wykład

Palenie wyrobów tytoniowych jest jedną z głównych przyczyn nowotworów. Przyczynia się ono nie tylko do powstawania nowotworów płuc w Polsce jest to drugi pod względem zachorowalności rodzaj nowotworów u obojga płci, ale również krtani, ślinianek, gardła, jamy ustnej i wielu innych. Substancje chemiczne zawarte w papierosach i e-papierosach, takie jak substancje smoliste, benzen, metale ciężkie czy formaldehyd, wnikają do organizmu i zaczynają swoją destrukcyjną działalność na poziomie komórkowym i molekularnym.

Poznasz na tym wykładzie tajniki naprawy mutacji powstałych poprzez substancje kancerogenne zawarte w dymie papierosów oraz dymie wydzielanym przez e-papierosy jak i podgrzewacze. Będzie to związane z systemem naprawy DNA zwanym NER (Nucleotide Excision Repair), który jest wszechstronnym systemem naprawy DNA u człowieka. Jest to główny szlak usuwania uszkodzeń DNA spowodowanych substancjami zawartymi w wyrobach tytoniowych oraz odznacza swoją rolę w usuwaniu uszkodzeń oksydacyjnych.

Tak więc serdecznie zapraszamy na wykład byście mogli się zastanowić czy warto palić? Po wykładzie mamy nadzieję, że dojdziecie do wewnętrznego konsensusu po analizie wszystkich za i przeciw aby wasz organizm nie musiał stosować mechanizmów naprawy poruszonych w tematyce naszego spotkania!

Jak „czytać” karykatury i memy?
Czym jest karykatura polityczna?
Kto wymyślił memy?
Jaka jest różnica między memem a karykaturą?
Jakie są ich główne rodzaje i cechy?
Jak działa humor polityczny i jaka jest jego rola w czasach wojny?
Wspólnie poszukamy odpowiedzi na te i inne pytania oraz nauczymy się „dekodować” memy i karykatury. 

Lekcja będzie miała charakter warsztatowy. Dzieci, po krótkim wstępie do metod wizyjnych wykorzystywanych w badaniach materiałów inżynierskich, będą uczestniczyły w warsztatach dotyczących wykorzystania kamer laboratoryjnych do przeprowadzania eksperymentów. Podczas interaktywnego pokazu dzieci dowiedzą się jakie zjawiska można analizować za pomocą sprzętów wizyjnych i na jakie pytania można odpowiadać dzięki wykorzystaniu takich urządzeń. W ramach lekcji zostaną przeprowadzone interaktywne eksperymenty z użyciem kamer termowizyjnych oraz kamer do rejestracji zjawisk ultra krótkich.

Uczniowie dowiedzą się jakie normy prawa administracyjnego realizują w przeciętny dzień swojej aktywności życiowej, a także poznają instytucje prawa administracyjnego, w których funkcjonowaniu – świadomie lub nie – na co dzień uczestniczą.

Zajęcia rozpoczniemy od wyjaśnienia, dlaczego jedną z kluczowych kwestii w dzisiejszych czasach jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego. Pokrótce zostaną omówione sposoby pozyskiwania energii. Szczegółowo zajmiemy się tematem opanowania kontrolowanej syntezy (fuzji) jądrowej, która może być w przyszłości źródłem energii bezpiecznej dla ludności i środowiska. W wyniku reakcji syntezy jądrowej lekkich pierwiastków, takich jak izotopy wodoru (deuter i tryt), zachodzącej w plazmie wydzielana jest energia, która może być wykorzystana praktycznie. Reakcje fuzji mogą zachodzić jedynie w określonych warunkach, podobnych do tych, które występują we wnętrzach Słońca i gwiazd. Uczniowie podczas lekcji dowiedzą się, na czym polega reakcja syntezy termojądrowej oraz jakie warunki muszą zostać spełnione, aby w kontrolowany sposób można było ją realizować w warunkach laboratoryjnych. 

W drugiej części zajęć zaprezentowany zostanie spektrometr optyczny wraz z wytłumaczeniem zasady jego działania oraz zastosowania w badaniach nad plazmą termojądrową. Celem pokazu będzie przybliżenie charakterystyki aparatury pomiarowej stosowanej w laboratoriach zajmujących się badaniem widm promieniowania elektromagnetycznego plazmy, a także lepsze zrozumienie natury światła widzialnego. Niniejsza część będzie miała charakter interaktywny stanowiący dyskusję pomiędzy prowadzącym a uczniami.  

Następnie uczniowie zwiedzą Laboratorium Laserowej Spektroskopii Wzbudzeniowej. 

Jak wzmocnić kompozyt?

W ogólnym sensie, cały świat jest zbudowany jest z kompozytów o wielu skalach.

Jądra atomowe zbudowane są z nukleonów, które też składają się z kwarków. Atomy, zbudowane z nukleonów i elektronów, tworzą cząsteczki budujące aminokwasy. Z aminokwasów zbudowane są białka tworzące ciała istot żywych - również nas samych. Organizmy żywe składają się z tkanek, które zbudowane są z komórek. Narządy ciała - zbudowane z różnych tkanek - łączą się w układy narządów, jak oddechowy czy trawienny. Z kolei do znakomitych naturalnych tworzyw kompozytowych należą kości i drewno.

W świecie techniki tworzone są różne kompozyty. Obwody elektryczne drukowane są na nieprzewodzącej matrycy, a przewody elektryczne pokrywane są materiałem izolacyjnym. Konstruktorzy łączą za sobą różne materiały w taki sposób, aby wspólnie posiadały pożądane właściwości i były coraz bardziej funkcjonalne. Znakomitym technicznym kompozytem jest beton. Wynaleziony w czasach starożytnych i oferujący niezwykłe możliwości budowlane, jest wciąż nie do zastąpienia. Dziś jednak musi być wzmacniany…

Ponad jedna trzecia potencjalnych dawców nerek, którzy chcą oddać nerkę członkowi rodziny lub przyjacielowi, nie może tego zrobić z powodu niezgodności grupy krwi lub przeciwciał. Jeszcze gorzej sprawa wygląda z prezentami - ponad połowa jest nietrafiona. W mojej prezentacji opowiem o mechanizmie, który pozwala powymieniać się nerkami lub prezentami aby nikt nie stracił, a ktoś zyskał. Opowiem też o tym jak takie wymiany wykonuje się na świecie.

Cykl dwóch spotkań – wykładów z prezentacjami multimedialnymi – daje odpowiedź na pytania: gdzie, kto i jak uczył się w dawnych czasach języka polskiego jako obcego? Określenie „dawne czasy” oznacza wieki XVI-XVIII, kiedy uczniami byli głównie Niemcy, oraz wiek XIX, gdy polszczyznę przyswajała ludność wschodniosłowiańska. Uwaga zostanie poświęcona lektorom, metodom i materiałom dydaktycznym oraz motywacji uczenia się.

Na pierwszym spotkaniu zostaną przedstawione ośrodki edukacyjne w Berlinie oraz w miastach z ludnością niemiecką, które obecnie znajdują się w granicach Polski (Wrocław, Gdańsk, Toruń, Elbląg).

Drugie spotkanie jest poświęcone ośrodkom kulturalnym na ziemiach rosyjskich (Moskwa, Petersburg) i ukraińskich (Charków).   

Spotkania staną się pretekstem do porównania języka polskiego z językami naszych sąsiadów oraz porównania dawnych i współczesnych lekcji języka obcego, w tym odpowiedzi na szereg dodatkowych pytań i przywołania licznych ciekawostek:

- dlaczego warto było uczyć się języka polskiego?

- dla kogo i dlaczego język polski jest łatwiejszy, a dla kogo trudniejszy?

- co to jest interferencja językowa?

- co jest germanizmem w języku polskim i co jest polonizmem w języku niemieckim?

- co jest rusycyzmem w języku polskim i co jest polonizmem w języku rosyjskim?

- kto był autorem pierwszego słownika języka polskiego?

- jak wyglądały dawne podręczniki języka polskiego?

- czy uczniowie byli tłumaczami?

Tkanka tłuszczowa jest ważnym organem, nie tylko uczestniczy w magazynowaniu energii, ale również pełni funkcję organu endokrynnego wydzielającego wiele substancji bioaktywnych, zwanych adipokinami. Najnowsze badania wskazują, że zaburzenia w wytwarzaniu tych czynników powodują liczne nieprawidłowości metaboliczne oraz modulują odpowiedź immunologiczną. Wydzielanie adipokin zależy także od umiejscowienia tkanki tłuszczowej. Adipokiny wpływają na funkcję sąsiadujących tkanek i organów, np. serca, nerek, szpiku kostnego, płuc oraz naczyń krwionośnych. Większość adipokin działa prozapalnie, ponieważ ich ilość jest zwiększona u osób otyłych, stanowią istotny czynnik promujący rozwój chorób metabolicznych. Poza czynnikami biochemicznymi zwrócimy uwagę na zrównoważenie wydatków energetycznych i ilości spożywanego pokarmu. Jeśli ilość przyjętej energii równa się ilości zużytej, masa ciała pozostaje stała. Dodatkowo energię pochłania także aktywność fizyczna oraz wysiłek związany z nauką. Pamiętać należy również o wodzie, gdyż jest niezwykle ważnym składnikiem naszego organizmu; 65–70% masy ciała dorosłego człowieka stanowi właśnie woda. Jej funkcja jest nieoceniona. Pomaga usunąć z organizmu szkodliwe produkty przemiany materii, przyczynia się do utrzymania stałej temperatury ciała. Ponadto transportuje składniki odżywcze do komórek naszego ciała oraz wspomaga proces wchłaniania substancji odżywczych.

Zajęcia mają na celu uświadomienie, jakie najczęściej techniki wywierania wpływu są wykorzystywane w celu wpływania na nasze codzienne decyzje zakupowe. Podczas tych zajęć uczniowie poprzez przykłady z życia codziennego będą uczyć się rozpoznawać się manipulacje. W trudnym i konkurencyjnym środowisku handlowym, umiejętność ich identyfikacji jest niezwykle ważna dla konsumentów.

Będę mówić o dowodach kombinatorycznego twierdzenia o istnieniu turniejów spełniających pewien warunek. Dwa z tych dowodów są proste a jeden jest trudny, bo oparty na bardzo zaawansowanych metodach. Dwa z tych dowodów pokazują istnienie stosunkowo małych turniejów spełniających żądany warunek, a jeden z nich wymaga turniejów dużo większych. Dwa z tych dowodów pokazują konkretne konstrukcje a jeden jest niekonstruktywny i dowodzi istnienia bez wskazania konkretnego przykładu. Tematem wykładu będzie to, jak te cechy współgrają ze sobą.

Życie to podejmowanie wyborów, które tworzą realne konsekwencje dla tego kim będziemy i co osiągniemy. Wybory – różnego rodzaju i różnej wagi – podejmujemy od dziecka i jesteśmy do nich przyzwyczajeni, traktując je jako coś oczywistego, w czym dobrze się odnajdujemy i co zasadniczo potrafimy robić. Jednak im bardziej rutynowo podchodzimy do podejmowania różnego rodzaju wyborów, w tym mniejszym stopniu zdajemy sobie sprawę z tego co za nimi stoi i co tak faktycznie na nie wpływa. Wydawać by się mogło, że skoro ja podejmuję wybory to są one moimi świadomymi decyzjami. Niestety tak nie jest. Za podejmowanymi wyborami stoi wiele różnych uwarunkowań, które sprawiają, że pomimo tego, że my je podejmujemy, nie do końca są one naszymi, w pełni świadomymi wyborami. Dodatkowo jest również tak, że im bardziej jakiś sposób podejmowania wyborów doprowadził nas do sukcesu, tym bardziej może on się przyczynić do braku takowego w przyszłości. A zatem ważnym jest zastanowienie się nad tym jak podejmować wybory, co na nie wpływa i na co zwracać uwagę, aby mieć większy wpływ na to kim się będzie i co się osiągnie. I tym właśnie zastanowieniom będzie poświęcone spotkanie.

Przez długi czas skuteczność pracy papirologa i epigrafika zależała w dużej mierze od wprawnego oka badacza. Standardem było korzystanie z wykonanych odręcznie rysunków, zdjęć a w przypadku inskrypcji odcisków wyrytego tekstu. Niosło to za sobą ryzyko, że czy to ze względu na stan zachowania nośnika czy zatarcie samego tekstu nie wszystko uda się odczytać. Przełom przyniosło dopiero wprowadzane stopniowo użycie nowych technologii. W wystąpieniu skupimy się na wybranych przykładach takiego podejścia, jak poddanie Kodeksu Efrema (V w.), zawierającego tekst greckiego przekładu Starego Testamentu i tekst Nowego Testamentu i będącego palimpsestem (tekstem wtórnie nadpisanym) fotografii w ultrafiolecie, nietypowej metodzie rozwinięcia tzw. Miedzianego Zwoju z Qumran, czy głośnemu ostatnio odczytaniu i identyfikacji zwęglonego zwoju z Herkulanum przy użyciu tomografii komputerowej i przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji.

1. Prezentacja najważniejszych kwestii, znajomość których jest niezbędna, by trafnie odpowiedzieć na pytanie zadane w tytule lekcji, czyli istoty zmiany wartości pieniądza w czasie i wiążących się z tym kwestii: wartości przyszłej i wartości bieżącej, płatności pojedynczych i rent, powstających na początku poszczególnych okresów i na ich koniec; kwestie te będą ilustrowane wzorami i prostymi rozwiązanymi przykładami liczbowymi.
2. Przykłady zastosowania zmiany wartości pieniądza w czasie w praktyce: demonstracja w Excelu konstrukcji planów spłaty pożyczki w systemie płatności jednakowych i malejących ze wskazaniem, który z nich jest korzystniejszy dla pożyczkodawców, a który dla pożyczkobiorców.

Wykład o różnych źródłach błędów, postrzeganiu rzeczywistości, iluzjach i błędach poznawczych w kontekście pomiarów geodezyjnych.

W demokracjach przedstawicielskich władze pochodzą z wyboru. Ale to, w jaki sposób obywatele mają wybierać władze trzeba dobrze zaprojektować, starając się uniknąć paradoksów i wad niektórych rozwiązań. Czy udało nam się dobrze zaprojektować reguły wyborców w Polsce? Czy inni wymyślili to lepiej? Posługując się przykładami wyborów odbywających się ostatnio w kraju (parlamentarnych, samorządowych, europejskich), omówimy kluczowe elementy każdego systemu wyborczego: podział na okręgi wyborcze, formułę rozdziału mandatów i charakter głosu oddawanego przez wyborcę. Porozmawiamy m.in. o regule D'Hondta, turystyce wyborczej, naturalnym progu wyborczym i o tym, czy głosujemy bardziej "na opcję" czy bardziej "na osobę".

Wszyscy jesteśmy pokryci mikroorganizmami, mamy też ich pełno w środku. Ich obecność jest bardzo ważna, bo bez nich byśmy nie istnieli. Zabieramy was na wycieczkę do fascynującego świata drobnoustrojów, podczas której poznamy bakterie, wirusy i grzyby – te przyjazne i te groźne. Nauczymy się doceniać naszych sprzymierzeńców i czuć respekt przed „wrogami”. Wszyscy wiemy o ich istnieniu, ale nie możemy zobaczyć ich gołym okiem, dlatego podczas naszego spotkania obejrzymy niektóre z nich pod mikroskopem.

Inżynieria powierzchni to ważna część inżynierii materiałowej, zajmująca się modyfikacją i doskonaleniem właściwości powierzchni materiałów w celu poprawy ich funkcjonalności i trwałości. Procesy technologiczne modyfikujące właściwości powierzchniowe wyrobów, zajmują w nowoczesnym przemyśle ważne miejsce, pozwalając dopasować produkt do wymagań jego użytkowników. Umożliwiają znaczne zaoszczędzenie czasu, energii i kosztów w procesie produkcji oraz wydłużają żywotność gotowych elementów.

Dlaczego barierki na ulicach są ocynkowane metodą ogniową i jak nazywał się Polak, który wymyślił ten proces? Z jakiego powodu tytanowe implanty kostne są utleniane, a tytanowe zastawki serca azotowane? Jakie procesy zachodzą, kiedy malujemy ścianę w pokoju, a jak barwione są aluminiowe nóżki mebli do pokoi dziecięcych? Czym jest emalia na garnkach i dlaczego nieprzywierająca powłoka teflonowa jednak trzyma się patelni? Na te i inne pytania będzie można uzyskać odpowiedź w trakcie lekcji wprowadzającej w fascynujący świat inżynierii powierzchni.

Lekcja prowadzona będzie w postaci wykładu, wzbogaconego o możliwość obejrzenia eksponatów, ilustrujących omawiane zjawiska.
 
 

Wykład będzie obejmować zapoznanie z definicją inteligentnych materiałów. Poruszone zostaną tematy odpowiedzialności inżynierów i konsumentów za środowisko naturalne w kontekście materiałów polimerowych. Zaprezentujemy dwie powszechnie stosowane metody formowania jakimi są metoda druku 3D oraz elektroprzędzenia.

Podczas prezentacji, Uczestnicy będą mogli obejrzeć przebieg formowania materiałów tymi procesami formowanymi z inteligentnych polimerów w formie elektroprzedzionych włókien, drukowanych kontrastów oraz hydrożeli. Jako przykłady wykorzystania tych technologii, opowiemy o pracach nad innowacyjnym implantem prowadzonych w ramach projektu Bioligamed NCBiR.

Innowacje przywodzą na myśl cyfrowe apki i gadżety od firm technologicznych. Czasem ułatwiają nam codzienne życie, a czasem uzależniają. Ale co jeśli jest inny sposób myślenia o innowacjach? Gdzie szukać innowacji, które zmieniają nasze życie na lepsze? Poszukaj razem z Janem Oleszczuk-Zygmuntowskim.

Niestabilna sytuacja polityczna w wielu zakątkach świata jak i rosnące dysproporcje w poziomie rozwoju ekonomicznego, w połączeniu z ułatwionymi możliwościami podróżowania, przyczyniają się do wzrostu skali procesów migracji. Miasta, szczególnie te największe ze względu na oferowane możliwości na rynku pracy, są tradycyjnym miejscem docelowym dla migrantów. Obecność migrantów w miastach to z jednej strony szansa dla na lepszy rozwój, z drugiej wyzwania związane z ich integracją i zapobieganiem potencjalnym niepokojom społecznym.

Zjawisko migracji, choć obecne od zawsze, nigdy nie odbywało się w tak szerokiej skali i nie budziło tak wiele kontrowersji jak współcześnie. Migracje mają wiele zróżnicowanych oblicz: mogą mieć charakter przymusowy (gdy migranci uciekają przed wojną lub prześladowaniami politycznymi) lub ekonomiczny – gdy migranci zmieniają miejsce zamieszkania w poszukiwaniu lepszych zarobków i warunków życia. Migrują zarówno kadry wysokokwalifikowane (wtedy mowa o klasie metropolitalnej lub ekspatach) jak i osoby o niższych kwalifikacjach. Społeczność migrantów jest więc bardzo zróżnicowana pod względem kulturowym i zawodowym, a tym samym ma różne potrzeby i w inny sposób może też oddziaływać na społeczność przyjmującą.

Społeczeństwa w krajach członkowskich UE starzeją się, napływ migrantów może spowolnić ten proces oraz powstrzymać jego negatywne konsekwencje, np. zapełnić powstające niedobory na rynku pracy. Jednak czy migranci zintegrują się ze społecznością przyjmującą, czy będą razem z nią budować dobrobyt zależy nie tylko od nich samych i od podejścia społeczności przyjmującej, ale też od polityki integracyjnej prowadzonej przez władze centralne i lokalne (czyli działań mających pomóc się „odnaleźć”). Analizowany w ten sposób proces migracji jest więc szansą na powstrzymanie niekorzystnych procesów demograficznych, a zarazem wyzwaniem.

Proponowane spotkanie będzie miało formę wykładu przeplatanego dyskusją z uczestnikami. Dyskusji na temat własnych doświadczeń i obserwacji sprzyja fakt, że polskie miasta są zamieszkiwane przez coraz większe grupy migrantów różnej narodowości, a sama Polska zmieniła swój status z kraju emigracyjnego na emigracyjno-imigracyjny (co oznacza, że wielu Polaków wyjeżdża za granicę, ale równocześnie do Polski przyjeżdża coraz więcej migrantów z innych krajów).

Powieść Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy Miguela Cervantesa to utwór, którego bohaterem jest książka, zarówno jako środek przekazywania myśli, jak i materialny nośnik. Ten pierwszy związany jest z zawartością intelektualną książki i wpływem, jaki wywiera na  innych – ludzkich – bohaterów, drugi zaś z produkcją, kolekcjonowaniem, prestiżem, który daje jej posiadanie oraz zyskiem, który może przynieść, a więc z książką jako przedmiotem. Oba te wątki są obecne w dziele Cervantesa, o czym najlepiej świadczy sama historia w niej opowiedziana. Opisane w pierwszej części dzieła szaleństwo Don Kichota zostało wywołane czytaniem przez niego  powieści rycerskich. W drugiej części zaś, sama pierwsza część książki, już wydrukowana i rozchwytywana przez czytelników, konkuruje z apokryficznym utworem opowiadającym nowe przygody błędnego rycerza, co staje się motorem fabuły. W obu częściach akcja krąży wokół książki i książek. Zostaje m. in. znaleziony manuskrypt, w którym po raz pierwszy spisano przygody Don Kichota, a czytelnik otrzymuje szczegółowy opis  jego wyglądu oraz zawartych w nim ilustracji; biblioteka „przemyślnego szlachcica” zostaje przeszukana, książki na nią się składające szczegółowo omówione, ocenione i w większej części skazane na stos; biesiadnicy w karczmie są zabawiani  opowieściami z książek w niej się w tym celu znajdujących; narrator przedstawia drobiazgowo cały proces publikacji; dochodzi wreszcie do konfrontacji pomiędzy różnymi książkami. Rzec więc można, że bez książek nie byłoby Przemyślnego szlachcica Don Kichote z Manczy – powieści, w której ten artefakt jest omawiany wszechstronnie.

Przegląd najwybitniejszych projektów mebli z okresu lat 50. - 60. XX wieku i przyczyn ich funkcjonowania we współczesnej kulturze masowej.

Procesowi starzenia towarzyszą niekorzystne zmiany w układzie hormonalnym. Zmiany w ilości oraz nieprawidłowości dotyczące rytmu wydzielania dotyczą wszystkich hormonów produkowanych przez organizm człowieka. Spadek produkcji melatoniny obserwuje się już w 2-3 dekadzie życia, a w 8 dekadzie jej produkcja może być o 80-0% niższa niż w młodym wieku. Konsekwencjami tych zmian są zaburzenia rytmów dobowych, w tym rytmu i jakości snu, upośledzenie funkcji układu odpornościowego oraz, prawdopodobnie, wzrost ryzyka chorób neurodegeneracyjnych. Mimo że nie ma zalecenia stosowania melatoniny jako leku antystarzeniowego, można ją stosować u osób z poważnymi zaburzeniami snu. Starzeniu towarzyszy również nasilony spadek syntezy hormonu wzrostu, co ma bardzo poważne konsekwencje; między innymi zmniejsza się masa mięśni i kości, zwiększa zaś ilość tkanki tłuszczowej, zwłaszcza w obrębie jamy brzusznej. Mimo tego na razie nie zaleca się stosowania hormonu wzrostu jako leku antystarzeniowego, ponieważ jego suplementacja ma skutki uboczne i być może, wskutek przewlekłego stosowania może zwiększać ryzyko zgonu. W toku starzenia obserwujemy również istotne niedobory witaminy D spowodowane jej za małą podażą i niewystarczającą produkcją w skórze, czemu towarzyszą niedobory wapnia i wskutek tego – podwyższenie produkcji parathormonu, który uwalnia wapń z kości. Nadmierna aktywność parathormonu sprzyja więc osteoporozie, czemu zapobiegać może zalecana dla osób starszych suplementacja witaminy D i wapnia. Starzeniu towarzyszy również spadek produkcji hormonów płciowych – estrogenów (kobiety) i testosteronu (mężczyźni). U kobiet jest on dość szybki i osiąga moment kulminacyjny podczas menopauzy, podczas gdy u mężczyzn jest on stopniowy i rozpoczyna się już w 3 dekadzie życia. Obecnie uważa się, że u osób ze wskazaniami (tzn. negatywnymi objawami spowodowanymi niedoborem tych hormonów) lub/i osób chcących zachować jakość życia i zapobiegać długoterminowym skutkom niedoboru hormonów (dotyczy zwłaszcza niedoboru estrogenów u kobiet), ale bez przeciwskazań (!) można stosować menopauzalną terapię zastępczą (kobiety) lub terapię uzupełniającą (mężczyźni). Starzenie wiąże się również ze wzrostem częstości występowania chorób tarczycy i cukrzycy typu 2.