wykład

Celem spotkania będzie dyskusja nad przemianami jakie dokonują się we współczesnym świecie. Rynki finansowe również nie odparły fali innowacji technologicznych. Przede wszystkim, dostosowując się do zmian w cyfrowej gospodarce, musiały znaleźć odpowiedź na postępującą wirtualizację życia gospodarczego – zapewnić bezpieczny, cyfrowy obieg płatności, znaleźć środki adekwatne do oczekiwań podmiotów rynkowych. Ale postępująca cyfryzacja gospodarek dała też rynkom usług finansowych możliwości tworzenia zupełnie nowych produktów, jak np. technologicznych rozwiązań finansowych FinTech czy kryptowalut a także zjawiskowi biometryczności w płatnościach bezgotówkowych.

Lekcja festiwalowa pt. "Dług publiczny: przyjaciel czy wróg? – Odkrywamy tajniki zadłużenia państw" stanowi podróż w świat finansów publicznych. Podczas zajęć słuchacze dowiedzą się, czym dokładnie jest dług publiczny i w jaki sposób państwa najczęściej decydują się na zaciąganie tego długu. Na wykładzie omówione zostaną również różne cele zaciągania długu, takie jak finansowanie deficytu budżetowego, inwestycje w infrastrukturę czy stymulowanie wzrostu gospodarczego w okresach kryzysów ekonomicznych. W kolejnym kroku wyszczególnione zostaną zalety i wady zadłużania się państwa. Uwaga zostanie zwrócona na takie aspekty, jak możliwość szybszego reagowania na potrzeby społeczne, finansowanie edukacji, zdrowia, obronności czy infrastruktury, które są kluczowe dla rozwoju kraju. Z drugiej strony, poruszone zostaną istotne ryzyka, w tym na obciążenie przyszłych pokoleń kosztami dzisiejszych decyzji oraz potencjalne problemy z wiarygodnością kredytową na arenie międzynarodowej. Lekcja ta pozwoli uczestnikom na głębsze zrozumienie skomplikowanej natury długu publicznego i jego wpływu na gospodarkę, otwierając drogę do bardziej świadomego postrzegania decyzji politycznych związanych z zadłużeniem.

Omówienie podstawowych miar oceny projektów inwestycyjnych pod kątem ich opłacalności, wykonalności i ryzyk projektu. Przedstawienie przykładu wyliczania i interpretacji podstawowych miar opłacalności projektów inwestycyjnych takich jak NPV, IRR i okres zwrotu.

Electrochemical hydrogen converters are of high interest as key drivers on the path towards the net-zero emission targets. However, there is no technology that cannot be improved further and fuel cells and electrolysers are no exception. In addition, with the scale up and the connected increased understanding of the technologies in practice, new questions arise, waiting to be answered by research.

In her talk on the topic “Hydrogen technologies – status, research and outlook”, Prof. Merit Bodner will elaborate on the status of electrochemical hydrogen technologies, what she and her team at the Institute of Chemical Engineering and Environmental Technology at Graz University of Technology in Austria are working on and what the future may bring for the technologies.

Organizmy wykorzystuje się do procesów biotechnologicznych od tysięcy lat między innymi do produkcji piwa, wina, serów i chleba. W starożytnym Egipcie kompostowano odpady żywnościowe, rolnicze i ekskrementy. Poznanie właściwości metabolizowania substancji organicznych umożliwiło kierowanie mikrobiologicznymi procesami biodegradacji. Istotny i lawinowy rozwój tej dziedziny nastąpił w początkach tamtego stulecia w medycynie, farmacji i przemyśle ciężkim. Pojawiły się nowe gałęzie przemysłu, w tym agrobiotechnologia i biofarmacja. Mikroorganizmy traktuje się jak żywe fabryki biopreparatów, udoskonala się za ich pomocą żywność, wyroby tekstylne (włókna) i wzbogaca paliwa. Zrekombinowana somatotropina bydlęca (rBST), genetycznie zmodyfikowana soja, ziemniaki, kukurydza i ryby są produktami nowoczesnej biotechnologii, powszechnie rozprowadzanymi na rynku. Biotechnologiczny sektor badawczy przemysłu ciężkiego wykorzystuje mikroorganizmy do pozyskiwania metali z rud, w ochronie środowiska wspomaga się biotechnologicznie usuwanie oraz odzyskiwanie olejów, polimerów i gum. Rozwój biologii molekularnej umożliwił dokonywanie modyfikacji informacji genetycznej różnymi technikami inżynieryjnymi u różnych organizmów i czynników biologicznych, dając nadzieję na poprawę życia i powodując jednocześnie zagrożenia, których aspektem etycznym zajmuje się między innymi bioetyka. Światowe problemy z niedożywieniem, walka z chorobami, wyczerpujące się zasoby paliw, „biotechnologiczny wyścig zbrojeń” to niektóre z wyzwań stawianych przed biotechnologią i niebezpieczeństw dla człowieka. Umowna kodyfikacja biotechnologii kolorami jest sygnałem ostrzegawczym lub/i informacyjnym o zasięgu, sile, sposobie i skutkach zastosowania nowoczesnych narzędzi molekularnych w biotechnologii.

Organizmy wykorzystuje się do procesów biotechnologicznych od tysięcy lat między innymi do produkcji piwa, wina, serów i chleba. W starożytnym Egipcie kompostowano odpady żywnościowe, rolnicze i ekskrementy. Poznanie właściwości metabolizowania substancji organicznych umożliwiło kierowanie mikrobiologicznymi procesami biodegradacji. Istotny i lawinowy rozwój tej dziedziny nastąpił w początkach tamtego stulecia w medycynie, farmacji i przemyśle ciężkim. Pojawiły się nowe gałęzie przemysłu, w tym agrobiotechnologia i biofarmacja. Mikroorganizmy traktuje się jak żywe fabryki biopreparatów, udoskonala się za ich pomocą żywność, wyroby tekstylne (włókna) i wzbogaca paliwa. Zrekombinowana somatotropina bydlęca (rBST), genetycznie zmodyfikowana soja, ziemniaki, kukurydza i ryby są produktami nowoczesnej biotechnologii, powszechnie rozprowadzanymi na rynku. Biotechnologiczny sektor badawczy przemysłu ciężkiego wykorzystuje mikroorganizmy do pozyskiwania metali z rud, w ochronie środowiska wspomaga się biotechnologicznie usuwanie oraz odzyskiwanie olejów, polimerów i gum. Rozwój biologii molekularnej umożliwił dokonywanie modyfikacji informacji genetycznej różnymi technikami inżynieryjnymi u różnych organizmów i czynników biologicznych, dając nadzieję na poprawę życia i powodując jednocześnie zagrożenia, których aspektem etycznym zajmuje się między innymi bioetyka. Światowe problemy z niedożywieniem, walka z chorobami, wyczerpujące się zasoby paliw, „biotechnologiczny wyścig zbrojeń” to niektóre z wyzwań stawianych przed biotechnologią i niebezpieczeństw dla człowieka. Umowna kodyfikacja biotechnologii kolorami jest sygnałem ostrzegawczym lub/i informacyjnym o zasięgu, sile, sposobie i skutkach zastosowania nowoczesnych narzędzi molekularnych w biotechnologii.

Medycyna personalizowana polega na dobieraniu leku lub metody leczenia nie tylko na podstawie cech choroby, ale również z uwzględnieniem cech pacjenta/pacjentki. Dziedzina ta rozwija się bardzo dynamicznie na całym świecie, również w naszym kraju. Na wykładzie postaram się wyjaśnić, na czym polega medycyna personalizowana i jak można z jej dobrodziejstw korzystać już dzisiaj w Polsce.

Caenorhabditis elegans jest małym (długość do 1 mm), niepasożytniczym nicieniem żyjącym w glebie. Wiele cech nicienia przyczyniło się do tego, że został on jednym z najbardziej popularnych organizmów modelowych. Przezroczyste ciało C. elegans znacząco ułatwia obserwacje mikroskopowe wszystkich jego 959 komórek somatycznych. Jedną trzecią wszystkich komórek nicienia stanowią neurony. Nicień jest dotychczas jedynym organizmem z kompletną mapą połączeń neuronalnych. Cykl życiowy nicieni jest bardzo szybki – rozwój od jaja do dorosłego organizmu wynosi około 72 godzin. Przez kolejne 3 dni pojedynczy osobnik może złożyć do 400 jaj, co znacząco ułatwia uzyskanie dużych populacji na potrzeby badań. C. elegans był pierwszym organizmem wielokomórkowym z całkowicie odczytaną sekwencją nukleotydów w jego DNA. Genom nicieni zawiera wiele genów mających swoje odpowiedniki u człowieka. Ze względu na fakt, że mutacje w wielu z tych genów skutkują rozwojem poważnych schorzeń u ludzi, nicień jest wykorzystywany jako model wielu chorób.

Spotkanie będzie składać się z wykładu oraz części praktycznej. Uczestnicy będą mogli zapoznać się z podstawowymi wiadomościami na temat nicieni: ich budową, cyklem życiowym i fizjologią. Zaprezentowany zostanie przegląd głównych odkryć naukowych dokonanych na nicieniach i najciekawsze kierunki przyszłych badań. W trakcie zajęć praktycznych uczestnicy poznają podstawowe techniki pracy z nicieniami, przeprowadzą obserwacje nicieni przy użyciu mikroskopii fluorescencyjnej, zapoznają się z podstawami genetyki klasycznej (mendlowskiej) i metodą genotypowania za pomocą techniki łańcuchowej reakcji polimerazy PCR.

Mitochondria, pomimo niewielkich rozmiarów, mają wielkie znaczenie dla prawidłowych funkcji komórek i utrzymania zdrowia organizmu. Można je porównać do małych elektrowni,
ponieważ pełnią kluczową rolę w produkcji energii oraz regulacji komórkowych procesów metabolicznych. Niestety z biegiem lat „elektrownie” w naszych komórkach pracują mniej
wydajnie inicjując kaskadę reakcji skutkujących zaburzeniem równowagi wielu procesów komórkowych. Ostatecznie manifestuje się to w postaci widocznych i odczuwalnych oznak
starzenia, takich jak m.in. osłabienie pracy mięśni, zmniejszona wydolność fizyczna, a w niektórych przypadkach rozwój chorób neurodegeneracyjnych. Co pocieszające, wyniki badań prowadzonych na przestrzeni ostatnich kilku dekad pozwoliły na zidentyfikowanie komórkowych mechanizmów naprawczych, umożliwiających poprawę funkcji mitochondriów.
Badania nad opracowaniem farmakologicznych strategii terapeutycznych ukierunkowanych na ten cel są intensywne, a ich wyniki obiecujące. Możemy go jednak realizować na co dzień sami, podejmując aktywność fizyczną czy wdrażając odpowiednie nawyki żywieniowe.

Co wiemy o pleśniach, które spotykamy w naszej kuchni czy też łazience? Czy szkodzą nam te, które porastają powierzchnię sera albo kiełkasy typu salami? Czasami widzimy je na powierzchni otwartego słoika z dżemem albo na kromce chleba - czy są bezpieczne? A co z tymi, które w wilgotnych pomieszczeniach opanowały sufit lub ściany? Garść praktycznych informacji o warunkach wzrostu pleśni, ich wykorzystaniu i sposobom ograniczania wzrostu.

Caenorhabditis elegans is a small (up to 1 mm in length), non-parasitic nematode living in soil. Several features of this nematode have contributed to its status as one of the most popular model organisms. The transparent body of C. elegans significantly facilitates microscopic observation of all its 959 somatic cells. One-third of all the nematode's cells are neurons. It is the only organism so far with a complete map of neural connections. The nematode's life cycle is very fast—development from egg to adult takes about 72 hours. Over the next 3 days, a single individual can lay up to 400 eggs, which greatly simplifies the process of obtaining large populations for research purposes. C. elegans was the first multicellular organism to have its entire DNA nucleotide sequence read. The nematode genome contains many genes that have counterparts in humans. Because mutations in many of these genes result in the development of serious diseases in humans, the nematode is used as a model for many diseases.

The meeting will consist of a lecture and a practical part. Participants will be introduced to basic information about nematodes: their structure, life cycle, and physiology. An overview of the main scientific discoveries made using nematodes and the most interesting directions for future research will be presented. During the practical session, participants will learn basic techniques for working with nematodes, conduct observations using fluorescence microscopy, become familiar with the basics of classical (Mendelian) genetics, and learn the genotyping method using polymerase chain reaction (PCR).

Czy wiesz co powinno znajdywać się na etykiecie żywności? Czy masło zawsze może nazywać się masłem? Czym różni się jogurt truskawkowy od jogurtu o smaku truskawkowym?

Media społecznościowe umożliwiają łączność między użytkownikami, którzy wykorzystują je na masową skalę w życiu prywatnym i zawodowym. Bycie częścią tej społeczności (m.in. X, Facebook, Instagram, Tik Tok) wymaga w większości przypadków podania danych osobowych, najczęściej w zakresie obejmującym: imię, nazwisko, wizerunek, datę urodzenia, numer telefonu czy geolokalizację. Dane osobowe przetwarzane są przy każdym logowaniu do mediów społecznościowych i czynnym uczestniczeniu, m.in. za pomocą plików cookie, które śledzą aktywność użytkownika na stronie. Musimy więc mieć świadomość, że każde podane przez nas dane, np. w celu uzupełnienia informacji na nasz temat na Facebooku, mogą być przetwarzane i udostępniane przez ten serwis, a jednocześnie muszą mieć podstawę prawną, która będzie regulowała te procesy. Na wykładzie dowiesz się, jakie są zasady chronienia danych osobowych i prywatności w social media, jakie są prawa użytkowników i co zrobić w razie naruszenia prywatności.

Najwcześniejsze wzmianki o ogrodach zoologicznych sięgają starożytności. Nawet 2000 lat p.n.e. możnowładcy Egiptu czy Chin szczycili się posiadanymi kolekcjami egzotycznych zwierząt, które stanowiły dla nich źródło rozrywki. W czasach „oświecenia” popularne stały się tzw. menażerie, zakładane w ogrodach pałacowych, służące eksponowaniu dzikich zwierząt. To one później przekształcały się w ogrody zoologiczne, przypominające współczesne zoo. Obecnie postrzeganie ogrodów zoologicznych wyłącznie jako miejsc rozrywki jest jednak mocno przestarzałe. Wizja współczesnego zoo jest odzwierciedleniem jego rzeczywistej roli w działaniach podejmowanych przede wszystkim na rzecz ochrony dzikich gatunków zwierząt, a także prowadzenia badań naukowych i szerokiej edukacji społeczeństwa w zakresie ochrony dzikich gatunków. Ogrody zoologiczne XXI wieku współpracują w ramach różnych międzynarodowych stowarzyszeń, których nadrzędnym celem jest ochrona i zwiększanie populacji zwierząt szczególnie zagrożonych wyginięciem. Planowana lekcja zostanie podzielona na dwie części. Pierwsza będzie miała charakter wykładowo-dyskusyjny. Omówimy historię powstawania ogrodów zoologicznych od czasów starożytnych aż do współczesności, następnie przyjrzymy się funkcjom oraz rzeczywistej roli zoo w dzisiejszym świecie. Druga część lekcji przyjmie formę projektową, podczas której poznamy metodę WebQuestu. Analizując w zespołach materiały tekstowe, graficzne i audiowizualne, spróbujemy wcielić się w postać opiekuna-badacza dzikich zwierząt. Zastanowimy się nad sensem istnienia ogrodów zoologicznych w XXI wieku i działaniami wspierającymi ochronę ginących gatunków, za które wy, jako uczniowie, możecie być odpowiedzialni. Wyniki pracy zostaną zaprezentowane w formie plakatów.

Psychozy, to zbiór symptomów pojawiąjących się w chorobach takich jak schizofrenia czy różne formy demencji (na przykład choroba Alzheimera). Mało znanym symptomem chorób, w których występują psychozy, są zaburzenia węchu. Częstotliwości HFO (130-180 Hz) występujące w naszym mózgu, są silnie powiązane z występowaniem psychoz, zarówno u osób cierpiących na poprzednio wspomniane choroby, jak i u osób, korzystających z substancji psychoaktywnych. Częstotliwości te są najsilniejsze w opuszce węchowej. Badania przeprowadzone przez nasze laboratorium sugerują, że głównym źródłem napędzania tych częstotliwości jest nabłonek nosa. Podczas tego wykładu dowiemy się trochę o tym czym jest elektrofizjologia (częstotliwości wynikające z aktywności elektrycznej w naszym mózgu) oraz czym są psychozy. A także, dowiemy się jak, dzięki HFO mogą być one połączone z nabłonkiem nosa.

Celem wykładu będzie zrozumienie fundamentalnych zasad, które rządzą filtracją aerozoli oraz poznanie kluczowych aspektów projektowania filtrów, które zapewniają wysoką skuteczność i wydajność w różnych zastosowaniach. Uczestnicy dowiedzą się jak budowa filtra, tj. średnica włókna, porowatość, grubość, wpływają na ich zachowanie podczas procesu filtracji oraz jak zmieniają się w czasie kluczowe parametry, takie jak sprawność filtracji i spadek ciśnienia.

Na początku zostaną przedstawione podstawowe mechanizmy filtracji aerozoli, takie jak dyfuzja, przechwytywanie bezwładnościowe, osadzanie elektrostatyczne oraz inne zjawiska fizyczne. Zrozumienie tych mechanizmów jest kluczowe, ponieważ różne typy cząstek mogą być efektywnie usuwane przez różne procesy, a morfologia włókien odgrywa tu znaczącą rolę.

Analizując projektowanie filtrów pod kątem różnych rodzajów zanieczyszczeń, skupimy się na filtracji cząstek abiotycznych, takich jak kurz i pyłki, oraz biotycznych, w tym bakterii i wirusów. Omówimy specyficzne wymagania dla filtrów stosowanych do usuwania tych zanieczyszczeń oraz jak dostosować morfologię materiału filtracyjnego do danego rodzaju zanieczyszczeń.

Przedstawimy również nowoczesne technologie i innowacje w dziedzinie projektowania filtrów. Zobaczymy, jak zaawansowane materiały, takie jak włókniny z nanowłóknami, z różnymi powłokami, np. antybakteryjnymi, różnymi cząstkami, wpływają na pracę filtrów.

Wykład ten dostarczy uczestnikom wiedzy na temat projektowania skutecznych, wydajnych i długo pracujących filtrów włókninowych, które będą w stanie sprostać wyzwaniom związanym z usuwaniem różnego rodzaju zanieczyszczeń z powietrza.

Azotan(III) i azotan(V) sodu to substancje dodatkowe powszechnie stosowane w przetwórstwie mięsa. Zgodnie z nomenklaturą zaliczane są do grupy substancji konserwujących. Jednak ich właściwości nie ograniczają się jedynie do działania utrwalającego. Szczególnie istotnym celem ich stosowania w procesie peklowania mięsa jest wytworzenie stabilnej po obróbce termicznej barwy oraz aromatu i smaku typowego dla mięsa peklowanego. Należy jednak pamiętać, iż obecność azotanów (III) i (V) oraz ich pochodnych może być szkodliwa dla zdrowia człowieka.

Gdy stoisz na brzegu, Morze Bałtyckie może wydawać się spokojne i niezamieszkane. W rzeczywistości jest jednak miejscem tętniącym życiem. Ssaki morskie są grupą zwierząt przystosowanych do życia w morzach. To doskonali nurkowie i pływacy. Jakie ssaki mieszkają w Bałtyku? Czy w Bałtyku mieszkają delfiny? Na lekcji opowiem o mieszkańcach Bałtyku. Dowiecie się, jak zachować się, kiedy spotkamy na plaży fokę; jak rozpoznać, czy foka wymaga interwencji. Opowiem, jak działa ośrodek rehabilitacji fok na Helu i co się dzieje, kiedy co roku wypełnia się pacjentami. Będziemy towarzyszyć foczym pacjentom, którzy po rehabilitacji wracają do swojego domu, którym jest morze. Przybliżę, w jaki sposób naukowcy śledzą wędrówki fok. Opowiem też z jakimi zagrożeniami zmagają się mieszkańcy Bałtyku i co każdy z nas może zrobić, żeby ochronić ich dom.

Zjawisko fałszywych przyjaciół tłumacza jest znane chyba każdej osobie uczącej się języka obcego. Słowa, które brzmią lub wyglądają podobnie albo identycznie w języku ojczystym i języku uczonym mogą doprowadzić do nieporozumień lub nawet nieprzyjemności. Dlatego też trzeba mieć ich świadomość. Z uwagi na różnicę w systemie zapisu między językiem polskim i rosyjskim (alfabet łaciński i cyrylica) w przypadku tych języków możemy mówić jedynie o słowach o podobnym lub identycznym brzmieniu, czyli homonimach. Przykładowo, w języku rosyjskim słowo „zapominać” ma tak naprawdę zupełnie przeciwne znaczenie niż w języku polskim, ponieważ odnosi się do zapamiętywania. Po spotkaniu uczestnicy nie będą się już bać rosyjskiej „zażygałki”, dowiedzą się, że rosyjska „dynia” na pewno nie przyda się na Halloween, a „but” po rosyjsku nie jest częścią garderoby.

Podczas lekcji wyjaśnione zostanie czym jest, a czym nie jest usługa. Opisane zostanie to, dlaczego tak trudno odróżnić usługę od dobra. Uczestnicy lekcji dowiedzą się jak dokonuje się oceny jakości usługi. Jednym z tematów będzie przedstawienie zasad funkcjonowania rynku usług oraz różnych modeli konkurencji, jakie występują między usługodawcami. Opisane zostaną zmiany w zachowaniu konsumenta usług i ich wpływ na strategię działalności firm usługowych. Wyjaśnione zostanie czym jest przewaga strategiczna podmiotu działającego na globalnym rynku usług i jak jest ona budowana. Wśród poruszonych na lekcji zagadnień znajdzie się temat marketingu usług. Opisana zostanie ponadto specyfika ekspansji zagranicznej na jednolitym rynku wewnętrznym usług UE. Omówione zostaną cechy współczesnych modeli międzynarodowego biznesu przedsiębiorstw usługowych. Uczestnicy lekcji dowiedzą się, w jakim kierunku ewoluuje rynek usług, jaka może być przyszłość sektora w najbliższych latach i z jakimi wyzwaniami poradzić sobie będą musieli usługodawcy. Lekcja ma mieć charakter interaktywny, uczestnicy będą zachęcani do zadania pytań, przedstawiania opinii i krytycznych komentarzy.

Zajęcia są dedykowane uczniom, którzy chcą zdobyć niezbędne umiejętności w zarządzaniu swoimi finansami. Podczas tej lekcji uczestnicy będą odkrywać tajniki budowania stabilnej podstawy finansowej, planowania budżetu i oszczędzania.

Dlaczego pies je trawę? Dowiedz się, jak rośliny i substancje naturalne mogą wpływać na zdrowie i zachowanie zwierząt. Do zobaczenia na wykładzie o zoofarmakognozji!

Jednym z przełomowych momentów w rozwoju świata nauki było odkrycie pluripotencjalnych komórek macierzystych. Stało się to faktem w 1981 roku, kiedy to Martin Evans i Matthew Kaufman oraz niezależnie od nich Gail Martin wyizolowali z węzła zarodkowego blastocysty pierwsze mysie zarodkowe komórki macierzyste. Fakt, że komórki te mogły różnicować we wszystkie znane typy tkanek wzbudził wielkie nadzieje na wykorzystanie ich w medycynie regeneracyjnej. Nadziejom tym towarzyszyły jednak wątpliwości natury etycznej, gdyż otrzymanie zarodkowych komórek macierzystych wiązało się ze zniszczeniem zarodka. Kolejne lata przyniosły nowe odkrycia, w tym w 2006 roku pierwsze indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste które uzyskano z w pełni zróżnicowanych komórek - fibroblastów. W trakcie wykładu skupimy się na historii odkrycia komórek macierzystych, ich charakterystyce, możliwościach jakie dają, ale również zagrożeniach, które należy rozwiązać zanim zostaną rutynowo stosowane w klinikach.