Nauki społeczne
| Typ | Tytuł | Opis |
Dziedzina |
Termin |
|---|---|---|---|---|
| Spotkanie festiwalowe | Singapur - globalna metropolia wobec nowych wyzwań (kontynuacja wykładu z Festiwalu Nauki 2018). |
Singapur to synonim sukcesu gospodarczego i najwyższych w świecie standardów życia. Kawałek Zachodu w Azji. Osiągnął wielki sukces, przekształcając się z maleńkiego kraju Trzeciego Świata w globalną metropolię, co miało swoje podstawy w sukcesach polityki ukierunkowanej na kreowanie tego miasta-państwa jako regionalnego centrum. Było to także konsekwencją świadomości wiodących sił, iż Singapur może przezwyciężyć ograniczenia swojego małego rynku wewnętrznego jedynie poprzez stworzenie infrastruktury i rozwiązań instytucjonalnych, gwarantujących konkurencyjność w wymiarze globalnym. Oczywiście Singapur musi mierzyć się z licznymi nowymi wyzwaniami, będącymi czy to skutkiem załamań koniunktury w regionie czy globalnych kryzysów gospodarczych. Wyzwaniem w płaszczyźnie wewnętrznej jest na dzień dzisiejszy kwestia utrzymania stabilności po utracie lidera i stratega, jakim był twórca Singapuru Lee Kuan Yew. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Niech czas będzie z Tobą! Pozytywna psychologia czasu i jej znaczenie w nauce, biznesie i związkach |
Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość to trzy tzw. horyzonty czasowe. Współistnieją w naszym umyśle, a sposób w jaki je postrzegamy i częstotliwość, z jaką koncentrujemy uwagę na każdym z nich w przemożny sposób wpływa na nasze myśli, emocje i motywacje. Podczas wykładu, w oparciu o najważniejsze wyniki badań psychologii temporalnej, przyjrzymy się temu, jak przyjmowanie poszczególnych perspektyw czasowych może wpływać na nasze życie. Zastanowimy się również, jak uczynić z naszej niezwykłej zdolności do mentalnego podróżowania w czasie atut, który pozwoli nam bardziej cieszyć się życiem i umożliwi osiąganie sukcesów w różnych jego obszarach. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Socjologia (z)użyta? O (nad)używanych pojęciach, które słyszysz na co dzień |
Spotkanie ma charakter alternatywnego, zanurzonego w kulturze popularnej i doniesieniach medialnych, „mikrowprowadzenia” do socjologii wraz z omówieniem istotnych, nierzadko nadużywanych pojęć i teorii socjologicznych. Wspólnie podejmiemy próbę rekonstrukcji wybranych zagadnień, w sposób twórczy i humorystyczny. Punktem wyjścia jest obserwacja nieświadomego użycia pojęć socjologicznych. Wspólnie zastanowimy się nad „utartymi zwrotami”, obecnymi w przestrzeni publicznej, które swe źródło mają właśnie w socjologii. Wykorzystamy materiały naukowe, popularnonaukowe, wizualne (np. filmy, blogi, komiksy, piosenki, artykuły prasowe). Główną metodą pracy będzie dyskusja poprzedzona wprowadzeniem, prowadzona na podstawie wybranych materiałów. Dzięki uczestnictwu w zajęciach słuchacze zyskają podstawy wyobraźni socjologicznej – orientację w życiu społecznym i rozumienie współczesnych zjawisk życia zbiorowego oraz będą gotowi do pogłębiania wiedzy socjologicznej na własną rękę. Spotkanie przeznaczone jest w sposób szczególny dla pasjonatów świata społecznego i osób lubiących twórcze dyskusje, także tych, które studiowanie mają jeszcze przed sobą. Dla osób, które ukończyły studia/studiują na kierunku socjologia/politologia/dziennikarstwo lub pokrewne, spotkanie może być „wtórne”, nie odkrywcze. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Średniowieczne procesy zwierząt |
Spośród bogatej historii zwierząt w średniowieczu uwagę przyciągają procesy sądowe zwierząt. Pomysł, by wysuwać wobec nich roszczenia prawne i skazywać je na kary wydaje się zrazu nieprawdopodobny. A jednak od połowy XIII wieku przez kolejne trzy stulecia funkcjonowały trybunały, które orzekały w sprawach „przestępstw” popełnianych przez różnego typu zwierzęta. Liczba procesów sądowych wcale nie była tak mała i nie można zaliczyć ich do typu nieistotnych marginaliów. Skąd zatem wziął się pomysł, by pozywać przed sądy zwierzęta? Jak próbowano go uzasadnić i w oparciu o jakie argumenty go krytykowano? Jak wyglądał przebieg procesu i jakie typy procesów wyróżniano? Za co karano zwierzęta i jakie kary im wymierzano? I wreszcie, jakie „przestępstwa” były najsurowiej karane i dlaczego? |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Konsensus czy dyssensus? Dyskurs parlamentarny w Szwecji i Polsce |
Czym się różni szwedzki i polski dyskurs polityki? Czy szwedzcy parlamentarzyści używają nieparlamentarny wyrażeń? Czy pokrzykują na siebie nawzajem i wybuchają śmiechem? Jak na tle innych krajów wyglądają posiedzenia Sejmu? Podczas wykładu porównamy dyskursy parlamentarne w Szwecji i Polsce. Zastanowimy się również, jaki język debaty jest korzystny dla społeczeństwa. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Święte księgi w badaniach psychologów |
Podczas spotkania spróbujemy spojrzeć na święte księgi judaizmu i chrześcijaństwa w świetle osiągnięć współczesnej psychologii. Dynamiczny rozwój tej dyscypliny dostarcza z roku na rok nie tylko nowych teorii i pojęć, ale też sprawdzonych empirycznie narzędzi, pozwalających podjąć niezwykle interesujące badania nad tekstami świętymi a także nad mentalnością ludzi minionej epoki. W pierwszej części spotkania zaprezentujemy najważniejsze światowe osiągnięcia psychologów w tej dziedzinie, zarówno te kontrowersyjne jak i szeroko uznane w środowisku naukowym (szczególnie cross-cultural psychology, social cognition i psycholingwistyki). Przedstawimy także efekty wybranych, oryginalnych badań prowadzonych w Instytucie Psychologii PAN w Warszawie. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | (Neuro)nauka o miłości. Czyli co się z nami dzieje kiedy kochamy? |
W czasie wykładu przedstawię miłość z perspektywy psychofizjologicznej. Odpowiem na pytanie co się z nami dzieje na poziomie neuronalnym oraz fizjologicznym gdy się zakochujemy, kochamy, oraz gdy spędzamy z naszym partnerem/partnerką wiele lat. Oprócz mózgu spojrzymy również na nasze ciało, czyli na funkcjonowaniu obwodowego układu nerwowego. Zobaczymy czym charakteryzują się udane związki w odniesieniu do takich wskaźników jak rytm serca i poziom hormonów. Opowiem o tym, co badania mówią na temat skutecznego wiązania się w pary oraz utrzymania związku w dobrej kondycji. Zastanowimy się czy naszą fizjologię da się okiełznać oraz kto jest bardziej emocjonalny, a kto mniej logiczny w czasie kłótni – mężczyźni, czy kobiety? |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Czy uchodźca musi być „obcym”? O teoriach konstruowania obcości i swojskości w naukach społecznych |
Kim jest obcy? Z czego wynika jego obcość? Co różni „nas” od „nich”? Od początku tzw. kryzysu uchodźczego w 2015 roku pytania te mają fundamentalne znaczenie i wymagają szczególnego namysłu. Wykład będzie stanowił wprowadzenie w tę tematykę, prezentując różne podejścia do kwestii obcości i swojskości obecne w naukach społecznych. Pierwsza część spotkania dotyczyć będzie konstruowania obcości na poziomie jednostkowym. Opierając się na wybranych teoriach psychologii społecznej i poznawczej, omówię zjawiska takie jak stereotypy, heurystyki, atrybucje oraz dynamikę relacji międzygrupowych. W drugiej części wykładu przedstawię konstruowanie obcości na poziomie zbiorowym, przede wszystkim za sprawą działań dyskursywnych, a także zaprezentuję metody, których socjologowie używają do badania poczucia swojskości i obcości. Wreszcie w trzeciej części opowiem o tym, jak powyższe mechanizmy działają wspólnie w przypadku konstruowania uchodźcy jako „obcego”. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Love Bonding in the Era of Artificial Intelligence |
“Love does not consist in gazing at each other, but in looking outward together in the same direction.” ~ Antoine de Saint-Exupéry Did you know that falling in love takes one-fifth of a second or that sexual desire is more than just a basic thrive? That kissing has an immense impact on the quality of a love bond? That facial similarity between people in love increases over time? Or that it’s the little things that make the biggest difference? But love can be still so much more. As thinking machines become increasingly part of our lives, we are also transforming definitions of what it means to be conscious, what it means to live, to die, and ultimately, what it means to love a non-human being. Advancements in deep learning allow artificial neural networks to continually train themselves and improve their skills without human intervention. They have already allowed computers to rival humans in pattern recognition, natural language and various emotional enactments. Can they also make them love? This workshop is directed at anyone interested in the subject of love through the lens of process-oriented psychology. The workshop introduces basic techniques of how to understand and speak about love, such as a dreaming process, a method which seeks integration of conscious and subconscious desires, and creates opportunities for a conscious awareness of integrating both as a purposeful direction of a psychic transformation.
|
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Czy sondaże wyborcze kłamią? |
Sondaże wyborcze stały się współczesnym miernikiem nastrojów społecznych. Przez część opinii publicznej są one jednak odbierane negatywnie, jako nieskuteczny sposób przewidywania przyszłości. Czym różni się sondaż wyborczy od innych badań tego typu? Czym jest sondaż społeczny i czy dzięki niemu można oszacować wynik wyborów? Na te i inne pytania spróbujemy wspólnie odpowiedzieć ze słuchaczami podczas wykładu pt. "Czy sondaże wyborcze kłamią?". |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | ODWOŁANE_Kłamstwa i fakty o “kryzysie uchodźców”. Ludzie w Limbo |
W ostatnich latach politycy i media straszą europejskie społeczeństwa zalewem uchodźców. Utrzymują, że ‘Islam zagraża naszej kulturze i wolności,’ ‘że uciekający przed śmiercią i głodem wprowadzą własne prawa religijne pozbawiając kobiety podstawowych praw’, że ‘będzie rozbój i bezrobocie’, no i że ‘będziemy umierać od sprowadzonych chorób’. Taki apokaliptyczny wizerunek popiera się milionowymi cyframi szacującymi liczbę uchodźców dobijających się do drzwi Europy. Mamy się bać i się boimy. Przekaz jest skuteczny. Na podstawie analizy danych zgromadzonych w trakcie dwuletniego badania etnograficznego prowadzonego w obozie dla uchodźców na południu Europy, porównań dokonanych z innymi badaniami (Francja, Włochy, Grecja, UK) okazuje się, że wzbudzona celowo panika moralna jest nieuzasadniona. Tejże mocnej konkluzji towarzyszy drugie odkrycie, które ujawnia zjawisko, którego trzeba się bać. Systemy stworzone przez różne społeczeństwa i oficjalnie mające na celu pomoc i zapewnienie opieki nad uchodźcami działają w różny sposób. Brak odpowiedniej kontroli ze strony instytucji nadrzędnych (europejskich) umożliwia w niektórych miejscach korupcję i prowadzi do złego traktowania uchodźców przez ludzi i instytucje zawodowo zajmujące się ich opieką. Uchodźcy będąc bez możliwości zwrócenia się o pomoc w sytuacji nadużyć i wykorzystywania stają się ofiarą zarówno ludzi ze społeczności przyjmującej jak i organizacji przestępczych (złożonych z “lokalnych” europejskich obywateli). Uchodźcy są ludźmi żyjącymi w Limbo – pozostają oni w przestrzeni, której nie widzimy i nie chcemy widzieć – w nicości. Są oni skazani na niebyt. Skazani przez nas – na Limbo. Projekt HOPE wsparty finansowo przez NCN - OPUS, nr 2017/25/B/HS6/01725. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Sprawiedliwość klimatyczna: wybory etyczne i prakseologiczne |
Zmiany klimatyczne, a ściślej zachodząca obecnie globalna destabilizacja klimatu panującego na Ziemi, rodzi pytania o zakres odpowiedzialności i powinności określonych podmiotów (m.in. państw, rządowych organizacji międzynarodowych, korporacji transnarodowych, przedstawicieli władz centralnych, regionalnych, lokalnych, wreszcie zwykłych obywateli) za zaistniały stan rzeczy oraz o wybór efektywnych strategii zapobiegawczych zachodzącym procesom. Istotne wobec tego stają się następujące zagadnienia: kto przed kim i w jaki sposób odpowiada (np. państwa bogatej Północy vs. biedne kraje Południa, wielkie korporacje versus „zwykli” obywatele itp.) oraz kto i jak powinien postępować (dotyczy to poszczególnych aktorów danej kategorii), aby skutecznie ograniczyć lub zatrzymać zachodzące w atmosferze Ziemi zjawiska? Rożne podmioty (od państw narodowych poczynając a na indywidualnych ludziach kończąc, będących w podwójnej roli: obywateli z jednej strony, a drugiej – konsumentów) w różnym stopniu przyczyniają się do zmian klimatycznych. Status formalno-prawny i potencjał danych podmiotów warunkuje w znaczącym zakresie ich ślad ekologiczny. Kwestia podziału odpowiedzialności i koniecznych do podjęcia przez danych aktorów zadań składających się strategię walki z globalnym ociepleniem nie jest jednak oczywista i wzbudza liczne kontrowersje. Omówiony zostanie aspekt moralny globalnych zmian klimatycznych (w kategoriach winy i zadośćuczynienia) oraz aspekt prakseologiczny (związany z wybieraniem adekwatnych, tj. skutecznych, strategii postępowania względem stawianych celów ekologicznych). Uwzględnione będą uwarunkowania społeczno-polit. działań aktorów danej kategorii oraz problem uznawanych przez dane podmioty norm i wartości kształtujących ich decyzje wobec pojęcia sprawiedliwości. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Zmiany i konflikty - co warto o nich wiedzieć, żeby mniej się ich bać? |
Zmiany, konflikty i kryzysy to nieodłączna część naszego życia osobistego i społecznego. Czy są nam potrzebne? Czy mogą być korzystne? Dlaczego obawiamy się zmian i często rezygnujemy w trakcie? Jak przebiegają konflikty? Od czego zależy ich dynamika i szanse na pozytywne rozwiązanie? Czy/Jak można nimi zarządzać? Jakie możemy mieć strategie radzenia sobie z sytuacjami konfliktowymi? Porozmawiamy o tym, co warto wiedzieć o zmianach i konfliktach, aby mniej się obawiać ich pojawienia się oraz minimalizować straty i maksymalizować potencjalne korzyści. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Czy w Europie mamy kryzys demograficzny? |
W Europie zachodzą poważne zmiany demograficzne, społeczeństwa starzeją się, a dzieci rodzi się coraz mniej. Czy zatem mamy do czynienia z kryzysem demograficznym? Podczas wykładu analizowane będą uwarunkowania społeczne, kulturowe i ekonomiczne procesów demograficznych w Europie, w tym zmiany modelu rodziny, wzorów dzietności, stylu życia, sytuacji gospodarczej, modeli polityki rodzinnej. Jak te procesy zachodzą w wybranych państwach europejskich? Czy w Polsce mamy do czynienia z zapaścią demograficzną? Jakie są konsekwencje tych zmian, jakie prognozy? |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Born gay? Co wiadomo na temat biologicznych podstaw orientacji seksualnej |
Charakter czynników kształtujących orientację seksualną jest przedmiotem wielu kontrowersji w dyskursie publicznym. Wiele z tych dyskusji toczy się w oderwaniu od aktualnego stanu wiedzy na ten temat. Tymczasem, w ciągu ostatnich trzydziestu lat zebrano liczne dowody na rzecz biologicznego charakteru różnic w zakresie orientacji. W trakcie wystąpienia opiszę trzy dominujące kierunki badań dotyczących tej problematyki – analizy podstaw genetycznych, hipotezę prenatalnego wpływu androgenów oraz efekt starszych braci i towarzyszącą mu hipotezę immunizacji. Pokażę, co już wiadomo, a co jeszcze wymaga dalszych analiz (przykładowo – nadal niewiele wiadomo na temat konkretnych genów związanych z orientacją seksualną). Wystąpienie będzie także okazją do przedstawienia Projektu Orientacja – pierwszego polskiego badania dotyczącego biologicznych podstaw orientacji seksualnej u mężczyzn. Projekt ma na celu między innymi pogłębienie wiedzy na temat zmienności genetycznej związanej z orientacją oraz ewentualnych różnic pomiędzy gejami i mężczyznami heteroseksualnymi w zakresie struktury i funkcji mózgu. |
Nauki społeczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Tożsamość znana i (nie)znana ukraińskich migrantek – implikacje badawcze w Polsce i na Ukrainie |
Celem wystąpienia jest ukazanie strategii tożsamościowych ukraińskich kobiet - migrantek poprzez odwołanie się do wyników badań prowadzonych w Polsce i na Ukrainie. Autorka przedstawi autopercepcję ukraińskich kobiet - migrantek mieszkających w Polsce oraz ukaże jak są one postrzegane i wartościowane przez „swoich” na Ukrainie, a więc członków ich własnych rodzin lub najbliższego środowiska sąsiedzkiego. Jednocześnie referentka postara się odpowiedzieć na pytanie czy kobieta-Ukrainka uwikłana w sytuację migracji to nadal „Swoja-Ukrainka” czy Ukrainka, która stała się „Obca”, ponieważ w wymiarze temporalnym i przestrzennym uległa europeizacji i przemianom kulturowym w obszarze ról płciowych i społecznych. W czasie wykładu zostaną omówione czynniki, które przyczyniają się do tego, że ukraińskie kobiety podejmują decyzję o migracji, niejednokrotnie pozostawiając w ojczyźnie zarówno swoich mężów, jak i dzieci. Referentka opowie również o problemach i trudnościach, z którymi borykają się ukraińskie migrantki, a także przybliży ich życie codzienne w wymiarze funkcjonowania na rynku pracy, kwestii edukacji dzieci ukraińskich w polskich szkołach, czy też zwykłych, prozaicznych spraw związanych z pracą, domem i formami spędzania czasu wolnego. |
Nauki społeczne |
|
