wykład

Celem zajęć jest refleksja nad nowymi zjawiskami językowymi w polszczyźnie oraz ich ocena ze względu na przydatność w procesie komunikacji. Zostaną pokazane przykłady innowacji gramatycznych z podziałem na fonetyczne, słowotwórcze, fleksyjne i składniowe. Druga grupa to innowacje leksykalne, frazeologiczne i stylistyczne. Wiele uwagi zostanie poświęcone innowacjom słowotwórczym, a zwłaszcza sposobom ich derywowania za pomocą popularnych formantów. 

W dalszej części spotkania uczniowie poznają narzędzia internetowe używane przez językoznawców do badań nad językiem. Nauczą się korzystać z bardziej zaawansowanych funkcji Google, jak Google trends i Google scholar. Poznają też Narodowy Korpus Języka Polskiego.

Uczestnicy zostaną również zapoznani z projektem Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego, którego celem jest rejestrowanie innowacji.

Jakiej najmniejszej wielkości obiekty jest w stanie rozróżnić ludzkie oko? Co jest mniejsze od tej granicy i czego nie jesteśmy w stanie dostrzec nieuzbrojonym okiem? Czy poznanie, niewidzialnego świata może pomóc zrozumieć nam zjawiska, które obserwujemy na co dzień? Urządzenie takie jak, skaningowy mikroskop elektronowy (SEM), dzięki wiązce elektronów o bardzo małej długości fali (nawet 0,05 nm) umożliwia nam obserwację fascynującego świata w skali nano. W czasie zajęć zostanie wyjaśnione jakie przedmioty możemy obrazować przy pomocy SEM. Wędrówkę od makro do nano świata zaczniemy od przyjrzenia się małym organizmom, a skończymy na rozwijającej się hodowli komórek na nanowłóknach.

Czym są skały, jak powstają, jak je rozpoznać? Czym zajmuje się geolog i z jakich narzędzi korzysta? Podczas lekcji zaprezentowane zostaną różne skały, w tym te zebrane podczas wypraw polarnych.

Bohaterkami wykładu pt. „Puellae doctae – edukacja kobiet w średniowiecznej Europie” będą kobiety świeckie, ponieważ w odróżnieniu od mniszek miały bardziej utrudniony dostęp do nauki.

Stosunkowo dużo uwagi poświęca się średniowiecznej edukacji, ale z reguły badania dotyczą tej skierowanej do chłopców, podczas gdy prawie całkowicie pomija się dziewczęta i kobiety. Czy to oznacza, że w wiekach, które w literaturze często nazywano „ciemnymi” edukacja była zarezerwowana jedynie dla mężczyzn? Faktem jest, że ówcześni autorzy z reguły kierowali swoje dzieła do męskich odbiorców, głównie dlatego, że jedynie oni mogli je przeczytać. Rzadko która kobieta potrafiła wówczas czytać, a jeszcze mniej z nich posiadało umiejętność pisania. Edukację dziewcząt z reguły uznawano za stratę czasu i pieniędzy. Ponadto według powszechnej wówczas opinii kobiety ustępowały mężczyznom pod względem intelektualnym i dopiero w XV wieku Christine de Pisan jako pierwsza otwarcie przeciwstawiła się temu przekonaniu...  

Wykład „Od biologii do inżynierii materiałowej”to fascynująca podróż przez świat natury, w którym zjawiska i struktury biologiczne stanowią inspirację do tworzenia innowacyjnych rozwiązań technologicznych.

Podczas prezentacji uczniowie dowiedzą się, czym jest biomimetyka oraz jakie zjawiska i procesy występujące w przyrodzie, są  wykorzystywane przez inżynierów w projektowaniu nowoczesnych materiałów.
Słuchacze poznają również przykłady zastosowania biomimetyki w różnych dziedzinach, takich jak budownictwo, medycyna, elektronika, czy kosmonautyka.

Wykład ten pozwoli spojrzeć na świat z zupełnie nowej perspektywy oraz dostrzec nieskończone możliwości, jakie otwiera przed nami natura.
  

Zajęcia będą próbą poszukania odpowiedzi na pytanie skąd czerpano wiedzę o antycznych bogach zanim Jan Parandowski opublikował „Mitologię”. Za przewodników posłużą oryginalne ryciny i rysunki z XVI-XVIII w. pochodzące z kolekcji Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie.

Konstytucja to najważniejszy dokument w państwie. Jej celem jest ochrona praw człowieka. Zabezpiecza ludzi przed kaprysami władzy. Konstytucja powstaje jednak w określonym czasie i miejscu. W jaki sposób Konstytucja uchwalona sto albo 30 lat temu może dziś chronić prawa człowieka? Czy jest jak stary film, czy serial w odcinkach pisany na nowo przez kolejne pokolenia? 

Celem lekcji jest promowanie kultury myślenia, w której umiejętność rozumowania krytycznego zajmuje ważne miejsce. Podczas lekcji, przybierającej formę dyskusji oraz warsztatów, uczestnicy zapoznają się z zagadnieniami, a także będą zaproszeni do współokreślania: czym jest myślenie krytyczne, czy jest nam potrzebne jako umiejętność funkcjonowania we współczesnym świecie, jako uczniom, obywatelom, odbiorcom zdygitalizowanych treści. Następnie omówione zostaną kwestie tego, dlaczego i w jakim celu dobrze jest umieć posługiwać się tego typu myśleniem. Druga część zajęć polegać będzie na dyskusji i warsztatach, podczas których będziemy trenować i uczyć się krytycznego myślenia, z wykorzystaniem przykładów, sytuacji, scenek. Zapoznamy się z siedmioma krokami krytycznego namysłu, ze strategiami manipulacyjnymi, a także wyróżnimy i omówimy jedenaście błędów w rozumowaniu. Przeprowadzony zostanie krótki konkurs pt. „Czy to fake news?”, podczas którego uczniowie będą mieli za zadanie odróżnić informacje zamieszczone w mediach tradycyjnych i społecznościowych, pod względem tego, które noszą znamiona prawdziwości, a które przypominają tzw. fake newsy. Podsumowując spotkanie, wskażemy na dobre praktyki w analizowaniu i interpretacji danych, informacji, treści, a także zastanowimy się nad naszą rolą w propagowaniu kultury zdrowego, pozytywnego i roztropnego myślenia.

Celem wykładu będzie ukazanie globalnych trendów w turystyce na świecie. Pokazane zostaną poszczególne studia przypadków kurortów turystycznych z całego świata oraz zostaną wskazane pozytywne i negatywne aspekty globalizacji w odniesieniu do krajów rozwijających się i rozwoju turystyki na ich obszarze. Omówione zostaną zagadnienia związane z gospodarką turystyczną, jej wpływem na tworzenie PKB, ograniczeniami środowiskowymi i barierami społeczno-kulturowymi. Zostanie ukazany wpływ pandemii COVID-19  na światowy sektor turystyki, oraz omówione zostaną najważniejsze typy turystyki: aktywna, zrównoważona, kulinarna, biznesowa, kwalifikowana, kulturalna oraz "city-break".

W Naszym kraju są dwie ścierające się koncepcje związane z rozwojem energetycznym Polski w kierunku energii opartej o rozszczepienia jądra atomowego. Huraoptymizm kontra czarnowidztwo. W natłoku różnych opinii i przesądów każdy z Nas powinien zmierzyć się z argumentami za jak i przeciw, bo tylko wtedy będzie w stanie obiektywnie zmierzyć się z tym problemem. Problemem , który dotyczy Nas wszystkich a jego rozwiązanie stanowi o naszej przyszłości. To spotkanie będzie możliwością wyrobienia sobie zdania na ten temat. Autor w obiektywny sposób poda zarówno argumenty za jak i przeciw energii pochodzącej z elektrowni jądrowych.

Małe rozmiary i wysoka częstotliwość ruchów skrzydeł owadów czynią je interesującym, a jednocześnie trudnym obiektem badań. Podczas wykładu zostaną przedstawione podstawy aerodynamiki lotu owadów zilustrowane animacjami wyników badań numerycznych. Czy w dobie panowania dronów możemy się czegoś nauczyć od owadów?

Korozja jest obecna w naszym życiu. Jej ślady widzimy codziennie na ulicy, jest w naszych domach, atakuje nasze samochody, mosty, garnki i pralki. Skorodowane przedmioty są tak powszechne, że często już nawet nie zwracamy na nie uwagi, dopóki most się nie zawali, samochód nie odmówi współpracy albo garnek nie zacznie przeciekać. A warto przyjrzeć się temu zjawisku bliżej, zanim jeszcze spowoduje szkody, albowiem korozja to nie tylko nasz wróg, z którym należy walczyć, ale i przyjaciel, którego możemy wykorzystać w pozytywny sposób. W trakcie lekcji uczniowie dowiedzą się czym jest korozja i dlaczego zjawisko to jest tak powszechne. Zdobędą wiedzę, jakie typy korozji są najczęściej spotykane w życiu codziennym i jakie mechanizmy elektrochemiczne są za nią odpowiedzialne. Poznają sposoby na ochronę przed korozją oraz dowiedzą się, kiedy zjawisko korozji może grać pozytywną rolę w naszym życiu. Lekcja prowadzona będzie w postaci wykładu, wzbogaconego o możliwość obejrzenia eksponatów, ilustrujących omawiane zjawiska.
 
 

Our Universe is a factory of mysterious and sometimes inexplicable phenomena. Since the dawn of human kind, astronomers have wondered about the nature of the cosmos, first looking at close and bright planets and comets in our solar neighborhood, up to the faintest and more distant galaxies at the beginning of time.
In the last century, we experienced a revolution in the study of the Universe thanks to the joint efforts of worldwide organizations which gathered astronomers, engineers, and physicists together to build and develop new tools and techniques for the exploration of the outer space in all its aspects. Starting from Galileo Galilei’s “spyglass”, we designed and built increasingly powerful telescopes to observe not only the visible light emitted by distant stars and galaxies, but also a wide range of frequencies invisible to our eyes, opening a new window on the dark side of the cosmos. Sometimes these instruments are set in very wild environments and extreme conditions, like in the arid and desert lands of Chile, in the coldest and icy region of Antarctica, or even outside the earth’s atmosphere. Astronomers try to put together the different pieces of information from each of these telescopes, with the common aim of obtaining a comprehensive understanding of how the Universe began and evolved.
We will unveil the secrets of galaxies in the early Universe and show how they grew and died. You will interactively learn how to classify the shape of previously unseen galaxies, and to use the principles of physics to magnify the light emitted from them. You will also have the unique chance to personally meet professional astronomers, asking them questions about their life and work in a friendly and informal environment.  

Żyjemy w turbulentnym otoczeniu. Informacja przepływa coraz szybciej (np. telefony komórkowe). Utrudnia to jej odbiór i interpretację. Inwestorzy szukają mniej ryzykownych inwestycji. Taką inwestycją jest m.in. ziemia rolna.

Lekcja stanowi wprowadzenie do tego, czym jest bogactwo i ubóstwo na poziomie krajów. Na zajęciach postaramy się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób możemy zmierzyć zamożność narodu, skupiając szczególną uwagę na Produkcie Krajowym Brutto (PKB). Przeanalizujemy, co ten wskaźnik mówi nam o ekonomicznej sytuacji kraju, zwracają przy tym uwagę na jego ograniczenia. Przyjrzymy się również poszczególnym krajom na świecie pod względem poziomu ich bogactwa, W kolejnym kroku omówimy kluczowe czynniki, które mogą wpływać na bogactwo kraju, koncentrując się na takich aspektach jak: zasoby ludzkie (w tym demografia czy edukacja), zasoby naturalne (w tym dostęp do surowców mineralnych), czynniki ekonomiczne (w tym kapitał), dostęp do technologii i polityka. Na zakończenie poruszymy temat nierówności między poszczególnymi krajami, zastanawiając się, dlaczego dysproporcje w zamożności nadal występują i co możemy zrobić, aby je ograniczyć.

Calling all earthquake explorers! Have you ever wondered about subduction zones or collision zones? These are hidden battlegrounds deep within the Earth, where immense forces create the largest earthquakes ever recorded. In this one-hour adventure, we'll embark on a journey to the Earth's interior to discover the secrets of these zones. We'll learn how giant slabs of rock collide and grind together, unleashing monstrous earthquakes. We'll even see how scientists track these powerful events and what we can do to stay safe during an earthquake. Buckle up, junior seismologists, this is going to be an epic earthquake exploration!

Imagine Earth's crust as a giant puzzle. Subduction zones are like the areas where one giant piece of crust is pushed beneath another. This constant pressure creates immense forces, which can trigger powerful earthquakes. I am like an earthquake detective, but instead of fingerprints, I analyze data from earthquakes around the world. I'm particularly interested in a theory called the "asperity model." This theory suggests that some parts of the subduction zone are bumpier and get stuck more easily, causing even stronger earthquakes! By comparing data from different earthquakes, I can help you understand how these giants work and potentially improve earthquake prediction in the future.

Venkata Kambala: I am a Ph.D. student (or Doctoral Student) in the Department of Theoretical Geophysics at the Institute of Geophysics, Polish Academy of Sciences (IGF-PAN), in Warsaw, Poland. I am on a mission to unravel the mysteries of giant earthquakes! My primary focus is on a specific type of earthquake that occurs near ocean edges, in regions called subduction zones.

Materiały funkcjonalne, znane jako również materiały inteligentne, będą przedmiotem lekcji festiwalowej. Tymi terminami określa się materiały, które zmieniają swoje cechy, właściwości lub kształt pod wpływem zmian czynników zewnętrznych. W zależności od rodzaju materiału, czynnikiem stymulującym taką reakcję może być zmiana temperatury, pojawienie się lub zmiana pola magnetycznego lub elektrycznego. Z kolei wymuszenie deformacji materiału może powodować efekty odwrotne, np. pojawienie się pola magnetycznego lub elektrycznego. Dzieje się tak, dlatego że w tych materiałach zachodzą wewnętrzne zjawiska, których przebieg można kontrolować. Daje to możliwość ich zastosowania w wielu dziedzinach techniki. Choć część z tych materiałów jest znana od przeszło stu lat, to ciągle mają wysoki potencjał aplikacyjny i stale trwają prace nad ich udoskonalaniem. Do najbardziej powszechnych materiałów inteligentnych należą m.in. materiały piezoelektryczne, magnetostrykcyjne, ciecze magnetoreologiczne i stopy z pamięcią kształtu.

Lekcja będzie podzielona na 2 części. Pierwsza będzie miała charakter krótkiego wprowadzenia w świat materiałów funkcjonalnych wraz z omówieniem podstaw ich działania. W drugiej będą przedstawione proste układy eksperymentalne z wykorzystaniem tych materiałów, w których będą wywoływane, obserwowane i rejestrowane oddziaływania na czynniki zewnętrzne. Doświadczenia będą dotyczyć materiałów piezoelektrycznych, cieczy magnetoreologicznej i stopów z pamięcią kształtu. Uczniowie będą mogli samodzielnie kontrolować parametry wpływające na zachowanie się materiałów inteligentnych oraz obserwować ich rezultaty.

Treści poruszane w trakcie tych warsztatów stanowią wyjątkową okazję dla uczestników do zgłębienia się w fascynujący świat biologii molekularnej w kontekście dwóch powszechnych problemów zdrowotnych stanowiących miarę „Epidemii XXI wieku” – cukrzycy i otyłości.

Podczas zajęć uczestnicy poznają nie tylko rolę komórek trzustki w wydzielaniu insuliny, ale także zrozumieją, jak tkanki docelowe w organizmie reagują na ten kluczowy hormon, kontrolując poziom glukozy we krwi. Prześledzą także strukturę receptora insuliny i jego znaczenie w mechanizmie insulinooporności, a także zgłębią zagadnienia związane z hormonalną regulacją apetytu i metabolizmem lipidów. Dodatkowo, uczniowie zapoznają się z epigenetycznymi aspektami cukrzycy i otyłości oraz z najnowszymi osiągnięciami terapii molekularnych.

Te warsztaty nie tylko dostarczą solidnej dawki wiedzy, lecz także zainspirują uczestników do poszukiwania innowacyjnych rozwiązań w zwalczaniu tych schorzeń na poziomie komórkowym.

Narzędzie pochodnej jest kluczowe w zagadnieniach optymalizacyjnych. Zapraszamy na wykład, który wprowadzi Was w świat pochodnych, przedstawiając je jako infinitezymalny iloraz różnicowy. Nasza prezentacja zilustruje również interpretację geometryczną, co pomoże lepiej zrozumieć to pojęcie.

Podczas wykładu dowiecie się, jak obliczać pochodne zarówno z definicji, jak i za pomocą skróconych wzorów. Zaprezentujemy przystępne tabele, które ułatwią naukę i pozwolą Wam przekroczyć granice licealnego programu nauczania.

Odkryjcie praktyczne zastosowania pochodnych poprzez inspirujące przykłady optymalizacji w fizyce – od optymalnej objętości, przez regułę odbicia, aż po najszybszą drogę. Zobaczycie, jak matematyka przekłada się na rzeczywistość i jak można znaleźć optymalne rozwiązania różnych problemów.

Wyniki naszych obliczeń skonfrontujemy z twierdzeniami matematycznymi, co pomoże Wam zrozumieć, jak teorie naukowe stosuje się w praktyce.

Po wykładzie zaplanowana jest interaktywna dyskusja, podczas której będziecie mogli zadawać pytania, dzielić się spostrzeżeniami i pogłębiać swoją wiedzę. To doskonała okazja, aby wzbogacić swoje umiejętności i zainspirować się do dalszego zgłębiania matematyki.

Cztery małe żółwie w wyniku w wyniku kontaktu z tajemniczą substancją uzyskują ludzkie rozmiary i zaczynają mówić. Ugryziony przez pająka nastolatek zyskuje nadprzyrodzone moce. Czy takie scenariusze w realnym świecie są prawdziwe? A jeśli tak, to czy mamy się czego obawiać? Na lekcji uczniowie dowiedzą się, co to jest gen, jego mutacje i organizmy modyfikowane genetycznie. Dowiedzą się, jak działają nowoczesne narzędzia inżynierii genetycznej i jak naukowcy na co dzień tworzą organizmy modyfikowane genetycznie.  Opowiem, jak stworzyć mysz z genami meduzy i świecącymi w ciemności mózgami. Przybliżę, jak taka mysz pozwala nam lepiej zrozumieć działanie ludzkiego mózgu.

Prezentacja problemu ochrony przyrody - nieożywionej - na przykładach czterech parków
narodowych z Polski.

Żyjemy zasłuchani i zapatrzeni w ekranowe krajobrazy. Tak realne, a jednak medialne reprezentacje świata, nieustannie wnikające w naszą codzienność. Informacja i dezinformacja – siostry dwie. Z pozoru podobne, ale diabeł tkwi w szczegółach. Jak go dostrzec? Jakimi narzędziami zweryfikować? Co zrobić, by ukształtować swoje kompetencje medialne i nie wpaść w dezinformacyjne sidła? Odpowiedzi szukaj podczas naszej lekcji festiwalowej. Warto wiedzieć!

Czy Miley Cyrus ma rację mówiąc, że jako społeczeństwo „tylko bierzemy i bierzemy i ciągle zwiększamy produkcję (…)  żyjemy na g****** planecie, której nie możemy przekazać kolejnemu pokoleniu”?
Podczas gdy naukowcy ostrzegają przed potencjalnymi katastrofami ekologicznymi, debata na temat możliwości Ziemi do podtrzymania rosnącej populacji i konsekwencji nieustannego wzrostu gospodarczego jest gorętsza niż kiedykolwiek. Uczestnicy zajęć zostaną zachęceniu do zastanowią się, czy istnieje konieczność hamowania produkcji i konsumpcji na rzecz gospodarek niskiego wzrostu. Porozmawiamy także o alternatywnych pomysłach ekonomistów radzenia sobie z niekorzystnymi trendami demograficznymi i zmianami klimatycznymi.
Celem lekcji będzie podjęcie krytycznej refleksji nad przyszłością naszej planety i przegląd rozwiązań proponowanych przez współczesnych ekonomistów.

Epoka lodowcowa budzi naszą wyobraźnię. To niezwykły czas w dziejach Ziemi, w trakcie którego klimat planety oscylował między mroźnymi zlodowaceniami, a ciepłymi interglacjałami. Kultura popularna zakorzeniła w naszych umysłach bardzo jednoznaczny obraz epoki lodowcowej, gdzie krajobraz przysypany jest grubą warstwą białego puchu, w tle majaczy lądolód, a przez śnieżycę przedziera się mamut. Czy epoka lodowcowa rzeczywiście tak wyglądała? Na lekcji dowiemy się, co współczesna nauka rzeczywiście mówi nam o zmianach klimatu w plejstocenie i o tym, jak na te zmiany reagowało środowisko przyrodnicze. Zapoznamy się z astronomicznymi zjawiskami stojącymi za plejstoceńskimi zmianami klimatu. Te stosunkowo niewielkie zmiany w parametrach osi obrotu Ziemi uruchamiały cały cykl sprzężeń zwrotnych, prowadzących do wyraźnych oscylacji klimatycznych, które dotykały całej planety. W naszej opowieści skupimy się jednak na obszarze środkowej Europy, przede wszystkim Polski. Dowiemy się, jak wyglądało i zmieniało się środowisko przyrodnicze – rośliny i zwierzęta, które zamieszkiwały obszar naszego kraju w trakcie epoki lodowcowej.