wykład

Dynamiczne zmiany wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju, ESG, polityki klimatycznej zachęcają do pogłębiania wiedzy na temat wymogów, regulacji prawnych, szans i wyzwań jakie stoją przed podmiotami gospodarczymi. Dlatego istotne znaczenie ma ciągłe pogłębianie informacji w zakresie zmian zrównoważonego rozwoju w tym w obszarze ekonomii i finansów (w sektorze bankowym, ubezpieczeniowym, na rynku kapitałowym itd.). Ciekaw są praktyki w tym zakresie w poszczególnych krajach UE.

Kluczowe elementy prezentowane obejmują:

- metodologia zrównoważonego rozwoju: pojęcia, główne obszary oddziaływania w zakresie ekonomii i finansów,

- regulacje prawne i inne wytyczne normujące szeroki zakres ESG,

- ESG w ekonomii – przykład,

- ESG w finansach,

- Case study: Polska i inne kraje UE,

- Możliwości, szanse, wyzwania, problemy.

Geohistoria, czyli połączenie historii i geografii, to bardzo ciekawa perspektywa patrzenia na otaczający nas świat: wydarzenia historyczne działy się bowiem w przestrzeni, a przestrzeń wypełniona jest wydarzeniami historycznymi. Jedną z możliwości spojrzenia na przestrzeń wypełnioną takimi wydarzeniami są dawne mapy, czyli takie, które opracowano w przeszłości przez dawnych kartografów, stosujących historyczne metody pracy. W czasie lekcji przedstawimy opracowaną przez zespół w IH PAN aplikację “Mapy z przeszłością” (https://atlas.ihpan.edu.pl/pastmaps/) i jej możliwości: wyświetlanie dawnych map (XIX-XX w.), porównywanie ich ze sobą, lokalizację GPS (na urządzeniach mobilnych) czy też wyszukiwanie miejscowości. Uczestnicy będą mogli na żywo przeglądać aplikację na własnych smartfonach lub innych urządzeniach przenośnych oraz dzielić się swoimi odkryciami w mediach społecznościowych (Facebook, Twitter) pod hasztagiem #mapyzprzeszloscia. Oprócz wspomnianego serwisu zaprezentowana zostanie również platforma „Atlas Fontium” (https://atlasfontium.pl/), na której znajdują się dawne i historyczne mapy, cyfrowe edycje źródeł, dane historyczne i opracowania wybranych tematów badawczych z historii Polski. Obie strony, w połączeniu z pozostałymi cyfrowymi zasobami IH PAN, umożliwiają samodzielną podróż w czasie i przestrzeni, stanowiąc zarazem inspirację do podejmowania własnych wypraw terenowych i odkrywania tajemnic historii lokalnej.

Gatunek ludzki charakteryzuje neuroróżnorodność, w ramach której istnieją dwie grupy: neutorypowi i neuroatypowi. Pierwsza grupa to, osoby, których funkcje i struktury mózgu, determinują typowy dla większości sposób percypowania świata i reagowania na bodźce, wchodzenia ze światem w interakcje. Do drugiej grupy należą osoby, których mózgi warunkują bardziej idiosynkratyczny sposób percypowania świata. W tej grupie znajdują się przede wszystkim osoby w spektrum autyzmu i na ich przykładzie przybliżę temat neuroróżnorodności. Autyzm jest genetycznie uwarunkowanym ludzkim wariantem neurologicznym. Autystyczne mózgi charakteryzują się szczególnie wysokim poziomem łączności synaptycznej i reaktywności. To sprawia, że subiektywne doświadczenie jednostki autystycznej staje się bardziej intensywne i chaotyczne niż u osób nie autystycznych: zarówno na poziomie czuciowo-ruchowym, jak i poznawczym, umysł autystyczny ma tendencję do rejestrowania większej ilości informacji, a wpływ każdego fragmentu informacji ma tendencję do bycia zarówno silniejszym i mniej przewidywalnym.

Zapraszamy na WYKŁAD oraz WARSZTATY poruszające zagadnienia związane z promieniowaniem jonizującym.

1. Wykład „Promienna strona farmacji”

Radiofarmaceutyki to wyroby medyczne zawierające radioaktywny izotop.  Mogą służyć diagnozowaniu różnych chorób (nowotworów, chorób neurologicznych, kardiologicznych) oraz ich leczeniu.
Produkcja radiofarmaceutyków stwarza wiele wyzwań, którym należy sprostać.
Podczas wykładu poruszymy następujące zagadnienia:
- rodzaje promieniowania wykorzystywanego w medycynie nuklearnej,
- sposoby wytwarzania radioizotopów medycznych,
- synteza radiofarmaceutyków w praktyce,
- kontrola jakości,
- środki bezpieczeństwa w radiofarmacji,
- nowe, testowane radiofarmaceutyki - badania przedkliniczne nowych substancji,
- zastosowanie radiofarmaceutyków w medycynie - przykłady badań eksperymentalnych i klinicznych.

Czas wykładu:1 h.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wyposażonych w zestaw liczników promieniowania jonizującego zmierzą promieniowanie różnych przedmiotów oraz zbadają zależność natężenia promieniowania od odległości od źródła lub rodzaju przesłony. Zmierzą również promieniowanie kosmiczne (miony).

Czas warsztatów: 2,5 h.

UWAGA!

Pomiędzy zajęciami przerwa obiadowa. Istnieje możliwość skorzystania (odpłatnie) ze stołówki NCBJ.

Zjawisko fałszywych przyjaciół tłumacza jest znane chyba każdej osobie uczącej się języka obcego. Słowa, które brzmią lub wyglądają podobnie albo identycznie w języku ojczystym i języku uczonym mogą doprowadzić do nieporozumień lub nawet nieprzyjemności. Dlatego też trzeba mieć ich świadomość. Z uwagi na różnicę w systemie zapisu między językiem polskim i rosyjskim (alfabet łaciński i cyrylica) w przypadku tych języków możemy mówić jedynie o słowach o podobnym lub identycznym brzmieniu, czyli homonimach. Przykładowo, w języku rosyjskim słowo „zapominać” ma tak naprawdę zupełnie przeciwne znaczenie niż w języku polskim, ponieważ odnosi się do zapamiętywania. Po spotkaniu uczestnicy nie będą się już bać rosyjskiej „zażygałki”, dowiedzą się, że rosyjska „dynia” na pewno nie przyda się na Halloween, a „but” po rosyjsku nie jest częścią garderoby.

Nasze spotkanie składa się z 2 części: krótkiego wykładu w formie prezentacji i warsztatów językowych.

Opowiemy o wspólnym słowiańskim pochodzeniu języka ukraińskiego i polskiego, a także o historyczno-kulturowym kontekście wzajemnych kontaktów. Przybliżymy charakter polsko-ukraińskich wpływów językowych, wrócimy też uwagę na najważniejsze podobieństwa i różnice między językiem ukraińskim i polskim.

Powiemy, które z cech językowych pomagają w nauce języka ukraińskiego, a które mogą okazać się „fałszywymi przyjaciółmi”.

Warsztaty posłużą zapoznaniu z alfabetem cyrylickim i nabyciu umiejętności zapisu swoich imion, nazwisk oraz miejsc zamieszkania po ukraińsku. Nauczymy też naszych słuchaczy podstawowych zwrotów grzecznościowych w języku ukraińskim.

Jakiej najmniejszej wielkości obiekty jest w stanie rozróżnić ludzkie oko? Co jest mniejsze od tej granicy i czego nie jesteśmy w stanie dostrzec nieuzbrojonym okiem? Czy poznanie, niewidzialnego świata może pomóc zrozumieć nam zjawiska, które obserwujemy na co dzień? Urządzenie takie jak, skaningowy mikroskop elektronowy (SEM), dzięki wiązce elektronów o bardzo małej długości fali (nawet 0,05 nm) umożliwia nam obserwację fascynującego świata w skali nano. W czasie zajęć zostanie wyjaśnione jakie przedmioty możemy obrazować przy pomocy SEM. Wędrówkę od makro do nano świata zaczniemy od przyjrzenia się małym organizmom, a skończymy na rozwijającej się hodowli komórek na nanowłóknach.

Czym są skały, jak powstają, jak je rozpoznać? Czym zajmuje się geolog i z jakich narzędzi korzysta? Podczas lekcji zaprezentowane zostaną różne skały, w tym te zebrane podczas wypraw polarnych.

Bohaterkami wykładu pt. „Puellae doctae – edukacja kobiet w średniowiecznej Europie” będą kobiety świeckie, ponieważ w odróżnieniu od mniszek miały bardziej utrudniony dostęp do nauki.

Stosunkowo dużo uwagi poświęca się średniowiecznej edukacji, ale z reguły badania dotyczą tej skierowanej do chłopców, podczas gdy prawie całkowicie pomija się dziewczęta i kobiety. Czy to oznacza, że w wiekach, które w literaturze często nazywano „ciemnymi” edukacja była zarezerwowana jedynie dla mężczyzn? Faktem jest, że ówcześni autorzy z reguły kierowali swoje dzieła do męskich odbiorców, głównie dlatego, że jedynie oni mogli je przeczytać. Rzadko która kobieta potrafiła wówczas czytać, a jeszcze mniej z nich posiadało umiejętność pisania. Edukację dziewcząt z reguły uznawano za stratę czasu i pieniędzy. Ponadto według powszechnej wówczas opinii kobiety ustępowały mężczyznom pod względem intelektualnym i dopiero w XV wieku Christine de Pisan jako pierwsza otwarcie przeciwstawiła się temu przekonaniu...  

Wykład „Od biologii do inżynierii materiałowej”to fascynująca podróż przez świat natury, w którym zjawiska i struktury biologiczne stanowią inspirację do tworzenia innowacyjnych rozwiązań technologicznych.

Podczas prezentacji uczniowie dowiedzą się, czym jest biomimetyka oraz jakie zjawiska i procesy występujące w przyrodzie, są  wykorzystywane przez inżynierów w projektowaniu nowoczesnych materiałów.
Słuchacze poznają również przykłady zastosowania biomimetyki w różnych dziedzinach, takich jak budownictwo, medycyna, elektronika, czy kosmonautyka.

Wykład ten pozwoli spojrzeć na świat z zupełnie nowej perspektywy oraz dostrzec nieskończone możliwości, jakie otwiera przed nami natura.
  

Gleby organiczne - geneza, wybrane właściwości, znaczenie środowiskowe.

Radon powstający z rozpadu radu występuje w środowisku naturalnie, emituje głównie promieniowanie α i w mniejszym stopniu β. W związku z tym, że jest gazem, może wydostać się ze skorupy ziemskiej do atmosfery wchodząc w skład powietrza atmosferycznego. Radon dostaje się do organizmu człowieka głównie wraz z wdychanym powietrzem atmosferycznym. Wdychana dawka tego pierwiastka zależy między innymi od jego stężenia w powietrzu,  częstości oddechów, wentylacji płuc, powierzchni wymiany gazowej w płucach i głębokości wniknięcia do  płuc promieniotwórczych cząstek. Czy radonu powninniśmy się bać? Gdzie go znaleźć? 

Konstytucja to najważniejszy dokument w państwie. Jej celem jest ochrona praw człowieka. Zabezpiecza ludzi przed kaprysami władzy. Konstytucja powstaje jednak w określonym czasie i miejscu. W jaki sposób Konstytucja uchwalona sto albo 30 lat temu może dziś chronić prawa człowieka? Czy jest jak stary film, czy serial w odcinkach pisany na nowo przez kolejne pokolenia? 

Na świecie i w Polsce trwa rewolucja przedsiębiorczości technologicznej. Powstają nowe rozwiązania i pomysły jak zwiększyć wydajność i jakość produkcji, gdzie można ją ulokować by była sprawniejsza i przynosiła więcej korzyści społecznych oraz w mniejszym stopniu skażała Ziemię. Stare i zupełnie nowe technologie są testowane jako rozwiązania starych i nowych problemów ludzkości. W wykładzie omówimy:
1) Kim jest przedsiębiorca technologiczny?
2) Na czym polega i jak się rozwija taka przedsiębiorczość w Polsce?
3) Czy jest opłacalna i jakie ma perspektywy? Czy na nowych technologiach, potrzebach i rozwiązaniach można dobrze zarobić?
4) Jakie perspektywy rysują się przed sztuczną inteligencją, automatyzacją, robotyzacją i innymi zaawansowanymi technologiami (energia nuklearna, eksploracja kosmiczna)?
5) Co myśli o tym społeczeństwo, politycy i media i jak dbać o swój wizerunek?

Stock markets are not a “black box” – they respond to information.
This session aim of this session is provide an overview of how stock market behaviour can be understood within the context of information. 

Podczas wykładu zaprezentowany zostanie potencjał nietypowych gatunków drożdży, które można wykorzystać m.in. w produkcji składników żywności w myśl gospodarki o obiegu zamkniętym.

Korozja jest obecna w naszym życiu. Jej ślady widzimy codziennie na ulicy, jest w naszych domach, atakuje nasze samochody, mosty, garnki i pralki. Skorodowane przedmioty są tak powszechne, że często już nawet nie zwracamy na nie uwagi, dopóki most się nie zawali, samochód nie odmówi współpracy albo garnek nie zacznie przeciekać. A warto przyjrzeć się temu zjawisku bliżej, zanim jeszcze spowoduje szkody, albowiem korozja to nie tylko nasz wróg, z którym należy walczyć, ale i przyjaciel, którego możemy wykorzystać w pozytywny sposób. W trakcie lekcji uczniowie dowiedzą się czym jest korozja i dlaczego zjawisko to jest tak powszechne. Zdobędą wiedzę, jakie typy korozji są najczęściej spotykane w życiu codziennym i jakie mechanizmy elektrochemiczne są za nią odpowiedzialne. Poznają sposoby na ochronę przed korozją oraz dowiedzą się, kiedy zjawisko korozji może grać pozytywną rolę w naszym życiu. Lekcja prowadzona będzie w postaci wykładu, wzbogaconego o możliwość obejrzenia eksponatów, ilustrujących omawiane zjawiska.
 
 

Our Universe is a factory of mysterious and sometimes inexplicable phenomena. Since the dawn of human kind, astronomers have wondered about the nature of the cosmos, first looking at close and bright planets and comets in our solar neighborhood, up to the faintest and more distant galaxies at the beginning of time.
In the last century, we experienced a revolution in the study of the Universe thanks to the joint efforts of worldwide organizations which gathered astronomers, engineers, and physicists together to build and develop new tools and techniques for the exploration of the outer space in all its aspects. Starting from Galileo Galilei’s “spyglass”, we designed and built increasingly powerful telescopes to observe not only the visible light emitted by distant stars and galaxies, but also a wide range of frequencies invisible to our eyes, opening a new window on the dark side of the cosmos. Sometimes these instruments are set in very wild environments and extreme conditions, like in the arid and desert lands of Chile, in the coldest and icy region of Antarctica, or even outside the earth’s atmosphere. Astronomers try to put together the different pieces of information from each of these telescopes, with the common aim of obtaining a comprehensive understanding of how the Universe began and evolved.
We will unveil the secrets of galaxies in the early Universe and show how they grew and died. You will interactively learn how to classify the shape of previously unseen galaxies, and to use the principles of physics to magnify the light emitted from them. You will also have the unique chance to personally meet professional astronomers, asking them questions about their life and work in a friendly and informal environment.  

Wrażenie koloru jest wytworem naszego umysłu, ale jakże realnym. Powstanie tego wrażenia to efekt oddziaływania fali elektromagnetycznej na receptory oka. Brzmi sucho i nieprzystępnie, ale to tylko pozory. Rzeczywistość jest kolorowa, bogata i zaskakująca. W czasie popularnego wykładu uzupełnionego warsztatami będzie można na własne oczy zobaczyć(!), jak bardzo ów wytwór umysłu może nas zaskoczyć. Tym bardziej, że nie potrzeba dogłębnej znajomości optyki i fizyki, by się mądrze i twórczo bawić światłem.

Calling all earthquake explorers! Have you ever wondered about subduction zones or collision zones? These are hidden battlegrounds deep within the Earth, where immense forces create the largest earthquakes ever recorded. In this one-hour adventure, we'll embark on a journey to the Earth's interior to discover the secrets of these zones. We'll learn how giant slabs of rock collide and grind together, unleashing monstrous earthquakes. We'll even see how scientists track these powerful events and what we can do to stay safe during an earthquake. Buckle up, junior seismologists, this is going to be an epic earthquake exploration!

Imagine Earth's crust as a giant puzzle. Subduction zones are like the areas where one giant piece of crust is pushed beneath another. This constant pressure creates immense forces, which can trigger powerful earthquakes. I am like an earthquake detective, but instead of fingerprints, I analyze data from earthquakes around the world. I'm particularly interested in a theory called the "asperity model." This theory suggests that some parts of the subduction zone are bumpier and get stuck more easily, causing even stronger earthquakes! By comparing data from different earthquakes, I can help you understand how these giants work and potentially improve earthquake prediction in the future.

Venkata Kambala: I am a Ph.D. student (or Doctoral Student) in the Department of Theoretical Geophysics at the Institute of Geophysics, Polish Academy of Sciences (IGF-PAN), in Warsaw, Poland. I am on a mission to unravel the mysteries of giant earthquakes! My primary focus is on a specific type of earthquake that occurs near ocean edges, in regions called subduction zones.

Materiały funkcjonalne, znane jako również materiały inteligentne, będą przedmiotem lekcji festiwalowej. Tymi terminami określa się materiały, które zmieniają swoje cechy, właściwości lub kształt pod wpływem zmian czynników zewnętrznych. W zależności od rodzaju materiału, czynnikiem stymulującym taką reakcję może być zmiana temperatury, pojawienie się lub zmiana pola magnetycznego lub elektrycznego. Z kolei wymuszenie deformacji materiału może powodować efekty odwrotne, np. pojawienie się pola magnetycznego lub elektrycznego. Dzieje się tak, dlatego że w tych materiałach zachodzą wewnętrzne zjawiska, których przebieg można kontrolować. Daje to możliwość ich zastosowania w wielu dziedzinach techniki. Choć część z tych materiałów jest znana od przeszło stu lat, to ciągle mają wysoki potencjał aplikacyjny i stale trwają prace nad ich udoskonalaniem. Do najbardziej powszechnych materiałów inteligentnych należą m.in. materiały piezoelektryczne, magnetostrykcyjne, ciecze magnetoreologiczne i stopy z pamięcią kształtu.

Lekcja będzie podzielona na 2 części. Pierwsza będzie miała charakter krótkiego wprowadzenia w świat materiałów funkcjonalnych wraz z omówieniem podstaw ich działania. W drugiej będą przedstawione proste układy eksperymentalne z wykorzystaniem tych materiałów, w których będą wywoływane, obserwowane i rejestrowane oddziaływania na czynniki zewnętrzne. Doświadczenia będą dotyczyć materiałów piezoelektrycznych, cieczy magnetoreologicznej i stopów z pamięcią kształtu. Uczniowie będą mogli samodzielnie kontrolować parametry wpływające na zachowanie się materiałów inteligentnych oraz obserwować ich rezultaty.

Treści poruszane w trakcie tych warsztatów stanowią wyjątkową okazję dla uczestników do zgłębienia się w fascynujący świat biologii molekularnej w kontekście dwóch powszechnych problemów zdrowotnych stanowiących miarę „Epidemii XXI wieku” – cukrzycy i otyłości.

Podczas zajęć uczestnicy poznają nie tylko rolę komórek trzustki w wydzielaniu insuliny, ale także zrozumieją, jak tkanki docelowe w organizmie reagują na ten kluczowy hormon, kontrolując poziom glukozy we krwi. Prześledzą także strukturę receptora insuliny i jego znaczenie w mechanizmie insulinooporności, a także zgłębią zagadnienia związane z hormonalną regulacją apetytu i metabolizmem lipidów. Dodatkowo, uczniowie zapoznają się z epigenetycznymi aspektami cukrzycy i otyłości oraz z najnowszymi osiągnięciami terapii molekularnych.

Te warsztaty nie tylko dostarczą solidnej dawki wiedzy, lecz także zainspirują uczestników do poszukiwania innowacyjnych rozwiązań w zwalczaniu tych schorzeń na poziomie komórkowym.

Fascynujący wykład o grafenie - rewolucyjnym nanomateriale o niezwykłych właściwościach, które zmieniają przemysł i technologię. Wykład w stylu Tedx z rekwizytami i pokazem doświadczalnym.

Cztery małe żółwie w wyniku w wyniku kontaktu z tajemniczą substancją uzyskują ludzkie rozmiary i zaczynają mówić. Ugryziony przez pająka nastolatek zyskuje nadprzyrodzone moce. Czy takie scenariusze w realnym świecie są prawdziwe? A jeśli tak, to czy mamy się czego obawiać? Na lekcji uczniowie dowiedzą się, co to jest gen, jego mutacje i organizmy modyfikowane genetycznie. Dowiedzą się, jak działają nowoczesne narzędzia inżynierii genetycznej i jak naukowcy na co dzień tworzą organizmy modyfikowane genetycznie.  Opowiem, jak stworzyć mysz z genami meduzy i świecącymi w ciemności mózgami. Przybliżę, jak taka mysz pozwala nam lepiej zrozumieć działanie ludzkiego mózgu.