Szkoła średnia

Wykład poświęcony jest białoruskim śladom w biografii i twórczości Stanisława Moniuszki. Słynny kompozytor jest ojcem nie tylko polskiej opery narodowej, lecz również białoruskiej, m.in. właśnie dzięki niemu ze sceny dziewiętnastowiecznej po raz pierwszy po zaborach zabrzmiał w operze (dwujęzycznej) język białoruski. Omówione zostaną fakty z biografii Stanisława Moniuszki, które wiążą go z ziemiami białoruskimi, przede wszystkim: fakty z historii rodziny czasów Wielkiego Księstwa Litewskiego, dzieciństwo przyszłego kompozytora (Ubel pod Mińskiem, gimnazjum w Mińsku), jego nauczyciel – miński pedagog i dyrygent Dominik Stefanowicz, powiązania twórczości Stanisława Moniuszki z folklorem białoruskim. Na koniec zwrócimy się również do upamiętnienia kompozytora na ziemiach Białoruskich – zostaną omówione różne miejsca na Białorusi, związane z nim i uszanowaniem jego pamięci (m.in. odpowiemy na następujące pytania: Jak wygląda teraz Ubiel? Gdzie szukać muzeów S. Moniuszki? Czy znajdziemy teraz budynek gimnazjum mińskiego, do którego uczęszczał? Czy jest na Białorusi pomnik S.Moniuszki?)

Forma wykładu przewiduje różnorodny materiał ilustracyjny (graficzny i muzyczny) w formie prezentacji multimedialnej.

Publiczne występowanie to jedna z kluczowych umiejętności w XXI. Skuteczne przemawianie stanowi przewagę konkurencyjną. Umożliwia przekonanie do swoich racji innych. Ułatwia również mierzenie się z edukacyjnymi wyzwaniami, takimi jak wygłaszanie referatów czy branie udziału w debatach.

Zajęcia są przeznaczone dla licealistów chcących poćwiczyć umiejętności publicznego występowania. Warsztat składa się z części teoretycznej i praktycznej. Uczestnicy zajęć dowiedzą się, dlaczego przekonywanie innych do swoich racji jest ważną społeczną umiejętnością. Poznają kluczowe zasady budowania wystąpień publicznych oraz strategie retoryczne. Otrzymają również wskazówki dotyczące m.in. opanowania stresu przed wystąpieniem czy angażowania publiczności. Licealiści będą też mieli możliwość sprawdzenia swoich umiejętności w praktyce. Osią części praktycznej warsztatów będzie analiza umiejętności retorycznych oraz stylu występowania każdego z mówców.

Stres jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka, który istotnie wpływa na jego funkcjonowanie w każdym aspekcie. Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą istoty stresu i tego, jak się przejawia. Zapoznają się także z możliwościami radzenia sobie ze stresem.

Wykład popularnonaukowy przedstawiający historię układu okresowego pierwiastków. Duża część prezentacji dotyczy wytwarzania pierwiastków sztucznych metodami reakcji jądrowych, w tym tzw. pierwiastków superciężkich. Wykładowi towarzyszy zabawa ilustrująca problemy związane z wytwarzaniem nowych pierwiastków.

W trakcie lekcji zastanowimy się nad tym, czym jest mowa nienawiści, jakie są jej konsekwencje, a także, co najważniejsze, jak jej przeciwdziałać. Omówimy skuteczne sposoby walki z hejtem w przestrzeni publicznej – w trakcie rozmów czy w internecie – oraz porozmawiamy o tym, jakie działania mogą nie odnieść oczekiwanych skutków. 

Podczas warsztatów w sali komputerowej uczniowie poznają tajniki funkcjonowania geoportali: Geoportalu krajowego, geoportalu M. st. Warszawy i geoportalu Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Uwaga: Klasa zostanie podzielona na dwie grupy, warsztaty odbędą się w dwóch salach komputerowych (po 15 miejsc).

Dowiemy się, jak wygląda praca laboratoryjna z drożdżami, które są intensywnie wykorzystywane w procesach biotechnologicznych i biochemicznych. Obejrzymy komórki drożdży pod mikroskopem i wyizolujemy DNA z drożdży.

Celem eksperymentu będzie analiza bakterii bytujących w naszej jamie ustnej. W tym celu na szalki Petriego zostanie pobrany wymaz z ust każdego z uczestników szkolenia  i wysiany posiewem redukcyjnym na szalki Petriego z odpowiednim podłożem wzrostowym dla bakterii bytujących w jamie ustnej. Następnie wyrośnięte kolonie zostaną pobrane ezą i wyizolowane przez uczestników za pomocą specjalnych zestawów do izolacji DNA plazmidowego.  Otrzymany DNA zostanie poddany działaniu różnych czynników abiotycznych lub biotycznych, czyli tzw. stresowi oksydacyjnemu, który powinien uszkodzić DNA w sposób widzialny. Uzyskane próbki DNA zostaną puszczone na żelu agarozowym i zanalizowane jakościowo i ilościowo w świetle lampy UV. Na podstawie otrzymanych obrazów prążków odpowiednich szczepów bakterii będziemy mogli określić, czy i jaki czynnik zadziała na bakterie korzystnie lub nie, powodując u niej nasilenie lub osłabienie stresu oksydacyjnego.

Każdy z uczestników dostanie certyfikat uczestnictwa w zajęciach oraz zdjęcie żelu agarozowego na pamiątkę.

Przestrzeń jest ograniczona, więc kosztuje: ta na dysku komputera, ale też ta w paśmie transmisji satelitarnej, w kablach podmorskich czy w łączności komórkowej. Dlatego matematycy od lat pracują nad coraz to lepszymi metodami pakowania informacji. To szczególnie ważne w czasach, gdy w globalnej komunikacji na pierwszy plan wysuwają się treści wideo, których apetyt na gigabajty wciąż rośnie. Podczas krótkiej podróży po algorytmach udowodnimy, że YouTube płynie matematyczną rzeką z wieloma niezbadanymi rozgałęzieniami, które warto odwiedzić.

Co kryją w swoim wnętrzu wulkany? Dlaczego wybuchają? Czy wulkan może być uśpiony? Na te i wiele innych pytań można znaleźć odpowiedź w trakcie wykładu poświęconego procesom wulkanicznym. Rozmieszczenie geograficzne wulkanów nie jest wcale przypadkowe. Znajdują się one zarówno na Ziemi, jak i na innych planetach naszego układu. Można je znaleźć zarówno na lądach, jak i w morskich głębinach. Ich aktywność związana jest z procesami endogenicznymi zachodzącymi głęboko pod powierzchnią ziemi – magmatyzmem i aktywnością tektoniczną. Także na terenie Polski można odszukać obszary, gdzie przed milionami lat dymiły stożki wulkaniczne, wyrzucając lawę, zastygłą w postaci skał wylewnych, i popioły. Erupcjom towarzyszą też inne zjawiska, takie jak gejzery czy wyziewy gazowe, które mogą występować jeszcze długo po wygaśnięciu właściwej aktywności wulkanicznej.

Białka są składnikami wszystkich żywych komórek, a ich nieustanna praca zapewnia prawidłowe funkcjonowanie całych organizmów. Naukowcy starają się zgłębić tajniki białek, aby jak najlepiej zrozumieć mechanizmy komórkowe, w tym te odpowiedzialne za procesy chorobowe. Z drugiej strony, białka są wykorzystywane jako leki (np. insulina), a dzięki swoim zróżnicowanym właściwościom znajdują zastosowanie także w przemyśle, np. spożywczym i chemicznym. Zarówno niektóre cele badawcze (coraz lepsze poznawanie białek), jak i praktyczne zastosowania przemysłowe wymagają uzyskania wyizolowanych białek, oczyszczonych od innych składników komórkowych. W trakcie zajęć opowiemy o tym, jak skłonić bakterie, by produkowały dowolne (nawet ludzkie) białko oraz zaprezentujemy wybrane metody, które naukowcy stosują na co dzień do otrzymywania białek, ich oczyszczania i podstawowej analizy. W trakcie lekcji  uczniowie będą również mogli w kilkuosobowych zespołach własnoręcznie przeprowadzić prostą procedurę eksperymentalną.

Czy w dzisiejszym cyfrowym świecie można być bezpiecznym? Co zrobić, aby skutecznie chronić swoją prywatność lub poufne dane i nie dać się oszukać przestępcom? Eksperci z
Collegium Civitas przedstawią wybrane rozwiązania techniczne, a także sposoby radzenia sobie z powszechnymi technikami psychomanipulacji, często stosowanymi w sieci. Dowiedz
się, jakie zagrożenia niesie ze sobą obecność Internetu w Twoim życiu oraz jak możesz im zapobiegać. Przyjdź na wykład i ….bądź cyberbezpieczny!

Żywność to element środowiska, który może być odmiennie odbierany przez mieszkańców wsi i dużych miast. Jakość żywności w znacznym stopniu wpływa na stan zdrowia człowieka. Proponowany wykład-warsztat o żywności ma na celu zapoznanie uczestników z użytecznymi informacjami dotyczącymi jakości żywności i praktycznymi wskazówkami, co z tą wiedzą począć na co dzień. Pozyskana wiedza pozwoli świadomie dobierać różne składniki naszej diety, a także zastanowić się, czy produkty smaczne zawsze są zdrowe. Podczas zajęć zostanie przeprowadzony quiz na temat faktów i mitów dotyczących żywności. Uczestnicy zapoznają się z definicjami pojęć pojawiających się na etykietach produktów żywnościowych, a także takich zjawisk jak zafałszowania i zanieczyszczenia wybranych środków spożywczych; zastanowią się również, czy żywność ekologiczna to samo dobro.

Kodeks spółek handlowych wskazuje kilka typów spółek, w jakich dozwolone jest w Polsce prowadzenie działalności gospodarczej. Są to spółki: jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjne.

Każda ze spółek handlowych musi wykonywać pewne obowiązki wynikające z prawa, m.in.: prowadzenie księgowości, sporządzanie sprawozdań finansowych czy płacenie podatków dochodowych. Nie są to jednak jedyne formy organizacyjnoprawne, w jakich dozwolone jest prowadzenie działalności.

Prowadzenie księgowości pełnej czy uproszczonej zależy m.in. od przyjętej formy organizacyjnoprawnej. Istotne jest również to, kto jest wspólnikiem takiej spółki.

Sprawozdania finansowe sporządzane w oparciu o przepisy ustawy o rachunkowości można poklasyfikować na 3 grupy sprawozdań rozbudowanych oraz 3 grupy sprawozdań uproszczonych. Faktycznie jest to kilka dokumentów sporządzanych z wykorzystaniem danych z ksiąg rachunkowych.

Podatki dochodowe stanowią jedynie jeden z tytułów podatkowych obciążających działalność przedsiębiorców. Ze względu na ustawy o podatkach można wskazać 2 kategorie podatników: PIT i CIT. Podatnicy PIT mają do wyboru spośród 4 form opodatkowania dochodów, a podatnicy CIT mogą skorzystać ze zniżki wobec podatku liniowego (mały podatnik).

Prelekcja połączona z pokazem przezroczy. Omawiane zagadnienia:
- czym jest krajobraz?
- typy krajobrazów: krajobraz pierwotny, naturalny, kulturowy i zdewastowany,
- elementy składowe krajobrazu i zachodzące między nimi zależności,
- estetyka i piękno krajobrazu,
- skutki ingerencji człowieka w krajobraz,
- kondycja krajobrazu a jakość życia człowieka.

Celem spotkania jest przedstawienie zjawiska kontaktów językowych oraz klasyfikacji zapożyczeń w polszczyźnie. W pierwszej części warsztatów omówione zostaną pojęcia związane z kontaktami językowymi, zapożyczalnością i rodzajami zapożyczeń, a także przełączaniem i mieszaniem kodów. Przedstawione zostaną również przykłady zapożyczeń. W drugiej części uczestnicy spotkania będą mogli sami spróbować swoich sił w identyfikacji i klasyfikacji zapożyczeń.

Przełączanie i mieszanie kodów to zjawiska typowe dla społeczeństw migracyjnych. Polacy mieszkający w innym kraju i posługujący się na co dzień językami obcymi mogą komunikować się „mieszanką kodów” lub wprowadzać pojedyncze obce elementy do języka ojczystego.

Opracowania naukowe często zawierają próby wyjaśnienia, dlaczego język „pożycza”. Ich autorzy sugerują, że powodami mogą być na przykład wypełnianie luk językowych lub chęć podkreślenia statusu.  Częste podejmowanie tego tematu jest odzwierciedleniem stale rosnącej liczby anglicyzmów w polszczyźnie, która w ciągu ostatniego wieku zwiększyła się aż dziesięć razy.

Ze względu na brak zgody w środowisku akademickim co do terminologii dotyczącej zapożyczeń i ich pożyczalności trudno o ich jednolitą klasyfikację. Podczas spotkania zostaną przedstawione najczęściej używane kategorie i podziały ze względu na drogi „wejścia” do języka, kryterium pochodzenia, stopień przyswojenia, rodzaj zapożyczenia, a także kategorie semantyczne. Omówione zostanie również wymieniane w klasyfikacjach zapożyczeń kryterium wystarczalności języka.

Opiszę, w jaki sposób zachowują się różne mrówki podczas konfrontacji z innymi mrówkami, zarówno ze swojego, jak i z obcych gatunków, oraz wyjaśnię, jakie czynniki decydują o tym, że określone osobniki zostają uznane za towarzyszki z własnej kolonii lub osobniki obce. Przedstawię i przedyskutuję takie zjawiska, jak: wojny, kanibalizm, agresja zrytualizowana, niewolnictwo i emancypacja niewolnic, zachowania prospołeczne i ratunkowe, ogromne konfederacje społeczeństw i wycofanie społeczne. Przedstawię też wybrane genetyczne, epigenetyczne, ontogenetyczne,  neurochemiczne i ekologiczne uwarunkowania przyczynowe tych zjawisk.

Stanisław Wyspiański (którego 150. rocznicę urodzin obchodzimy w 2019 r.) to nie tylko wybitny dramaturg i poeta, malarz i rysownik, ale także wyjątkowy projektant wydawnictw, ich ilustrator i typograf. Jego prace nad szatą graficzną własnych i cudzych dzieł literackich oraz młodopolskich czasopism, jego współpraca i zmagania z drukarzami, wydawcami i księgarzami wywołały „istną rewolucję w wydawnictwie książek polskich” (jak określił to Stanisław Przybyszewski). Podczas tegorocznego Festiwalu Nauki Gabinet Zbiorów XIX Wieku BUW zaprezentuje stworzone przez Wyspiańskiego książkowe dzieła sztuki i przedstawi opowieść o tym wielkim pasjonacie i artyście książki.

Wiele badań rynku pracy wskazuje, że umiejętność krytycznego myślenia jest jedną z cech najbardziej poszukiwanych przez pracodawców u przyszłych pracowników. Statystyki
wskazują zarazem, że kompetencja ta jest w Polsce wyraźnie słabiej rozwinięta niż w innych krajach Unii Europejskiej. Oferowany wykład zapozna uczestników z technikami krytycznej analizy rzeczywistości (medialnej, rynkowej, społecznej) przy wykorzystaniu niezbędnych narzędzi. Słuchacze będą mieli okazję dowiedzieć się więcej na temat manipulacji, jakie pojawiają się w przekazach medialnych i politycznych, na podstawie przykładów zaczerpniętych z codziennego życia.

Prowadzący wykład przedstawi zagadnienia dotyczące anatomii ssaków i ptaków na podstawie zestawu obrazów radiologicznych.  Wykład będzie szczególnie interesujący dla uczniów techników weterynaryjnych i innych szkół ponadgimnazjalnych.

Przeciwciała to białka o ogromnym  i wciąż rosnącym potencjale biotechnologicznym i rynkowym, znajdujące zastosowanie  jako narzędzie w badaniach naukowych oraz jako nowoczesne leki, głównie w terapiach nowotworów. Celem warsztatów jest zapoznanie uczestników z jedną z podstawowych technik biotechnologii molekularnej, jaką jest chromatografia powinowactwa i wykorzystanie jej do  oczyszczania przeciwciał monoklonalnych wyprodukowanych przez komórki hybrydom, które uzyskano poprzez fuzję normalnego limfocytu B z komórkami nowotworowymi szpiczaka. Dzięki temu hybrydomy zachowują naturalne zdolności immunologiczne limfocytów B, uzyskując jednocześnie możliwość namnażania się bez ograniczeń podobnie jak komórki nowotworowe. 

W trakcie zajęć wykonamy eksperyment polegający na oczyszczaniu przeciwciał, a jego wyniki zweryfikujemy, wykorzystując elektroforezę SDS-PAGE, która odpowie nam, jaki był stopień i specyficzność wzbogacenia tych białek.

W trakcie zajęć uczestnicy dowiedzą się, jak tworzą się legendy miejskie i jak stają się częścią kultury masowej. Poznają najpopularniejsze legendy, które powstały w naszym kraju (np. Czarny Roman, pociąg Piłsudskiego, tajne tunele w Warszawie) i na świecie (np. kangur we fraku, sprawa Dreyfusa, protokoły mędrców Syjonu). 

Jak zmieniały się algorytmy, jakie treści działają w internecie.

Zastanowimy się, w jaki sposób ogień, woda, wiatr i lód tworzyły krajobrazy różnych części Polski. Spróbujemy znaleźć związki między geologiczną przeszłością regionów a ich historią i kulturą, np. czy lodowiec miał wpływ na powstanie państwa polskiego.