wykład

Medycyna jest jedną z najszybciej rozwijających się dziedzin nauki. Efektem wynajdywania coraz to nowszych leków jest wydłużenie średniej długości życia o ponad 30 lat. Na początku XX w. średnia długość życia wynosiła 50 lat, zaś obecnie powyżej 80 lat. Co stoi za tak dużą zmianą, mimo iż industrializacja wpływa niekorzystnie na środowisko i powoduje rozwój wielu chorób cywilizacyjnych? Pojawiają się nowe potrzeby zdrowotne, co implikuje badania nad nowymi lekami. Jednak poważnym problemem związanym z dalszym rozwojem badań są koszty ich przeprowadzania, czyli koszty poszukiwania nowych leków. Im wyższy poziom rozwoju wiedzy, tym bardziej skomplikowane i wymagające większych nakładów projekty badawcze. Czy rzeczywiście dlatego leki są coraz droższe i czy rzeczywiście ceny leków wciąż będą rosły? Kogo będzie stać na najnowocześniejsze leki?

Zajęcia podzielone są na dwie części: wykład i pokazy doświadczalne. W pierwszej części spotkania omówimy materiały funkcjonalne (tzw. materiały inteligentne), które zmieniają swoje właściwości pod wpływem działania czynników zewnętrznych. Kontrolowanie tych czynników sprawia, że materiały inteligentne znajdują zastosowanie w innowacyjnych rozwiązaniach technologicznych. W drugiej części zajęć przeprowadzimy pokazy doświadczalne, m.in. z wykorzystaniem wybranych materiałów inteligentnych.
Materiały inteligentne zmieniają swoje właściwości pod wpływem czynników zewnętrznych, co można wykorzystać w innowacyjnych rozwiązaniach technologicznych: wykład i pokazy.

Czy bagna są brzydkie i nieużyteczne? Dostrzeżmy ich urok, wielką rolę środowiskową i pożytki praktyczne. Sprawdźmy, dlaczego powstają, co na nich rośnie i jakie zwierzęta znajdują w nich schronienie.

Ostatnie 2 miliony lat historii Ziemi określamy mianem czwartorzędu. W trakcie wykładu postaramy się przybliżyć ten niezwykły okres, bowiem stykamy się z nim każdego dnia, często nie mając świadomości, jak bogata historia spoczywa tuż pod naszymi stopami. Najmłodszy okres dziejów naszej planety może być kojarzony głównie z epoką lodowcową, mamutami i wielkim lądolodem obecnym na naszych terenach, ale prawda jest o wiele bardziej złożona i fascynująca. Zachęcamy do poznania tej niezwykłej, choć (w geologicznej skali czasu) niedawnej historii.

Co to jest protokół dyplomatyczny? Czy znasz zasady savoir vivre’u w biznesie? Poznaj tajniki prowadzenia oficjalnych rozmów, negocjacji, zjednywania rozmówców, dostosowywania ubioru do okoliczności oraz sztuki wychodzenia z trudnych sytuacji. O tym, czy prezydent Trump zniszczy protokół, opowie w trakcie wykładu dr b. amb. Sławomir Klimkiewicz, dyplomata z 40 letnim doświadczeniem. Słuchacze poznają również historię powstania protokołu dyplomatycznego i jego ewolucję od protokołu dworskiego do współczesnego.

Jak ukształtowało się pojęcie liczby? Do czego służyły rachunki dawniej, a czemu służą obliczenia współcześnie? Jak zmechanizowano, a później
zautomatyzowano matematykę użytkową - o tym opowiedzą specjaliści Narodowego Muzeum Techniki. Muzealna lekcja, zilustrowana
prezentacją szeregu dawnych i współczesnych przyrządów obliczeniowych, będzie praktycznym dopełnieniem szkolnych zajęć z historii, fizyki
i matematyki równocześnie. To interdyscyplinarna wyprawa w dziedziny nauki, które dały podwaliny współczesnej cyfrowej cywilizacji.

Zastanowimy się, w jaki sposób ogień, woda, wiatr i lód tworzyły krajobrazy różnych części Polski. Spróbujemy znaleźć związki między geologiczną przeszłością regionów a ich historią i kulturą, np. czy lodowiec miał wpływ na powstanie państwa polskiego.

Od dekad zagadnienia pomocy rozwojowej są przedmiotem dyskusji i rokowań na forum międzynarodowym. Problem polaryzacji świata i ogromna dysproporcja między bogatą "Północą", a biednym "Południem" to jedne z największych wyzwań dzisiejszego świata, czego wyrazem są liczne debaty oraz konferencje organizowane w celu stworzenia możliwie jak najefektywniejszych metod walki z ubóstwem, a tym samym podniesienia standardu życia w krajach najuboższych. Na stronie internetowej Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Nairobi można przeczytać, iż „pomoc rozwojowa stanowi odpowiedź ze strony krajów rozwiniętych na problem ubóstwa, z którym w XXI wieku boryka się wiele krajów. Kraje biedne nie są w stanie rozwijać się wyłącznie własnymi siłami, dlatego korzystają z pomocy innych państw i instytucji międzynarodowych.” Bieda to nie tylko brak środków do życia, dostępu do edukacji czy opieki zdrowotnej, bieda to także, a być może przede wszystkim, brak możliwości, bezsilność i bezbronność. Afryka jest ważnym elementem strategii handlowej i inwestycyjnej wielu państw. Rola tego kontynentu w ostatnich latach istotnie wzrosła.  Nie budzi więc wątpliwości, że badanie tej tematyki jest nadal istotne, chociażby ze względu na fakt, że polityka rozwojowa jest często postrzegana jako nieefektywna lub mało efektywna, a kontynent afrykański pomimo wzrostu gospodarczego uchodzi do tej pory za jeden z najbardziej zacofanych gospodarczo regionów świata. Zatem istotna może okazać się analiza przyczyn niskiej skuteczności pomocy rozwojowej i próba wypracowania potencjalnych propozycji zmiany tego stanu rzeczy.

Lekcja wyjaśnia budowę nowoczesnych, bezprzewodowych sieci czujników (WSN). W sieciach tego typu źródłem przesyłanych danych są różnego rodzaju czujniki. Zebrane dane poddawane są analizie i wykorzystywane w wielu obszarach naszego życia, przemyśle oraz systemach bezpieczeństwa. W trakcie prezentacji przedstawione zostaną podstawy działania wybranych urządzeń oraz aktualne i planowane zastosowania bezprzewodowych sieci czujników. Uczestnicy wykładu poznają również możliwość budowy sieci WSN z wykorzystaniem popularnych i dostępnych w życiu codziennym urządzeń np. smartfonów, tabletów itp. Elementami wykładu będą dodatkowo: pokaz działania sieci WSN oraz eksperymenty dotyczące transmisji radiowej i wyników pracy wybranych czujników.

Co to jest sekta destrukcyjna? Czy wiesz, w jaki sposób werbują i uzależniają swoich członków grupy o charakterze parareligijnym, paranaukowym, paramedycznym i
parapsychologicznym? O tym, jak nie wpaść w sidła sekt, jak radzić sobie z nieetycznym wpływem osób trzecich opowie w trakcie wykładu socjolog i pedagog, dr Agnieszka
Bukowska. Słuchacze zapoznają się z podstawowymi metodami werbunku i sposobami uzależnienia jednostki od lidera oraz od innych współwyznawców.

Czy w dzisiejszym cyfrowym świecie można być bezpiecznym? Co zrobić, aby skutecznie chronić swoją prywatność lub poufne dane i nie dać się oszukać przestępcom? Eksperci z
Collegium Civitas przedstawią wybrane rozwiązania techniczne, a także sposoby radzenia sobie z powszechnymi technikami psychomanipulacji, często stosowanymi w sieci. Dowiedz
się, jakie zagrożenia niesie ze sobą obecność Internetu w Twoim życiu oraz jak możesz im zapobiegać. Przyjdź na wykład i ….bądź cyberbezpieczny!

Wykład skupia się na problematyce wypadków związanych z lotnictwem, szczególnie zaś z udziałem człowieka – jego funkcjonowania psychologicznego, które w dużym stopniu determinowało to zdarzenie lotnicze.

W wypadkowości lotniczej jest to związane z tzw. czynnikiem ludzkim (Human Factor) determinującym powstanie katastrofy. Czynnik ten nie musi wcale występować podczas czynności związanych z samym działaniem pilotów w kokpicie, ale równie często znajduje się poza nimi i często dużo wcześniej. Analiza każdego zdarzenia lotniczego rozpoczyna się od przeanalizowania czynników ukrytych mogących mieć istotne znaczenie w wyjaśnieniu przyczyn powstania wypadku lotniczego. Idealną teorią wykorzystywaną w tym procesie wnioskowania jest teoria Jamesa REASONA (Swiss cheese). Każda misja lotnicza, jaką załoga statku powietrznego ma do wykonania, obarczona jest ryzykiem. Szacowanie tego ryzyka odbywa się na każdym poziomie podejmowanej decyzji. Mimo tak sformalizowanych procedur dochodzi jednak do wypadków lotniczych. Niektóre czynniki zewnętrze i wewnętrzne, takie jak: pośpiech, rutyna, aprobowanie nadmiernego ryzyka, brak właściwych nawyków i odpowiedniego przeszkolenia, warunki pogodowe, naciski oraz chęć zaimponowania mogą doprowadzić do tragedii. Każde działanie załogi lotniczej obarczone jest ryzykiem popełnienia błędów, gdyż każdy statek powietrzny przemieszcza się w przestrzeni trójwymiarowej. Każda misja lotnicza to nie  tylko praca pilota, ale całego zespołu ludzkiego zabezpieczającego ten lot, dlatego tak ważne jest prowadzenie właściwej profilaktyki, odpowiedniego szkolenia oraz dbanie o komfort psychiczny poszczególnych członków personelu lotniczego w „rodzinie lotniczej".

Lekcja jest oparta na pokazie doświadczeń, które zajmują ok 80% czasu. Większość eksperymentów wykonywana jest przez uczniów pod nadzorem prowadzącego. Ciekły azot, suchy lód, proces sublimacji i skraplania [skraplanie tlenu], wprowadzenie takich pojęć jak gaz doskonały, gazy rzeczywiste, prawa gazowe. Staramy się pokazać, jakie znaczenie w naukach ścisłych ma eksperyment. 

Unia Europejska jako organizacja międzynarodowa wykracza poza ramy integracji gospodarczej, coraz mocniej akcentując znaczenie ochrony praw obywatela. Szczególnym momentem było w tym zakresie ustanowienie obywatelstwa UE, które stanowi fundamentalny status każdego obywatela państwa członkowskiego, dający szereg uprawnień wynikających bezpośrednio z przepisów unijnych. Obywatele UE mogą uczestniczyć w życiu politycznym UE, posiadają wiele praw związanych z możliwością przemieszczania się na terytorium UE, mogą wywierać istotny wpływ na instytucje unijne w celu podjęcia inicjatyw poprawiających sytuację obywateli. Obywatele UE odnoszą zatem coraz więcej bezpośrednich korzyści wynikających z członkostwa ich państw w UE. Możemy wymienić np. wzmocnioną ochronę praw konsumenta, zniesienie opłat roamingowych, czy szereg działań prowadzących do poprawy środowiska naturalnego. Obywatele UE mogą swobodnie podejmować naukę na terenie UE i korzystać z gwarancji równego traktowania we wszystkich państwach członkowskich.

Problemem pozostaje słaba wiedza obywateli o UE, przeradzająca się często w niechęć do niej. Celem spotkania będzie dyskusja na temat korzyści, jakie obywatele mogą odnosić z członkostwa w UE, i jednocześnie ewentualnych zagrożeń i trudności w pogłębianiu procesów integracyjnych z perspektywy obywatela.

Czemu Leonardo do Vinci jako nieślubne dziecko nie mógł wstąpić do gildii sędziów i notariuszy jak jego ojciec? Jakie wymagania stawia się sędziom dzisiaj? Kto to sprawdza? Jakich cech wymaga od sędziów prawo i oczekują obywatele?

W walce o tron, i tej historycznej, i tej serialowej, trucizny odgrywały zawsze dużą rolę. Służyły do skrytobójczych otruć, pomagały szybko kończyć pojedynki, czasem pomagały zademonstrować czyjeś wpływy. Podczas wykładu poznamy tajniki trucizn odpowiednich do takich zadań. Rozszyfrujemy też zagadkę śmierci Joffrey’a Baratheona.

Przyzwyczailiśmy się, myśląc o wykorzystaniu ściany komórkowej roślin, wyobrażać sobie deski z pni drzew czy arkusze papieru. Bardziej zorientowani w temacie mogli pomyśleć jeszcze o ulubionym bawełnianym T-shircie. Ostatnie lata przyniosły jednak rozkwit technologii opartych właśnie na ścianach komórkowych roślin lub na ich składnikach, takich jak celuloza czy pektyny. Zrewolucjonizowały one budownictwo, przemysł paliwowy, dietetykę i medycynę. Przyniosły także tak potrzebne teraz podejście ekologiczne - czyste technologie i biodegradowalne materiały.

Białka fluorescencyjne, po uprzednim wzbudzeniu, są zdolne do emisji światła o różnych długościach fali, czyli do świecenia w różnych kolorach. Ich wielka kariera rozpoczęła się niepozornie od wyizolowania na początku lat sześćdziesiątych XX w. zielonego białka fluorescencyjnego (GFP) z komórek stułbiopława Aequorea victoria. Od tego czasu została skonstruowana cała paleta różnokolorowych białek fluorescencyjnych, które stały się potężnym narzędziem w badaniach biologicznych, pozwalając zobaczyć to, co wcześniej pozostawało niewidoczne. Dziś jednym z podstawowych zastosowań białek fluorescencyjnych jest używanie ich jako świecących znaczników. Dzięki dołączeniu takiego znacznika można analizować inne (nieświecące) białka bezpośrednio w komórkach, czyli tam, gdzie normalnie funkcjonują. W 2008 r. badania nad białkami fluorescencyjnymi zostały uhonorowane Nagrodą Nobla, którą otrzymali Osamu Shimomura, Martin Chalfie i Roger Y. Tsien. Na wykładzie będzie można usłyszeć o historii tych badań, o niezwykłej budowie GFP, która warunkuje jego szczególne właściwości, oraz o zastosowaniu białek fluorescencyjnych w badaniach biologicznych na poziomie komórkowym. 

Wykład z pogranicza nauki o ludzkim ciele, czyli anatomii i sztuki. Jak widzimy? Dlaczego widzimy? Jak pracuje oko? Czy to co widzimy ma znaczenie…. Jak odbieramy świat, sztukę ma wpływ na pracę artysty… Przyjdź i przekonaj się na własne oczy!

Współcześnie więcej ludzi mieszka w miastach niż poza nimi. Można powiedzieć, że dla większości z nas krajobraz miejski jest najbliższym środowiskiem życia. Wykład będzie przeglądem zagadnień z szybko rozwijającej się dziedziny ekologii miasta (Urban Ecology). Poruszę problem klimatu miasta, miejskiej wyspy ciepła, gleb w mieście, stosunków wodnych i bioróżnorodności w miastach. Bardziej szczegółowo omówię zagadnienia zieleni miejskiej, jej typów, funkcji i zagrożeń.

Na wykładzie zostaną przedstawione przykłady oszustw naukowych z dziedziny biologii. Na czym one opolegają, dlaczego zostały popełnione i jak je ujawniono?

Mimo stosowania zaawansowanych technik diagnostyki oraz leczenia, glejak mózgu pozostaje chorobą nieuleczalną. Immunoterapia jest jedną z nowych metod leczenia nowotworów i daje także pewną nadzieję pacjentom z glejakami.

Badania nad procesem starzenia przebiegają na trzech różnych poziomach. Są to badania eksperymentalne na poziomie biologii molekularnej, badania eksperymentalne na zwierzętach i badania obserwacyjne na ludziach. W trakcie wykładu zastanowimy się czy wnioski wypływające z tych badań możemy wykorzystać aby przedłużyć nasze własne życie.