pokaz

Pokazy eksperymentów zatytułowane „Przygoda z chemią”, które odbędą się na Wydziale Chemii Uniwersytetu Warszawskiego w sobotę, 29 września 2018 roku, już po raz dwudziesty drugi, skierowane są do osób, które ukończyły 12 lat. Podczas trzech pokazów zaplanowanych na godziny: 10.00, 12.00 i 14.00 goście festiwalowi, ubrani w stroje ochronne, będą mogli obejrzeć kilkadziesiąt doświadczeń, wśród których znajdą się eksperymenty pirotechniczne, np. wulkan chemiczny, fajerwerki zapalane lodem, flary, grzyb atomowy oraz chemiluminescencyjne, np. zorza polarna, spirala światła, tlen singletowy, chemiczne latarki, a także oscylacyjne, np. bijące serce rtęciowe czy fale chemiczne. Goście będą mogli także aktywnie uczestniczyć w eksperymentowaniu w jednej z sal laboratoryjnych, „sadząc” ogród chemiczny, czyszcząc przedmioty wykonane ze srebra, ugniatając płyn nienewtonowski, pisząc prądem, syntetyzując niezwykłą superlepką ciecz, zanurzając róże w ciekłym azocie, produkując chemiczną oranżadę, zmieniając barwę kwiatów kobaltowych, wykorzystując ziemniak do produkcji tlenu, montując ogniwa z ogórków i cytryn, przeprowadzając chromatografię, czy pisząc i odczytując listy z wykorzystaniem atramentu sympatycznego.

Za pomocą kolorowych pokazów wyjaśnimy, w jaki sposób impulsy światła umożliwiają przesyłanie informacji - od czasów starożytnych sygnałów świetlnych do współczesnych superszybkich łączy światłowodowych. Dowiemy się o rozdzielaniu i łączeniu barw światła, o tym jak zagiąć promienie świetlne i jak działają światłowody. Zbudujemy także małą sieć światłowodową. A wszystko to w prawdziwym laboratorium optycznym - Laboratorium Fotoniki Kwantowej.

Trudno sobie wyobrazić współczesną cywilizację bez wykorzystania prądu elektrycznego. Uporządkowany ruch ładunków elektrycznych odgrywa krytyczną rolę w licznych zjawiskach zachodzących w różnych skalach. Począwszy od sterowania przepływem pojedynczych elektronów, poprzez aktywność elektryczną organizmów, aż do ogromnych prądów zasilających instalacje przemysłowe i płynących podczas wyładowań atmosferycznych - jesteśmy otoczeni płynącymi prądami elektrycznymi.

Na naszym wykładzie przedstawimy kilka przykładów, które są być może mniej znane. Pokażemy, jak prąd elektryczny płynie w różnych ośrodkach, czasem tak nieoczekiwanych jak drewniany kij czy szklana rurka. Przedstawimy różne aspekty związane z prądem elektrycznym i opowiemy do czego można go wykorzystać.

Jak zwykle nasza opowieść będzie ilustrowana licznymi pokazami, które nie goszczą codziennie na salach wykładowych.

W czasie Dnia Otwartego w CBK PAN zapraszamy na warsztaty ukazujące, jak formuje się jądro komety oraz jak powstają kratery uderzeniowe. Przewidujemy gry i zabawy edukacyjne dla dzieci, a dla starszych pogadanki i prezentacje, m.in. wyjaśnimy, dlaczego satelity nie spadają na Ziemię, jakie są następstwa ruchu obiegowego i obrotowego naszej planety. Poza tym będzie możliwość zobaczenia i porozmawiania na temat instrumentów naukowych opracowanych w CBK i pracujących obecnie w przestrzeni kosmicznej na różnych satelitach oraz na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS.

Seria 30-minutowych pokazów dla dzieci i dorosłych ilustrujących z wykorzystaniem przyrządów pomiarowych Zakładu Fizyki Atmosfery różnorodne procesy atmosferyczne. Uczestnikom pokazu zademonstrujemy działanie ultraszybkiego termometru UFT do pomiarów temperatury w chmurach – unikalną i oryginalną konstrukcję Zakładu Fizyki Atmosfery. Pokażemy komorę chmurową, w której badamy procesy fizyczne zachodzące w małej skali, oraz shadowgraph do pomiaru pojedynczych kropel chmurowych i hydrometeorów. Przedstawimy techniki pomiarowe służące do obserwacji własności optycznych aerozoli atmosferycznych (w tym smogu) w oparciu o  pomiary teledetekcyjne prowadzone w Laboratorium Transferu Radiacyjnego. Pokażemy, jak działają: lidar aerozolowy, fotometr słoneczny oraz liczniki do badania smogu. Opowiemy o pomiarach z wykorzystaniem samolotów badawczych i dronów.

Nawet mechanika może być ciekawa, pod warunkiem, że przeprowadza się doświadczenia, a nie tylko czyta w podręcznikach „o klockach zsuwających się po równi pochyłej”, „piłkach rzucanych z wieży” lub „sile F, którą ciało A działa na ciało B”. W trakcie wykładu z pokazami będziemy mogli przekonać się sami, czy wiedza książkowa naprawdę opisuje  rzeczywistość. W szczególności dowiemy się:

Kiedy mała siła może „pokonać” dużą siłę?

Jakie niespodzianki czekają nas, gdy jedziemy przyśpieszającym pojazdem?

Czy można podlać cały trawnik, nawet mając zbyt krótki wąż?

Czy ciało może „staczać się do góry” po równi pochyłej?

Jak zabezpieczyć statek przed kołysaniem przez fale?

Z jaką siłą działa powietrze na wszystkie przedmioty?

Na zakończenie grupa widzów uniesie się na powietrznej prasie.

Pozytonowa Tomografia Emisyjna (PET, ang. Positron Emission Tomography) to technika obrazowania medycznego procesów zachodzących wewnątrz ciała pacjenta z wykorzystaniem specjalnych radiofarmaceutyków podawanych pacjentowi przed badaniem. Substancja taka gromadzona jest głównie w komórkach nowotworu, gdzie ulega rozpadowi radioaktywnemu na cząstki antymaterii - pozytony. Pozytony (czyli antyelektrony) po napotkaniu elektronów z ciała człowieka ulegają anihilacji, a powstała energia jest emitowana w postaci promieniowania, które jest rejestrowane przez skaner PET.

Obecnie prowadzone są na świecie badania na szeroką skalę nad coraz to bardziej zaawansowanymi technologiami PET, także w Polsce. Jednym z wyzwań czekających na rozwiązanie są ogromne koszty budowy urządzenia PET, które powodują, że ich dostępność różni się znacznie w zależności od zamożności kraju.

Celem projektu J-PET jest stworzenie innowacyjnego, modularnego tomografu cyfrowego do obrazowania całego ciała pacjenta, opartego na detektorach plastikowych, znacznie tańszych od obecnie używanych materiałów. Unikalne własności skanera J-PET pozwalają także na rozwijanie nowatorskich technik obrazowania opartych na tzw. tomografii wielofotonowej.

Podczas wykładu opowiemy, jak funkcjonuje tomograf J-PET oraz zademonstrujemy działanie jego uproszczonego modelu. Opowiemy także o perspektywach użycia nowych wskaźników nowotworowych opartych na zjawiskach kwantowych.

Inżynieria nanostruktur to połączenie fizyki z chemią, dlatego chcielibyśmy zaprezentować Wam kilka ciekawych pokazów ilustrujących zjawiska właśnie z tych dziedzin. Wśród tego znajdzie się kolorowa chemia, kilka rzadko obserwowanych zjawisk fizycznych. Odpowiemy też na pytania: dlaczego mniejsze to czasem lepsze? Czy lewitacja to tylko magiczna sztuczka? Czy można rozpalić ognisko bez ognia? Czy piorunujące jest tylko wrażenie? To wszystko i jeszcze więcej sprawdzisz tylko u nas!

Na naszych pokazach zaprezentujemy, jak rozchodzą się fale sejsmiczne, i wygenerujemy własne, miniaturowe trzęsienie ziemi.  Odpowiemy na pytanie „Dlaczego po trzęsieniu ziemi w Japonii niektóre budynki zapadają się w grunt?” i pokażemy, co to powoduje. Zaprezentujemy też, ile waży wiaderko z wodą na Ziemi i jakie masy odpowiadają mu na poszczególnych planetach Układu Słonecznego.

Zaprezentowane zostaną metody wirtualnej rzeczywistości, wykorzystujące m.in. projekcję 3D, pozwalające na lepsze zrozumienie funkcjonowania układów biomolekularnych, w tym biologicznych nanosensorów.

Celem pokazu jest zapoznanie uczniów z budową podstawowych układów optycznych: lupy, lunety Keplera i Galileusza oraz mikroskopu. Uczniowie poznają proste sposoby projektowania i samodzielnej budowy powyższych układów optycznych. Na koniec (doświadczenia) pokazu zajmiemy się charakteryzacją wybranego, własnoręcznie zbudowanego przyrządu w celu określenia jego podstawowych parametrów pracy.

To właśnie Polacy, Karol Olszewski oraz Zygmunt Wróblewski, w 1883 jako pierwsi na świecie skroplili tlen i azot z powietrza, czym niezmiernie przyczynili się do zapoczątkowania szerokich badań właściwości materii w bardzo niskich temperaturach. Rzadko można zajrzeć w świat bardzo niskich temperatur, a jednak warto, gdyż w tym świecie ujawniają się właściwości fizyczne wielu substancji. W temperaturze skroplonego azotu, czyli -196° C (ale zimno!) guma staje się krucha jak porcelana, plastik zmienia swój kolor, skorupka jajka zaczyna świecić, z powietrza wydziela się skroplony tlen, a niepozornie wyglądająca substancja ujawnia swoje właściwości nadprzewodnika. Czym jest owo tajemnicze nadprzewodnictwo oraz dlaczego otaczająca nas materia tak zaskakująco zachowuje się w niskich temperaturach - dowiemy się z wykładu.

Doświadczony pracownik NCBJ, za pomocą radiometrów, pokaże zjawisko pochłaniania promieniowania alfa, beta i gamma przez różne przesłony. Zwiedzający dowiedzą się także, jak i kiedy chronić się przed promieniowaniem jonizującym.

Spotkanie poświęcone postaci wybitnego pedagoga i pisarza, Janusza Korczaka, i ostatnim odkryciom dotyczącym jego rodziny. Zaprezentowana zostanie kolekcja cyfrowa Korzenie Janusza Korczaka zawierająca m.in. interaktywne drzewo genealogiczne (ok. 60 osób) i dokumenty metrykalne jego najbliższych. Następnie odbędzie się dyskusja z udziałem badaczy stosunków polsko-żydowskich.

Dyskusja będzie się toczyć wokół podwójnej tożsamości Żydów wyemancypowanych w Królestwie Polskim w drugiej połowie XIX wieku. Ojciec i stryj Janusza Korczaka: Józef i Jakub Goldszmitowie należeli do tego środowiska. Ilustruje to wybór ich pism w wydanej niedawno książce O prawo do szacunku. Teksty tam zebrane odzwierciedlają główne tendencje tego ruchu  emancypacyjnego stanowiącego część naszej wspólnej kultury. Propagują integrację Żydów z Polakami oraz reformę  wewnętrzną żydowskiej społeczności. Mówią też o podwójnej tożsamość: więzi z polską kulturą i polskimi aspiracjami oraz poczuciu przynależenia do wspólnoty ojców. Tę tradycję przejął Janusz Korczak. Przez całe życie chciał być i Żydem, i Polakiem. Wierzył, że można pogodzić te dwa obszary - uczuciowo i intelektualnie. Dowodzi tego jego dzieło, mocno osadzone w dążeniach rodziny.

Spotkaniu będzie towarzyszyć wystawa planszowa zatytułowana Goldszmitowie w Warszawie prezentująca losy i działalność przodków Henryka Goldszmita w stolicy Królestwa Polskiego. 

Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w Pruszkowie zaprasza na spotkanie weekendowe skierowane do dzieci, młodzieży i osób dorosłych. 11 listopada 1918 roku, po 123 latach politycznej nieobecności, Rzeczpospolita odzyskała niepodległość. Wydarzenie to ma przybliżyć uczestnikom dzieje Polski w drugiej połowie XIX wieku. Społeczeństwo polskie, mimo braku państwowości, kultywowało przywiązanie do historii, tradycji, języka. Zamierzeniem Muzeum jest opowiedzenie o drodze do niepodległości, o różnych obliczach kultury kształtowanej przez Polaków podczas zaborów, o wydarzeniach, ważnych postaciach epoki, literaturze, ubiorze i tańcu. Szacunek dla dziedzictwa przodków, duma z ich dokonań, a przede wszystkim zrozumienie naszych sukcesów i porażek - to cel naszego projektu. 

W programie: 

g. 13.30 Prelekcja „Polacy w armiach zaborców"

g. 11:00 – 15:00

• Krynoliny, gorsety, kapelusze, czyli moda w II połowie XIX wieku.
• Żołnierze końca XIX wieku - umundurowanie, broń, musztra, pokazy, pogadanka.
• Czarna biżuteria - warsztaty inspirowane motywami biżuteri po powstaniu styczniowym. Jakie miala znaczenie, czym sie charakteryzowała, dlaczego była powszechna w końcu XIX wieku.
• Cylinder - element ubioru elegancego mężczyzny (warsztaty).  
• Samowar - powszechny atrybut w domach w zaborze rosyjskim (degustacja).
• Zajęcia animacyjne dla dzieci "Krasnoludki są na świecie!"
• Adapter, maszyna do szycia, maszyna do pisania, lampa naftowa, czyli nowe technologie XIX wieku.  
• Kalendarium wydarzeń, Polska i świat (prezentacja).

Wystawa czasowa „Inwitacje. Zaproszenia z kolekcji Muzeum Drukarstwa” – to prezentacja najciekawszych obiektów wybranych spośród 2000. Eksponowane zaproszenia obejmują przeróżne rodzaje i typy zaproszeń, określanych przez ich przeznaczenie, rolę jaką mają spełniać i styl. Od zaproszeń z lat 50. XX w. dotyczących wydarzeń politycznych, społecznych, kulturalnych do współczesnych. 

Uczestnicy zapoznają się z wystawą jako inspiracją do stworzenia własnego, pisanego ręcznie zaproszenia. Prowadzący zapoznaje uczestników z narzędziami kaligraficznymi – od tych najdawniejszych (trzcinka, pióro gęsie) po współczesne, także te nowoczesne. Opowie, jak zmieniały się w czasie kształty liter i z czego to wynikało. Uczestnicy poznają podstawy jednego z krojów pisma kaligraficznego i sami będą pisać wybranym narzędziem zaproszenie. Warsztaty stanowią również szansę na rozwijanie sprawności ręki, uczą cierpliwości, kształtują linię pisma.

Jak radzić sobie w sytuacji konfliktu interesów? Na to pytanie odpowiada teoria gier, której najciekawsze elementy będą tematem przewodnim wykładu. Przyjrzymy się, jak pozwala ona poradzić sobie w codziennych sytuacjach, takich jak organizacja przyjęcia, jak i tych o znaczeniu globalnym, takich jak zapobieganie konfliktom nuklearnym.

Wykład z cyklu realizowanego przez Centrum Zastosowań Matematyki i Inżynierii Systemów Polskiej Akademii Nauk w Instytucie Matematycznym PAN.

Co to jest dzielenie sekretów? Czy istnieje związek między kryptografią a rakietami? Czy można podzielić sekret na 4 części tak, aby każde 3 dawały całość? Wyjaśnimy, dlaczego metody dzielenia sekretu są tak ważne w dzisiejszym świecie. O jakich sekretach mowa? Poznamy szyfry i ich zastosowania oraz przyjrzymy się zabezpieczeniom systemów nuklearnych... Jak sprytnie zakodować możliwość otwarcia sejfu?

Wykład z cyklu realizowanego przez Centrum Zastosowań Matematyki i Inżynierii Systemów Polskiej Akademii Nauk w Instytucie Matematycznym PAN.

To krótkie zajęcia praktyczne, na których nauczysz się, jak udzielić pierwszej pomocy. Przećwiczysz uciśnięcia klatki piersiowej, użycie automatycznego defibrylatora oraz dowiesz się, jak skutecznie wezwać pomoc. Dowiesz się, co zrobić, gdy ktoś się zakrztusi, skaleczy lub oparzy. Szybko i praktycznie zdobędziesz wiedzę, która może komuś uratować życie. 

Zapraszamy na Piknik Geologiczny, aby wspólnie, wraz z wieloma zaproszonymi gośćmi, odkrywać fascynujące tajemnice Ziemi. Poznamy historię jej powstania i zmiany, jakie zaszły na przestrzeni milionów lat. Zajrzymy do wnętrza skał i odkryjemy ich tajemnice.

Podróżując palcem po mapie, poznamy bogactwa naturalne Polski, ich genezę i obecne wykorzystanie, a także bogatą historię polskiego górnictwa. Dowiemy się, czy warto wykorzystywać niekonwencjonalne źródła energii i czy są one naszą przyszłością.

Dowiemy się, dlaczego ożywają wulkany i będziemy podziwiać spektakularne wybuchy, lepić swoje własne naczynia i tworzyć prehistoryczne arcydzieła sztuki, a także podziwiać niesamowite tempo wzrostu kryształów.

Zaprosimy najmłodszych do wspólnej zabawy w strefie malucha, a starszych do udziału w grach i konkursach, oczywiście z nagrodami.

Piknik Geologiczny to nauka i zabawa dla każdego.

Podczas pokazu w laboratorium Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa będzie można zobaczyć roboty przemysłowe "na żywo" oraz spróbować swoich sił w sterowaniu niektórymi robotami. Są to jedne z najnowocześniejszych urządzeń aktualnie stosowanych w światowym przemyśle. Zaprezentujemy, jakie zadania mogą wykonywać roboty w warunkach pracy przemysłowej i w jakim stopniu mogą wyręczyć ludzi. Opowiemy także o istotnych zagadnieniach bezpieczeństwa pracy z robotami.

Współczesna cywilizacja to świat zaawansowanych technologii. Żyjemy w ich otoczeniu, nie zdając sobie nawet z tego sprawy – pełnymi garściami czerpiemy z zasobów technologii informacyjnych, elektronicznych, chemicznych, medycznych itp.

Jednym z urządzeń, które w istotny (choć dla wielu niedostrzegalny) sposób wpłynęło na kształt współczesnego świata technicznego jest laser – generator światła różnego od wszystkich innych występujących w naturze. 

Głównym celem tego wykładu jest przybliżenie i wyjaśnienie specyficznych właściwości światła laserowego. Zakres wykładu obejmuje omówienie fizycznych podstaw działania lasera i jego budowy, wyjaśnienie i demonstrację podstawowych właściwości promieniowania laserowego – monochromatyczności, kierunkowości, koherencji czasowej i przestrzennej oraz możliwości uzyskiwania niezwykle dużych gęstości mocy optycznej. Przedstawiona zostanie również krótka historia rozwoju techniki laserowej (na świecie i w Polsce), jej perspektywy oraz główne obszary zastosowań – w tym technologiczne, medyczne i militarne.

Wykład będzie uzupełniony demonstracją wybranych typów układów laserowych i krótkim pokazem laserowym.

Zapraszamy na wizytę studyjną w pracowni digitalizacji. W ramach wizyty odbędzie się miniwykład przedstawiający proces digitalizacji i umieszczania materiałów online w praktyce oraz zwiedzanie pracowni digitalizayjnej ŻIH. Miedzy innymi poznają państwo odpowiedzi na pytania: Dlaczego kolor szary jest ważny? Czym różni się skaner domowy od dziełowego? Ilu ludzi potrzeba, by umieścić jeden dokument online? Dlaczego nie każdy może skanować? Jak tworzy się bazę danych? Kiedy użyć skanera, a kiedy aparatu fotograficznego? Dlaczego trzymamy ludzi w piwnicy? Wszystkich zainteresowanych prosimy o kontakt na: rezerwacja@jhi.pl. 

Podczas wykładu zostaną przedstawione istniejące rozwiązania robotów-telemanipulatorów chirurgicznych i medycznych, stosowane w praktyce medycznej, oraz nowe koncepcje takich robotów i doświadczenia własne autora z zakresu projektowania i konstrukcji manipulatorów do zastosowań w medycynie.

Zostanie zaprezentowane spektakularne zastosowanie robotów chirurgicznych wykorzystywanych do operacji minimalnie-inwazyjnych serca dotyczących wykonywania tzw. by-passów w chorobie niedokrwiennej serca. Najbardziej znane roboty dla chirurgii to AESOP i ZEUS oraz daVinci produkcji USA. W referacie zostanie przedstawiona typowa procedura stosowana w chirurgii z użyciem robota-telemanipulatora, w którym narzędzia są sterowane zdalnie, zaś kamera endowizyjna, przekazująca obraz operowanego miejsca, jest sterowana głosem. Stosowana jest tu technika endoskopowa, w której wprowadza się do ciała pacjenta narzędzia laparoskopowe zamocowane do ramion robota i specjalny układ optyczny - obrazowód z kamerą i źródłem światła. Ramiona robota kopiują ruchy rąk chirurga, ale są o wiele precyzyjniejsze, ponieważ drżenie rąk chirurga nie przenosi się na ramiona robota.

Ta nowa technika stała się obecnie bardzo atrakcyjna i dynamicznie się rozwija, brak jeszcze jednolitych standardów technicznych i projektowo-konstrukcyjnych w tym zakresie i wiele zagadnień czeka nadal na rozwiązania. Można je uzyskać na drodze analizy odpowiednio sformułowanych modeli uwzględniających specyfikę podejmowanych zagadnień z pogranicza anatomii, medycyny, biomechaniki i inżynierii medycznej – w referacie zostaną przedstawione nowatorskie metody projektowania i konstruowania innowacyjnych rozwiązań manipulatorów do zastosowania w medycynie.