dyskusja
| Typ | Tytuł | Opis |
Dziedzina |
Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Żywność o obniżonej kaloryczności: czy może być obietnicą smukłej sylwetki? |
Podczas zajęć o charakterze seminaryjnym omówione będą sposoby obniżenia wartości energetycznej żywności oznaczonej jako „żywność o obniżonej wartości energetycznej”. Spróbujemy policzyć, jaki jest rzeczywisty zysk ze spożywania właśnie tego rodzaju żywności. Wskazane będą proste zasady warunkujące wartość energetyczną i sposoby jej modyfikowania w warunkach domowych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak czytać odcenzurowaną poezję Białoszewskiego? |
Korpus poezji Białoszewskiego znacznie się poszerzył w 2017 w związku z publikacją dwóch tomów "ineditów" i "posthumów", czyli tekstów niewydanych za życia poety oraz odnalezionych po jego śmierci. W 2018 odbyła się w Warszawie konferencja na temat tych nieznanych wcześniej utworów, następnie poświęcony im został I tom "MiroFora". Wiersze "odtajnione" weszły już do nowych antologii obok znanych wcześniej (antologie Jakuba Kornhausera i Jakuba Pszoniaka, obie 2022). Czy trzeba "nauczyć się czytać Białoszewskiego na nowo"? Jakie trudności przedstawiają te wiersze? Wśród nich znajduje się także tzw. "szósty tomik wierszy", którego poeta ostatecznie nie wydał. Wprowadzenie do tych ineditów da Piotr Sobolczyk, po czym wspólnie z uczestnikami podda interpretacji kilka z nich. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Arktyka - papierek lakmusowy zmian klimatu |
Trend ocieplenia w Arktyce jest dwukrotnie wyższy niż średnia światowa w ostatnich dziesięcioleciach. Utrata lodu morskiego wzmacnia trend ocieplenia, ponieważ powierzchnia oceanu pochłania więcej ciepła słonecznego niż powierzchnia śniegu i lodu. Jak to wpływa na planetę? Czym jest albedo? Co to jest dodatnie sprzężenie zwrotne? Uczniowie dowiedzą się o albedo i dodatnim sprzężeniu zwrotnym związanym z topnieniem lodu morskiego oraz o wpływie zmniejszenia pokrywy śnieżnej i lodowej na globalne temperatury. Kolejny omawiany mechanizm wiąże się z rozmarzaniem wieloletniej zmarzliny i uwalnianiem gazów cieplarnianych do atmosfery. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Alicja w krainie czarów filmowych |
Podczas spotkania zostanie wyświetlony film „Alicja w krainie czarów” w reżyserii Tima Burtona (2010). Po projekcji filmu odbędzie się dyskusja na temat powodów różnic w książce i jej adaptacji filmowej. Zostaną poruszone zagadnienia translacji kulturowej i przekładu intersemiotycznego, realiów kulturowych wiktoriańskiej Anglii oraz sposobów kształtowania wyobraźni zbiorowej w kulturze popularnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Owady z bliska |
Przybliżymy złożoność budowy owadów. Udowodnimy, że ta różnorodność budowy owadów to przejaw dostosowań do sposobu życia i warunków, w jakich owady żyją. Odkrywać będziemy wspólnie mordki, pyszczki, oczka i inne części ciał owadzich. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | W poszukiwaniu własnego głosu: wypowiadamy się za pomocą poezji |
W świecie, w którym natychmiastowa, lakoniczna i skuteczna komunikacja stała się normą, poezja wydaje się anachronicznym, a nawet bezsensownym środkiem wypowiadania się. Mimo to ta sztuka literacka towarzyszyła ludzkości od samego początku jej istnienia, jeszcze zanim zaczęła się pisana historia, a ludzie (zarówno zawodowi poeci, jak i miłośnicy liryczności) nadal wykorzystują ją jako ujście terapeutyczne dla swoich uczuć, prawdziwy środek komunikacji, a nawet narzędzie rewolucji oraz buntu. Czy warto pisać poezję w XXI wieku? W czym może nam pomóc poezja? Czy potrafisz Ty pisać poezję? Poezja pozwala nam nie tylko wyrażać, ale także znajdować, uzyskiwać dostęp i rozumieć złożone uczucia i emocje w nas samych. Pomaga ona nam w unikalny sposób zwerbalizować to, o czym myślimy, gdy zależy nam na tym, jak wyraża się pomysł, a nie tylko to, jaki jest, właśnie, nasz pomysł. W każdym człowieku kryje się poetycki głos, który czeka na odkrycie, wyszkolenie i rozwój. Przyjdź na nasze spotkanie i znajdź swojego wewnętrznego poetę! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Inspirujące historie odkryć i wynalazków w których granica między złem i dobrem jest niejasna |
W związku z moimi zainteresowaniami naukowymi sięgnąłem kiedyś po książkę opisującą historię przeszczepów wysp trzustkowych. Nie spodziewałem się znaleźć tam szczególnie ciekawych rzeczy, jednak ku mojemu zdziwieniu okazało się, że opisane tam historie zainspirowały mnie i zmieniły moje spojrzenie na tę nieznaną większości ludzi dziedzinę. Przyglądałem się z żywą ciekawością wysiłkom naukowców, którzy ponad sto lat temu mając do dyspozycji prymitywne dla nas przyrządy, kierując się intuicją i dociekliwością potrafili znajdować rozwiązanie współczesnych im problemów dotyczących cukrzycy. Pomimo, iż czytając tę książkę już prawie od roku zaangażowany byłem w izolację i przeszczepianie wysp trzustkowych, dopiero to spojrzenie w przeszłość sprawiło, że naprawdę zechciałem przyjrzeć się szczegółowo całej procedurze. Uderzyło mnie to jak historia przeszczepów wysp trzustkowych sprawiła, że temat ten stał się dla mnie bardziej przystępny i interesujący. Wielu ludziom wydaje się, że odkrycia naukowe to coś zarezerwowane tylko dla geniuszy, że przeciętnego człowieka nie stać na wymyślenie czegoś wielkiego. Kiedy jednak zagłębi się w historię odkryć naukowych okazuje się, że logiczne myślenie, z użyciem dostępnej wiedzy i odrobiną wyobraźni może pomóc coś odkryć oraz jak to czasem zabawnie bywa, że wielkie odkrycia biorą się z przypadkowych zdarzeń. Historie odkryć naukowych i wynalazków są czasem śmieszne, czasem smutne, ale prawie zawsze niezwykle interesujące i co najważniejsze często inspirujące. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Opodatkowanie działalności gospodarczej w Polsce |
Czy po ukończeniu szkoły warto rozpocząć działalność gospodarczą? Krótka prezentacja form opodatkowania działalności gospodarczej w Polsce z przykładami (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, podatek liniowy, skala podatkowa). Uczestnicy zapoznają się z wybranymi formami opodatkowania, sposobami ich rozliczania oraz podejmą próbę wyliczenia należnego podatku. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Kiedy wiem, a kiedy mi się wydaje? Dlaczego biologia i inne nauki potrzebują matematyki |
Większość wiedzy, którą znajdujemy dziś w podręcznikach, to tak naprawdę wiara w wyniki badań innych osób. Czy ktoś to sprawdza? Jeśli tak, to w jaki sposób? Skąd bierze się postęp naukowy? W czasie spotkania zastanowimy się nad tym, jak rygor metod naukowych i precyzja języka naukowego pozwala ludziom unikać błędów i rozumieć otaczający nas świat. Skupimy się szczególnie na współczesnej biologii, która próbuje zrozumieć, jak działają skomplikowane systemy biologiczne. W przystępny sposób porozmawiamy o analizie danych i wybranych metodach matematycznych, które używane są w laboratoriach naukowych. Na koniec odwiedzimy pracownie biologii molekularnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dobre i złe bakterie |
Podczas spotkania opowiemy o bezpieczeństwie pracy w laboratorium mikrobiologicznym, poznamy "dobre" i "złe" bakterie, zobaczymy jak można je hodować w laboratorium oraz jak wyglądają pod mikroskopem. Opowiemy, co można zrobić, aby ustrzec się przed „złymi” bakteriami. Wykonamy także preparaty z jogurtu oraz wody z ogórków kiszonych, aby poznać naszych sprzymierzeńców. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | W czym CAT tłumaczowi nie pomoże, czyli o ograniczeniach programów wspomagających tłumaczenie |
Przedstawienie możliwości i ograniczeń programów wspomagających tłumaczenie (WordFast, smartCAT, MemoQ, OmegaT). Przyjrzymy się schematowi funkcjonowania tych programów, źródłom generowanych przez nie podpowiedzi i ostrzeżeń, możliwościom wprowadzenia do nich informacji specyficznych dla danego języka. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Drużyna św. Franciszka |
Festiwalowa lekcja religii o tematyce ekologicznej będzie służyła pogłębieniu wiedzy uczniów nt. św. Franciszka z Asyżu jako patrona ekologów oraz uświadomieniu potrzeby zaangażowania się wszystkich w troskę o środowisko. Uczniowie poznają wybrane teksty biblijne nt. przyrody i fragmenty encykliki Laudato si’ papieża Franciszka oraz dostrzegą możliwości angażowania się na rzecz przyrody i „czynienia sobie ziemi poddaną” w duchu św. Franciszka. Integralnym elementem lekcji będą warsztaty, w ramach których uczniowie będą wykonywać pocztówki i/lub przedmioty z wykorzystaniem surowców wtórnych. Przedmioty te i pocztówki będzie można wykorzystać jako fanty w loterii lub kiermaszu w szkole lub parafii z okazji liturgicznego wspomnienia św. Franciszka i święta stworzenia, z przeznaczeniem dochodu np. na zakup drzewek lub kwiatów do sal lekcyjnych. Uczestnicy otrzymają pamiątki Koła Naukowego Katechetyków UKSW |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak zilustrować humor lub ironię? Wykorzystanie materiałów wizualnych w prezentacjach |
Celem wydarzenia jest pokazanie uczennicom i uczniom, skąd i jak pozyskiwać materiały wizualne - grafiki, ikony, zdjęcia itp. - do prezentacji i innych projektów zaliczeniowych. Obecnie na wielu kierunkach studiów (a nierzadko i w szkole) jako zaliczenia należy przygotować prezentację, a do jej wzbogacenia często używa się materiałów wizualnych z internetu. Osoby z Instytutu Badań Literackich PAN pokażą, na co zwracać uwagę przy wybieraniu takich grafik - na jej jakość oraz licencję wykorzystania, pokażą platformy i cyfrowe zasoby godne polecenia do wykorzystania. Prezentowane przykłady będą bezpłatne i w otwartym dostępie, w tym te pochodzące z projektów Nowej Panoramy Literatury Polskiej i Centrum Humanistyki Cyfrowej IBL PAN, m.in. zbiorów dotyczących naukowych kolekcji o Lalce Bolesława Prusa (https://nplp.pl/kolekcja/prus-plus/) czy Centrum Archiwistyki Społecznej (https://cas.org.pl/). |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Meandry umysłu. Na drodze od wyrażenia do znaczenia |
Na jakie wysiłki zdobyć się musi ludzki umysł, aby przebyć drogę od formy wyrażenia do jego znaczenia? Sceną główną, na której rozgrywa się pełen ekspresji spektakl spajania znaczeń w teksty, jest ludzki mózg. Neurobiologia nie zna jednak odpowiedzi na postawione wyżej pytanie. Drogę przez nieznane toruje nam teoria mieszanin pojęciowych, sformułowana na styku lingwistyki i kognitywistyki. Ujmuje ona znaczenia wyrażeń jako mieszaniny pojęciowe – hybrydy będące świadectwem dynamiki ludzkich mechanizmów poznawczych. Funkcjonowanie ludzkich mechanizmów poznawczych – które podczas wykładu zrekonstruujemy na konkretnych przykładach – dowodzi, że nasz umysł z natury dąży do redukcji złożoności problemów. Czyni to w sposób zdumiewający. Redukcja złożoności sprawia, że formułując teksty, utożsamiamy formę wyrażeń z ich znaczeniem. Wrażenie to redukuje wysiłek wkładany w myślenie i komunikację. Jest to iluzja skądinąd pożyteczna, którą jednak teoria mieszanin pojęciowych bezlitośnie demaskuje. Znaczenia wyłaniają się bowiem w konfrontacji z kontrfaktycznością, we współbrzmieniu analogii i podobieństwa, w zmaganiach z ograniczeniami, jakie narzucają nam przestrzeń i czas. Przeczytanie książki, wysłuchanie czyjejś opowieści jest – zaledwie i aż – bodźcem, iskrą inicjującą powstawanie i przeobrażanie się znaczeń. Poprzez zaskakujące współoddziaływanie relacji strukturyzujących znaczenia (relacji analogii, rozbieżności itp.), nasza wyobraźnia sprawia, że dane wyrażenie zaczyna „mienić się” zupełnie nowymi barwami. Na wykład zapraszam wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się, dlaczego wyrażenie child-safe bazuje na scenariuszu zagrożenia dla dzieci oraz jak pracuje nasza wyobraźnia, kiedy myślimy o ewolucji dinozaurów w ptaki. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Mogę pogłaskać? Relacje ludzi i innych zwierząt w literaturze i kulturze od XIX do XXI wieku |
Czy mogę rzucić mu piłeczkę? Czy mogę pogłaskać? Czy mogę je zabić? W ramach projektu grantowego NCN „Wyobrażenia harmonii międzygatunkowej w literaturze, filmie i innych tekstach kultury anglosaskiej, od połowy XIX do XXI wieku” interdyscyplinarny zespół badawczy prowadzony przez dr hab. Justynę Włodarczyk pochyla się nad zagadnieniem relacji ludzi i innych zwierząt na różnych płaszczyznach. Jacy jesteśmy w kontaktach z innymi istotami? I jak je sobie wyobrażamy? Pokaz materiału audiowizualnego będzie punktem wyjścia dla dyskusji na temat relacji ludzi z innymi zwierzętami i zachętą do krytycznego spojrzenia na kontakty międzygatunkowe. Krótka forma audiowizualna ilustrująca 10 miesięcy pracy zespołu badawczego jest efektem interdyscyplinarnej współpracy i wynikających z niej przemyśleń na temat międzygatunkowych relacji. Projekt koncentruje się na bezpośredniej, fizycznej interakcji człowieka i innych zwierząt i stawianiu pytań o partnerstwo lub dominację. W jaki sposób czynimy ziemię sobie poddaną? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy wiesz co pijesz? Rzecz o wodach mineralnych, sokach, napojach sportowych, energetykach |
Zajęcia będą miały charakter seminaryjny. Będą oparte o dyskusję dotyczącą rodzajów napojów /soków spożywanych przez młodzież – uczestników spotkania. Omówione zostaną aspekty żywieniowe: zdolność do nawadniania organizmu, możliwość dostarczenia organizmowi witamin, minerałów czy innych prozdrowotnych składników. Wskazane będą również niekorzystne działania wynikające, m. in., ze zbyt wysokiej wartości energetycznej, zawartości substancji pobudzających. Podjęte również będą zagadnienia dotyczące różnych substancji dodatkowych widniejących na etykiecie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Literatura wobec traumy wojennej |
Podczas lekcji zastanowimy się, posługując się wybranymi przykładami, w jaki sposób literatura radzi sobie w sytuacjach granicznych. Dlaczego twórcy sięgają po literaturę w sytuacjach zagrożenia? Co ona im daje? Jaki pożytek z niej płynie dla nas, czytelników? Czy literatura potrafi leczyć? Zakres tematyczny lekcji obejmować będzie okres ponad osiemdziesięciu lat – od roku 1939, aż do dzisiaj, a więc od literatury Zagłady i II wojny światowej, aż po dzisiejsze życie literackie w ogarniętej wojną Ukrainie. Oprócz podstawowych kompetencji literaturoznawczych, bardzo istotny będzie kontekst historyczny, a zatem lekcje nosić będą interdyscyplinarny charakter. Przeznaczone są przede wszystkim dla uczniów maturalnych klas humanistycznych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Język w czasach zagłady: sprawcy i ofiary Holokaustu |
Język w czasach zagłady: sprawcy i ofiary Holokaustu. Język sprawców Holokaustu, używany przez nich w urzędowych pismach, różnił się od języka ofiar, Żydów więzionych w gettach i obozach. Podczas gdy ten pierwszy kamuflował i zacierał popełniane przez hitlerowców zbrodnie, ten drugi je obnażał i wydobywał na jaw całe ich okrucieństwo. Oba języki są niezwykle cennym, ale wciąż słabo poznanym źródłem wiedzy o II wojnie światowej. O ich specyficznych cechach będzie mówić dr Agnieszka Żółkiewska, posługując się przykładami pochodzącymi z autentycznych dokumentów ze zbiorów Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Współczesna literatura włoska w Polsce |
Celem spotkania jest zapoznanie uczestników z przekładami współczesnej literatury włoskiej w Polsce XX–XXI wieku. Omówione zostaną najważniejsze dzieła współczesnej literatury włoskiej i ich polska recepcja. Zwrócimy uwagę na sylwetki włoskich pisarzy XX i XXI wieku tłumaczonych w Polsce. Przybliżone zostaną także postaci wybranych polskich tłumaczy literatury włoskiej, w świetle wzrastającego zainteresowania osobą tłumacza w aktualnych badaniach przekładoznawczych. Przyjrzymy się wyborom przekładowym, temu, co i jak z literatury włoskiej w Polsce jest tłumaczone. Wspólnie z uczestnikami spotkania zastanowimy się także nad aktualnym kanonem literatury włoskiej w Polsce i nad rozmaitymi czynnikami, nie tylko literackimi, które wpływają na złożony proces recepcji literatur obcych. Ważnym obszarem tematycznym będzie tło historyczne recepcji literatury włoskiej w Polsce i jego wpływ na formowanie się rynku przekładu literackiego w kontekście kultury docelowej, z uwzględnieniem istotnej roli krytyki literackiej oraz różnorodnych form medialnego istnienia literatury przekładowej. |
|

