową (WADA). Od 2004 roku, walka z dopingiem nie ogranicza się wyłącznie do badań laboratoryjnych próbek biologicznych sportowców. 

Otwarty charakter listy substancji i metod zabronionych, mający na celu zniechęcenie do poszukiwania nowych form wspomagania farmakologicznego, coroczna aktualizacja listy, prawo antydopingowe działające do 10 lat wstecz, z roku na rok nowocześniejsza aparatura analityczna i czulsze metody identyfikacji zabronionych substancji w próbkach biologicznych, zwiększenie ilości kontroli antydopingowych w okresie „poza zawodami”, czy nadzorowany przez WADA program „ADAMS Whereabouts”, dzięki któremu najlepsi sportowcy świata nie mogą unikać badań „chowając się” przed kontrolerami powodują, że dziś coraz trudniej oszukiwać w sporcie. Dodatkowo wiele państw wprowadza jeszcze surowsze niż ogólnoświatowe przepisy regulacje prawne związane ze stosowaniem dopingu, w tym także karne, uznając doping za problem ogólnospołeczny.

Systematyczna realizacja opracowanego przez WADA Światowego Programu Zwalczania Dopingu przynosi pożądane skutki. Jednak z uwagi na złożone reguły obowiązujące w walce z dopingiem w sporcie, zdarza się, że nie wszystkie przypadki dyskwalifikacji sportowców są zrozumiałe dla kibiców.

zdrowie i medycyna
  • sob., 2017-09-30 14:00
Spotkanie festiwalowe Starzenie skóry - fakty i mity

Starzenie skóry człowieka to proces nieuchronny, związany z postępującym wraz z wiekiem starzeniem się całego organizmu.

Naturalnym pragnieniem każdego z nas jest zachowanie do późnego wieku zdrowia i dobrej kondycji, a także urody. Kto z nas nie marzy o wiecznej młodości? Kto z nas nie chciałby posiąść tajemnicy nieskończonego piękna? Czy wg najnowszej nauki procesy starzenia możemy spowolnić lub zatrzymać?

Odpowiedź jest jedna: na razie starzenia nie umiemy zatrzymać. Jest także jednak i dobra wiadomość - procesy te możemy znacznie opóźnić tak, by długo móc cieszyć się dobrym zdrowiem, kondycją oraz urodą.

Wykład będzie dotyczył najnowszych osiągnięć naukowych badających przyczyny starzenia skóry człowieka, zostaną także przedstawione aktualne dostępne metody zapobiegania starzeniu.

Przedstawione będą czynniki genetyczne, środowiskowe i inne wpływające na przebieg i tempo starzenia skóry człowieka i odpowiem na pytanie, co możemy zmienić w naszym życiu, aby ten niechciany proces spowolnić.

Odpowiem także na pytanie, czy odpowiednio skomponowana dieta oraz styl życia mogą wpłynąć na poprawę wyglądu naszej skóry oraz opóźnić proces jej starzenia.

Rozprawimy się również z mitami dotyczącymi składu kosmetyków i ich potencjalnego działania, aby stać się rozważnym konsumentem.

Na koniec wskażę, jaka jest przyszłość i kierunki badań prowadzące do jak najskuteczniejszego opóźniania objawów starzenia skóry.

zdrowie i medycyna
  • sob., 2017-09-30 09:30
Spotkanie festiwalowe Kiedy "zaburzenia pamięci" nie są zaburzeniami pamięci?

Procesy fizjologicznego starzenia się dotykają również funkcji poznawczych, przede wszystkim procesów pamięciowych. Wzrost liczby pacjentów z rozpoznanym otępieniem oraz medialne popularyzowanie wiedzy o tym  zjawisku,  sprawia, że wiele osób traktuje trudności poznawcze, związane  z wiekiem jako objawy chorobowe, np. choroby Alzheimera. Większość z typowych skarg na „kiepską pamięć” nie ma jednak nic wspólnego z zaburzeniami pamięci epizodycznej, które dominują w obrazie klinicznym j wielu otępień. To pogorszenie pamięci wynika najczęściej z naturalnego starzenia się oraz powszechnych u ludzi starszych zaburzeń emocjonalnych. 

Wiele osób, mimo iż zauważa u siebie fizyczne zmiany wynikające ze starzenia się, nie akceptuje faktu, że mózg, podobnie jak inne organy, również ulega takiemu procesowi. Towarzyszy temu często frustracja, nieskuteczne poszukiwanie farmakologicznych i pozafarmakologicznych metod cofnięcia zaburzeń oraz niepokój, który dodatkowo, wtórnie może wpłynąć na pogorszenie sprawności poznawczej.

Celem wykładu jest przybliżenie specyfiki trudności pamięciowych związanych z wiekiem, w odróżnieniu od stanów spowodowanych chorobą mózgu.

zdrowie i medycyna
  • sob., 2017-09-23 12:00
Spotkanie festiwalowe Komórki macierzyste w medycynie regeneracyjnej - rzeczywistość czy fikcja

Obecnie obserwujemy gwałtowny rozwój medycyny regeneracyjnej opartej na zastosowaniu komórek macierzystych. W ciągu ostatnich kilkunastu lat bardzo intensywnie opracowywano procedury umożliwiające bezpieczne i wydajne pozyskiwanie oraz efektywne namnażanie mezenchymalnych komórek macierzystych (mesenchymal stem cells, MSC) dla przyszłych zastosowań w badaniach czy też terapiach klinicznych.

Równocześnie, liczne badania potwierdziły terapeutyczną skuteczność MSC opartą na ich zdolności do wydzielania aktywnych substancji czy też modulowania systemu obronnego organizmu do którego zostały wprowadzone (działanie sekrecyjne i immunomodulujące). Niestety szybka komercjalizacja takiego leczenia nie zawsze poparta jest wiedzą podstawową i przeprowadzana zgodnie z zasadami „medycyny opartej na faktach" (ang. evidence based medicine).

Czy komórki macierzyste pozyskane z krwi pępowinowej są takie same jak ze szpiku? Czy komórki izolowane ze szpiku działają tak samo, jak te pozyskane z tkanki tłuszczowej? Czy obecnie dostępna terapia komórkowa jest terapią regeneracyjną? Na te i podobne pytania postaramy się odpowiedzieć w oparciu o nasze przedkliniczne badania oraz pierwsze doświadczenia kliniczne.

zdrowie i medycyna
  • sob., 2017-09-23 13:30