wykład

Ósma konferencja z cyklu „Educare necesse est…”. Tegoroczny temat to: „Życie codzienne w dokumencie, historiografii i dydaktyce od średniowiecza do końca XX w.”. Ma ona na celu wymianę informacji i doświadczeń na temat możliwości wykorzystania w praktyce szkolnej źródeł archiwalnych pokazujących różne aspekty życia codziennego (mieszkanie, pożywienie, rodzina, praca, szkoła, komunikacja, wolny czas, opieka lekarska, opieka społeczna, religia, bieda, bogactwo, więziennictwo) w okresie od średniowiecza do końca XX w. Przedmiotem obrad chcemy uczynić m.in. zagadnienia jak:

– źródła archiwalne dotyczące życia codziennego — omówienie źródeł i możliwości ich praktycznego wykorzystania na lekcjach, warsztatach, zajęciach pozalekcyjnych;

– edukacyjny potencjał projektów opartych na źródłach poświęconych różnym aspektom życia codziennego — przykłady dobrych praktyk;

– codzienność i jej aspekty w świetle źródeł archiwalnych;

– gra jako metoda dydaktyczna.

W niedzielę 22 września będziemy obchodzić 27. Urodziny dinozaura Dyzia, czyli rekonstrukcji dinozaura z rodzaju Dilophosaurus wetherilli, który zamieszkał w Muzeum Geologicznym PIG – PIB ponad ćwierć wieku temu.

Z tej okazji zapraszamy na Piknik Rodzinny pod znakiem geologii, podczas którego będzie można dowiedzieć się wielu ciekawych rzeczy na temat naszej planety, jej historii i życia na niej, a także wziąć udział w licznych warsztatach, grach i zabawach. Nie zabraknie też tradycyjnego odśpiewania Dyziowi 100 lat oraz zdmuchiwania świeczek z urodzinowego tortu.

Żyjemy w turbulentnym otoczeniu. Informacja przepływa coraz szybciej (np. telefony komórkowe). Utrudnia to jej odbiór i interpretację. Inwestorzy szukają mniej ryzykownych inwestycji. Taką inwestycją jest m.in. ziemia rolna.

W dzisiejszych czasach gry wideo są wydawane w kilkunastu, a niekiedy nawet kilkudziesięciu różnych wersjach językowych na całym świecie. Nie zawsze jednak gracze są usatysfakcjonowani grą w rodzimej wersji językowej. Wielokrotnie na forach internetowych krytykują oni wydawców za błędy w grach wydawanych po polsku. Najczęściej wymienianymi usterkami są nienaturalna intonacja aktorów udzielających głosów pojawiającym się w grach postaciom, nadgorliwość w przekładaniu nazw własnych, czy nieścisłości gramatyczne lub ortograficzne negatywnie wpływające na odbiór gry. Błędy pojawiające się w polskich wersjach gier przetłumaczonych z innych języków nie zawsze muszą jednak wynikać z nieuwagi tłumaczy. Czasem mogą być one spowodowane strategiami podejmowanymi przez producentów, organizacją procesu tworzenia nowych wersji językowych gry, czy strukturą samych gier. Na spotkaniu przedstawione zostaną najczęściej wskazywane przez odbiorców błędy tego rodzaju oraz możliwe powody ich pojawiania się. Towarzyszyć im będą przykłady pochodzące z gier reprezentujących różne gatunki oraz wydanych zarówno w ostatnich latach, jak i w początkach dystrybucji gier w Polsce.

Wykład dotyczyć będzie osób, które odczuwają niezgodność płciową i potrzebę tranzycji. Kluczowe w ukazaniu wybranych aspektów różnie reprezentowanego doświadczenia nieprzystawalności tożsamości płciowej do płci przypisanej przy urodzeniu i tranzycji będą teksty autobiograficzne (w tym polskie).

            Prześledzę introspekcyjne biblioteki, biblioteczki osób trans i odpowiem na pytania związane z ich doświadczeniami lekturowymi. Jakie role w życiu transpłciowych kobiet i transpłciowych mężczyzn odgrywają przeczytane przez nich książki i proces interakcji między nimi jako czytelniczkami / czytelnikami a tekstem. Czy literatura może wziąć rzeczywisty udział w tożsamościowych rozpoznaniach? Czy można wykazać intertekstualny charakter podmiotu transpłciowego przy zastosowaniu narzędzi literaturoznawczych (terminów, pojęć, kategorii)?

            Analizy wybranych relacji autobiograficznych (Kingi Kosińskiej, Anny Grodzkiej, Macieja Lotera, Daniela Zamojskiego, Maud Marin, Justin Vivian Bond) będą zorganizowane wokół następujących rekwizytów: lustro, lalka, ekran, dowód osobisty. Refleksji zostaną poddane zagadnienia związane z: aktem ubierania się (doznawaniem tkanin), zmianą fryzury i zapachu (funkcja perfum), transgresją głosu, wyborem imienia, korektą płci metrykalnej oraz  projekcją marzeń i palimpsestem.

            Przyglądając się procesowi tworzenia literatury dokumentu osobistego, przedstawię wpływ autobiografii ustnych. Czy można już mówić o wykrystalizowaniu się odmiany transpłciowego dyskursu autobiograficznego? W jakich warunkach i w jakiej przestrzeni kształtuje się poetyka doświadczenia transpłciowego? Czy napisana autobiografia staje się częścią ciałoteksu?

Dwie osoby uczestniczące w wykładzie otrzymają (w drodze losowania) książkę CiałoTeksty. Literackie i filmowe reprezentacje transpłciowości.

Koczowniczy styl życia wymusił na przodkach Mongołów przystosowanie swojego domostwa do trudnych warunków życia i kapryśnej pogody. Dom mongolskich nomadów znacząco różni się od dobrze znanego nam polskiego domu. Minimalistyczna forma i kształt stanowią zewnętrzną ochronę, a barwne wnętrze mimo, że nie posiada kątów, to ma wiele zakamarków i „ukrytych” symbolicznych przestrzeni. O tym i o wielu innych rzeczach związanych z materiałami, techniką budowy, podziałem i wykorzystaniem przestrzeni mongolskiej jurty dowiesz się z tej prelekcji.

Spotkanie zaczniemy od zbudowania sobie mongolskiej jurty, poznamy tajemnice jej budowy i wytrzymałości. Potem zajrzymy do środka pod „strzechę” domu rodziny mongolskich pasterzy. Wejdziemy do świata i przestrzeni, które zaklęte w jej wnętrzu, pozwalają zrozumieć kulturę, mentalność i obyczajowość Mongołów. Przy okazji poznamy odrobinę mongolskiego jurtowego savoir vivre’u.

Lekcja stanowi wprowadzenie do tego, czym jest bogactwo i ubóstwo na poziomie krajów. Na zajęciach postaramy się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób możemy zmierzyć zamożność narodu, skupiając szczególną uwagę na Produkcie Krajowym Brutto (PKB). Przeanalizujemy, co ten wskaźnik mówi nam o ekonomicznej sytuacji kraju, zwracają przy tym uwagę na jego ograniczenia. Przyjrzymy się również poszczególnym krajom na świecie pod względem poziomu ich bogactwa, W kolejnym kroku omówimy kluczowe czynniki, które mogą wpływać na bogactwo kraju, koncentrując się na takich aspektach jak: zasoby ludzkie (w tym demografia czy edukacja), zasoby naturalne (w tym dostęp do surowców mineralnych), czynniki ekonomiczne (w tym kapitał), dostęp do technologii i polityka. Na zakończenie poruszymy temat nierówności między poszczególnymi krajami, zastanawiając się, dlaczego dysproporcje w zamożności nadal występują i co możemy zrobić, aby je ograniczyć.

Na wykładzie omówione zostaną niskoemisyjne  źródła energii: fotowoltaiczna,  wiatrowa i jądrowa. Dowiemy się czy istnieją ograniczenia w produkcji energii ze źródeł niskoemisyjnych i jakie to ograniczenia. Przedyskutujemy koszty produkcji energii i koszty środowiskowe dla każdego z omawianych źródeł. Czy jesteśmy skazani na ograniczenia w korzystaniu z energii, czy też wykorzystując osiągnięcia nauki będziemy mogli korzystać z energii w skali do jakiej przywykliśmy, nie niszcząc naszej Planety-Ziemi?

Wykład poświęcony jest różnym formom sztuki elektronicznej, takim jak np. cyfrowa literatura, film, animacja, rzeźba, instalacje uliczne. Wskazuje na cechy, które je łączą oraz te, które stanowią o ich odrębności. Konfrontuje utwory cyfrowe z formami kultury tradycyjnej, wskazując na rolę nowych technologii w kształtowaniu nowoczesnej formy artystycznej. Charakteryzuje środki, jakimi posługuje się sztuka cyfrowa w realizacji funkcji estetycznej. Na materiale konkretnych utworów proponuje możliwe sposoby interpretowania tej sztuki, wskazując na czynniki, które uczestniczą wnegocjowaniu znaczeń artystycznych.

W ciągu następnej dekady sztuczna inteligencja może znacząco zmienić nasze życie, od korzystania z wirtualnych asystentów osobistych po podróżowanie pojazdami autonomicznymi. Sztuczna inteligencja może również pokonać fizyczne ograniczenia kapitału i pracy oraz stworzyć nowe źródła wartości i wzrostu. Co więcej, sztuczna inteligencja ma potencjał, aby zmienić status quo i stworzyć nowe możliwości biznesowe, oraz znacząco zmienić gospodarkę światową. Naukowcy i eksperci wyrażają jednak obawy o zrównoważony rozwój ze względu na możliwość wystąpienia prekariatu, militarne zagrożenie ze strony broni autonomicznej czy problemy z redystrybucją bogactwa. Z drugiej strony sztuczna inteligencja może doprowadzić do zmniejszenia liczby śmiertelnych wypadków na drogach, lepszego wykorzystania posiadanych przez ludzkość zasobów, skuteczniejszej ochrony środowiska czy poprawy opieki zdrowotnej. Aby sprostać wyzwaniom jakie wiążą się z wykorzystaniem sztucznej inteligencji na masową skalę przy jednoczesnej ochronie konsumentów i konkurencji Komisja Europejska opracowała Akt ws. Sztucznej Inteligencji, który ma zapewnić bezpieczeństwo i przestrzeganie praw podstawowych czy wspierać innowacyjność. W ramach wykładu omówione zostaną podstawowe zasady Aktu ws. Sztucznej Inteligencji takie jak:

• poszanowania ludzkiej godności i kontroli przez człowieka,

• technicznej solidności i bezpieczeństwa,

• poszanowania prywatności i ochrony danych,

• przejrzystości sposobu funkcjonowania,

• promowania różnorodności, braku dyskryminacji oraz sprawiedliwości,

• funkcjonowania dla osiągnięcia dobrobytu społecznego oraz poszanowania środowiska naturalnego.

Wykład dotyczyć będzie obecnej pozycji Warszawy jako centrum finansowego (na tle światowych i europejskich rankingów, tendencji oraz konkurentów) i roli szkolnictwa wyższego w kreowaniu z miasta stołecznego centrum finansowego nowej generacji, zarówno pod kątem dostarczania wykfalifikowanych kadr, jak i wkładu działalności naukowo-badawczej warszawskiego środowiska akademickiego. Pod tym kątem przeprowadzona zostanie analiza SWOT. Szczególna uwaga poświęcona będzie aspektom cyfryzacji usług finansowych i konsekwencji dla funkcjonowania szeroko rozumianego sektora finansowego.

Synchronization is a ubiquitous phenomenon in nature where many entities interact with each other. It appears in the collective flashing lights of hundreds of fireflies, the singing between tree frogs, audience clapping, and even in the quantum world. In this lecture I will tell you how photons and electrons can behave like oscillating pendulums, and display synchronization even in the microscopic quantum world.

W wykładzie zamierzam podjąć próbę porównania wyników dotyczących narodowości, tożsamości etnicznej i języka domowego pochodzących ze spisów powszechnych ludności przeprowadzonych w naszym kraju w latach 2011 i 2021. Chciałbym zwrócić uwagę z jednej strony na stałą dominację osób deklarujących jednorodną tożsamość polską (w spisie z 2021 r. 96,28%) i wyłącznie niepolską tożsamość narodową lub etniczną (w spisie 2021 r. - 1,13%), a z drugiej strony na zbiorowość osób deklarujących złożoną tożsamość narodową, tj. łączących deklarację polskiej i niepolskiej narodowości (w spisie 2021 r. – 2,56%). Właśnie w tej kategorii ludności w odstępie między tymi dwoma spisami (w latach 2011 – 2021) zaszła interesująca zmiana polegająca na dużym (a czasami wręcz wielokrotnym) wzroście identyfikacji z tymi narodami, które stały się w ostatnich dwóch dekadach głównymi krajami naszej emigracji z Polski (tj., z takim tożsamościami narodowymi, jak angielska, amerykańska, włoska, francuska, irlandzka, i holenderska). Zmiany te są o wiele bardziej wyraźniej widoczne w zakresie deklaracji używania języka domowego: polskiego oraz innych niepolskich (w spisie 2021 r. – 4,24%). Będę próbował także przedstawić pierwsze interpretacje tych wyników odwołując się m.in. do wpływowej w studiach migracyjnych koncepcji „super-różnorodności” autorstwa Stevena Vertoveca.

Fenomen jedzenia ulicznego nie jest wymysłem naszych czasów i współczesną modą. Wiele kultur w ten sposób od dawien dawna praktykuje nabywanie posiłków i spożywanie właśnie w takiej ulicznej formie. Dziś w tzw. zachodnim świecie coraz częściej posiłki kupuje się w przydrożnych barach i punktach i spożywa na ulicy, zatrzymując się na te okoliczność lub też spożywając posiłek idąc. Food trucki i inne formy dystrybucji żywności stały się znakiem naszych czasów. Jak powszechne jest spożywanie tzw. street foodu i jakie są tradycje tej formuły żywienia, tej wiedzy dostarczy wykład, który zainteresuje przeciętnego konsumenta, jak i organizatora usług gastronomicznych.

Konstytucja to najważniejszy dokument w państwie. Jej celem jest ochrona praw człowieka. Zabezpiecza ludzi przed kaprysami władzy. Konstytucja powstaje jednak w określonym czasie i miejscu. W jaki sposób Konstytucja uchwalona sto albo 30 lat temu może dziś chronić prawa człowieka? Czy jest jak stary film, czy serial w odcinkach pisany na nowo przez kolejne pokolenia? 

W trakcie wykładu słuchacze dowiedzą się czym jest ewolucja i ontogeneza, jak wyglądali nasi przodkowie, w którym momencie ewolucji pojawiło się dzieciństwo i co nam dało jako gatunkowi. Następnie skupimy się na wzorcu wzrastania człowieka i biologicznych zasadach kierujących rozwojem fizycznym człowieka. Poznamy czym się charakteryzują poszczególne etapy rozwoju i jak się zmieniamy od okresu dzieciństwa do dorosłości. Dowiemy się także czym są siatki centylowe i jak z nich korzystać. 

Oddziaływanie pola elektromagnetycznego, czyli fotonów, z atomami i cząsteczkami pozwala nam na uzyskanie różnych informacji o budowie materii – informacji, które trudno uzyskać innymi sposobami – pozwalając nam „zajrzeć” na przykład do wnętrza gwiazd czy reaktorów termojądrowych, a nawet badać strukturę jądra atomowego. Podczas wykładu zostaną przedstawione różne rodzaje spektroskopii – od wysokoenergetycznych spektroskopii gamma i rentgenowskiej po niskoenergetyczne spektroskopie IR i NMR – i ich zastosowania w fizyce, chemii i medycynie.

Imagine a universe where most of what exists is invisible, dominated by an unseen force driving its expansion and an unseen form of matter shaping the structures. Well, that is precisely what we think our Universe looks like. Join us for an informal discussion of what evidence we have to support this idea.

The story begins with galaxies that rotate faster than they should, hinting at an invisible mass providing extra gravitational pull. As we explore further, we find galaxy clusters that don't have enough visible matter to hold them together, implying a mysterious hidden substance. This invisible mass, known as dark matter, becomes even more evident when we observe how light from distant objects bends around such massive objects.

Our journey continues with the ripples created by sound waves moving through the early universe. These ripples help us understand the composition and proportions of our universe. They can be observed in the typical separation between galaxies and in the cosmic microwave background (CMB), a remnant from the early universe. This is the oldest light we can observe. Minor temperature fluctuations in this light help us understand the distribution of matter after the Big Bang. These patterns suggest that dark matter played a significant role in forming the galaxies and structures we see today.

Pieced together, these different probes support our understanding of how dark matter shapes the universe. Whether you're an avid astronomy fan or just curious about the cosmos, this talk will reveal the fascinating techniques scientists use to uncover the dark side of the cosmos.

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jak detektywi znajdują ukryte dowody na miejscach zbrodni? Jak można odkryć ślady krwi, które zostały starannie wyczyszczone, lub jak wykryć niewidoczne odciski palców na dokumentach? W świecie kryminalistyki odpowiedzi na te pytania dostarczają zaawansowane technologie świetlne i chemiczne, które pozwalają na odkrycie śladów niewidocznych gołym okiem.

Nasze zajęcia przeniosą Cię w fascynujący świat kryminalistyki, gdzie nauka spotyka się z magią technologiczną. Wykorzystamy różne rodzaje światła, takie jak ultrafioletowe (UV) i podczerwone (IR), oraz zaawansowane odczynniki chemiczne, aby odkryć tajemnice ukryte w dowodach.

Zapraszam na spotkanie, na którym zgłębimy temat "Siła głosu konsumenta - czym jest bojkot i jak go się robi?" Będziemy się dowiadywać, jak bojkot może naprawdę zmieniać świat i jak Ty, jako konsument, możesz mieć realny wpływ na to, co się dzieje. Porozmawiamy o różnych sposobach bojkotu i przykładach, które pokazują, jak to działa w praktyce.

Procesy polaryzacji są źródłem coraz liczniejszych napięć, mających destrukcyjny wpływ na społeczeństwo i stan demokracji. Jak do tego dochodzi? Dlaczego oddalamy się od siebie, skąd biorą się tak duże różnice? W trakcie spotkania chcemy opowiedzieć o polaryzacji, o tym, czym jest i jak można ją rozpoznać, a także o mechanizmach, które do niej prowadzą, np. o skłonności do akceptowania informacji, które są spójne z tym, co już wiemy (ang. confirmation bias). Chciałybyśmy też zachęcić do zastanowienia się i dyskusji o tym, jak procesy, o których będziemy rozmawiać, przejawiają się w naszym codziennym życiu.

Spotkanie jest przygotowywane w oparciu o prace międzynarodowego zespołu projektu edukacyjnego Action for Interactive Anti-Polarisation Learning Experiences for a Better Democracy (ActIPLEx). Celem projektu jest zwalczanie społecznej polaryzacji wśród młodych ludzi poprzez edukację na temat tego procesu i jego mechanizmów oraz uświadamianie zagrożeń z nią związanych. W tym celu w ciągu następnych dwóch lat zostanie stworzony zestaw interaktywnych doświadczeń edukacyjnych, łączących narzędzia cyfrowe i analogowe. Mają one za zadanie motywować młodych ludzi do zachowań chroniących przez polaryzacją w sytuacjach, z którymi spotykają się w życiu. Obecnie pracujemy nad kursami online na temat polaryzacji i dialogu. W dalszych planach są również warsztaty oparte na grach dotyczącym polaryzacji i dialogu oraz edukacyjne symulacje społeczne, które można zintegrować z programami nauczania studentów.

Selen (metaloid) i tokole (tokoferole i tokotrienole) to fizjologicznie ważne antyoksydanty w diecie ludzi oraz zwierząt gospodarskich i domowych; te właśnie antyoksydanty mogą
przyczynić się do zmniejszenia rozmiaru tworzenia wolnych rodników, których nadmiar w organizmie stymuluje rozwój wielu chorób. Antyoksydanty te podane do diety mogą
podnieść wartości prozdrowotne żywności; warto wspomnieć, iż podawanie diety wzbogaconej w antyoksydanty w ramach zbilansowanej zdrowej diety nie jest ideą, która
narodziła się w czasach współczesnych. Idea żywności prozdrowotnej ma ścisły związek z filozoficzną Wschodu (szczególnie indyjskiej i chińskiej), w której nie było wyraźnego
rozróżnienia pomiędzy właściwie skomponowaną dietą a lekarstwem. Nie powinien więc dziwić fakt, iż liderem w kształtowaniu i produkcji tej żywności jest Japonia, gdzie kluczowe
badania nad prozdrowotnym kształtowaniem diety prowadzono już w latach ’80 XX w. Selen początkowo uznawany był za pierwiastek toksyczny i karcenogenny; dopiero w 1957
roku stwierdzono, iż jest to mikroelement niezbędny w żywieniu ludzi i zwierząt. Fizjologiczne właściwości Selenu w organizmach ludzi i zwierząt zależą od tego, w jakiej formie
chemicznej oraz stężeniach występuje on w diecie. Najważniejsze fizjologiczne funkcje Se to: unieczynnianie wolnych rodników; hamowanie proliferacji komórek (szczególnie
nowotworowych); regulowanie stężenia tyroksyny; utrzymywanie właściwej odporności organizmu; ochrona DNA przed oksydacyjnymi uszkodzeniami; antymutagenne i antykancerogenne; detoksykacja toksycznych metali ciężkich. Podobnie ważne funkcje pełni witamina E (witamina młodości). Witamina ta jest grupą związków chemicznych (tokole), w skład której wchodzą tokoferole i tokotrienole. Wspólną cechą tokoli jest dwupierścieniowy szkielet i łańcuch boczny zbudowany z trzech jednostek izoprenowych. Dlatego też tokole to związki dobrze rozpuszczalne w tłuszczach i olejach roślinnych. Fizjologicznie najważniejszym tokolem jest α-tokoferol; jest on najważniejszym hydrofobowym antyoksydantem występującym w komórkach. Z uwagi na wydatną antyoksydacyjną aktywność, tokole opóźniają procesy starzenia żywych organizmów. Tokole są szczególnie zalecane przy intensywnym wysiłku, w okresie menstruacji i ciąży, przy nadużywaniu alkoholu i paleniu papierosów. Ich zapotrzebowanie zwiększa się wraz z wiekiem.

Prezentacja na temat życia pszczół i ich znaczenia dla człowieka i nie tylko oraz pokaz żywych pszczół, ich produktów oraz organizacji ula.