wykład

Proponowane wystąpienie poświęcone będzie problematyce ubioru i mody w Polsce po 1945 roku. Bazę źródłową dla prezentacji będą stanowić opublikowane i rękopiśmienne zapiski kobiet: dzienniki, pamiętniki, pamiętniki konkursowe. Prowadząca wykład odwoływać się będzie również do ówczesnej prasy kobiecej i młodzieżowej.

Sfera materialna: warunki mieszkaniowe i higieniczne, ubrania i kosmetyki zajmują dużo miejsca w zapiskach osobistych zarówno kobiet, jak i mężczyzn. W przypadku kobiet opisy ubiorów i stosunku do mody są istotnym elementem autoprezentacji. Oprócz tego wzmianki na temat strojów pozwalają prześledzić zmiany kanonów urody, zmiany w postrzeganiu kobiecych ról społecznych i, ogólnie – zmiany stosunku do konsumpcji. Dzienniki i pamiętniki pisane przez kobiety i dziewczęta dokumentują tuż powojenną biedę, kiedy brakowało podstawowej odzieży, czas, kiedy obiektem pożądania były „ciuchy” przysyłane w paczkach z Zachodu, okres względnego dobrobytu i zmuszający do przeróbek kryzys lat 80. Pozwalają prześledzić proces „oswajania” nowych elementów garderoby: spodni, czy minispódniczki. Przypadek spodni jest pod tym względem szczególnie interesujący. Pokazuje bowiem różne konteksty stroju: praktyczność, modę, „obyczajność”, kształtowanie się odrębnej mody młodzieżowej i konflikty wokół sposobu ubierania się.

Elementem wystąpienia będzie projekcja materiałów filmowych pokazujących zmieniające się trendy w powojennej modzie.

Wyobraźmy sobie hotel w którym jest nieskończenie wiele (jednoosobowych) pokoi, ponumerowanych dodatnimi liczbami naturalnymi: 1,2,3, itd. i załóżmy, że wszystkie pokoje są zajęte. Taki hotel zwykło się z nie do końca jasnych powodów nazywać Hotelem Hilberta (wybitnego matematyka przełomu XIX i XX wieku). Czy nowego gościa, który zgłasza się do recepcji, trzeba odprawić z kwitkiem - tak jak należałoby zrobić, gdyby pokoi było np. 73? Okazuje się, że nie. Co więcej, jeśli do hotelu przybędzie nieskończenie wiele nowych gości, to o ile da się ich ponumerować liczbami naturalnymi, będziemy mogli zakwaterować ich wygodnie w pełnym już hotelu. Jest to możliwe dlatego, że zbiór X wszystkich gości (włączając nowo przybyłych) jest równoliczny ze zbiorem Y wszystkich pokoi hotelowych, tzn. że każdemu elementowi zbioru X (każdemu gościowi) można przypisać dokładnie jeden element zbioru Y (pokój) w taki sposób, że każdy element zbioru Y jest przypisany do dokładnie jednego elementu zbioru X. Pojęcie równoliczności, wprowadzone do matematyki przez Georga Cantora w latach siedemdziesiątych dziewiętnastego wieku, pozwala m.in. na porównywanie nieskończonych zbiorów ze względu na ich rozmiar (tzw. moc). W czasie spotkania dowiemy się, że nie wszystkie nieskończoności są sobie równe, oraz wyjaśnimy, dlaczego w hotelu Hilberta nie da się zakwaterować nowych gości, o ile ci są "ponumerowani" wszystkimi liczbami rzeczywistymi. 

W źródłach możemy znaleźć wiele stereotypów dotyczących Spartanek.  Wśród „oskarżeń” wobec spartańskich kobiet starożytni wymieniają m.in. fakt, że nago uprawiały ćwiczenia fizyczne, prowadziły rozwiązły tryb życia oraz że rządziły mężczyznami. Niemalże dwa i pół tysiąca lat później podobnie myślimy o Spartankach. Na ile w tym wszystkim prawdy, a na ile siły stereotypu.

Prawo do ochrony zdrowia jest prawem człowieka. Konstytucja RP gwarantuje wszystkim obywatelom „równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych”. Równości w tym zakresie strzegą przepisy unijne. W praktyce jednak kobiety, mniejszości seksualne, migranci i migrantki czy przedstawiciele i przedstawicielki mniejszości religijnych i kulturowych wciąż spotykają się z nierównym traktowaniem i dyskryminacją w swoich kontaktach z instytucjami ochrony zdrowia. Czy można mówić o równym dostępie do opieki zdrowotnej, gdy lekarz zasłania się klauzulą sumienia i odmawia pacjentce recepty na środki antykoncepcyjne? Gdy niemówiący/a po polsku pacjent/ka nie może porozumieć się z personelem szpitala? Gdy osobę niebinarną klasyfikuje się jako mężczyznę lub kobietę? Gdy niepełnosprawna dziewczyna nie może wejść na fotel ginekologiczny?

O formach dyskryminacji w dostępie do opieki zdrowotnej opowie prof. dr hab. Magdalena Środa (IF UW). Po wykładzie odbędzie się panel dyskusyjny z udziałem badaczy i badaczek tego zagadnienia.

Wydarzenie jest organizowane w ramach projektu „Opieka zdrowotna jako przestrzeń publiczna: integracja i różnorodność społeczna w kontekście dostępu do opieki zdrowotnej w Europie” finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki i HERA – Humanities in the European Research Area (http://heranet.info) Public Spaces w ramach programu finansowania badań naukowych i innowacji Unii Europejskiej „Horyzont 2020”; umowa nr 649307.

Każdy z nas codziennie staje do walki ze światem zewnętrznym, a jedną z form obrony są produkowane przez limfocyty B przeciwciała. To właśnie przeciwciała wykrywają, opłaszczają i prezentują naszemu układowi immunologicznemu groźne dla życia człowieka antygeny, wchodzące w skład wirusów, bakterii czy też pasożytów. Problemy zdrowotne niestety pojawiają się kiedy z różnych przyczyn organizm zaczyna produkować przeciwciała przeciwko swoim własnym tkankom. Staje się to podstawą do rozwoju chorób autoimmunologicznych takich jak np.: celiakia, autoimmunologiczne zapalenia wątroby, autoimmunologiczne zapalenie trzustki itd. Niektórzy ludzie reagują nadmiernie na białka występujące w ich otoczeniu np.: pyłki traw lub w pokarmach, co nazywamy alergią. Zwiedzający będą mogli się zapoznać się w przystępny sposób z metodami jakimi wykrywamy przeciwciała przeciw własnym tkankom (autoprzeciwciała) oraz przeciwciała przeciwko alergenom, z zastosowaniem najnowocześniejszych technik.

Fizyka jądrowa, już od swoich początków w laboratoriach Marii Skłodowskiej-Curie, była interdyscyplinarną nauką, która miała ogromny wpływ na badania medyczne i praktykę kliniczną. Radioterapia jest obecnie stosowana w leczeniu raka od ponad 100 lat. Podczas wykładu zostaną zaprezentowane zmiany, jakim uległo leczenie nowotworów, i dalsze perspektywy skutecznej radioterapii. Celem radioterapii jest skutecznie napromienić guz, oszczędzając sąsiadujące z nim zdrowe tkanki. Spełnienie jednoczesne tych dwóch warunków - skuteczności i bezpieczeństwa - nadal stanowi wyzwanie techniczne, przed którym staje dziś fizyka jądrowa. Dwie najczęstsze formy radioterapii to radioterapia z użyciem zewnętrznej wiązki uzyskiwanej z akceleratora medycznego oraz brachyterapia, która polega na wszczepieniu radioaktywnych izotopów bezpośrednio do leczonej objętości lub w jej pobliżu. Radioterapia wiązką zewnętrzną odbywa się za pomocą wiązek elektronów, fotonów i ciężkich jonów. Nowoczesne technologie radioterapii umożliwiają dostarczanie wiązki z wielu kierunków, "dopasowanych" do kształtu guza i modulowanych z szybko zmieniającą się intensywnością. Przykłady terapii konformalnej obejmują radioterapię wiązką o modulowanej intensywności (IMRT), radioterapię stereotaktyczną (SRT) i radiochirurgię stereotaktyczną (SRS) - system CyberKnife oraz radioterapię hadronową. Typowe techniki brachyterapii obejmują wiele metod, od wszczepiania stosunkowo dużych, widocznych źródeł radioaktywnych w pobliżu lub bezpośrednio do objętości guza, co jest najczęściej stosowane w leczeniu raka prostaty, po radioembolizację, w której dostarczane są miliony mikroskopijnych radioaktywnych mikrosfer Y-90 przez cewnik bezpośrednio do łożyska guza, jak stosuje się dzisiaj w leczeniu guzów wątroby.

Uczestnicy otrzymają kluczowe informacje o czasie psychologicznym, orientacjach temporalnych i kompetencjach temporalnych oraz ich znaczeniu dla jakości życia. Podyskutujemy o sposobach na 'marnowanie' i 'zyskiwanie' czasu. Zastanowimy się, na czym polega 'paradoks czasu' wg Philipa Zimbardo oraz 'fenomen czasu' wg Claudii Hammond, autorki książki "70 minut na godzinę". Omówimy matrycę Eisenhovera i zasady Coveya - podyskutujemy, czy mogą nam pomóc w 'zorganizowaniu" sobie czasu na to, na co chcielibyśmy go mieć więcej.

W czasie wykładu dowiemy się czym jest strategia wygrywająca i jak działa prosta maszyna, która grając uczy się jak wygrywać.

Państwo polskie po odzyskaniu niepodległości postawiło na rozwój obronności. Wiązało się to szeregiem innowacji technicznych oraz rozwojem nowych rodzajów broni i uzbrojenia. Zabytki tego okresu, część z nich rozproszona po Europie, stanowią interesujący materiał dokumentalny oraz konserwatorski. Specjaliści Narodowego Muzeum Techniki przedstawią fakotografię najciekawszych z nich, zapoznają słuchaczy z przebiegiem pozyskiwania zbiorów uzbrojenia oraz ich konserwacji.

Co powoduje, że jedzenie czekolady tak wielu ludziom sprawia przyjemność? Czy to tylko słodki smak, a może coś więcej? Czy czekolada uzależnia? Czy może leczyć? Czy biała czekolada to naprawdę czekolada?

Co kryją w swoim wnętrzu wulkany? Dlaczego wybuchają? Czy wulkan może być uśpiony? Na te i wiele innych pytań można znaleźć odpowiedz w trakcie wykładu poświęconego procesom wulkanicznym. Rozmieszczenie geograficzne wulkanów nie jest wcale przypadkowe. Znajdują się one zarówno na Ziemi, jak i na innych planetach naszego układu. Można je znaleźć zarówno na lądach, jak i w morskich głębinach. Ich aktywność związana jest z procesami endogenicznymi zachodzącymi głęboko pod powierzchnią ziemi – magmatyzmem i aktywnością tektoniczną. Także na terenie Polski można odszukać obszary, gdzie przed milionami lat dymiły stożki wulkaniczne, wyrzucając lawę zastygłą w postaci skał wylewnych i popioły. Erupcjom towarzyszą też inne zjawiska, takie jak gejzery czy wyziewy gazowe, które mogą występować jeszcze długo po wygaśnięciu właściwej aktywności wulkanicznej.

Nikomu nie jest obce poczucie krzywdy doznanej w wyniku nieumiejętnej lub celowo wrogiej komunikacji, zarówno ze strony najbliższych, jak i ledwo znanych, czy zupełnie obcych osób. Coraz częściej stajemy się ofiarami otwartych ataków lub anonimowego hejtu. Często również sami widzimy własną niekompetencję w zakresie porozumiewania się z innymi. Jak odmówić, postawić granicę, przekazać krytyczną uwagę nie wyrządzając krzywdy, nie eskalując konfliktu, jednocześnie nie rezygnując z własnych praw? Zastanowimy się nad tym, co znaczy porozumienie bez przemocy oraz jakie znaczenie dla jakości komunikacji i jakości życia ma empatia.

Głębokie sieci neuronowe doskonale sobie radzą z problemami zbyt trudnymi dla klasycznych metod uczenia maszynowego, jednak często dużym wyzwaniem jest odpowiedzenie na pytanie, dlaczego sieć neuronowa podjęła taką, a nie inną decyzję. Aktualnie dynamicznie rozwija się dziedzina interpretowalnej sztucznej inteligencji (XAI), której celem jest zajrzenie do czarnej skrzynki, którą są głębokie sieci neuronowe. Na niniejszym wykładzie  zostaną omówione metody XAI w kontekście sieci neuronowych przetwarzających dane obrazowe.

Innowacyjne przedsiębiorstwa powinny na bieżąco wykorzystywać bazy informacji patentowej do analizowania poczynań konkurencji, ale też do celów właściwego zabezpieczenia własnych rozwiązań, pomysłów i oznaczeń. Umiejętność posługiwania się bazami patentowymi przydaje się też osobom rozpoczynającym prowadzenie działalności gospodarczej. Mogą one sprawdzić, czy wybrana nazwa firmy nie jest już używana przez inny podmiot w Polsce lub Unii Europejskiej lub czy rozwiązanie, wokół którego chcą budować biznes, nie zostało wcześniej zgłoszone do ochrony. Celem wykładu jest ukazanie praktycznych aspektów związanych z wykorzystaniem publicznie dostępnych baz informacji patentowych oraz korzyści, jakie można dzięki nim uzyskać w prowadzonej lub dopiero planowanej działalności gospodarczej. Przedmiotem analiz będą w szczególności: baza  ESPACENET Europejskiego Urzędu Patentowego zawierająca dane na temat ponad 110 milionów zgłoszeń patentowych z całego świata, baza TMView Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej zawierająca dane o ponad 5 milionach znaków towarowych zarejestrowanych i/lub zgłoszonych w trybie krajowych, unijnym i międzynarodowym, a także baza DesignView zawierająca dane na temat wzorów przemysłowych.

Kodeks spółek handlowych wskazuje kilka typów spółek, w jakich dozwolone jest w Polsce prowadzenie działalności gospodarczej. Są to spółki: jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjne.

Każda ze spółek handlowych musi wykonywać pewne obowiązki wynikające z prawa, m.in.: prowadzenie księgowości, sporządzanie sprawozdań finansowych czy płacenie podatków dochodowych. Nie są to jednak jedyne formy organizacyjnoprawne, w jakich dozwolone jest prowadzenie działalności.

Prowadzenie księgowości pełnej czy uproszczonej zależy m.in. od przyjętej formy organizacyjnoprawnej. Istotne jest również to, kto jest wspólnikiem takiej spółki.

Sprawozdania finansowe sporządzane w oparciu o przepisy ustawy o rachunkowości można poklasyfikować na 3 grupy sprawozdań rozbudowanych oraz 3 grupy sprawozdań uproszczonych. Faktycznie jest to kilka dokumentów sporządzanych z wykorzystaniem danych z ksiąg rachunkowych.

Podatki dochodowe stanowią jedynie jeden z tytułów podatkowych obciążających działalność przedsiębiorców. Ze względu na ustawy o podatkach można wskazać 2 kategorie podatników: PIT i CIT. Podatnicy PIT mają do wyboru spośród 4 form opodatkowania dochodów, a podatnicy CIT mogą skorzystać ze zniżki wobec podatku liniowego (mały podatnik).

Otyłość i choroba Alzheimera (AD) to dwa z najpoważniejszych i najbardziej kosztownych wyzwań zdrowotnych stojących przed kulturami zachodnimi. Otyłość jest głównym składnikiem tak zwanego „zespołu metabolicznego”, który obejmuje również nietolerancję glukozy, insulinooporność, wysokie poziomy triglicerydów, niskie poziomy gęstości lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL) i nadciśnienie jako podstawowe cechy. AD jest trzecią przyczyną zgonów na świecie, szczególnie w zachodnich społecznościach, z powodu niezdrowego stylu życia. 

Tłuszcze nasycone i rafinowane węglowodany, które są głównymi składnikami diety „zachodniej”, promują nadmierne spożycie energii i przyrost masy ciała. A obecna wiedza wskazuje również na powiązanie zwiększonego spożycia tłuszczów nasyconych i cukrów prostych ze zwiększoną częstością AD i łagodniejszych form dysfunkcji poznawczych.
Dowody wskazują, że otyłość indukowana dietą i zespół metaboliczny wpływają na mózg nawet we wczesnym okresie życia i inicjują procesy neurodegeneracyjne, które przejawiają się w postaci objawów klinicznych, gdy uszkodzenie mózgu jest już nieodwracalne.
Obecnie niezdrowy skład diety, w połączeniu z mniejszą aktywnością fizyczną, jest uważany za jeden z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju choroby Alzheimera i jej przyspieszonego postępu.

Opiszę, w jaki sposób zachowują się różne mrówki podczas konfrontacji z innymi mrówkami, zarówno ze swojego, jak i z obcych gatunków, oraz wyjaśnię, jakie czynniki decydują o tym, że określone osobniki zostają uznane za towarzyszki z własnej kolonii lub osobniki obce. Przedstawię i przedyskutuję takie zjawiska, jak: wojny, kanibalizm, agresja zrytualizowana, niewolnictwo i emancypacja niewolnic, zachowania prospołeczne i ratunkowe, ogromne konfederacje społeczeństw i wycofanie społeczne. Przedstawię też wybrane genetyczne, epigenetyczne, ontogenetyczne,  neurochemiczne i ekologiczne uwarunkowania przyczynowe tych zjawisk.

Podstawowym narzędziem medycyny są leki. Najczęściej leki to substancje chemiczne, które wywołują w organizmach żywych pewne działanie: „zbijają” gorączkę, uśmierzają ból, obniżają ciśnienie, zabijają chorobotwórcze bakterie itp. Bez leków nasze życie byłoby z pewnością krótsze i bardziej uciążliwe z powodu nieleczonych chorób. Ale mimo bujnego rozwoju farmakologii w XX wieku, wielu chorób wciąż nie da się ani wyleczyć, ani dobrze kontrolować. Ciągle potrzeba nowych leków: skuteczniejszych i bezpieczniejszych. Jak je zatem odkryć?

Historycznie rzecz biorąc, wiele ważnych substancji czynnych zawdzięczamy obcowaniu ludzi ze związkami chemicznymi i szczęśliwej obserwacji. W dawnych czasach było to przede wszystkim obcowanie ze związkami chemicznymi pochodzenia naturalnego (roślinnego i zwierzęcego). Od końca XIX wieku człowiek sam próbuje wytwarzać nowe substancje czynne o określonym działaniu, ale nadal wiele z ważnych odkryć to kwestia rzadkiego zbiegu okoliczności.

Podobno przypadek sprzyja przygotowanym. Wraz z postępem nauk o życiu, wiemy coraz więcej o budowie i działaniu organizmów. Znacznie lepiej rozumiemy przyczyny i przebieg wielu chorób. Czy jesteśmy przez to lepiej przygotowani do odkrywania nowych leków?

Współczesny proces poszukiwania nowych leków jest wieloetapowy i angażuje badaczy z bardzo różnych dziedzin nauki: chemików, biologów, (bio)informatyków, lekarzy, technologów itd. Badania trwają wiele lat, kosztują miliardy dolarów i … nierzadko kończą się porażką.

Podczas wykładu przyjrzymy się poszczególnym etapom odkrywania leków.  Zastanowimy się także nad bardziej podstawowymi pytaniami: dlaczego leki w ogóle działają i dlaczego nie działają tak, jak byśmy tego chcieli, czyli szybko, skutecznie i bez efektów ubocznych?

Prezentacja i wykład--pogadanka:

• przyczyny powstawania wiatrów, prądy wstępujące i zstępujące,
• huragan, tajfun czy cyklon?
• powstawanie trąb powietrznych (tornad),
• klęski huraganów – czy można ich uniknąć?
• wiatrowały i wiatrołomy – czym się różnią i kiedy powstają?
• regulacyjne funkcje lasu, wpływ okrajka na kształtowanie się mikroklimatu w lesie i stworzenie osłony przeciwwietrznej lasu,
• obrona drzew przed wiatrem: tworzenie się drewna reakcyjnego - twardzicy u drzew gatunków iglastych i drewna napięciowego u gatunków drzew liściastych.

Warsztaty: konkurs plastyczny  - wykonanie plakatu „Wiatr największym zagrożeniem dla lasu”, eksperymenty sprawdzające wytrzymałość drewna.

Muzykę w czasach antyku i średniowiecza zaliczano do nauk ścisłych. Takie przyporządkowanie może dziwić: zazwyczaj widzimy w niej sztukę wzbudzającą emocje, których nie da się sprowadzić do liczb. Czy bogactwo przeżyć, jakie oferuje nam muzyka, nie stoi zatem w sprzeczności ze światem rachunków, twierdzeń i dowodów? Bynajmniej! 

Do zaistnienia muzyki konieczny jest dźwięk, doskonale nadający się do matematycznego opisu. Fakt ten odnotowali myśliciele starożytnej Grecji. Pitagoras wraz ze swoimi uczniami sądził nawet, że harmonia między dźwiękami jest odbiciem harmonii panującej we Wszechświecie. Koncepcja ta, znana pod nazwą harmonii sfer, zyskała wielką popularność. Jej echa wybrzmiewały aż do końca renesansu. Dziś zapewne mało kto skłonny byłby doszukiwać się w muzyce odzwierciedlenia kosmicznych praw. Poglądy, podobnie jak praktyka muzyczna, szybko się zmieniają - niezmienne jednak pozostają prawa natury i ludzka ciekawość. Dlaczego niektóre zestawy dźwięków zdają się przyjemniejsze od innych? Z czym wiąże się brzmienie różnych instrumentów? Co sprawia, że zazwyczaj korzystamy z 12 nazw dźwięków? Dlaczego nie da się doskonale nastroić fortepianu? Krocząc za Pitagorasem, na te i inne nurtujące pytania postaramy się znaleźć odpowiedź podczas naszego spotkania.

Prezentacja współczesnego uzbrojenia strzeleckiego Wojska Polskiego oraz rozwijanych obecnie konstrukcji, które mają szansę stać się bronią przyszłości. Wykład jest unikalną okazją do zapoznania się z historią i przyszłością uzbrojenia strzeleckiego Wojska Polskiego oraz współczesnymi tendencjami rozwojowymi tej grupy uzbrojenia. W trakcie wykładu omówione zostaną wyniki polskich prac nad uzbrojeniem i wyposażeniem "żołnierza przyszłości" na tle podobnych programów rozwijanych na świecie. W ramach wykladu przewidziana jest również możliwość zapoznania się z budową wybranych systemów uzbrojenia, w tym najnowszych, wchodzących w skład systemu MSBS-5,56.

Serdecznie zapraszamy do wspólnego świętowania 22. urodzin naszego dinozaura Dyzia. Na gości - tych małych i tych nieco większych - czekać będzie moc atrakcji podczas pikniku rodzinnego w niedzielę 22 września 2019 r.

W programie:

- wykłady i warsztaty popularno-naukowe

- gry i zabawy geologiczne

- konkursy z nagrodami

- mini wykopaliska

- warsztaty plastyczne

- maleowanie buziek

- wspólne odśpiewanie 100-lat i zdmuchnięcie świeczek na torcie

... oraz wiele wiele innych!

Unia Europejska ma istotny wpływ na życie swoich obywateli, jednak rzadko kiedy dostrzegamy to i jesteśmy tego świadomi. Wykład w przystępny sposób pokazuje jaki jest ten wpływ i  w których sferach naszego codziennego życia doświadczamy go. Liczne przykłady ilustrują znaczenie regulacji unijnych dla naszych codziennych aktywności, m.in.  korzystanie z transportu publicznego i rowerowego, dostęp do Internetu, możliwość swobodnego podróżowania, pracy i edukacji w Europie, oznakowanie produktów spożywczych, ich składu i zawartości, ujednolicenie ładowarek do telefonów, ostrzeżeń na paczkach papierosów etc.

Ultrafiltry są nie tylko pożytecznym narzędziem w wielu dziedzinach matematyki, ale pojawiają się też w teorii wyboru społecznego. Na wykładzie zdefiniujemy to niezwykle interesujące pojęcie oraz przyjrzymy się niektórym jego zastosowaniom. W szczególności zobaczymy, jak z pomocą odpowiednio dobranego ultrafiltru można zdefiniować sprawiedliwy system wyborczy. Warunkiem koniecznym jest jednak wystarczająco wysoka (a ściślej: nieskończenie wysoka) frekwencja wyborcza.