wykład

Starzenie dotyczy każdego z nas i stanowi problem nie tylko ekonomiczno-społeczny, ale przede wszystkim medyczny. Istnieje coraz większa potrzeba zrozumienia mechanizmów leżących u podstaw tego wciąż nie w pełni poznanego, bardzo złożonego procesu.

Każdy z nas marzy o tabletce, która mogłaby spowolnić ten nieunikniony proces. Czy jest jednak szansa, że doczekamy się takiej magicznej substancji?

Naukowcy na całym świecie intensywnie badają różne mechanizmy komórkowe zaangażowane w starzenie, a także poszukują związków mogących potencjalnie te mechanizmy blokować, a tym samym spowalniać negatywne skutki tego procesu.

W trakcie mojego wykładu przedstawię Państwu czynniki genetyczne, epigenetyczne i środowiskowe wpływające na proces starzenia się człowieka, a także przybliżę obecny stan wiedzy na temat substancji czynnych, które potencjalnie mogą znaleźć zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym oraz na rynku suplementów diety. Opowiem także, w co inwestuje NASA i nad czym pracują obecnie nobliści, żeby wydłużyć nasze życie.

Będziemy także mówić o „komórkach zombie”, fabrykach energetycznych w naszych komórkach, enzymach długowieczności, diecie wydłużającej życie, a nawet o medytacji. A wszystko po to, żeby samemu sobie stworzyć magiczny eliksir młodości.

Serdecznie zapraszam.

Wraz z biegiem lat dostrzegamy, że nasze ciało starzeje się, my stajemy się nieco wolniejsi, a sprawność i zwinność coraz trudniej utrzymać pomimo licznych zabiegów i ćwiczeń. Podobne zmiany, choć niechętnie, zauważamy w funkcjonowaniu naszej pamięci, w zdolności do nabywania nowych umiejętności, w reakcjach na zaskakujące sytuacje. Czasem te zmiany nie są związane z wiekiem, lecz z narzucanym tempem życia. Co zrobić, gdy dostrzegamy gorszą koncentrację i mniejszą podzielność uwagi? 

Jest jednak dobra wiadomość. Pomimo stresu i upływu lat nasz mózg zachowuje umiejętność rejestrowania i uczenia się, co związane jest m.in. z jego plastycznością, u podstawy której leży tworzenie się nowych połączeń pomiędzy neuronami.

Aby utrzymać lepszą sprawność umysłową zalecana jest zmiana stylu życia czy utrzymanie aktywności intelektualnej. Proponowane są terapie konwencjonalne, ale i te niekonwencjonalne. Obok informacji o dostępnych lekach mających wspomagać procesy pamięci, znajdujemy również reklamy suplementów diety, preparatów dietetycznych lub terapii eksperymentalnych. Po pomoc sięgają nie tylko ludzie dorośli, ale również młodzież, gdyż każdy chce w jak największym stopniu wykorzystać zasoby, które tkwią w jego mózgu.

W trakcie naszego spotkania postaramy się odpowiedzieć na pytania: czy i jak możemy wpłynąć na stan naszego umysłu, zdolności percepcji lub koncentrację?

Wykład omawia proces parzenia herbaty w taki sposób, aby wydobyć z niej to, co najlepsze. Przybliżony zostanie skład chemiczny herbat, jej rodzaje i właściwości. Omówione zostaną zagadnienia zdolności antyutleniających i roli związków polifenolowych w organizmie człowieka. Poruszone zostanie zagadnienie stresu oksydacyjnego i sposobów walki z nim. W ramach omawiania metod badania zdolności antyutleniających przeprowadzony zostanie pomiar zdolności antyutleniających wybranego naparu herbacianego. Wykład dla fanów herbaty i nie tylko. Jeżeli ktoś chce dowiedzieć się, czy można  oszukać czas i zatrzymać proces starzenia się bez ingerencji chirurga plastycznego, to ten wykład jest dla niego. 

Co to jest protokół dyplomatyczny? Czy znasz zasady savoir vivre’u w biznesie? Poznaj tajniki prowadzenia oficjalnych rozmów, negocjacji, zjednywania rozmówców, dostosowywania ubioru do okoliczności oraz sztuki wychodzenia z trudnych sytuacji. O tym, czy prezydent Trump zniszczy protokół, opowie w trakcie wykładu dr b. amb. Sławomir Klimkiewicz, dyplomata z 40 letnim doświadczeniem. Słuchacze poznają również historię powstania protokołu dyplomatycznego i jego ewolucję od protokołu dworskiego do współczesnego.

Sondaże wyborcze stały się współczesnym miernikiem nastrojów społecznych. Przez część opinii publicznej są one jednak odbierane negatywnie, jako nieskuteczny sposób przewidywania przyszłości. Czym różni się sondaż wyborczy od innych badań tego typu? Czym jest sondaż społeczny i czy dzięki niemu można oszacować wynik wyborów? Na te i inne pytania spróbujemy wspólnie odpowiedzieć ze słuchaczami podczas wykładu pt. "Czy sondaże wyborcze kłamią?".

Wykład popularnonaukowy przedstawiający historię układu okresowego pierwiastków. Duża część prezentacji dotyczy wytwarzania pierwiastków sztucznych metodami reakcji jądrowych, w tym tzw. pierwiastków superciężkich. Wykładowi towarzyszy zabawa ilustrująca problemy związane z wytwarzaniem nowych pierwiastków.

LCD vs OLED

Przełom XX i XXI wieku to czas lawinowej / jakościowej zmiany funkcjonujących na rynku systemów monitorów, ekranów telewizyjnych, komputerowych dla laptopów i telefonów. W miejsce „klasycznych” lamp kineskopowych weszły „płaskie” monitory ciekłokrystaliczne (LCD = Liquid Crystal Display); plazmowe (PDP = Plazma Display Panel); czy organiczne diody elektroluminescencyjne (OLED= Organic Light Emitting Diode).

            Przedmiotem wykładu będzie omówienie podstaw działania (sposobu wyświetlania informacji) w każdym z tych typów wyświetlaczy, omówienie podstawowych zalet i wad każdej z ww. technik oraz próba oceny, jaka będzie przyszłość systemów zobrazowania w najbliższym czasie.

                Wyświetlacze ciekłokrystaliczne obecnie królują na rynku światowym i w najbliższych 3-5 latach chyba nie są zagrożone. Mimo ewidentnych wad tej techniki takich jak długie czasy przełączania obrazu, trudności z uzyskaniem szerokiego kąta widzenia obrazu, czy wreszcie koniecznością zastosowania podświetlenia (są to wyświetlacze pasywne = same nie emitują światła) zajmują one dominująca pozycję zarówno na rynku monitorów komputerowych, jak i telewizorów. Przyczyny tego stanu zostaną omówione na spotkaniu.

                Wyświetlacze Plazmowe kilka lat temu zniknęły z taśm produkcyjnych i to mimo bardzo dobrego, aktywnego obrazu, doskonale sprawdzającego się w systemach 3D. Mimo tego, że w latach 2000 / 2004 były dominującymi na rynku telewizorów o dużych przekątnych. Na wykładzie spróbujemy poznać przyczyny tego stanu.

     &

Kim jest obcy? Z czego wynika jego obcość? Co różni „nas” od „nich”? Od początku tzw. kryzysu uchodźczego w 2015 roku pytania te mają fundamentalne znaczenie i wymagają szczególnego namysłu. Wykład będzie stanowił wprowadzenie w tę tematykę, prezentując różne podejścia do kwestii obcości i swojskości obecne w naukach społecznych. Pierwsza część spotkania dotyczyć będzie konstruowania obcości na poziomie jednostkowym. Opierając się na wybranych teoriach psychologii społecznej i poznawczej, omówię zjawiska takie jak stereotypy, heurystyki, atrybucje oraz dynamikę relacji międzygrupowych. W drugiej części wykładu przedstawię konstruowanie obcości na poziomie zbiorowym, przede wszystkim za sprawą działań dyskursywnych, a także zaprezentuję metody, których socjologowie używają do badania poczucia swojskości i obcości. Wreszcie w trzeciej części opowiem o tym, jak powyższe mechanizmy działają wspólnie w przypadku konstruowania uchodźcy jako „obcego”.

Czy to prawda, że w przeszłości Dolny Śląsk był „krainą dymiących wulkanów"? Wyjaśnimy to, sprawdzimy, co zostało do dziś po owych wulkanach i do czego skały, które powstały dzięki nim, są używane. I gdzie w Polsce teraz można zobaczyć wybuch wulkanu.

W krajach rozwiniętych jedzenie dawno przestało spełniać swoją biologiczną funkcję dostarczania substancji odżywczych do organizmu i stało się elementem kultury i światopoglądu. Zwolennicy licznych diet, rozumianych jako styl odżywiania się, przytaczają często na uzasadnienie swoich wyborów argumenty biologiczne. Alergię na gluten tłumaczy się zanieczyszczeniem środowiska, niechęć do rezygnacji z mięsa – konsekwencjami fizjologicznymi wegetarianizmu. W trakcie wykładu omówię wybrane trendy żywnościowe z punktu widzenia biologa ewolucyjnego. Do jakiego sposobu odżywania jesteśmy przystosowani? Co jadali nasi przodkowie? Dlaczego na południu Europy więcej osób cierpi na nietolerancję laktozy niż na północy?

Jednym z najstraszniejszych potworów Fizyki jest słynny Demon Maxwella, którego działalność prowadzi do pozornego łamania zasad termodynamiki, pozwalając zbudować jeden z wariantów perpetum mobile. Zagadka Demona ma rozwiązanie, a jego konsekwencją jest to, że komputery zawsze będą potrzebowały wiatraczków....

Opowiadania i mity wokół wątków pszczelich i solarnych, pochodzące głównie z tradycji bałkańskiej i greckiej. Dowiecie się, jak to właściwie z tym miodem było i jak słońce chciało się ożenić. Opowiemy wam o sporach wszelkiego stworzenia z najwyższymi siłami. Wśród różnych pszczelich darów pojawi się także wosk, odwiedzą nas znani mityczni bohaterowie: Glaukos oraz Ikar i Dedal. Nie zabraknie także pszczelich tańców - wywijańców, wszystko dla amatorów miodu  i pszczół. 

Wszyscy wiedzą, że nietoperze potrafią latać i polować w zupełnych ciemnościach, posługując się echolokacją. Ale echolokacja pozwala "widzieć" otoczenie na odległość  kilkudziesięciu metrów, a im się zdarza co noc pokonywać w drodze na obiad całe kilometry!  Jak to wobec tego jest możliwe, że te zwierzaki potrafią po ciemku wrócić tam, gdzie mieszkają? Czy po prostu mają dużo szczęścia, czy też jakiś zmysł podpowiada im, którędy do domu? Łatwo się mówi: wrócić przed świtem do kolonii. A co zrobić, jeśli nasz gatunek ma zwyczaj kryć się na dzień w rozwijających się liściach, które jutro już będą zbyt rozwinięte, by w nich spać i trzeba znaleźć nowe? Czy da się wtedy odszukać "swoich", czy trzeba się kryć gdzie popadnie, bo za chwilę zrobi się jasno? No i skąd nietoperze strefy umiarkowanej wiedzą, gdzie należy się schować na zimę - szczególnie te najmłodsze, które jeszcze żadnej zimy nie spędzały? Przecież wybór właściwego miejsca to w tej sytuacji może być kwestia życia i śmierci... Na te i podobne pytania spróbujemy odpowiedzieć podczas lekcji poświęconej latającym ssakom i ich niezwykłym umiejętnościom.

Rozwój bezzałogowych statków powietrznych (BSP), powszechnie nazywanych dronami, przyczynił się do skrócenia czasu pozyskiwania danych przy zachowaniu wysokiej jakości oraz do obniżenia kosztów. Dostępność do różnych rozwiązań BSP jest bardzo szeroka. W ostatniej dekadzie BSP powszechnie stosuje się do zadań cywilnych, m.in. do monitoringu środowiska, w rolnictwie, przemyśle, do ochrony przeciwpożarowej w lasach i in. W porównaniu z samolotami załogowymi BSP wymaga mniejszego zaangażowania wykwalifikowanego personelu oraz zaawansowanej infrastruktury naziemnej, a jego wykorzystanie jest bezpieczne przy spełnieniu warunków wykorzystania przestrzeni powietrznej. Dodatkowo, powszechne w przypadku BSP użycie napędu elektrycznego eliminuje negatywne konsekwencje środowiskowe związane ze spalaniem paliw kopalnianych i hałasem. Zasady wykorzystania BSP do celów monitoringowych są praktycznie takie same jak w przypadku samolotów załogowych, a różnice operacyjne wynikają z zastąpienia pilota autopilotem realizującym wcześniej zaprogramowaną misję. W zastosowaniach cywilnych bezzałogowe obiekty latające można podzielić na klasy wg masy, np. Mini BSP o masie w locie poniżej 25 kg (jest to klasa najbardziej popularna wśród użytkowników), i rodzaju zastosowanego napędu (elektryczne, spalinowe) oraz wg rodzaju statku powietrznego (np. wiropłaty, stałopłaty czy hybrydy – łączące cechy wiropłatów i stałopłatów, zdolne do pionowego startu i lądowania jak helikoptery lub wielowirnikowce, a jednocześnie mogące wykonywać długie przeloty ze sprawnością energetyczną samolotu). Wraz z rozwojem technologii BSP wprowadzono restrykcje dotyczące możliwości ich operowania w przestrzeni powietrznej związanej z ruchem lotniczym, co ma zapewnić bezpieczeństwo wykonywania takich lotów.

Wykład przedstawia praktycznie nieznanego w Polsce współczesnego pisarza rosyjskiego Aleksandra Tierechowa oraz dwie jego najbardziej znane powieści – Kamienny most (Каменный мост) i Niemcy (Немцы). Stanowią one swoisty fenomen, ponieważ obie są trudne w odbiorze ze względu na objętość i specyfikę stylu pisarskiego autora – połączenie realistycznego przekazu z modernistycznym strumieniem świadomości. Ponadto znakiem firmowym autora jest duża dawka cynizmu i jadowitej ironii, co zdecydowanie wpływa na ich odbiór. Lecz mimo to obie powieści zostały docenione przez rosyjskojęzycznych czytelników i krytyków oraz zdobyły nagrody literackie – pierwsza otrzymała nagrodę w konkursie „Wielka książka” w roku 2009, druga – „Narodowy bestseller” w 2012. Pierwsza powieść jest napisana w konwencji śledztwa dziennikarskiego i dotyczy tragicznego wydarzenia z lat 40. XX wieku, czyli tzw. czasów stalinowskich. Drugą można w pewnym sensie nazwać pastiszem powieści środowiskowej i krytycznym spojrzeniem na korupcję i funkcjonowanie aparatu urzędniczego współczesnej Rosji. Głównym celem wykładu jest przestawienie pewnego rodzaju fenomenu, polegającego na tym, że istnieją takie książki, które mogą być jednocześnie wciągające i nieprzyjemne.

Dysonans poznawczy to sytuacja, w której doświadczamy dwóch sprzecznych ze sobą przekonań / sądów / wartości / myśli / odczuć, zwykle odnoszących się do naszego zachowania. Okoliczności takie pojawiają się często w momencie, gdy nasze wyobrażenie na temat rzeczywistości nie pokrywa się wyobrażeniem o tej rzeczywistości, jakie jest udziałem innych osób. Dysonans poznawczy jest zarazem doświadczeniem na tyle nieprzyjemnym, że zwykle próbujemy od niego uciec. A jak się tłumaczymy? Opowiadamy historie, wymyślamy, naciągamy rzeczywistość, koloryzujemy, fantazjujemy - czyli: poszukujemy dobrego uprawomocnienia dla naszego działania w oczach cudzych i własnych, nawet jeśli podskórnie czujemy, że jest to oszustwo. Wszystko to jest okupione wielkim stresem. Pytamy więc: po co?

Współcześnie więcej ludzi mieszka w miastach niż poza nimi. Można powiedzieć, że dla większości z nas krajobraz miejski jest najbliższym środowiskiem życia. Wykład będzie przeglądem zagadnień z szybko rozwijającej się dziedziny ekologii miasta (Urban Ecology). Poruszę problem klimatu miasta, miejskiej wyspy ciepła, gleb w mieście, stosunków wodnych i bioróżnorodności w miastach. Bardziej szczegółowo omówię zagadnienia zieleni miejskiej, jej typów, funkcji i zagrożeń.

W trakcje lekcji zostanie omówiony Model Standardowy - teoria opisująca oddziaływania cząstek elementarnych. Przedstawiony zostanie także eksperyment LHCb działający na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN, który zajmuje się zagadką, co stało się z antymaterią we Wszechświecie.

Spotkanie będzie poświęcone historii powstania evidence-based medicine (EBM), czyli koncepcji, która zrewolucjonizowała współczesną medycynę. Podczas spotkania zostaną przedstawione podstawowe zasady EBM. Zaprezentujemy piramidę dowodów naukowych oraz znacznie wytycznych w praktyce klinicznej.

Jako protoplastę EBM wskazuje się wiedeńskiego lekarza Ignaza Semmelweisa, który w 1840 roku na podstawie badań statystycznych skorelował śmiertelność kobiet na wydziale położniczym z wcześniejszą pracą lekarzy w prosektorium i na tej podstawie wysnuł wniosek, że zakażenia poporodowe muszą być powodowane przez jakiś czynnik zakaźny przenoszony przez lekarzy. Współczesna epoka badań naukowych w opiece zdrowotnej rozpo­częła się po drugiej wojnie światowej, kiedy to w British Medical Journal opublikowano pierwsze badanie kliniczne z randomizacją, czyli z loso­wym doborem pacjentów. Początkowo w nowej epoce badań dominowały nauki podstawowe, a miejscem prowadzenia badań były głównie laborato­ria. Pionierami rozwoju metodologii medycznych nauk stosowanych, pozwalającej badać nowe odkrycia w populacjach ludzi, byli twór­cy epidemiologii klinicznej: Archie Cochrane z Wielkiej Brytaniii, David Sackett z Kanady. W 1981 roku grupa epidemiologów klinicznych z Uniwersytetu McMastera z Sackettem na czele opublikowała pierwszy z serii artykułów doradzających klinicystom „Jak czytać czasopisma kliniczne". Po latach nauczania przedmiotu, nazywanego wówczas „krytyczną oceną", grupa ta coraz lepiej zdawała sobie sprawę zarówno z potrzeby, jak i ze stopnia trudności wyjścia poza tradycyjne przeglądanie piśmiennictwa i wykorzystania badań naukowych do codziennego rozwiązywania problemów pacjentów.

W czasie spotkania zastanowimy się nad fenomenem geniuszu. Wydaje się, że tym co łączy postaci według różnych kanonów uznawane za genialne jest raczej to, co Ludwig  Wittgenstein nazywał ,,podobieństwem rodzinnym" niż sztywny i jasno zdefiniowany zespół cech. Nawet zaś ,,bezdyskusyjne" przymioty geniusza takie jak nowatorstwo czy oryginalność są pojęciami niezwykle niejasnymi. W naszych rozważaniach przyjrzymy się początkom estetyki filozoficznej i uwagom Immanuela Kanta na temat geniuszu, bezgranicznej wierze w moc wyobraźni i genialnego umysłu charakterystycznej dla epoki romantyzmu, wizji rewolucji naukowych przedstawionej przez Thomasa Kuhna, koncepcji metafory w ujęciu Richarda Rorty'ego oraz tezom Harolda Blooma na temat genialnej literatury. Nieustannym punktem odniesienia będzie życie i twórczość Leonarda da Vinci.

Jak wiadomo, wielu  wybitnych fizyków było jednocześnie niezłymi muzykami (np. Albert Einstein).  Na wykładzie zapoznamy się z „fizyką dźwięku”, czyli jak fizycy badają i opisują zjawiska dźwiękowe.  W szczególności poznamy odpowiedzi na pytania: Co to jest dźwięk? Co to jest głośność i wysokość dźwięku? Jak człowiek odczuwa różne dźwięki? Jak powstaje dźwięk w instrumentach muzycznych? Dlaczego współbrzmienie niektórych dźwięków jest przyjemne dla ucha a innych nie? Co to jest skala naturalna i temperowana? Co to jest barwa dźwięku i dlaczego różne instrumenty dają różne barwy? Na wykładzie będziemy ilustrować te zagadnienia za pomocą generatorów dźwięku symulujących instrumenty muzyczne oraz będziemy analizować różne dźwięki.  Zachęcamy do przyniesienia własnych instrumentów, na przykład gitary, których dźwięki będziemy mogli wspólnie zanalizować.

Fraktale, czyli figury geometryczne o nieregularnych kształtach, to pojęcia z obszaru matematyki i fizyki. 
Dr hab. Marek Wolf z Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Szkoły Nauk Ścisłych UKSW  omówi  kilka  przykladów fraktali, pokaże na komputerze  animacje
rysujące fraktal Mandelbrota,  fraktalną paproć, fraktalne drzewo na wietrze, a nawet zagra muzykę fraktalną.  Na zakończenie wyjmie z kieszeni "żywy"  fraktal.

Zajęcia przybliżające powiązania pomiędzy przyrodniczymi warunkami położenia geograficznego Polski (gleba i klimat), a przystosowaniami biologicznymi podstawowych gatunków drzew leśnych.