wykład
| Typ | Tytuł | Opis |
Dziedzina |
Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | "Piękne, smutne kwiaty Serbii" – dzieci na Pawiaku w latach 1939-1944 |
W latach 1939-1944 w więzieniu gestapo na Pawiaku przebywały również dzieci. Najmłodsi trafiali za pawiackie mury albo wskutek narodzin w szpitalu więziennym, albo byli przywożeni wraz z rodzicami w wyniku aresztowania. Dzieci na Pawiaku znajdowały się pod opieką członków polskiego personelu medycznego. Słowa „Piękne, smutne kwiaty Serbii” zostały zaczerpnięte ze wspomnień lekarki-więźniarki dr Anny Czuperskiej, która tak opisała niemowlaki przebywające za pawiackimi murami. Prelekcja przybliży historie dzieci na Pawiaku oraz formy opieki, które roztaczali nad nimi członkowie sanitariatu więziennego. Prelekcji będzie towarzyszyć prezentacja multimedialna. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Botnety, ransomware, odbicia, czyli dla kogo pracuje twój komputer |
Co to jest botnet? Jak powstaje, jak się z nim walczy? Jak chronić się przed ransomware? Na czym polega efekt wzmocnienia w atakach odbiciowych? Innymi słowy - dlaczego dbając o swój sprzęt, dbasz nie tylko o własne bezpieczeństwo. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Pasticcio. Sposoby przygotowania atrakcyjnych oper |
W XVII i XVIII w. włoskie słowo pasticcio (pasztet, przekładaniec) odnosiło się do kuchni, a dokładnie do arystokratycznej haute cuisine. Pasticcio oznaczało danie przygotowane z najlepszych składników, z których powstawała potrawa o spektakularnym kształcie, np. serca, orła czy gwiazdy. Taki kulinarny popis szefa kuchni, serwowano potem podczas arystokratycznych uczt. Z kuchni termin pasticcio przewędrował do muzyki operowej. Miało to miejsce ok. 1725 we Florencji, kiedy to niemiecki muzyk Johann Joachim Quantz, użył go po raz pierwszy dla określenia opery, złożonej z arii i recytatywów różnych kompozytorów (tak jak kulinarne pasticcio tworzone z wybornych składników). Taka praktyka znana była we Włoszech wcześniej, ale rozpowszechniła się w latach 30. i z powodzeniem trwała przez cały wiek XVIII. Z punktu widzenia późniejszego rozumienia dzieła muzycznego pasticcio postrzegane jest jako gorsze od tego, które stworzył jeden kompozytor. Jednak w XVIII w. publiczność traktowała pasticcia na równi z nowymi operami będącymi wytworem jednego muzyka, a nierzadko uważała je za lepsze, bo składały się z najbardziej lubianych i cenionych numerów muzycznych. Pasticcio to zatem opera poważna (opera seria) lub komiczna (opera buffa) powstała z różnych utworów wielu kompozytorów lub w oparciu o różne źródła, zaadaptowana do nowego lub już istniejącego libretta. W XVIII w. najczęściej wykorzystywano w tym celu libretta Pietra Metastasia lub Carla Goldoniego. Wielu wybitnych kompozytorów jak Händel, Vivaldi, Hasse, Gluck czy Haydn bez żadnych uprzedzeń tworzyło znakomite dzieła w tym gatunku. Podczas spotkania muzykolodzy z Instytutu Muzykologii UW, członkowie polsko-niemieckiego grantu przedstawią w jaki sposób w XVIII w.. przygotowywano atrakcyjną operę czyli pasticcio! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Podróż do wnętrza jądra komórkowego |
Jądro komórkowe to największe organellum znajdujące się w komórce, w którym możemy wyróżnić wiele funkcjonalnych i strukturalnych domen. Ponad połowę jego objętości zajmuje chromatyna składająca się z białek i DNA - nośnika informacji genetycznej. To właśnie DNA dostarcza instrukcji, jak ma funkcjonować nie tylko komórka, ale i cały organizm. Podwójna helisa DNA człowieka ma grubość ok. 2 nm, ma dwa metry długości i zawiera 6,4 miliarda par zasad. Dlatego też jednym z fundamentalnych pytań w dziedzinie biologii jest to, w jaki sposób ta dwumetrowa nić upakowana jest w jądrze o średnicy kilkusetkrotnie mniejszej od główki szpilki. Informacji o tym, w jaki sposób DNA jest zorganizowany w struktury wyższego rzędu dostarczyły zarówno techniki mikroskopowe, jak i metody biochemiczne. Podczas wykładu postaram się omówić i pokazać część mniej znanych struktur znajdujących się na terenie jądra komórkowego oraz przedstawić, jak upakowana jest w jego wnętrzu chromatyna. Postaram się przybliżyć, dlaczego i w jaki sposób naukowcy badają jądro komórkowe. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dzieje wody |
Odkryjemy tajemnice wody, o której sądzimy, że ją dobrze znamy. Bez niej nie możemy żyć, więc zastanowimy się, czy jej składniki są tego samego wieku, jak ona gromadzi się, jak się zachowuje, jak w niej powstało życie, kiedy z niej wyszło na lądy. I wreszcie dlaczego tak wpływa na klimat i krajobraz. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Umowy: kiedy i jak je zawieramy? |
Co to jest umowa? O czym mówi zasada swobody umów? Co to jest zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych? Jakie są rodzaje umów i sposoby (formy) ich zawierania? Kiedy zawarta umowa jest nieważna? Jakie mogą być konsekwencje niewykonania umowy? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Światło w ciemności |
Barwny świat minerałów fascynuje człowieka od zarania jego dziejów. Podziwiamy piękne formy i barwy, szukając niezapomnianych wrażeń. Ale nie zawsze wiemy, że wystarczy zmiana oświetlenia, a nawet najpospolitsze minerały przeistaczają się w cudne lampiony. Postaramy się wyjaśnić, dlaczego minerały świecą i co jest tego przyczyną. Czy minerały o takim samym składzie zawsze będa świeciły, czy może zależy to od miejsca ich występowania, a może jeszcze od czegoś innego. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Z wizytą w kraterze, czyli wulkanizm bez tajemnic |
Co kryją w swoim wnętrzu wulkany? Dlaczego wybuchają? Czy wulkan może być uśpiony? Na te i wiele innych pytań można znaleźć odpowiedz w trakcie wykładu poświęconego procesom wulkanicznym. Rozmieszczenie geograficzne wulkanów nie jest wcale przypadkowe. Znajdują się one zarówno na Ziemi, jak i na innych planetach naszego układu. Można je znaleźć zarówno na lądach, jak i w morskich głębinach. Ich aktywność związana jest z procesami endogenicznymi zachodzącymi głęboko pod powierzchnią ziemi – magmatyzmem i aktywnością tektoniczną. Także na terenie Polski można odszukać obszary, gdzie przed milionami lat dymiły stożki wulkaniczne, wyrzucając lawę zastygłą w postaci skał wylewnych i popioły. Erupcjom towarzyszą też inne zjawiska, takie jak gejzery czy wyziewy gazowe, które mogą występować jeszcze długo po wygaśnięciu właściwej aktywności wulkanicznej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Obrazy chmur istotnych dla własnej interpretacji prognozy pogody |
Wygląd i umiejętność rozpoznawania chmur oraz wnioskowania na podstawie ich wyglądu o zachodzących w atmosferze procesach jest nadzwyczaj istotną umiejętnością każdej osoby przebywającej poza zasięgiem Internetu. Różnego rodzaju wnioski możliwe są do uzyskanie już po krótkiej obserwacji nieba. Wyrobienie w sobie nawyku spoglądania i porównywania zmian w chmurach jest ze wszech miar korzystne, ponieważ daje możliwość samodzielnego interpretowania wyników prognoz ze stanem rzeczywistym. W czasie pobytu poza zasięgiem sieci nie posiadamy zazwyczaj innych informacji jak tylko obserwacja chmur i wiatru, czy formy opadów i osadów. Wielokrotnie na podstawie tych spostrzeżeń możemy trafnie ocenić, czy zawarta w prognozach zmiana pogody już nadchodzi, czy ma taką intensywność jaka była prognozowana, czy też nastąpiło pewne przesunięcie czasowe. Dla zapoznania się z tematem warto wysłuchać szkolenia prowadzonego przez ppłk rez. mgr inż. Macieja Ostrowskiego, synoptyka konsultanta ICM UW, eksperta meteorologii lotniczej w Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych, wieloletniego komentatora prognoz, instruktora żeglarstwa. Na podstawie licznych zdjęć z gór, morza i z samolotu ukazana zostanie zmienność zachmurzenia i jednocześnie istotne cechy umożliwiające rozpoznawanie chmur i zakwalifikowanie ich do odpowiedniego systemu frontowego lub wewnątrzmasowego. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Literatura i władza w Rosji XVIII wieku |
Celem ogólnym wykładu jest przedstawienie relacji między władcami Rosji XVIII wieku od Piotra I do Katarzyny II a pisarzami rosyjskimi (oraz częściowo zagranicznymi powiązanymi z Rosją) tego okresu. Tło interpretacyjne stanowią tendencje oświeceniowe w myśli politycznej i społecznej oraz kulturze i literaturze. Materiał egzemplifikacyjny tworzy literatura piękna (proza, poezja, dramat), publicystyka (zawartość czasopism), literatura dokumentu osobistego (listy, wspomnienia), a także dokumenty historyczne i materiał z zakresu sztuk pięknych (malarstwo, grafika, architektura, rzeźba). Celem szczegółowym jest stworzenie klasyfikacji postaw pisarzy wobec władców i władzy (lojalna, opozycyjna) oraz przegląd tematyki politycznej w literaturze. Problematyka wykładu: 1. Symbole Oświecenia. Oświecenie w Rosji i Polsce. 2. Pisarze wobec władzy i o władzy. Aleksander Radiszczew i jego Podróż z Petersburga do Moskwy. 3. Pisarze jako nauczyciele i doradcy władców. Michaił Łomonosow. Michaił Murawjow. 4. Pisarze wobec rewolucji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Świat jest mały, czyli o odległości w sieciach społecznościowych |
Jakie znaczenie ma odległość? Zależy od naszych celów. Jeśli chcemy się przemieszczać, znaczenie ma dystans fizyczny oraz środki transportu, którymi się posługujemy. Jeśli chcemy się z kimś skomunikować, znaczenie mają z kolei nasze relacje z tą osobą lub z jej znajomymi lub znajomymi-znajomych lub znajomymi-znajomych-znajomych. A które zjawiska na świecie należy uznać za bliskie lub odległe, gdy zastanawiamy się nad ich wpływem na nasz interes narodowy lub zmiany klimatyczne? Podczas spotkania dowiecie się, jak łatwo można odpowiadać na trudne pytania dotyczące skomplikowanych zjawisk dzięki wykorzystaniu teorii sieci. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Fraktale są wszędzie |
Fraktale, czyli figury geometryczne o nieregularnych kształtach, to pojęcia z obszaru matematyki i fizyki. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Swobody Rynku Wewnętrznego UE i możliwości ich ograniczania przez Państwa Członkowskie |
Zgodnie z art. 26 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej Rynek Wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami Traktatów. Jednocześnie sam Traktat wskazuje sytuacje, w których swobodny przepływ może być ograniczony przez środki przyjmowane przez Państwa Członkowskie UE, na przykład ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Drugim źródłem ograniczeń swobód Rynku Wewnętrznego jest orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, w tym w szczególności koncepcja wymogów koniecznych (zwanych też wymogami imperatywnymi lub nadrzędnymi). Przedmiotem wykładu będzie omówienie warunków - na podstawie konkretnych przykładów wynikających z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, jakie muszą spełniać środki ograniczające przyjmowane przez Państwa Członkowskie, aby mogły być dopuszczalne w świetle prawa UE. Wskaże się przy tym rolę, jakie w unijnym porządku prawnym pełnią zasady niedyskryminacji i proporcjonalności. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Logika prawnika – czy po mat-fizie dobrze jest iść na prawo? Po co sędziemu nauki ścisłe? |
Czy „lub” oznacza to samo co „albo”? Jak ustalić, kto spowodował zderzenie pojazdów? Czemu runął ten sufit? Co wywołało pożar? Do czego służy rachunek retrospektywny? Czy ktoś to nagranie zmontował? Co to są badania mechanoskopijne? Kto zostawił ten odcisk palca? I czy sędziowie lubią odsetki? Praktycy z warszawskich sądów opowiadają o wykorzystywaniu w swej codziennej pracy nauk ścisłych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Co łączy lodówkę i buty sportowe, czyli opowieść o nanocząstkach |
Co łączy lodówkę, buty sportowe i krem z filtrem UV? Uczestnicy lekcji dowiedzą się, co to są nanocząstki i dlaczego są tak wyjątkowe. Pozornie niepozorne, stanowią podstawę niezwykle dynamicznie rozwijającej się nanotechnologii, cieszą się zainteresowaniem zarówno nauki, jak i przemysłu. Popularne wśród naukowców, mało znane przeciętnemu człowiekowi, a przecież obecne w jego życiu. Czemu nanocząstki zawdzięczają swoją wyjątkowość i w jakich jeszcze zaskakujących produktach codziennego użytku można je znaleźć? Na te pytania znajdziemy odpowiedzi w czasie lekcji. Spotkanie podzielone będzie na dwie części. Pierwsza to krótki wykład o wyjątkowych właściwościach i zastosowaniach nanocząstek, często zaskakujących i niezwykłych. Druga część spotkania to gra, w której aby wygrać, trzeba znaleźć odpowiedź na intrygujące pytanie. Droga do odpowiedzi prowadzić będzie przez labirynt pytań i zagadkowych zadań. Przyda się odrobina sprytu i szczęścia, ale przede wszystkim wiedza, nie tylko ta zdobyta w trakcie wykładu… |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy istnieje życie poza bańką informacyjną? |
Życie w społeczeństwie informacyjnym niesie za sobą wiele niebezpieczeństw. Jednym z nich jest zagrożenie bańką informacyjną, tworzeniu której sprzyjają nie tylko nadawcy informacji (ludzie), ale również algorytmy i boty internetowe. O tym, jak wyjść poza obręb własnej bańki informacyjnej, jak analizować i weryfikować informacje i dać sobie czas na chwilę refleksji przed kliknięciem „udostępnij”, opowie dr Paweł Maranowski. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Krajobraz - wartość niedoceniona |
Prelekcja połączona z pokazem przezroczy. Omawiane zagadnienia: |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy tablica Mendelejewa jest skończona? |
Wykład popularnonaukowy przedstawiający historię układu okresowego pierwiastków. Duża część prezentacji dotyczy wytwarzania pierwiastków sztucznych metodami reakcji jądrowych, w tym tzw. pierwiastków superciężkich. Wykładowi towarzyszy zabawa ilustrująca problemy związane z wytwarzaniem nowych pierwiastków. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Nauka z Pałacem w tle |
Na program Festiwalu składają się pokazy osiągnięć naukowych z różnych dyscyplin nauki, adresowane do szerokiej publiczności, która będzie miała okazję – w bardzo atrakcyjnej formie – poszerzyć swoją wiedzę. Szczególną uwagę zwracamy na młodzież szkolną, dla której Festiwal Nauki jest okazją do spotkania z wybitnymi osiągnięciami nauki polskiej, o których w sposób łatwy i przystępny opowiedzą ich Twórcy i Naukowcy, m. in. profesorowie z Akademii Sztuk Pięknych, Politechniki Warszawskiej, Uniwersytetu Medycznego czy Ogrodu Botanicznego. W tegorocznej edycji weźmie udział ponad 70. partnerów.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kłamstwa i fakty o “kryzysie uchodźców”. Ludzie w Limbo |
W ostatnich latach politycy i media straszą europejskie społeczeństwa zalewem uchodźców. Utrzymują, że "Islam zagraża naszej kulturze i wolności", że "uciekający przed śmiercią i głodem wprowadzą własne prawa religijne, pozbawiając kobiety podstawowych praw", że "będzie rozbój i bezrobocie" no i że ‘będziemy umierać od sprowadzonych chorób". Taki apokaliptyczny wizerunek popiera się milionowymi cyframi szacującymi liczbę uchodźców dobijających się do drzwi Europy. Mamy się bać i się boimy. Przekaz jest skuteczny. Na podstawie analizy danych zgromadzonych w trakcie dwuletniego badania etnograficznego prowadzonego w obozie dla uchodźców na południu Europy, porównań dokonanych z innymi badaniami (Francja, Włochy, Grecja, UK) okazuje się, że wzbudzona celowo panika moralna jest nieuzasadniona. Tejże mocnej konkluzji towarzyszy drugie odkrycie, które ujawnia zjawisko, którego trzeba się bać. System stworzony przez różne społeczeństwa i oficjalnie mający na celu pomoc i zapewnienie opieki nad uchodźcami działają w różny sposób. Brak odpowiedniej kontroli ze strony instytucji nadrzędnych (europejskich) umożliwia w niektórych miejscach korupcję i prowadzi do złego traktowania uchodźców przez ludzi i instytucje zawodowo zajmujące się ich opieką. Uchodźcy, będąc bez możliwości zwrócenia się o pomoc w sytuacji nadużyć i wykorzystywania, stają się ofiarą zarówno ludzi ze społeczności przyjmującej, jak i organizacji przestępczych (złożonych z “lokalnych” europejskich obywateli). Uchodźcy są ludźmi żyjącymi w Limbo - pozostają oni w przestrzeni, której nie widzimy i nie chcemy widzieć - w nicości. Są oni skazani na niebyt. Skazani przez nas na Limbo. Projekt HOPE wsparty finansowo przez NCN - OPUS, nr 2017/25/B/HS6/01725. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Nasze (nie)codzienne minerały |
Co ma wspólnego z minerałami ząb kaszalota, jajko, okulary przeciwodblaskowe, liść bzu? Do czego może nam się przydać zwykła rdza? Spróbujemy wyśledzić minerały w naszym najbliższym otoczeniu i sprawdzić, czy bez nich moglibyśmy żyć. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kosmiczne katastrofy |
|
||
| Lekcja festiwalowa | Co widać w jaskini, czyli wirtualny spacer w podziemnym świecie |
Wykład w krótki sposób opisuje formy krasu podziemnego, genezę ich powstania. Na przykładach z ogólnie dostępnych turystycznie jaskiń Polski i Europy odbywamy wspólnie wirtualną wycieczkę po jaskini, oglądając to, co z "wiecznej ciemności" wyłania się pod wpływem światła z czołówki speleologa. A w jaskini można zobaczyć nie tylko fantazyjne twory przyrody nieożywionej, ale również ślady artystycznej twórczości naszych praprzodków. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Suplementy - co uzupełniamy |
Suplementy diety obciążane są wieloma grzechami: brak jest badań naukowych potwierdzających ich działanie, skład wielu preparatów nie odpowiada rzeczywistości i informacjom zawartym w ulotkach, ich reklamy są mieszaniną prawdy i fałszu. Pomimo tego, dzięki reklamom wartość rynku suplementów diety w 2019 r osiągnie 4,7 mld zł. W wykładzie spróbujemy przedstawić prawdziwe oblicze suplementacji i wyjaśnić, kiedy jest ona potrzebna. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Społeczność żydowska w wielokulturowej Warszawie XIX w. |
XIX-wieczna Warszawa była skupiskiem ludzkim coraz bardziej zróżnicowanym pod względem narodowym i wyznaniowym. Do rozwijającego się miasta napływali osadnicy z głębi Cesarstwa Rosyjskiego oraz wielu państw Europy. Obok dominujących liczebnie Polaków, w ogromnej większości wyznających rzymski katolicyzm, funkcjonowała duża społeczność żydowska. Znaczącą grupę tworzyli ewangelicy pochodzący głównie z Niemiec, a także ze Szwajcarii, Czech, Holandii i Francji. Natomiast liczba prawosławnych, przeważnie Rosjan, była niewielka. Podziały wyznaniowe przeplatały się w skomplikowany sposób z narodowymi. Przybysze z różnych stron świata integrowali się z polskimi mieszkańcami stolicy, przyjmowali ich język i kulturę. Wspólnoty religijne pozostawały światami równoległymi, ale ich członkowie jednocześnie tworzyli wielkomiejską społeczność, rywalizowali ze sobą lub współpracowali w wielu dziedzinach ludzkiej aktywności. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak interpretować wyniki numerycznej prognozy pogody ICM UW? |
Publikowane od ponad 20 lat prognozy numeryczne stanu atmosfery w obszarze Europy Środkowej, Bałtyku i Skandynawii, wyliczane na superkomputerach ICM UW, stanowią nową jakość także w formule prezentacji wyników prognozowania numerycznego. Dla prawidłowego i pełnego wykorzystania spectrum informacji zawartych w prognozach warto wysłuchać szkolenia prowadzonego przez ppłk rez. mgr inż. Macieja Ostrowskiego, synoptyka konsultanta ICM UW, eksperta meteorologii lotniczej w Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych, wieloletniego komentatora prognoz ICM UW. W szczególności omówiona będzie forma zobrazowania danych prognostycznych – poszczególne mapy prognostyczne, stosowane oznaczenia i szczegóły oraz meteorogramy jako szczegółowa prognoza dla punktu, opis poszczególnych parametrów i oznaczeń, dodatkowe dane podawane na meteorogramie (wysokość, informacje astronomiczne). |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Unia Lubelska 1569 |
Akt unii lubelskiej z 1569 r. to wyjątkowe świadectwo ustanowienia, w początku epoki nowożytnej, wspólnoty dwu różnych państw, osiągniętego za pomocą negocjacji i argumentacji. Akt utworzenia z Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów cechował się trwałym charakterem, polityczną siłą i kulturową atrakcyjnością. Niezwykle nowatorskie, jak na ówczesne czasy, okazały się przyjęte rozwiązania oraz decydująca w procesie negocjowania i przyjmowania unii rola przedstawicieli społeczeństwa szlacheckiego (parlamentu). Wywodząca się z wielokulturowej i wieloetnicznej tradycji monarchii jagiellońskiej oraz z wcześniejszych unii polsko-litewskich, unia lubelska w szczególny sposób wzmacniała, w praktyce i myśli politycznej tamtego czasu, postawy obywatelskie, republikańskie i demokratyczne. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Porowata przyroda – od nanoporów do kości i betonu |
Lekcja ma charakter lekcji z przyrody i ma dwa wątki przewodnie. Wątek teoretyczny obejmuje fascynujące zagadnienie różnych ośrodków porowatych z pustkami występującymi w różnych skalach. Dotyczy to zarówno ośrodków spotykanych w naturze – np. drewno i kości, jak i w technice – np. niedawno opracowane sztuczne nanostrukury oraz powszechnie znany i stosowany beton. Pokaz praktyczny obejmuje dynamiczne badanie wytrzymałości mechanicznej materiałów na przykładzie doświadczenia z uderzeniem wysokoenergetycznej fali mechanicznej w próbkę. Część doświadczalna będzie uzupełniona krótkim wprowadzeniem do zagadnienia. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Zanik języka polskiego na Bukowinie |
Wykład dotyczyć będzie mowy mniejszości polskiej na Bukowinie (w części rumuńskiej oraz ukraińskiej). Pokazane zostaną przyczyny utraty lub zachowania dziedzictwa kulturowego, jakim jest mowa polska, w tym wpływ czynników pochodzących z wszystkich trzech poziomów struktury społecznej: mikro (rodzina, sąsiedztwo), mezo (zrzeszenia i organizacje) i makro (instytucje państwowe, Kościół uniwersalny). To, na ile język polski stanowi kod komunikacji w rodzinie i sąsiedztwie, przekłada się na poziom praktycznej znajomości polszczyzny mieszkańców Bukowiny. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Sport osób niepełnosprawnych – wyczyn czy rehabilitacja? |
Sport osób niepełnosprawnych przeszedł w ostatnich 20 latach olbrzymią metamorfozę. Początkowo traktowany był jako forma rehabilitacji, lecz z czasem przeistoczył się w sport profesjonalny. Osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności mają możliwość uprawiania niemal wszystkich dyscyplin sportu, które są dostępne dla osób pełnosprawnych. Współzawodnictwo w sporcie niepełnosprawnych odbywa się na każdym możliwym poziomie: regionalnym, narodowym oraz paraolimpijskim. Technologia wspomagająca oraz rozwój metod treningowych sprawiają, iż poziom współzawodnictwa stale rośnie, a niepełnosprawni sportowcy rywalizują razem z pełnosprawnymi. Aktualnie sportowcy z niepełnosprawnością mogą rywalizować na Igrzyskach Paraolimpijskich w 22 letnich i 6 zimowych dyscyplinach sportu. Od wielu lat Igrzyska Paraolimpijskie odbywają się w tym samym roku i na tych samych obiektach co olimpijskie, ciesząc się wielkim zainteresowaniem kibiców oraz coraz większym mediów. W przypadku wielu osób niepełnosprawnych sport stał się ich sposobem na życie. Zawodnicy w wielu dyscyplinach mają możliwość uprawiania sportu na poziomie zawodowym na wzór sportowców pełnosprawnych. Sport to również naturalne środowisko integracji osób pełno – i niepełnosprawnych, jest jej bardzo ważnym środkiem. Niepełnosprawni sportowcy oraz ich sukcesy osiągane na zawodach najwyższej rangi motywują do podejmowania aktywności fizycznej innych niepełnosprawnych. Pokazują im, że ciężką pracą oraz wytrwałością w dążeniu do celu można osiągnąć sukces w sporcie, który może mieć realne przełożenie na sukcesy odnoszone w życiu. Dla pełnosprawnych są dowodem na to, że ograniczenia istnieją tylko w nas samych! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ugryź ten minerał |
Wiemy, że w naszym pożywieniu są składniki mineralne. Zastanowimy się, z jakich minerałów one pochodzą. Sprawdzimy, jaką rolę pełnią w naszych organizmach, co im zawdzięczamy, jakie dolegliwości powoduje ich brak. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Studia wybieraj jak menedżer - czy menedżer zmierzyłby się z decyzją o wyborze studiów? |
Zastanawiacie się, jakie studia wybrać, na której uczelni, w którym kraju? Czeka Was podjęcie strategicznej decyzji, która może mieć ogromny wpływ na to, jak potoczy się Wasze dalsze życie. W bardzo podobnej sytuacji staje menedżer zarządzający częścią lub całością małej czy średniej firmy rodzinnej, dużej międzynarodowej korporacji, fundacji społecznej, instytucji publicznej. Podczas spotkania chcemy podzielić się z Wami kilkoma praktycznymi wskazówkami odnośnie tego, jak menedżer zmierzyłby się z podjęciem decyzji o wyborze studiów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Zachorować w Księstwie Warszawskim |
Cofnijmy się w czasie o ponad dwa stulecia. Zobaczmy jak i czym wówczas leczono, jakimi środkami dysponował lekarz, a także dlaczego, – o czym tak często piszą historycy – wykonywano tak wiele amputacji. Początek XIX wieku to również powstanie w Warszawie Szkoły Medycznej. Poznajmy jej wykładowców. Spadkobiercą tej tradycji jest Warszawski Uniwersytet Medyczny. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy diament można spalić? Kilka ciekawostek ze świata geologii |
Czy diament można spalić? W końcu to czysty węgiel. Dlaczego geolodzy badają mikroorganizmy z zamierzchłej przeszłości? Nie wystarczą im skamieniałości znajdowane w skałach, które można zobaczyć gołym okiem? Na te i kilka innych pytań spróbuję udzielić wam odpowiedzi. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Świat vs. algorytmy. Jak tworzyć treści na FB, IG i YT, żeby ludzie je widzieli |
Jak zmieniały się algorytmy, jakie treści działają w internecie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak wyjść z tego labiryntu? |
Każdy z nas bawił się w labirynt, czy to na kartce papieru, czy w dużym mieście. Labirynty są także interesujące dla matematyków i informatyków. Popatrzymy, jak można tworzyć labirynty za pomocą komputera i jak komputer radzi sobie z ich rozwiązywaniem. Ciekawe będzie też zobaczyć, jak zmieniając „zasady” labiryntu, można zmieniać jego wygląd oraz poziom trudności. A może są jakieś proste zasady wychodzenia z każdego labiryntu!? Hmmm, to zależy, pokażemy możliwe strategie i ich skuteczność. Zapraszamy! Każdy dostanie swój własny labirynt! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Przewidywalnie irracjonalni. Dlaczego ludzie podejmują nieracjonalne decyzje? |
Będzie to wykład z ekonomii behawioralnej przeznaczony dla wszystkich. Opisuje zasadę racjonalnego zachowania w ekonomii oraz skutki jej nieprzestrzegania. Ponadto opisane zostaną mechanizmy psychologiczne skłaniające nas do nieracjonalnych zachowań. Przed wykładem zostanie rozdany uczestnikom kwestionariusz, w którym będą oni opisywać, jak zachowaliby się w przedstawionych im sytuacjach. Następnie ich zachowania zostaną zestawione z racjonalnymi decyzjami, jakie powinno się podjąć w danym przypadku. Konsekwentnie, na podstawie wyników otrzymanych przez uczestników, pokazane zostanie, jak ludzie zachowują się nieracjonalnie na skutek występowania efektu kontrastu, efektu „aureoli” oraz efektu świeżości. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ciągi medialne, czyli jak pakuje się obrazy |
Przestrzeń jest ograniczona, więc kosztuje: ta na dysku komputera, ale też ta w paśmie transmisji satelitarnej, w kablach podmorskich czy w łączności komórkowej. Dlatego matematycy od lat pracują nad coraz to lepszymi metodami pakowania informacji. To szczególnie ważne w czasach, gdy w globalnej komunikacji na pierwszy plan wysuwają się treści wideo, których apetyt na gigabajty wciąż rośnie. Podczas krótkiej podróży po algorytmach udowodnimy, że YouTube płynie matematyczną rzeką z wieloma niezbadanymi rozgałęzieniami, które warto odwiedzić. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Inwestycje w sztukę |
Inwestycje w sztukę.
Inwestycje w rynek sztuki – zalety i ograniczenia. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Do domu po nocy, czyli skąd nietoperz wie, gdzie mieszka |
Wszyscy wiedzą, że nietoperze potrafią latać i polować w zupełnych ciemnościach, posługując się echolokacją. Ale echolokacja pozwala "widzieć" otoczenie na odległość kilkudziesięciu metrów, a im się zdarza co noc pokonywać w drodze na obiad całe kilometry! Jak to wobec tego jest możliwe, że te zwierzaki potrafią po ciemku wrócić tam, gdzie mieszkają? Czy po prostu mają dużo szczęścia, czy też jakiś zmysł podpowiada im, którędy do domu? Łatwo się mówi: wrócić przed świtem do kolonii. A co zrobić, jeśli nasz gatunek ma zwyczaj kryć się na dzień w rozwijających się liściach, które jutro już będą zbyt rozwinięte, by w nich spać i trzeba znaleźć nowe? Czy da się wtedy odszukać "swoich", czy trzeba się kryć gdzie popadnie, bo za chwilę zrobi się jasno? No i skąd nietoperze strefy umiarkowanej wiedzą, gdzie należy się schować na zimę - szczególnie te najmłodsze, które jeszcze żadnej zimy nie spędzały? Przecież wybór właściwego miejsca to w tej sytuacji może być kwestia życia i śmierci... Na te i podobne pytania spróbujemy odpowiedzieć podczas lekcji poświęconej latającym ssakom i ich niezwykłym umiejętnościom. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ile właściwie księżyców ma Ziemia? |
|
||
| Lekcja festiwalowa | Jak daleko można zajść bez mózgu? O ewolucji układu nerwowego |
Mózg (i układ nerwowy w ogóle) daje zwierzętom wiele korzyści - dzięki niemu mogą dokładnie poznawać swoje otoczenie, szukać pokarmu, unikać zagrożeń, a także uczyć się na swoich błędach i wchodzić w złożone interakcje z innymi przedstawicielami swojego gatunku. Okazuje się jednak, że nawet organizmy pozbawione mózgu - gąbki, rośliny, grzyby czy |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Geografia i biologia w przyrodzie |
Zajęcia przybliżające powiązania pomiędzy przyrodniczymi warunkami położenia geograficznego Polski (gleba i klimat), a przystosowaniami biologicznymi podstawowych gatunków drzew leśnych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Po co biologowi fizykochemia, czyli jak fizyk i chemik patrzą na życie? |
Lekcja z pokazami i eksperymentami wykonywanymi [również] przez uczestników. Będziemy opowiadać o świetle, dlaczego widzimy niebieskie niebo i czerwone zachody słońca, ale również zastanowimy się, jak badać coś, czego bezpośrednio nie możemy zobaczyć. Czy uzyskane w wyniku analizy rentgenowskiej obrazy cząsteczek przedstawiają rzeczywiste obiekty? Czy możemy użyć innych zmysłów np węchu, żeby "zobaczyć" budowę cząsteczki? Przyjrzymy się też prymitywnym oczom pewnego morskiego głowonoga o wdzięcznej nazwie Nautilus, a potem przeniesiemy się w kosmos, do laboratoriów fizyków i do pracowni fotografów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Niewidzialny świat: okiem skaningowego mikroskopu elektronowego |
Jakiej najmniejszej wielkości obiekty jest w stanie rozróżnić ludzkie oko? Co jest mniejsze od tej granicy i czego nie jesteśmy w stanie dostrzec nieuzbrojonym okiem? Czy poznanie niewidzialnego świata może pomóc nam zrozumieć zjawiska, które obserwujemy na co dzień? Urządzenie takie jak skaningowy mikroskop elektronowy (SEM), dzięki wiązce elektronów o bardzo małej długości fali (nawet 0,05 nm), umożliwia nam obserwację fascynującego świata w skali nano. W czasie zajęć zostanie wyjaśnione, jakie przedmioty możemy obrazować przy pomocy SEM. Wędrówkę od makro- do nanoświata zaczniemy od przyjrzenia się małym organizmom, a skończymy na rozwijającej się hodowli komórek na nanowłóknach. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Lot ptaków i owadów |
Małe rozmiary i wysoka częstotliwość ruchów skrzydeł owadów czynią je interesującym a jednocześnie trudnym obiektem badań. Podczas wykładu zostaną przedstawione podstawy aerodynamiki lotu owadów zilustrowane animacjami wyników badań numerycznych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ruch od cząsteczek do komórek |
Zdolność do ruchu jest intuicyjnie odbierana jako atrybut życia. Wykład podsumuje naszą wiedzę na temat zdolności do ruchu w systemach ożywionych. Omówione zostaną fundamentalne różnice między ruchem na poziomie pojedynczych cząsteczek a ruchem na poziomie komórek i całych organizmów. Wskazane zostaną molekularne systemy ruchliwe i omówiona zostanie ich powszechność w strukturze istot żywych. Wyjaśnione zostaną ewolucyjne aspekty powstawania zdolności do ruchu całych komórek i rola, jaką w nich odgrywa regulacja i synchronizacja ruchliwości molekularnej. Po krótce omówione zostanie też, jak ruchliwość komórek przekłada się na ruchliwość organizmów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | My, źródła energii i środowisko |
Przejrzymy źródła energii, konwencjonalne i tzw. ekologiczne. Sprawdzimy, czy istnieją źródła „energii czystej” nieoddziałujące niekorzystnie na środowisko, jaki sposób „mechanicznego” przemieszczania się ludzi ma najmniejszy wpływ na nasze otoczenie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Eksperyment LHCb na Wielkim Zderzaczu Handornów w CERN |
W trakcje lekcji zostanie omówiony Model Standardowy - teoria opisująca oddziaływania cząstek elementarnych. Przedstawiony zostanie także eksperyment LHCb działający na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN, który zajmuje się zagadką, co stało się z antymaterią we Wszechświecie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Chemik z wizytą u ogrodnika |
Dzięki ciekawym eksperymentom chemicznym będzie można dowiedzieć się, jak w prosty sposób wykryć cukier w soku jabłkowym, czy też wyizolować zapachowe olejki eteryczne z przypraw kuchennych. |
|
