wykład

Na spotkaniu przedstawione zostaną wyniki badań nad postrzeganiem gestów przez Polaków. Przeprowadzimy też razem eksperyment i sprawdzimy, które gesty najbardziej przykuwają uwagę uczestników spotkania.

O niektórych ludziach mówimy: „O! To prawdziwy mózg matematyczny!” Czy „mózg matematyczny” to właściwość tylko niektórych wybrańców losu? Współczesne badania psychologiczne, jak i neuroobrazowe, prowadzone na ludziach i zwierzętach pokazują, że „mózg matematyczny” zaczął się kształtować we wczesnej ewolucji kręgowców, a jednocześnie u ludzi wykazuje zaskakującą ciągłość między przybliżonym spostrzeganiem liczebności zbiorów a symboliczną, zaawansowaną matematyką. Jednocześnie jednak wykształcenie przez człowieka językowych i kulturowych technik liczenia i zapisu liczb wprowadza zmiany w funkcjonowaniu „mózgu matematycznego” i dodaje do niego nowe struktury. Przedstawiając działanie mózgu matematycznego, omówimy podstawowe systemy przetwarzania informacji o liczbie, wspólne dla ludzi i zwierząt, ich mózgowe podstawy oraz jak uczenie się językowych systemów liczenia, a później zapisu liczb w postaci cyfr i innych symboli, zmienia funkcjonowanie mózgowych mechanizmów przetwarzania liczb. Będzie mowa o „neuronach liczbowych”, związkach umysłowych reprezentacji liczby i przestrzeni, o tym, jak spostrzegają i różnicują liczby ryby, kurczaki, szympansy, noworodki, niemowlęta i profesjonalni matematycy, a jak, i dlaczego z liczbami nie mogą sobie poradzić niektóre mózgi skądinąd inteligentnych ludzi.

Wiele badań rynku pracy wskazuje, że umiejętność krytycznego myślenia jest jedną z cech najbardziej poszukiwanych przez pracodawców u przyszłych pracowników. Statystyki
wskazują zarazem, że kompetencja ta jest w Polsce wyraźnie słabiej rozwinięta niż w innych krajach Unii Europejskiej. Oferowany wykład zapozna uczestników z technikami krytycznej analizy rzeczywistości (medialnej, rynkowej, społecznej) przy wykorzystaniu niezbędnych narzędzi. Słuchacze będą mieli okazję dowiedzieć się więcej na temat manipulacji, jakie pojawiają się w przekazach medialnych i politycznych, na podstawie przykładów zaczerpniętych z codziennego życia.

Prosty silnik spalinowy napędzający pojazd podobny do bryczki zapowiadał przełom w podróżowniu, kulturze, gospodarce. Samochód jest wynalazkiem,
który ukształtował współczesny świat. O rozwoju motoryzacji w Polsce od pierwszych prób po czasy współczesne opowiedzą specjaliści Narodowego Muzeum Techniki
w dwuczęściowym wykładzie popularnym, ilustrowanym materiałami dokumentalnymi oraz eksponatami pochodzącymi ze zbiorów Muzeum. Część pierwsza dn.21.09.2019, część druga 29.09.2019.

Prelekcja połączona z pokazem przezroczy. Omawiane zagadnienia:
- czym jest krajobraz?
- typy krajobrazów: krajobraz pierwotny, naturalny, kulturowy i zdewastowany,
- elementy składowe krajobrazu i zachodzące między nimi zależności,
- estetyka i piękno krajobrazu,
- skutki ingerencji człowieka w krajobraz,
- kondycja krajobrazu a jakość życia człowieka.

Julian Kawalec jest zaliczany do najwybitniejszych przedstawicieli tzw. nurtu chłopskiego w literaturze polskiej. W powieści „Tańczący jastrząb” (1964) opisuje transformację kulturową polskiego społeczeństwa po II wojnie na przykładzie losów jednostki. Bohater opowieści, Michał Toporny, przechodzi metamorfozę: z chłopa staje się mieszczaninem. Punktem wyjścia przemiany staje się nauka czytania i pisania. Awans społeczny był możliwy wskutek objęcia władzy przez komunistów i rozwoju przemysłu. Jednym z głównych elementu komunistycznego programu była elektryfikacja wsi, która, wraz z innymi czynnikami, doprowadziła do upadku tradycyjnej wiejskiej kultury. Bohater zdobywa wykształcenia i szybko pnie się po szczeblach kariery, zostając w krótkim czasie dyrektorem wielkiego przedsiębiorstwa. Literacki topos „z chłopa królem” realizuje się tutaj w świecie PRL-owskiego industrializmu. Jednak nowa, miejska tożsamość Michała Topornego nie pozwala mu na zaspokojenie wszystkich egzystencjalnych potrzeb, a pęd ku awansowi zawodowemu nie daje duchowego spełnienia. Toporny jest bohaterem tragicznym: jego życie nie może zakończyć się szczęśliwie, a jest to skutek zbłądzenia. Ironia tragiczna przejawia się w tym, że bohater dążąc do poprawienia swej kondycji doprowadza do klęski osobistej. Jednak czytelnik nie zostaje pozostawiony bez nadziei, która przybiera postać synów Topornego, starszego - „wiejskiego” i młodszego - „miejskiego”, którzy są zdolni do harmonijnego współdziałania.

Powieść przełożona na niemiecki, francuski, rumuński, ukraiński, rosyjski, bułgarski, hiszpański, fiński i litewski została również zekranizowana przez Grzegorza Królikiewicza w roku 1977.

Gdy Wszechświat był bardzo młody, wypełniała go prawdopodobnie materia w postaci plazmy kwarkowo-gluonowej. Jest to stan silnie oddziałującej materii, który tworzony jest przez bardzo gorącą i gęstą mieszankę kwarków i gluonów.  Kwarki i gluony, określane wspólnie mianem partonów, niosą tzw. ładunek kolorowy, powodujący silne oddziaływania między składnikami plazmy. Takie kolorowe partony znaleźć można na przykład wewnątrz nukleonów (proton i neutron), z których zbudowane są jądra atomowe. Poprzez zderzanie ze sobą ciężkich jąder atomowych, tak szybkich niemal jak światło, możliwe jest wytworzenie kropel kolorowej plazmy kwarkowo-gluonowej w warunkach laboratoryjnych. W czasie wykładu przedstawione zostaną wyniki badań tego typu zderzeń, otrzymane przez eksperymenty przeprowadzane m. in. w ośrodku CERN pod Genewą. 

Globalne ocieplenie to temat bardzo gorący, wywołujący emocje i ożywione dyskusje. W tych dyskusjach spotykamy wiele niezrozumienia, odległych od stanu wiedzy wyobrażeń i często powtarzanych mitów klimatycznych, wypowiadanych z niezmąconą pewnością siebie na zasadzie „na czym jak na czym, ale na klimacie to każdy się zna”. Na spotkaniu przyjrzymy się zmianie klimatu, jej przyczynom i potencjalnym następstwom oraz popularnym mitom klimatycznym.

Zaprezentowani zostaną wybrani twórcy XX-wieczni jak np. W. Bykau, I. Szamiakin, I. Mieleż, U. Karatkiewicz, U. Arłou, A. Bacharewicz, A. Klinau, S. Aleksijewicz i ich wpływ na rozwój literatury białoruskiej, a także znajomość wyżej wymienionych pisarzy poza granicami Białorusi. Omówione zostaną tendencje w literaturze białoruskiej XX wieku wraz z kierunkami rozwoju z uwzględnieniem kontekstu historyczno-kulturowego, w tym przemian politycznych po 1991r. Szczególna uwaga zostanie poświęcona S. Aleksijewicz, laureatce Literackiej Nagrody Nobla – pierwszej dla Białorusi w kategorii literatury.

Spotkanie pokazujące sposoby, techniki i chwyty stosowane w uczeniu języka polskiego cudzoziemców. Uczestnicy zapoznają się m.in. z przykładowymi zadaniami-ćwiczeniami (w tym proponowanymi na egzaminach państwowych z polskiego), rozwiążą je i skomentują.

Dla dorosłych i starszej młodzieży.

Socjologowie zauważają, że we współczesnych społeczeństwach (post-przemysłowych) ludzie postrzegają żywność inaczej niż na wcześniejszych etapach rozwoju społecznego. Żywność przede wszystkim stała się dzisiaj produktem: wytwarza się ją w wielkich fabrykach, stosując nowoczesne technologie. Podobnie jak inne produkty, żywność ma dzisiaj wartość marketingową: ma służyć pomnażaniu zysków produkujących ją wielkich korporacji, ale też zaspokajaniu naszych pragnień. Nie chodzi tutaj tylko o zaspokojenie głodu czy pragnienia, ale też obietnicy zawartej w reklamie, że dany produkt nas odchudzi, doda nam energii czy poprawi nastrój.

W jaki sposób i pod wpływem jakich procesów społecznych żywność zmienia współcześnie swoje znaczenie symboliczne? Jak możemy wytłumaczyć powstawanie ruchów społecznych mających na celu poprawę jakości żywności produkowanej przemysłowo? Dlaczego rosnącą popularnością cieszy się żywność wytwarzana tradycyjnymi sposobami? Jakie inne konsekwencje niesie ze sobą uprzemysłowienie produkcji żywności? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w trakcie krótkiego wykładu

Każdy z nas bawił się w labirynt, czy to na kartce papieru, czy w dużym mieście. Labirynty są także interesujące dla matematyków i informatyków.

Popatrzymy, jak można tworzyć labirynty za pomocą komputera i jak komputer radzi sobie z ich rozwiązywaniem.

Ciekawe będzie też zobaczyć, jak zmieniając „zasady” labiryntu, można zmieniać jego wygląd oraz poziom trudności.

A może są jakieś proste zasady wychodzenia z każdego labiryntu!? Hmmm, to zależy, pokażemy możliwe strategie i ich skuteczność.

Zapraszamy! Każdy dostanie swój własny labirynt!

Współczesne samoloty wojskowe wymagają od pilota szczególnych predyspozycji zdrowotnych i wytrzymałościowych. Podczas wykonywania misji bojowych i treningowych organizm pilota poddawany jest oddziaływaniu różnych czynników obciążających. Działania takie niosą ryzyko utraty zdrowia, życia lub bardzo drogiego samolotu. W celu zminimalizowania tych zagrożeń piloci muszą być cyklicznie badani i szkoleni na symulatorach w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej. Jednym z takich urządzeń jest wirówka przeciążeniowa - symulator szkoleniowy, który umożliwia wszechstronne odwzorowanie warunków występujących podczas misji lotniczych, a trening w niej pozwala na podniesienie tolerancji przeciążeń, co skutkuje zmniejszeniem ryzyka wystąpienia powyższych zagrożeń. A w myśl starej wojskowej maksymy ,, im wiecej potu wylanego na ćwiczeniach, tym mniej krwi w boju”.

Umiejętność rozsądnego gospodarowania pieniędzmi niejednokrotnie stanowi wyzwanie dla osób dorosłych, a wiedza ekonomiczna staje się niezbędnym elementem życia. Warto zastanowić się jaką wiedzę o świecie ekonomii posiadają nasze dzieci, czy wystarczającą, by odnaleźć się w codzienności współczesnego konsumenta? Nasze pociechy wyrastają w kulturze konsumpcjonizmu, w której to, kim się jest zależy coraz bardziej od tego, co się ma. Dodatkowo, reklamy skierowane do najmłodszych i zabiegi sklepów odpowiednio przystosowane do danej grupy wiekowej, przyczyniają się do myślenia: „muszę to mieć", niezależnie, czy jest mi to rzeczywiście potrzebne, czy nie. Proponowany wykład będzie miał na celu przedstawienie rozwoju wiedzy ekonomicznej polskich dzieci wraz z wiekiem, roli edukacji/socjalizacji ekonomicznej, sposobów uczenia najmłodszych o wartości pieniądza, podstaw ekonomii, oszczędzania i świadomej konsumpcji. Ponadto, podczas spotkania zastanowimy się wspólnie z uczestnikami, kiedy i czy warto poruszyć temat pieniędzy z naszymi dziećmi, jaką wiedzę finansową powinno posiadać dziecko w danym wieku oraz jak nauczyć dziecko oszczędzania.

Kierownik sekcji Meteo, pan Bartosz Niezgódka, związany z ICM Meteo niemal od początku istnienia Numerycznej Prognozy Pogody, opowie o powstawaniu prognozy na naszych superkomputerach. Coraz częściej korzystamy z prognoz pogody nie tylko w naszym życiu codziennym, ale również w pracy. Obecnie jest silne zapotrzebowanie na bardzo dokładne prognozy z podziałem na godzinowe dane i bardzo gęstą siatkę. Najczęściej chcemy znać prognozę pogody dla konkretnego punktu. Nie interesuje nas, czy będzie padało np. w województwie mazowieckim, tylko czy będzie padało w Warszawie, a najlepiej gdy informacje dotyczyć będą Ochoty. Pan Bartosz zaprezentuje porównanie 3 modeli obecnie liczonych w ICM. Wyjaśni różnice w modelach wynikające ze specyfiki samych modeli oraz danych wsadowych. Przedstawi różne możliwości prezentacji wyników prognoz oraz omówi najważniejsze z parametrów (temperatura, opad, itd.).

Pozytonowa Tomografia Emisyjna (PET, ang. Positron Emission Tomography) to technika obrazowania medycznego procesów zachodzących wewnątrz ciała pacjenta z wykorzystaniem specjalnych radiofarmaceutyków podawanych pacjentowi przed badaniem. Substancja taka gromadzona jest głównie w komórkach nowotworu gdzie ulega rozpadowi radioaktywnemu na cząstki antymaterii - pozytony. Pozytony (czyli antyelektrony) po napotkaniu elektronów z ciała człowieka ulegają anihilacji,emitując energię w postaci promieniowania. Promieniowanie to jest rejestrowane przez tomograf PET. Jednym z wyzwań czekających na rozwiązanie są ogromne koszty budowy urządzenia PET, które powodują, że jego dostępność różni się znacznie w zależności od zamożności kraju. Równie istotnym zagadnieniem jest zwiększenie precyzji otrzymywanego obrazu pacjenta. Obecnie prowadzone są na świecie badania na szeroką skalę nad coraz to bardziej nowoczesnymi technologiami PET. W Polsce trwają zaawanasowane prace nad projektem J-PET, którego celem jest stworzenie innowacyjnego, modularnego tomografu cyfrowego PET do obrazowania całego ciała pacjenta. Koncepcja J-PET zakłada zastosowanie detektorów plastikowych, znacznie tańszych od obecnie używanych materiałów. Unikalne własności skanera J-PET pozwalają także na rozwijanie nowatorskich technik obrazowania opartych na tzw. tomografii wielofotonowej. Podczas wykładu opowiemy, jak funkcjonuje tomograf J-PET, pokażemy oraz zademonstrujemy działanie jego uproszczonego modelu. Opowiemy także o perspektywach użycia nowych wskaźników nowotworowych opartych na zjawiskach kwantowych.

Z roku na rok rośnie liczba turystów odwiedzających Tatrzański Park Narodowy. Sezon turystyczny trwa w nim prawie 365 dni, a przecież jest to miejsce stworzone by chronić przyrodę - zarówno ożywioną, jak i tę, która nie może uciec od turystów, czyli nieożywioną. Jak pogodzić ustawowe - i szczytne - zadania związane z istnieniem i działalnością miejsc objętych najwyższą formą ochrony z rosnącym zainteresowaniem ze strony "zwykłych" ludzi, chcących na własne oczy zobaczyć nieskażoną przyrodę. Czy  w XXI wieku jest to w ogóle możliwe? Na przykładzie historii powstania i rozwoju Tatrzańskiego Parku Narodowego, jego obecności w przestrzeni naukowej - ale również kulturotwórczej i socjalnej - spróbujemy na te pytania wspólnie odpowiedzieć.

Jedną z najważniejszych zmian, jakie zaszły w ekonomii na przełomie XX i XXI wieku był wzrost znaczenia psychologii, co przyczyniło się do narodzin ekonomii behawioralnej. Przedstawiciele ekonomii behawioralnej, posiłkując się intensywnie dorobkiem psychologii, starają się wyjaśnić nieracjonalne zachowania ludzi w różnych sferach życia oraz pomóc im podejmować bardziej optymalne decyzje dla nich samych, a tym samym również dla całego społeczeństwa. W szczególności, na wykładzie tym słuchacze dowiedzą się o najnowszej teorii z obszaru ekonomii behawioralnej, tj. tzw. teorii szturchnięcia (ang. nudge) autorstwa Richarda Thalera, noblisty z ekonomii z 2017 r. Nudge to lekkie szturchnięcie, impuls służący nakierowaniu jednostki w taki sposób, by nie nakazując oraz nie zakazując jej niczego sprawić, by zachowywała się bardziej racjonalnie i tym samym podejmowała lepsze dla siebie i innych ludzi decyzje. Reasumując, słuchacze będą mieli okazję dowiedzieć się nie tylko o najczęstszych przejawach nieracjonalnego zachowania człowieka, ale też posiądą wiedzę o tym, jak będąc świadomym ograniczeń swojej racjonalności, wykorzystać ten fakt do lepszego podejmowania decyzji w życiu codziennym.

Otyłość i choroby z nią powiązane są przyczyną coraz większej liczby zgonów. Wśród głównych przyczyn otyłości wymienia się zmianę nawyków żywieniowych, które mogą modyfikować skład naszej mikrobioty jelitowej. Te tryliony komórek zasiedlających nasze jelita mają ogromny wpływ na funkcjonowanie naszego organizmu, a zaburzenie ich składu może być przyczyną wielu problemów zdrowotnych, w tym otyłości. Wzbogacenie naszej diety o zielone warzywa może być pomocne w regulacji apetytu i zwiększaniu populacji pożytecznych mikroorganizmów, a także skutkować wieloma korzyściami zdrowotnymi. W zielonych częściach roślin znajdują się błony zwane tylakoidami, które zawierają różne korzystne dla nas związki, w tym zielony barwnik chlorofil. I to właśnie dzięki ich właściwościom prozdrowotnym można utrzymać właściwą masę ciała bez konieczności przestrzegania rygorystycznej diety. 

Intuicyjny opis mechanizmów zaburzających czasoprzestrzeń w okolicy czarnych dziur.

       Inwestycje w sztukę.

• Rynek sztuki.
• Typy nabywców dzieł sztuki (handlarz, marszand, inwestor, kolekcjoner).
• Cechy inwestycji (niska płynność, podaż nie ma charakteru ciągłego, preferencje podatkowe, sukces inwestora zależący od wielu czynników).
• Wycena. Porównywanie dzieł sztuki pozwala na określenie pewnych determinant m.in.: klasa i pozycja twórcy na rynku sztuki, tematyka i oryginalność prac, okres twórczości, w którym powstało dzieło, podaż dzieł danego twórcy, moda trendy, style w sztuce, autentyczność pracy, czynniki specyficzne.
• Bezpośrednie inwestycje w sztukę. Zakup od artysty, galerii, podczas licytacji lub w ofercie poaukcyjnej.
• Rodzaje aukcji. Angielska (licytacja w górę), holenderska (licytacja w dół), aukcja w systemie Vickery. Aukcje internetowe.
• Domy aukcyjne. Najważniejsze domy aukcyjne na świecie. Polskie domy aukcyjne. Prowizje.
• Inwestowanie pośrednie. Fundusze inwestycyjne na rynku sztuki.
• Strategie funduszy rynku sztuki.
• Art banking na świecie i po polsku.

      Inwestycje w rynek sztuki – zalety i ograniczenia.

Kiedyś wino, muszle i skóry zwierząt – dziś Blik, WeChat, Alipay i Revolut – sposoby płatności zmieniały się, z czasem stając się coraz bardziej innowacyjne. Dyskusja o tym, czego używamy, płacąc za marchewkę w warzywniaku i kupując drogą torebkę na deptaku w Szanghaju