Szkoła średnia

W przededniu stulecia odzyskania niepodległości zadajemy pytanie o rolę i znaczenie muzeów w budowaniu tożsamości narodowej Polaków. 

Zbiory muzeów diecezjalnych i kościelnych, będących placówkami niezależnymi, w szczególny sposób definiowały polską kulturę nawet w okresach braku politycznej suwerenności. Zbierając i chroniąc zabytkowe przedmioty sztuki sakralnej, niekiedy drobne a może nawet skromne obiekty - elementy narodowej tożsamości, rozproszone w małych kościółkach parafialnych - muzea kościelne ratowały je przed grabieżą i zniszczeniem przez zaborcę. Swoją działalnością zapewniły trwałość lokalnych tradycji, ciągłość historyczną i kulturową.

Na tym tle Muzeum Archidiecezji Warszawskiej z 80-letnią historią jest instytucją, która przez swoje skomplikowane i dramatyczne dzieje w szczególny sposób przyczyniła się do
stworzenia materialnego zapisu naszego dziedzictwa. 

Wykład ma na celu podkreślanie wkładu Muzeum Archidiecezji Warszawskiej w utrzymanie kulturowej ciągłości i ukazanie stałych elementów narodowej tożsamości w znanych i nieznanych dziełach z różnych epok.

Wykład skupia się na problematyce wypadków związanych z lotnictwem, szczególnie zaś z udziałem człowieka – jego funkcjonowania psychologicznego, które w dużym stopniu determinowało to zdarzenie lotnicze.
W wypadkowości lotniczej jest to związane z tzw. czynnikiem ludzkim (Human Factor) determinującym powstanie katastrofy. Czynnik ten nie musi wcale występować podczas czynności związanych z samym działaniem pilotów w kokpicie, ale równie często znajduje się poza nimi i często dużo wcześniej. Analiza każdego zdarzenia lotniczego rozpoczyna się od przeanalizowania czynników ukrytych mogących mieć istotne znaczenie w wyjaśnieniu przyczyn powstania wypadku lotniczego. Idealną teorią wykorzystywaną w tym procesie wnioskowania jest teoria Jamesa REASONA (Swiss cheese). Każda misja lotnicza, jaką załoga statku powietrznego ma do wykonania, obarczona jest ryzykiem. Szacowanie tego ryzyka odbywa się na każdym poziomie podejmowanej decyzji. Mimo tak sformalizowanych procedur dochodzi jednak do wypadków lotniczych. Niektóre czynniki zewnętrze i wewnętrzne, takie jak: pośpiech, rutyna, aprobowanie nadmiernego ryzyka, brak właściwych nawyków i odpowiedniego przeszkolenia, warunki pogodowe, naciski oraz chęć zaimponowania mogą doprowadzić do tragedii. Każde działanie załogi lotniczej obarczone jest ryzykiem popełnienia błędów, gdyż każdy statek powietrzny przemieszcza się
w przestrzeni trójwymiarowej. Każda misja lotnicza to nie  tylko praca pilota, ale całego zespołu ludzkiego zabezpieczającego ten lot, dlatego tak ważne jest prowadzenie właściwej profilaktyki, odpowiedniego szkolenia oraz dbanie o komfort psychiczny poszczególnych członków personelu lotniczego w „rodzinie lotniczej".

Uczniowie podczas wykładu dowiedzą się, na czym polega widzenie przestrzenne, jakie są techniki zobrazowania 3D oraz jak działają wyświetlacze ciekłokrystaliczne. Uczniowie będą  mieli możliwość oglądania filmów w 3D, dzięki dedykowanym do tego celu okularom, dowiedzą się o ułożeniu ciekłych kryształów w swoich smartfonach oraz  zwiedzą laboratorium chemiczne, w którym syntezuje się ciekłe kryształy.

Ludzkość nękana jest ogromną liczbą chorób genetycznych i zakaźnych, na które wciąż nie ma skutecznych leków. Chociaż medycyna radzi sobie coraz lepiej, w wielu przypadkach choroby te nie są eliminowane, a jedynie poprawiany jest komfort życia pacjentów. Nowoczesna technologia, biologia molekularna i inżynieria genetyczna pozwalają coraz dokładniej manipulować materiałem genetycznym. Naukowcy wykorzystują precyzyjne narzędzia, które mogą zmieniać DNA organizmów, co daje nadzieje na naprawienie wadliwych genów, lecząc tym samym wiele chorób. Czy jest to realne? Jeśli tak, to kiedy? Czy jest to etyczne? Jakie nadzieje daje edycja genomu? Jakie niebezpieczeństwa ze sobą niesie? O tym wszystkim dowiedzą się uczestnicy warsztatów. W części praktycznej uczniowie sprawdzą obecność obcego DNA w bakteriach.

Białka są składnikami wszystkich żywych komórek, a ich nieustanna praca zapewnia prawidłowe funkcjonowanie całych organizmów. Naukowcy starają się zgłębić tajniki białek, aby jak najlepiej zrozumieć mechanizmy komórkowe, w tym te odpowiedzialne za procesy chorobowe. Z drugiej strony, białka są wykorzystywane jako leki (np. insulina), a dzięki swoim zróżnicowanym właściwościom znajdują zastosowanie także w przemyśle, np. spożywczym i chemicznym. Zarówno niektóre cele badawcze (coraz lepsze poznawanie białek), jak i praktyczne zastosowania przemysłowe wymagają uzyskania wyizolowanych białek, oczyszczonych od innych składników komórkowych. W trakcie zajęć opowiemy o tym, jak skłonić bakterie, by produkowały dowolne (nawet ludzkie) białko oraz zaprezentujemy wybrane metody, które naukowcy stosują na co dzień do otrzymywania białek, ich oczyszczania i podstawowej analizy. W trakcie lekcji uczniowie będą również mogli przeprowadzić własnoręcznie (w kilkuosobowych zespołach) prostą procedurę eksperymentalną.

Na dwóch lekcjach (pierwsza skupiająca się wokół tematu psa, druga wokół tematu kota) poruszymy problem kontaktu między człowiekiem-właścicielem a jego podopiecznym psem lub kotem. Padną pytania typu: Czy pies lub kot powinien występować w Internecie i przynosić dochody finansowe? Czy pies lub kot jest traktowany jak rzecz, jak człowiek, czy może jakoś inaczej? Jak nazwałeś swoje zwierzątko i dlaczego? Czy to prezent, kłopot, czy przyjaciel? Kto się nim opiekuje?

Zajęcia w języku rosyjskim. Pierwsza część, to prezentacja fragmentów tekstów, z ilustracjami i informacją o psach i kotach i naszym do nich stosunku, a następnie uczniowie opowiedzą o swoich zwierzętach.

Warsztaty na temat władzy sądowniczej w Polsce. 

Na początku XIV wieku w Europie Środkowej nastąpiły duże zmiany w sposobach ubierania się i układania włosów wśród młodzieży. Zwłaszcza sylwetka młodego mężczyzny bardzo się zmieniła. Obowiązywały krótkie, układane włosy i przylegający do ciała strój. Na nogach noszono wydłużone bardzo ciżmy, tzw. "buty krakowskie". Jak zwykle ubiory młodzieży, a także czasami niekonwencjonalny sposób zachowania wzbudzały niepokój i protesty starszych. Zachowało się z tych czasów kilka świadectw literackich i ikonograficznych z terenu Polski i Czech, poświadczających owe nowości obyczajowe. W literaturze najczęściej jednak poświadczone są w formie krytyki nowinek i nagany dla zachowania młodzieży. 

Mózg to niezwykle złożony narząd, kierujący wszystkimi funkcjami organizmu.  Ze względu na swoje znaczenie dla całego organizmu oraz kruchość jego budowy, schowany jest pod kilkoma „warstwami” ochronnymi takimi jak opony mózgu i czaszka. Jest to główne centrum odbierające i przetwarzające docierające informacje ze środowiska i z wnętrza ciała. Mózg to bardzo skomplikowana struktura, w której każdy, nawet najmniejszy element jest niezbędny dla funkcjonowania całości. Dlatego bardzo ważny jest proces prawidłowego formowania się poszczególnych jego elementów. Wykład przybliży mechanizmy rozwoju ośrodkowego układu nerwowego kręgowców, a więc mózgu i rdzenia kręgowego. Omówione zostaną poszczególne etapy formowania się złożonej struktury od zarodka do dorosłości.  Przedstawione zostaną elementy mózgu. Omówione zostaną różne rodzaje komórek nerwowych i sposoby ich generacji, rodzaje podziałów, miejsce ich namnażania i przemieszczania się oraz sposób formowania funkcjonalnych połączeń.  Odpowiemy na pytanie, jakie geny kontrolują powstawanie tej struktury i czy można nimi sterować. Co robić aby rozwój mózgu przebiegał prawidłowo i warunkował niezaburzone jego późniejsze funkcjonowanie. Jak to jest, że mimo takiej samej budowy anatomicznej, każdy mózg ludzki jest inny.

Część I – Rosja carska i niepodległość Polski

I wojna światowa sprawiła, iż wszystkie państwa biorące udział w rozbiorach musiały ustosunkować się do dążeń Polaków do niepodległości. W I części wykładu postaram się pokazać ewolucję rosyjskiego podejścia do polskiej niepodległości: od Katarzyny II do Mikołaja II. Główną uwagę skupię na okresie I wojny światowej. Pokażę, jak różnił się stosunek Cesarstwa Rosyjskiego, Rządu Tymczasowego oraz Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich.

Fakt to fakt. Ale czy na pewno? Jak rozpoznajemy, że jakaś informacja mówi nam o zaistnieniu faktu? By wychwycić informację właściwą, potrzebujemy wytycznych, potrzebujemy informacji o informacji, a może nawet informacji o informacji o informacji. Niestety, w sieci działa wiele osób i organizacji, w których interesie leży manipulacja faktami. Podczas spotkania porozmawiamy, jak do tego dochodzi oraz jak przed taką manipulacją się bronić.

Płyny w stanie nadkrytycznym charakteryzują się specyficznymi właściwościami fizykochemicznymi, co powoduje ich częste zastosowanie w technologiach przemysłowych. W szczególności są one stosowane w procesach ekstrakcji surowców roślinnych, przetwarzania żywności i leków, produkcji proszków i rusztowań kostnych, a także do utylizacji odpadów oraz oczyszczania i pokrywania powierzchni. Tematem wykładu są historyczne, aktualne i przyszłościowe praktyczne zastosowania płynów w stanie nadkrytycznym.

Regeneracja to niezwykły proces prowadzący do odbudowy prawidłowej struktury mięśni szkieletowych po uszkodzeniu mechanicznym lub wynikającym z miopatii. Podczas wykładu zostaną zaprezentowane najnowsze doniesienia naukowe dotyczące regeneracji mięśni i badań nad wspomaganiem tego procesu oraz mobilizacji komórek macierzystych do uszkodzonej tkanki.

Na wykładzie zostanie zaprezentowana wiedza wprowadzająca w tajniki budowy układu ruchu człowieka. Anatomia jest nauką o makroskopowej budowie organizmu żywego. Nazwa pochodzi od greckiego słowa anatemnej – rozcinać, rozczłonkowywać i jest to podstawowa metoda poznania budowy. Metoda preparowania jest głównym środkiem poznania budowy, jednak musi zostać uzupełniona zrozumieniem budowy i funkcji żywego organizmu. W trakcie wykładu zostanie omówiony podział ciała ludzkiego na głowę (caput), szyję (collum), tułów (truncus) i dwie pary kończyn (membra), górną i dolną. W skład tułowia zaliczone zostaną: klatka piersiowa (torax), grzbiet (dorsum), brzuch (abdomen) i miednica (pelvis). Po krótkim wprowadzeniu zaprezentowane będą prawidłowe ruchy w stawach człowieka z demonstracją i wykonywaniem ich przez uczestników wykładu. Będą także omówione podstawowe mięśnie wykonujące ruchy w stawach. Wykład nastawiony będzie na zapoznanie słuchaczy z prawidłowym funkcjonowaniem układu ruchu człowieka i na przybliżenie tajników jego  budowy. Wykład będzie zawierał nie tylko demonstrację ruchów, ale także pokaz filmów prezentujących prawidłowe ruchy człowieka oraz najczęstsze błędy popełniane przez osoby aktywne fizycznie - błędy, które prowadzą do przeciążeń układu ruchu i konieczności interwencji medycznej. Zaprezentowane zostaną także metody pozyskiwania informacji z anatomii funkcjonalnej za pomocą systemu Vicon w postaci nagrań kinematycznych ruchów człowieka i ich analiza. Podsumowanie wykładu będzie wprowadzeniem w złożoność budowy i czynności ciała człowieka oraz zachęceniem do pogłębiania wiedzy anatomicznej jako bardzo przydatnej dla każdego człowieka.

Prof. Władysław Bartoszewski (od niego ściągnęliśmy pierwszą część tytułu) i ks. prof. Józef Tischner (autor podstawowej definicji prawdy) pokazali, że nader często obiegowe, powszechnie uznane prawdy nie do końca są prawdziwe. Na kilku przykładach z historii chemii wykażemy słuszność tego stwierdzenia. Kto pierwszy zaproponował cykliczną strukturę benzenu - czy na pewno Kekule? Czy regułę Markownikowa wymyślił Markownikow? Czy Fritz Haber to potwór, czy dobroczyńca ludzkości? itd.

Poznamy niezwykłe krajobrazy wydmowe, różnorodność przepływów wody w rzekach, „przechowalnie wody” – mokradła. Sprawdzimy, czy naprawdę lodowiec pozwolił nam przez stulecia jeść potrawy z mąki. Całość  przyprawimy słoną wodą z dużych głębokości...

To, jakim powietrzem oddychamy wpływa bezpośrednio na układ oddechowy i może powodować problemy zdrowotne. Szacuje się, że zanieczyszczone powietrze jest w Polsce przyczyną 45 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie. Podczas lekcji omówimy, co jest potrzebne do prawidłowego działania naszego układu oddechowego, a co mu przeszkadza. Wyjaśnimy, co to jest astma, jak przebiega oraz jakie są jej objawy. Po krótkiej prelekcji wykonamy ćwiczenia praktyczne – uczniowie będą mogli ocenić swoją sprawność wentylacyjną płuc za pomocą spirometrii oraz przepływ powietrza w drogach oddechowych za pomocą pikflometru. Wyniki badań ochotników zostaną następnie wspólnie omówione, a na koniec zajęć zrobimy krzyżówkę podsumowującą zdobytą przez uczniów wiedzę.

Jak wygląda życie kobiet w Arabii Saudyjskiej? Jakie mają prawa i jakie jest ich miejsce w strukturze społecznej? Czy Wizja2030 rzeczywiście wpłynie na zmiany w życiu kobiet, czy jest to zabieg polityczny?

Proponowane zajęcia prowadzone były w roku 2017/2018 w ramach zajęć uniwersyteckich "Prawo na co dzień" przez studentów w szkołach średnich. Zajęcia dotyczące postępowania w sprawach nieletnich mają na celu pokazanie uczniom granic wieku przy odpowiedzialności za czyny karalne oraz zapoznanie uczniów z ustawą o postępowaniu w sprawach nieletnich. Po zakończonych zajęciach uczniowie będą wiedzieli, co to jest demoralizacja. W czasie lekcji m.in. zostanie przeprowadzona burza mózgów, a na koniec uczniowie rozwiążą kazusy.

"Prawo na co dzień" to najefektywniejsza forma nauki prawa! Metoda "peer to peer", czyli edukacji rówieśniczej, w której studenci prawa uczą swoich przyszłych kolegów z wydziału ma swoją długoletnią tradycję na Wydziale Prawa i Administracji UW. W ramach Festiwalu Nauki możemy pokazać część naszej pracy, aby od nowego roku szkolnego i akademickiego znów wyruszyć do warszawskich szkoł i szerzyć wiedzę prawną. Zapraszamy! 

Pozytywny stereotyp przyjaźni polsko-węgierskiej jest powszechnie znany zarówno wśród Polaków, jak i wśród Węgrów. Nasze kraje łączyło wiele: wspólna granica, wspólni władcy, wzajemne wspieranie się w czasie walk niepodległościowych. Jednak ponadtysiącletnie stosunki polsko-węgierskie obfitowały także w konflikty, mające rozmaity charakter i rozmaite podłoże. Wykład jest poświęcony omówieniu najważniejszych z tych konfliktów. Towarzyszyć mu będzie prezentacja multimedialna. 

Prezentacja średniowiecznego dialogu, w którym kilka chętnych osób będzie mogło zagrać w trybie czytanej próby teatralnej. Jest to przypowieść tłumacząca obrazowo, jak ważna w życiu społecznym jest równowaga wartości takich jak sprawiedliwość, prawda i miłosierdzie: jeśli nie ma między nimi zgody, niemożliwy jest pokój. Dialog wprowadza personifikacje tych wartości a ich spór inscenizuje jako kłótnię córek „pewnego ojca”. Utwór pochodzi z książki rękopiśmiennej (ok. 1200 r.),  przechowywanej w katedrze gnieźnieńskiej w księgozbiorze dawnej szkoły katedralnej. Tekst ma cechy konspektu nauczycielskiego i jest możliwe, że mógł być szkolną czytanką, którą uczniowie czytali i recytowali 800 lat temu.

Doniosły problem, wyrazisty podział ról, łatwość inscenizacji – wszystko to musiało ułatwiać zbiorowe memoryzowanie i odtwarzanie. Konspekt wprowadzał do ćwiczeń szkolnych. Ekspresywne dialogi sprawiają, że ktokolwiek chciałby odtwarzać tekst, musiałby pozwolić postaciom mówić i działać, musiałby także wprowadzić role, które wymagały masek. Tak pojawiłyby się na szkolnej scenie "potwory w maskach" – "monstra larvarum", wzmiankowane przez Innocentego w dekrecie z 1207 r., który należy do najwcześniejszych pośrednich dowodów działalności teatralnej w średniowieczu. List adresowany do arcybiskupa gnieźnieńskiego (Henryk Kietlicz) krytykuje urządzanie widowisk publicznych w kościołach.

Tekst dialogu i objaśnienie jego treści można znaleźć na blogu: https://www.salon24.pl/u/dabrowka/146076,litosc-z-prawda-sie-objely-spra...

Interpretacja historycznoliteracka tej problematyki zawarta jest w książce A. Dąbrówka, Średniowiecze. Korzenie (2005), rozdz. 9. Literatura i szkoły.

Zajęcia warsztatowe w formie wycieczki pieszej na trasie: Sieraków – Łomiankowska Droga – Łąki Sierakowskie – Na Miny - Stary Dąb - Sieraków

Długość trasy: 8 km, czas przejścia 4 godziny, liczba uczestników 25-30 osób

Trasa wycieczki pozwala na poznanie najatrakcyjniejszych przyrodniczo fragmentów wschodniej części Kampinoskiego PN. Prowadzi między innymi skrajem najstarszego i zarazem największego w KPN Obszaru Ochrony Ścisłej – Sieraków. Podczas warsztatów uczestnicy mają możliwość pracy z kartami ćwiczeń.

Omawiane zagadnienia:
- znaczenie obszarów ochrony ścisłej dla zachowania bioróżnorodności,
- rozpoznawanie podstawowych gatunków drzew i krzewów,
- typy lasów rosnących na obszarze Puszczy Kampinoskiej,
- łańcuch pokarmowy (przybliżenie pojęć: producent, konsument, destruent, piramida pokarmowa),
- przyroda w obliczu antropopresji,
- pozytywne i negatywne skutki ingerencji człowieka w krajobraz,
- elementy składowe krajobrazu i zachodzące między nimi zależności,
- typy krajobrazów: krajobraz pierwotny, naturalny, kulturowy i zdewastowany,
- estetyka i piękno krajobrazu,
- korytarze ekologiczne, ich rola i znaczenie,
- znaczenie terenów otwartych dla zachowania bioróżnorodności oraz walorów krajobrazowych Puszczy Kampinoskiej.

Na mapach współczesnych miast można z łatwością znaleźć granice rozdzielające różne grupy czy kategorie społeczne, np. osoby o różnych rasach. W wielu miastach znajdziemy dzielnice bogate i biedne, „stare” i „młode”. Taki stan rzeczy może zaistnieć nie tylko tam, gdzie jest wiele uprzedzeń i niechęci między różnymi grupami, ale też w społeczeństwie tolerancyjnym wobec odmienności.
Gra posłuży nam do znalezienia odpowiedzi na pytanie, dlaczego w tolerancyjnym społeczeństwie tworzą się getta. Bazuje ona na modelu zaproponowanym przez Thomasa Schellinga, laureata Nagrody Nobla z ekonomii, i ilustruje mechanizmy prowadzące do segregacji przestrzennej.
Gracze wcielą się w przedstawicieli 2 plemion: pomarańczowego i fioletowego i będą szukać odpowiedniego miejsca do życia. Uczestnicy, tworząc wspólnie bardzo prostą symulację przestrzeni miejskiej, będą podejmować decyzje o przeprowadzce i obserwować, jak mało potrzeba, żeby się odseparować od innych.

Przywódców możemy znaleźć w każdej sferze życia społecznego – w ekonomii, polityce, kulturze, nauce i technologii. Przywódcy potrafią angażować ludzi w osiąganie ważnych wspólnych celów. W czasach, kiedy zmiany zachodzą coraz szybciej i są coraz bardziej nieprzewidywalne, potrzeba przywództwa jest szczególnie duża. Podczas spotkania porozmawiamy o tym, na czym polega przywództwo, jakie są jego źródła, jakie muszą być spełnione warunki, by pełnić rolę przywódcy i czy każdy z nas może nim się stać.