wykład

Teoria gier zajmuje się matematycznym badaniem sytuacji konfliktowych, znajdywaniem optymalnych strategii, rozwiązywaniem dylematów społecznych. Wykład będzie elementarnym wprowadzeniem do teorii gier. Omówiona zostanie koncepcja równowagi Nasha w grach konkurencyjnych, wartość Shapleya w grach kooperacyjnych oraz algorytm Gale-Shapleya optymalnego parowania się ludzi ze względu na ich preferencje.

Zamierzam omówić wyprowadzenie mechaniki hamiltonowskiej (przez mechanikę Lagrange'a) z równań Newtona. Następnie omówię korzyści, jakie sama mechanika (w szczególności astronomia) odniosły w związku z nowym narzędziem. Wreszcie, główna część wykładu poświęcona będzie konsekwencjom formalizmu hamiltonowskiego, przede wszystkim jego użyteczności przy wyprowadzaniu nowych teorii fizycznych (termodynamika, fizyka statystyczna, mechanika kwantowa) oraz rozwiązywaniu zadań w nich się pojawiających. Ponadto opowiem, jak sam formalizm hamiltonowski okazał się użyteczny w teorii sterowania. Postaram się zarysować zasadę maksimum Pontriagina. Wreszcie opowiem o najnowszych badaniach związanych z pewnymi modelami rozchodzenia się fal na płytkich kanałach, gdzie najistotniejsze problemy mają swoje sformułowanie w języku hamiltonowskim.    

Ultrafiltry są nie tylko pożytecznym narzędziem w wielu dziedzinach matematyki, ale pojawiają się też w teorii wyboru społecznego. Na wykładzie zdefiniujemy to niezwykle interesujące pojęcie oraz przyjrzymy się niektórym jego zastosowaniom. W szczególności zobaczymy, jak z pomocą odpowiednio dobranego ultrafiltru można zdefiniować sprawiedliwy system wyborczy. Warunkiem koniecznym jest jednak wystarczająco wysoka (a ściślej: nieskończenie wysoka) frekwencja wyborcza.

W czasie wykładu dowiemy się czym jest strategia wygrywająca i jak działa prosta maszyna, która grając uczy się jak wygrywać.

Przeglądając się odbiciu w lustrze, możemy odkryć wiele ciekawych sytuacji w geografii, technice, biologii i chemii, medycynie i farmacji, fizyce, zdobnictwie, krystalografii, a nawet zobaczyć rzeczy, które nie istnieją - wszystko będzie związane z najbardziej zagadkowym pojeciem matematyki, jakim jest orientacja. Trop zaprowadzi nas nawet do pytania, skad biorą się pojęcia, których używamy.

Współcześnie schizofrenia jest traktowana jako zaburzenie psychiczne o charakterze neurorozwojowym, w którym występują zaburzenia czynności mózgu. Obok objawów wytwórczych

i negatywnych wyodrębniono w schizofrenii także dysfunkcje poznawcze. Dotyczą one wielu obszarów poznawczych, takich jak funkcje wykonawcze, pamięć operacyjna, słowna, procesy uczenia się. Zaburzenia poznawcze mają istotne znaczenie dla przebiegu choroby, procesu zdrowienia

i funkcjonowania psychospołecznego. Przez wiele lat te objawy były niedoceniane w procesie leczenia. Tymczasem, nieleczone długo się utrzymują, obniżają efektywność psychoterapii i rehabilitacji oraz utrudniają powrót do różnych ról społecznych, w tym kontynuowania nauki, podjęcia pracy zawodowej.

Do niedawna uważano, że występują istotne różnice w nasileniu zaburzeń poznawczych u osób

z różnym początkiem zachorowania: w okresie adolescencji i w okresie dorosłości. Wczesny wiek zachorowania (poniżej 18 roku życia) łączono z deterioracją funkcji poznawczych wraz z czasem trwania choroby, a tym samym z gorszym rokowaniem. Wyniki najnowszych badań wskazują, że takich różnic nie ma, ale, co ważniejsze, także na możliwość osiągnięcia, niezależnie od okresu zachorowania, poziomu funkcjonowania takiego, jak u osób zdrowych.

W ostatnich latach dysfunkcje poznawcze stały się celem diagnozy i oddziaływań terapeutycznych. Mamy dowody, że możemy skutecznie poprawiać funkcjonowanie poznawcze u osób chorujących

na schizofrenię, a tym samym ich całościowe funkcjonowanie. Sprzyja temu nowoczesna farmakoterapia, zintegrowane interwencje terapeutyczne wraz z treningami funkcji poznawczych. Takie wielopłaszczyznowe oddziaływania wzmacniają proces zdrowienia we wszystkich obszarach: poznawczym, emocjonalnym, społecznym

Starzenie dotyczy każdego z nas i stanowi problem nie tylko ekonomiczno-społeczny, ale przede wszystkim medyczny. Istnieje coraz większa potrzeba zrozumienia mechanizmów leżących u podstaw tego wciąż nie w pełni poznanego, bardzo złożonego procesu.

Każdy z nas marzy o tabletce, która mogłaby spowolnić ten nieunikniony proces. Czy jest jednak szansa, że doczekamy się takiej magicznej substancji?

Naukowcy na całym świecie intensywnie badają różne mechanizmy komórkowe zaangażowane w starzenie, a także poszukują związków mogących potencjalnie te mechanizmy blokować, a tym samym spowalniać negatywne skutki tego procesu.

W trakcie mojego wykładu przedstawię Państwu czynniki genetyczne, epigenetyczne i środowiskowe wpływające na proces starzenia się człowieka, a także przybliżę obecny stan wiedzy na temat substancji czynnych, które potencjalnie mogą znaleźć zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym oraz na rynku suplementów diety. Opowiem także, w co inwestuje NASA i nad czym pracują obecnie nobliści, żeby wydłużyć nasze życie.

Będziemy także mówić o „komórkach zombie”, fabrykach energetycznych w naszych komórkach, enzymach długowieczności, diecie wydłużającej życie, a nawet o medytacji. A wszystko po to, żeby samemu sobie stworzyć magiczny eliksir młodości.

Serdecznie zapraszam.

Działania protekcyjne w przypadku otępień, poza zwiększeniem aktywności poznawczej, społecznej, fizycznej oraz dbałość o stan somatyczny i emocjonalny, powinny również uwzględniać interwencje żywieniowe – zmiana stylu odżywania na bardziej przyjazny sercu i wprowadzenie specjalistycznych nutraceutyków. Diety: norweska, śródziemnomorska oraz DASH od dawna zostały uznane za przyjazne prewencji otępienia. Badacze coraz większą rolę przypisują suplementom. Obok licznej grupy witamin (głównie B i D), antyoksydantów, nienasyconych kwasów tłuszczowych omega 3 (ALA, EPA i DHA), flawonoidów, kurkuminoidów, resweratrolu szczególną rolę pełni żywność funkcjonalna w postaci specjalnych, złożonych substancji, oferujących możliwości opóźnienia następstw procesów neurozwyrodnieniowych.

Wraz z biegiem lat dostrzegamy, że nasze ciało starzeje się, my stajemy się nieco wolniejsi, a sprawność i zwinność coraz trudniej utrzymać pomimo licznych zabiegów i ćwiczeń. Podobne zmiany, choć niechętnie, zauważamy w funkcjonowaniu naszej pamięci, w zdolności do nabywania nowych umiejętności, w reakcjach na zaskakujące sytuacje. Czasem te zmiany nie są związane z wiekiem, lecz z narzucanym tempem życia. Co zrobić, gdy dostrzegamy gorszą koncentrację i mniejszą podzielność uwagi? 

Jest jednak dobra wiadomość. Pomimo stresu i upływu lat nasz mózg zachowuje umiejętność rejestrowania i uczenia się, co związane jest m.in. z jego plastycznością, u podstawy której leży tworzenie się nowych połączeń pomiędzy neuronami.

Aby utrzymać lepszą sprawność umysłową zalecana jest zmiana stylu życia czy utrzymanie aktywności intelektualnej. Proponowane są terapie konwencjonalne, ale i te niekonwencjonalne. Obok informacji o dostępnych lekach mających wspomagać procesy pamięci, znajdujemy również reklamy suplementów diety, preparatów dietetycznych lub terapii eksperymentalnych. Po pomoc sięgają nie tylko ludzie dorośli, ale również młodzież, gdyż każdy chce w jak największym stopniu wykorzystać zasoby, które tkwią w jego mózgu.

W trakcie naszego spotkania postaramy się odpowiedzieć na pytania: czy i jak możemy wpłynąć na stan naszego umysłu, zdolności percepcji lub koncentrację?

Każdy z nas codziennie staje do walki ze światem zewnętrznym, a jedną z form obrony są produkowane przez limfocyty B przeciwciała. To właśnie przeciwciała wykrywają, opłaszczają i prezentują naszemu układowi immunologicznemu groźne dla życia człowieka antygeny, wchodzące w skład wirusów, bakterii czy też pasożytów. Problemy zdrowotne niestety pojawiają się kiedy z różnych przyczyn organizm zaczyna produkować przeciwciała przeciwko swoim własnym tkankom. Staje się to podstawą do rozwoju chorób autoimmunologicznych takich jak np.: celiakia, autoimmunologiczne zapalenia wątroby, autoimmunologiczne zapalenie trzustki itd. Niektórzy ludzie reagują nadmiernie na białka występujące w ich otoczeniu np.: pyłki traw lub w pokarmach, co nazywamy alergią. Zwiedzający będą mogli się zapoznać się w przystępny sposób z metodami jakimi wykrywamy przeciwciała przeciw własnym tkankom (autoprzeciwciała) oraz przeciwciała przeciwko alergenom, z zastosowaniem najnowocześniejszych technik.

Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe objawiające się: problemami z nawiązywaniem kontaktów społecznych, zaburzeniami w komunikacji werbalnej i niewerbalnej oraz przywiązaniem do schematów. Zaburzenie to dotyka ponad 0,8 % światowej populacji, a z roku na rok liczba ta wzrasta.

Do chwili obecnej nie wykryto przyczyny występowania autyzmu, brak również skutecznych metod terapii. Badania poczynione w ciągu ostatnich dwóch dekad wskazują na nieprawidłowości w funkcjonowaniu mitochondriów u wielu dzieci z autyzmem. Wykazano również związek między autyzmem a mutacjami w mitochondrialnym DNA.

Pojawia się zatem pytanie, czy nieprawidłowości w funkcjonowaniu mitochondriów - komórkowych „elektrowni” odpowiedzialnych za wytwarzanie energii mogą być przyczyną zaburzeń obserwowanych w autyzmie. Czy precyzyjne modulowanie funkcji mitochondriów jest szansą na opracowanie nowych, skutecznych metod leczenia autyzmu?

Na te i inne pytania postaram się odpowiedzieć podczas wykładu.

Spotkanie będzie poświęcone historii powstania evidence-based medicine (EBM), czyli koncepcji, która zrewolucjonizowała współczesną medycynę. Podczas spotkania zostaną przedstawione podstawowe zasady EBM. Zaprezentujemy piramidę dowodów naukowych oraz znacznie wytycznych w praktyce klinicznej.

Jako protoplastę EBM wskazuje się wiedeńskiego lekarza Ignaza Semmelweisa, który w 1840 roku na podstawie badań statystycznych skorelował śmiertelność kobiet na wydziale położniczym z wcześniejszą pracą lekarzy w prosektorium i na tej podstawie wysnuł wniosek, że zakażenia poporodowe muszą być powodowane przez jakiś czynnik zakaźny przenoszony przez lekarzy. Współczesna epoka badań naukowych w opiece zdrowotnej rozpo­częła się po drugiej wojnie światowej, kiedy to w British Medical Journal opublikowano pierwsze badanie kliniczne z randomizacją, czyli z loso­wym doborem pacjentów. Początkowo w nowej epoce badań dominowały nauki podstawowe, a miejscem prowadzenia badań były głównie laborato­ria. Pionierami rozwoju metodologii medycznych nauk stosowanych, pozwalającej badać nowe odkrycia w populacjach ludzi, byli twór­cy epidemiologii klinicznej: Archie Cochrane z Wielkiej Brytaniii, David Sackett z Kanady. W 1981 roku grupa epidemiologów klinicznych z Uniwersytetu McMastera z Sackettem na czele opublikowała pierwszy z serii artykułów doradzających klinicystom „Jak czytać czasopisma kliniczne". Po latach nauczania przedmiotu, nazywanego wówczas „krytyczną oceną", grupa ta coraz lepiej zdawała sobie sprawę zarówno z potrzeby, jak i ze stopnia trudności wyjścia poza tradycyjne przeglądanie piśmiennictwa i wykorzystania badań naukowych do codziennego rozwiązywania problemów pacjentów.

Podstawowym narzędziem medycyny są leki. Najczęściej leki to substancje chemiczne, które wywołują w organizmach żywych pewne działanie: „zbijają” gorączkę, uśmierzają ból, obniżają ciśnienie, zabijają chorobotwórcze bakterie itp. Bez leków nasze życie byłoby z pewnością krótsze i bardziej uciążliwe z powodu nieleczonych chorób. Ale mimo bujnego rozwoju farmakologii w XX wieku, wielu chorób wciąż nie da się ani wyleczyć, ani dobrze kontrolować. Ciągle potrzeba nowych leków: skuteczniejszych i bezpieczniejszych. Jak je zatem odkryć?

Historycznie rzecz biorąc, wiele ważnych substancji czynnych zawdzięczamy obcowaniu ludzi ze związkami chemicznymi i szczęśliwej obserwacji. W dawnych czasach było to przede wszystkim obcowanie ze związkami chemicznymi pochodzenia naturalnego (roślinnego i zwierzęcego). Od końca XIX wieku człowiek sam próbuje wytwarzać nowe substancje czynne o określonym działaniu, ale nadal wiele z ważnych odkryć to kwestia rzadkiego zbiegu okoliczności.

Podobno przypadek sprzyja przygotowanym. Wraz z postępem nauk o życiu, wiemy coraz więcej o budowie i działaniu organizmów. Znacznie lepiej rozumiemy przyczyny i przebieg wielu chorób. Czy jesteśmy przez to lepiej przygotowani do odkrywania nowych leków?

Współczesny proces poszukiwania nowych leków jest wieloetapowy i angażuje badaczy z bardzo różnych dziedzin nauki: chemików, biologów, (bio)informatyków, lekarzy, technologów itd. Badania trwają wiele lat, kosztują miliardy dolarów i … nierzadko kończą się porażką.

Podczas wykładu przyjrzymy się poszczególnym etapom odkrywania leków.  Zastanowimy się także nad bardziej podstawowymi pytaniami: dlaczego leki w ogóle działają i dlaczego nie działają tak, jak byśmy tego chcieli, czyli szybko, skutecznie i bez efektów ubocznych?

Z roku na rok rośnie liczba turystów odwiedzających Tatrzański Park Narodowy. Sezon turystyczny trwa w nim prawie 365 dni, a przecież jest to miejsce stworzone by chronić przyrodę - zarówno ożywioną, jak i tę, która nie może uciec od turystów, czyli nieożywioną. Jak pogodzić ustawowe - i szczytne - zadania związane z istnieniem i działalnością miejsc objętych najwyższą formą ochrony z rosnącym zainteresowaniem ze strony "zwykłych" ludzi, chcących na własne oczy zobaczyć nieskażoną przyrodę. Czy  w XXI wieku jest to w ogóle możliwe? Na przykładzie historii powstania i rozwoju Tatrzańskiego Parku Narodowego, jego obecności w przestrzeni naukowej - ale również kulturotwórczej i socjalnej - spróbujemy na te pytania wspólnie odpowiedzieć.

Wielokrotnie w dziejach powracało przekonanie, że piękne minerały (kamienie szlachetne) mają moc uzdrawiania – zastanowimy się, czy jest ono prawdziwe. Poznamy też minerały – źródła pierwiastków, niezbędnych do życia i rolę tych pierwiastków w nas.

Z roku na rok rośnie liczba turystów odwiedzających Tatrzański Park Narodowy. Sezon turystyczny trwa w nim prawie 365 dni, a przecież jest to miejsce stworzone by chronić przyrodę - zarówno ożywioną, jak i tę, która nie może uciec od turystów, czyli nieożywioną. Jak pogodzić ustawowe - i szczytne - zadania związane z istnieniem i działalnością miejsc objętych najwyższą formą ochrony z rosnącym zainteresowaniem ze strony "zwykłych" ludzi, chcących na własne oczy zobaczyć nieskażoną przyrodę. Czy  w XXI wieku jest to w ogóle możliwe? Na przykładzie historii powstania i rozwoju Tatrzańskiego Parku Narodowego, jego obecności w przestrzeni naukowej - ale również kulturotwórczej i socjalnej - spróbujemy na te pytania wspólnie odpowiedzieć.

Co to jest mowa nienawiści? Co jest źródłem pogardy i nienawiści? Co mają ze sobą wspólnego
„Braveheart” i getta ławkowe? Czemu ludzie mówią: robole, kibole, siksy, białasy, Polaczki i
katole - czyli skąd się bierze język nienawistny? Kto i dlaczego zohydza niektóre grupy społeczne?
Jakiej ochrony przed mową nienawiści udziela prawo? Spotkanie organizowane wspólnie ze Stowarzyszeniem Sędziów Polskich "Iustitia".

Sędzia Sądu Najwyższego Stanisław Zabłocki, obrońca rotmistrza Pileckiego w procesie rehabilitacyjnym z 1990 roku, przypomni jego historię, okoliczności skazania, rozprawę rewizyjną i realia, w jakich została wygłoszona jedna z najwspanialszych mów obrończych w powojennej historii polskiego sądownictwa.

Stanisław Zabłocki – Sędzia Sądu Najwyższego, specjalista prawa karnego. W czasach PRL wykonywał zawód adwokata, był obrońcą represjonowanych, bronił rotmistrza Witolda Pileckiego w procesie rehabilitacyjnym. W latach 1991–2014 członek Państwowej Komisji Wyborczej. Od 1991 roku orzeka w Sądzie Najwyższym, a od 2016 roku jest prezesem Izby Karnej.

Piknik Rodzinny „Las, jakiego nie znamy" będzie połączony z IV edycją Biegu Instytutu Badawczego Leśnictwa "Naukowcy na start".

W ramach spotkania przewidujemy wycieczki po lesie wraz z edukatorami oraz konkursy i quizy dla dzieci i dorosłych. W ramach projektu edukacyjnego "Zagrożenia ekosystemów leśnych – klęski i przeciwdziałanie" współfinansowanego przez NFOŚiGW przewidziane są wykłady (na świeżym powietrzu) oraz gry i zabawy tematycznie nawiązujące do zagrożeń ekologicznych związanych z występowaniem klęsk ekologicznych: pożarów, powodzi, huraganów, susz i gradacji owadów.

Zwieńczeniem Pikniku będzie pieczenie kiełbasek przy ognisku.

Gwarantujemy:

• słoneczny nastrój,
• piorunującą dawkę wiedzy w formie przystępnej dla każdego,
• cenne nagrody w konkursach ufundowane przez sponsorów,
• powietrze przesycone aromatem sosen,
• wspólne pieczenie kiełbasek przy ognisku (kiełbaski zapewnia organizator).

Socjologowie zauważają, że we współczesnych społeczeństwach (post-przemysłowych) ludzie postrzegają żywność inaczej niż na wcześniejszych etapach rozwoju społecznego. Żywność przede wszystkim stała się dzisiaj produktem: wytwarza się ją w wielkich fabrykach, stosując nowoczesne technologie. Podobnie jak inne produkty, żywność ma dzisiaj wartość marketingową: ma służyć pomnażaniu zysków produkujących ją wielkich korporacji, ale też zaspokajaniu naszych pragnień. Nie chodzi tutaj tylko o zaspokojenie głodu czy pragnienia, ale też obietnicy zawartej w reklamie, że dany produkt nas odchudzi, doda nam energii czy poprawi nastrój.

W jaki sposób i pod wpływem jakich procesów społecznych żywność zmienia współcześnie swoje znaczenie symboliczne? Jak możemy wytłumaczyć powstawanie ruchów społecznych mających na celu poprawę jakości żywności produkowanej przemysłowo? Dlaczego rosnącą popularnością cieszy się żywność wytwarzana tradycyjnymi sposobami? Jakie inne konsekwencje niesie ze sobą uprzemysłowienie produkcji żywności? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w trakcie krótkiego wykładu

Singapur to synonim sukcesu gospodarczego i najwyższych w świecie standardów życia. Kawałek Zachodu w Azji. Osiągnął wielki sukces, przekształcając się z maleńkiego kraju Trzeciego Świata w globalną metropolię, co miało swoje podstawy w sukcesach polityki ukierunkowanej na kreowanie tego miasta-państwa jako regionalnego centrum. Było to także konsekwencją świadomości wiodących sił, iż Singapur może przezwyciężyć ograniczenia swojego małego rynku wewnętrznego jedynie poprzez stworzenie infrastruktury i rozwiązań instytucjonalnych, gwarantujących konkurencyjność w wymiarze globalnym.

Oczywiście Singapur musi mierzyć się z licznymi nowymi wyzwaniami, będącymi czy to skutkiem załamań koniunktury w regionie czy globalnych kryzysów gospodarczych. Wyzwaniem w płaszczyźnie wewnętrznej jest na dzień dzisiejszy kwestia utrzymania stabilności po utracie lidera i stratega, jakim był twórca Singapuru Lee Kuan Yew.

Spotkanie będzie polegało na pokazie zdjęć miejsc pamięci z Chorwacji i Serbii związanych z polityką pamięci tych dwu państw od rozpadu Jugosławii w 1991 r. do dziś. Omawiając slajdy, prowadzący zrekonstruuje podstawowe mity historyczne z czasów średniowiecza i nowożytności oraz II wojny światowej, na których opiera się współczesna tożsamość chorwacka i serbska. Choć w obu krajach odrzucono ideę jugosłowiańską, jednak nie usunięto wszystkich symboli z okresu 1945-1991. Oznacza to, że ulice marszałka Tity, pomniki walk partyzanckich czy symbole czerwonej gwiazdy nadal można spotkać na ulicach miast. W Chorwacji i Serbii nie było ustawy dekomunizacyjnej, co istotnie odróżnia je od Polski, Ukrainy czy państw bałtyckich. Skłania to do refleksji nad odmiennością jugosłowiańskiego komunizmu od komunizmu w państwach europejskich zależnych od ZSRR. Pokaz slajdów stanowi załącznik książki "Balast czy fundament? Serbia i Chorwacja wobec własnej historii od schyłku Jugosławii do współczesności", która ukaże się z końcem 2019 r.

Z publicznej dyskusji w czasie i po strajku nauczycieli wynika, że większość dyskutujących doskonale rozumie, że obecnie obowiązujący model szkoły prowadzi uczniów na manowce. Stoimy więc przed niełatwym zadaniem ruszenia z posad wielkiego, ociężałego gmachu narodowej edukacji, co wydaje się niemal niemożliwością. Mimo to warto się zastanowić, co mogłoby być tymi pierwszymi kilkoma krokami, od których zacznie się długa, wspólna podróż do lepszej edukacji publicznej. Zapraszam!

Połączenie talentu i wytrwałości może być kluczem do sukcesu. Badania pokazują wyraźnie, że ci którzy odnieśli największe sukcesy w nauce, technice i technologii, biznesie, edukacji i są uznawani za innowatorów, byli jednocześnie wybitnie utalentowani i wytrwali w swoich działaniach. Oznacza to, że sam talent nie jest żadną gwarancją sukcesu. Co więcej, sam talent jest często przeceniany. Co w takim razie odróżnia tych najlepszych od całej reszty? Znane są liczne przypadki wybitnie utalentowanych osób, które nigdy nie osiągnęły żadnego znaczącego sukcesu. Czy rzeczywiście talent połączony z wytrwałością jest kluczem do odkrywania innowacji? Odpowiedzi na to pytanie będziemy poszukiwać wspólnie podczas warsztatu.