wykład

Typ Tytuł Opis Dziedzinasortuj malejąco Termin
Spotkanie festiwalowe Dotykając niedotykalnego. Zwoje malarskie w tradycjach buddyjskich Tybetu i Mongolii

Zwoje malarskie w sztuce buddyjskiej Tybetu i Mongolii zajmują szczególne miejsce. Przekazują to, co może wyrazić także rzeźba lub architektura, w tym przewodnią ideę buddyzmu dążenia do stanu oświecenia (oświecenie oznacza wydostanie się ze świata, który zasadza się na postrzeganiu za pomocą naszych zmysłów, w tym zmysłu dotyku). Oferują jednak znacznie więcej niż inne środki wyrazu artystycznego, głównie dzięki niemal nieograniczonym możliwościom narracyjnym. 

Buddyści doszli do perfekcji opowiadania - z pomocą zmysłów - o tym, co zmysłom umyka. Zapraszam zatem do opowieści o zapierających dech w piersiach arcydziełach sztuki tybetańskiej i mongolskiej, ale i do opowieści o narracjach, które są ich przedmiotem. Dotkniemy wspólnie niedotykalnego!

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 14:00
Spotkanie festiwalowe Jak trzymać się planu, kiedy już nam się nie chce. Filozofowie o irracjonalności i pokusie

Wyobraźmy sobie, że któregoś wieczora planuję by nazajutrz wstać wcześnie i zacząć dzień od biegania w parku. Jednak, gdy rano zadzwonił budzik, wyłączyłem go tylko. Wolałem pospać jeszcze godzinkę i szybko pogodziłem się z tym, że na bieganie przed pracą nie starczy już czasu. Uległem pokusie i wylegiwałem się w najlepsze, ale czy postąpiłem nieracjonalnie? W jakim sensie trwanie przy pierwotnej decyzji miałoby być w tej sytuacji właściwsze? Na wykładzie podejmę problemy pokusy oraz irracjonalność ludzkich działań.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-28 13:00
Spotkanie festiwalowe Reprezentacje różnic klasowych w kulturze współczesnej

Po 1989 roku gniew klasowy diagnozowany był w Polsce jako resentyment - uczucie “niesłuszne”, kompromitujące i moralnie naganne, któremu rzekomo folgowano w okresie PRL-u. Podobnie jak samo istnienie klas społecznych, został on tym samym symbolicznie relegowany do przeszłości, a ten, który objawiał się na bieżąco, prezentowano jako skandal: coś nieuzasadnionego i wyrażanego nieparlamentarnym językiem. Tymczasem niektóre współczesne przedstawienia klasowości proponowane w Europie, obu Amerykach czy Azji kontynuują zgoła inne tradycje krytyki generowanych przez kapitalizm nierówności międzyludzkich i oddolnych na nie reakcji.

Aktualnie także w Polsce obserwujemy powrót do tematu klasowości, jej przejawów i konsekwencji: społecznych, politycznych, zbiorowych i indywidualnych. Zarówno w kulturze popularnej, jak i elitarnej historia klas społecznych, różnice klasowe, awans klasowy, przemoc klasowa i gniew klasowy są znowu opisywane i analizowane.

Podczas wykładu przyjrzymy się “renesansowi różnicy klasowej” w różnych obiegach kultury: literaturze, sztuce, filmie, a także gatunkach tradycyjnie kojarzonych z kulturą popularną takich jak serial czy muzyka rozrywkowa (pop, rap, techno). Chcemy porozmawiać o ikonicznych i niszowych przedstawieniach klas zdominowanych, a także funkcjach ideologicznych i perswazyjnych tych przedstawień.

Wykład jest zaproszeniem do dyskusji o projekcie, który dopiero tworzymy. Nie będziemy podsumowywać badań, lecz zaprezentujemy wstępne rozpoznania i pomysły interpretacyjne odwołując się do konkretnych przykładów. Po wykładzie z chęcią usłyszymy uwagi od słuchaczek i słuchaczy. Mamy nadzieję, że pomogą nam one w ulepszeniu projektu.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-28 13:00
Spotkanie festiwalowe Karykatury polityczne i memy: widzieć, rozumieć, analizować

Jak „czytać” karykatury i memy?
Czym jest karykatura polityczna?
Kto wymyślił memy?
Jaka jest różnica między memem a karykaturą?
Jakie są ich główne rodzaje i cechy?
Jak działa humor polityczny i jaka jest jego rola w czasach wojny?

Wspólnie poszukamy odpowiedzi na te i inne pytania oraz nauczymy się „dekodować” memy i karykatury. 

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-28 11:30
Spotkanie festiwalowe Retoryczny niezbędnik. Na co nam retoryka w życiu codziennym

Jak mówić, aby być przekonującym?

Czy sposób mówienia może podnosić atrakcyjność towarzyską?

Jak wypracować autorytet u własnego szefa?

 

Choć pytania te mogą wydawać się clickbaitowe, towarzyszą wielu z nas w codziennych sytuacjach. Poszukujemy narzędzi potrzebnych do tego, by sprawniej się komunikować, łatwiej osiągać porozumienie, uzasadniać swoje racje lub po prostu – aby być bardziej atrakcyjnymi w rozmowie. Dobra wiadomość jest taka, że zestaw wspomnianych narzędzi faktycznie istnieje lub raczej: jest rozwijany, a potencjał do ich stosowania mamy wszyscy, który komunikujemy się w codziennych sytuacjach. Ta gorsza wiadomość to fakt, że nie ma doń podręcznika, który moglibyśmy wykuć napamięć, aby szybko i sprawnie osiągnąć biegłość w wymienionych dziedzinach.

Retorykę kojarzymy zazwyczaj niezbyt pozytywnie, z "brudnymi" sztuczkamijęzykowymi i manipulacją komunikacyjną. Tymczasem – jeśli przyjrzeć się lepiej – ta starożytna dyscyplina nauki opisuje niezwykle szeroki wachlarz kompetencji w zakresie społecznego funkcjonowania. W trakcie wykładu poznamy praktyczne przykłady ich zastosowania w sferze publicznej – i sprawdzimy, dlaczego retoryka to prawdziwy niezbędnik w dziedzinie komunikacji.

Na wykład zapraszam wszystkich, którzy czują, że wiedzą o retoryce zbyt mało, iprzeczuwają, że może to być cenny nabytek. Zapraszam też tych, którzy już pracują nad swoimi komunikacyjnymi kompetencjami, bo wiedzą, że są one istotne – spróbujemy poszerzyć horyzonty i zidentyfikować to, co trudno nazywalne.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 12:00
Spotkanie festiwalowe The Significance of Contemporary Tattoos: Identity, Fashion, and Body Aesthetics

Tattoos, with a history that spans back to the Prehistory of humanity, continue to hold significant cultural meanings in our contemporary society, making them a relevant and engaging topic of study. Tattoos today, therefore, involve combining both elements of traditional non-Western ritual practices and current artistic Western trends. In this presentation, we discuss the popularity of tattoos in urban settings, which has developed into a global tattoo culture. Drawing on an anthropological comparative analysis between tattoo artists in Mexico and Europe, the presentation describes the creative process of tattooing from the artist’s perspective and the growing acceptance of inked bodies in society. It also discusses the meaning of tattoos as fashion and aesthetic identity statements and the performative aspect of getting a tattoo as a meaningful, semi-ritual, intense experience. Finally, the presentation discusses the importance of tattoo conventions and social media as infrastructural platforms in helping share knowledge and build social relations among artists and clients.

 

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 15:30
Spotkanie festiwalowe Co piją Turcy? Kawę turecką czy kawę po turecku?

Tematem będą tradycje żywieniowe w Turcji. Omówione zostaną posiłki (śniadanie, obiad, kolacja) i potrawy (zupy, mięsa, przystawki, słodycze), których spożywanie i przyrządzanie stanowi podstawową wiedzę wyniesioną z domu. 

Oddzielny temat stanowić będą napoje, głównie kawa i herbata, których przygotowanie jest podstawową umiejętnością kobiety tureckiej. Odpowiednie parzenie i serwowanie tych napojów towarzyszy wszystkim istotnym ceremoniom, a także obyczajowości dnia codziennego i stanowi istotny element kultury tureckiej.

Wspomniana również będzie kultura spożywania napojów alkoholowych - lokale, sposób serwowania.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 11:00
Spotkanie festiwalowe O czym śpiewają kozły? Tragedia attycka a filozofia

Tragedia i filozofia, fundamenty europejskiej kultury, rozkwitły w sposób szczególny w tym samym czasie i miejscu – w Atenach piątego stulecia p.n.e. Platon, Sofokles i Eurypides mijali się na tych samych ulicach i uczestniczyli w tych samych zgromadzeniach. Słowo „tragedia” etymologicznie wywodzi się z połączenia starogreckich rzeczowników τράγος (kozioł) i ᾠδή (pieśń). Drugi z tych wyrazów w późniejszym dialekcie attyckim przekształcił się w ἀοιδά, słowo brzmiące podobnie do οἶδα (wiem). Sokrates twierdził jednak, że poeci tragiczni wcale nie wiedzą tego, co mówią, a Platon nawoływał do cenzurowania bądź usuwania z przestrzeni publicznej dramatów Ajschylosa. Tragicy z kolei zdawali się całkowicie ignorować przemyślenia filozofów. Skąd wzięła się ta wzajemna nieufność? Czy tragedia zawiera jakąś wiedzę? Co dostrzegali w tragedii późniejsi filozofowie? Na co zwracają uwagę najnowsi jej interpretatorzy? Czy fenomen tragiczności ma charakter uniwersalny, czy też nastąpiła „śmierć tragedii”? I dlaczego patronem sztuki tragicznej jest kozioł?

Nauki humanistyczne
  • czw., 2024-09-26 17:00
Spotkanie festiwalowe VIII Ogólnopolska Konferencja Archiwistów i Historyków z cyklu „Educare necesse est…”

Ósma konferencja z cyklu „Educare necesse est…”. Tegoroczny temat to: Życie codzienne w dokumencie, historiografii i dydaktyce od średniowiecza do końca XX w.. Ma ona na celu wymianę informacji i doświadczeń na temat możliwości wykorzystania w praktyce szkolnej źródeł archiwalnych pokazujących różne aspekty życia codziennego (mieszkanie, pożywienie, rodzina, praca, szkoła, komunikacja, wolny czas, opieka lekarska, opieka społeczna, religia, bieda, bogactwo, więziennictwo) w okresie od średniowiecza do końca XX w. Przedmiotem obrad chcemy uczynić m.in. zagadnienia jak:

– źródła archiwalne dotyczące życia codziennego — omówienie źródeł i możliwości ich praktycznego wykorzystania na lekcjach, warsztatach, zajęciach pozalekcyjnych;

– edukacyjny potencjał projektów opartych na źródłach poświęconych różnym aspektom życia codziennego — przykłady dobrych praktyk;

– codzienność i jej aspekty w świetle źródeł archiwalnych;

– gra jako metoda dydaktyczna.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2024-09-24 09:30
  • śr., 2024-09-25 09:30
Spotkanie festiwalowe ODWOŁANEChrześcijanie przeciw chrześcijanom.820 lat od splądrowania Konstantynopola przez krzyżowców

Świat Europy Południowej i częściowo Wschodniej w przededniu organizacji IV krucjaty mającej wspomóc państwa łacińskie na Bliskim Wschodzie. Potęgi polityczne: Wenecja, Genua, Piza, Bizancjum, Francja i Królestwo Węgier w skomplikowanych układach politycznych i ekonomicznych. Roszczenia Wenecji, z niezwykle przebiegłym dożą Enrico Dandolo, niekwestionowanej potęgi w północnym, śródziemnomorskim obszarze. Wykorzystanie sporów w łonie Cesarstwa Bizantyjskiego. Zdobycie Zadaru należącego do Królestwa Węgier. Spiski, łamane sojusze, dążenie do gromadzenia bogactw z całkowitym pominięciem zasad Dekalogu.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 14:00
Spotkanie festiwalowe When Your Dog Smiles: The Bright and the Dark Sides of Anthropomorphism

Looking for the familiar and attributing our own, human feelings, traits, and needs to animals is nothing new. But how does it affect them? Does it only lead to harmful misunderstandings? Or maybe it can also help to create interspecies relationships and see the similarities rather than differences? We will look for the answers during our lecture and then, in the workshop part, the participants will be invited to discuss some examples of anthropomorphism and search for puzzling complexities in our everyday interactions with animals.
The event is part of the grant project “Figurations of Interspecies Harmony in Literature, Film and Other Cultural Texts of the English-Speaking Sphere, from the mid-19th to the 21st Centuries” led by prof. ucz. dr hab. Justyna Włodarczyk and funded by the National Science Centre (NCN), Poland.

Nauki humanistyczne
  • czw., 2024-09-26 14:00
Spotkanie festiwalowe Męskość a neoliberalizm: heteroseks w czasach transformacji

Spotkanie zaprezentuje pierwsze ustalenia mojego projektu poświęconego hetero męskiej intymności w Polsce w czasach transformacji. Lata 1987–1999 to czas głębokich zmian społecznych i kulturowych – westernizacji kultury, wprowadzenia liberalnej demokracji i gospodarki rynkowej, destabilizacji struktury klasowej. Neoliberalizm kształtował nowe zasady społeczne, zgodnie z którymi każdy był odpowiedzialny za swój sukces finansowy i wygląd, za swoje życie seksualne i ostatecznie za swoje szczęście. Zmiany te doprowadziły do nowych sposobów rozumienia tego, co to znaczy być dobrą obywatelką lub pracowniczką, dobrym kolegą lub rodzicem. Należało ryzykować i inwestować. Nowym dogmatem stał się interes własny, a cechy takie jak elastyczność, przedsiębiorczość, niezależność i konkurencyjność stały się nowymi cnotami. W czasie naszego spotkania omówimy wpływ tych zmian na rozumienie heteroseksualności. Punktem wyjścia będzie ustalenie, jak w prasie dla mężczyzn hetero omawiano problemy seksualne. Co uważano za problem i jakie rozwiązania postulowano w późnym socjalizmie, a jakie we wczesnym kapitalizmie? Co zmiany w tej materii mówią o męskości i heteronormie? Czym magazyn Pan – „Polski Playboy” – różnił się od amerykańskiego Playboya? W czasie spotkania zastanowimy się także, jak badania prasy sprzed dekad mogą wzbogacić nasze dzisiejsze, późno kapitalistyczne i (post)feministyczne rozumienie heteroseksualności.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 11:00
Spotkanie festiwalowe Fiński bez tajemnic: Od języka do kultury

Język fiński jest zdaniem wielu jednym z najbardziej fascynujących języków na świecie. Naszym celem jest przybliżenie słuchaczom zarówno lingwistycznych jak i kulturowych aspektów Finlandii, które sprawiają, że jest to kraj wyjątkowy. Język fiński należy do grupy języków ugrofińskich. Korzenie języka fińskiego sięgają głęboko w przeszłość, a jego rozwój był kształtowany również przez kontakty z innymi kulturami i językami.
Fiński charakteryzuje się szeregiem unikatowych cech gramatycznych i fonetycznych. Jedną z najbardziej rzucających się w oczy różnic między fińskim a językami indoeuropejskimi jest brak rodzajów gramatycznych oraz szerokie zastosowanie aglutynacji. Aglutynacja polega na dołączaniu do rdzenia wyrazu sufiksów, które określają różne formy gramatyczne takie jak przypadki, liczby czy czasy. Dzięki temu fiński posiada aż piętnaście przypadków, co daje mu niezwykłą precyzję w opisywaniu relacji między poszczególnymi elementami zdania. Fonetyka języka fińskiego również wyróżnia się na tle innych języków. Fiński używa charakterystycznego systemu głosek, obejmującego zarówno krótkie jak i ich długie wersje większości z nich. Oznacza to, że długość głoski może całkowicie zmieniać znaczenie słowa. Nieodłącznym elementem naszego wykładu będą również ciekawostki dotyczące kultury Finlandii. Język i kultura są ze sobą nierozerwalnie związane, a zrozumienie jednego z tych aspektów pomaga lepiej poznać i docenić drugi. Finlandia, kraj tysiąca jezior, to miejsce o bogatej i zróżnicowanej kulturze, na którą składają się zarówno pradawne tradycje jak i nowoczesne wpływy. W codziennym życiu Finów widać zarówno wpływy nowoczesnych technologii jak i głęboki szacunek dla przyrody. Finowie są znani z zamiłowania do spędzania czasu na świeżym powietrzu, niezależnie od pory roku. W okresie zimowym popularne są takie sporty jak narciarstwo biegowe, łyżwiarstwo oraz hokej na lodzie, natomiast latem mieszkańcy chętnie wędrują po lasach, pływają w jeziorach oraz uprawiają różne sporty wodne. Fińskie podejście do życia charakteryzuje się również zamiłowaniem do prostoty i funkcjonalności. Wykład będzie doskonałą okazją do zgłębienia tajemnic języka fińskiego oraz zrozumienia jego unikatowych cech. Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych językoznawstwem oraz kulturą Finlandii!

Nauki humanistyczne
  • pt., 2024-09-27 16:30
Spotkanie festiwalowe Jak nowe technologie pomagają w odcyfrowaniu nieczytelnych dotąd tekstów?

Przez długi czas skuteczność pracy papirologa i epigrafika zależała w dużej mierze od wprawnego oka badacza. Standardem było korzystanie z wykonanych odręcznie rysunków, zdjęć a w przypadku inskrypcji odcisków wyrytego tekstu. Niosło to za sobą ryzyko, że czy to ze względu na stan zachowania nośnika czy zatarcie samego tekstu nie wszystko uda się odczytać. Przełom przyniosło dopiero wprowadzane stopniowo użycie nowych technologii. W wystąpieniu skupimy się na wybranych przykładach takiego podejścia, jak poddanie Kodeksu Efrema (V w.), zawierającego tekst greckiego przekładu Starego Testamentu i tekst Nowego Testamentu i będącego palimpsestem (tekstem wtórnie nadpisanym) fotografii w ultrafiolecie, nietypowej metodzie rozwinięcia tzw. Miedzianego Zwoju z Qumran, czy głośnemu ostatnio odczytaniu i identyfikacji zwęglonego zwoju z Herkulanum przy użyciu tomografii komputerowej i przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2024-09-25 18:00
Spotkanie festiwalowe Od róży pustyni do muzeum. O współczesnej architekturze krajów Zatoki

Wykład zabierze uczestników w fascynującą podróż przez dynamicznie rozwijające się krajobrazy architektoniczne jednych z najbardziej ekscytujących regionów świata. Region
Zatoki Arabskiej (Perskiej), obejmujący takie kraje jak Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar, Arabia Saudyjska, Bahrajn, Kuwejt i Oman, stał się w ostatnich dekadach polem dla
spektakularnych projektów architektonicznych, które łączą tradycję z nowoczesnością, odważne wizje z pragmatycznymi rozwiązaniami inżynieryjnymi.

Na początku wykładu prelegentka przybliży genezę i kontekst historyczny rozwoju architektury w krajach Zatoki oraz to, jak szybki rozwój gospodarczy napędzany zasobami ropy naftowej i gazu zmienił krajobraz tych krajów, wpływając na gwałtowny rozwój miast i infrastruktury. Kolejna część wykładu skoncentruje się na najważniejszych współczesnych projektach architektonicznych, które zdobyły międzynarodowe uznanie. Uczestnicy poznają historię powstania ikon takich jak Burdż Chalifa w Dubaju – najwyższego budynku na świecie, Muzeum Sztuki Islamu w Dosze autorstwa I.M. Peia oraz spektakularnego kompleksu Al Bahar Towers w Abu Zabi, który słynie z innowacyjnej fasady reagującej na zmieniające się warunki atmosferyczne.

Jednym z najbardziej fascynujących tematów będzie rola architektury jako narzędzia dyplomacji kulturalnej i miękkiej siły. Muzea, takie jak Muzeum Narodowe Kataru zaprojektowane przez Jean Nouvela, czy Luwr Abu Zabi, będą przykładami tego, jak kraje Zatoki wykorzystują architekturę do budowania swojej pozycji na arenie międzynarodowej i promowania swojego dziedzictwa kulturowego.

Wykład zakończy się refleksją nad przyszłością architektury w krajach Zatoki Perskiej. Jakie wyzwania stoją przed architektami i architektkami w obliczu zmian klimatycznych, wzrastającej populacji i potrzeb społecznych? Jakie nowe projekty są planowane i jakie innowacje mogą wpłynąć na przyszły rozwój regionu? „Od róży pustyni do muzeum” to wykład, który nie tylko dostarczy wiedzy na temat współczesnej architektury krajów Zatoki, ale także zainspiruje do głębszego zrozumienia, jak architektura może kształtować nasz świat i wpływać na nasze życie.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2024-09-24 13:00
Spotkanie festiwalowe Podstawy idei etyczno-ekonomicznych średniowiecza: teologia, prawo kanoniczne i filozofia Arystotele

W wykładzie omówione zostaną trzy podstawowe punkty odniesienia tradycji etyki gospodarczej ukształtowanej w średniowieczu, tzn. nawiązania biblijne i teologia (1), Dekret Gracjana i dekretały (2), a także filozofia praktyczna Arystotelesa, w tym przede wszystkim księgi Etyki i Polityki (3).

Pokazane będą również wzajemne zależności między tekstami. Z jednej strony, były to odwołania do autorytetów teologicznych w Dekrecie, które z kolei miały wpływ na strukturę odpowiednich fragmentów summ teologicznych (np. franciszkańskiej Summy Brata Aleksandra i Summy teologii Tomasza z Akwinu); z drugiej – odwołania od Arystotelesa w ramach tzw. teologii praktycznej, w traktatach de contratibus. Wykład przybliży też słuchaczom strukturę omawianych tekstów, opartą na zestawianiu ze sobą przeciwstawnych tez (metoda Sic et non/ „Tak i nie”) — strukturę która ukształtowała się dzięki autorom takim jak Piotr Abelard, Gratian i Piotr Lombard, którzy mogą być określani jako „założyciele” kultury pełnego średniowiecza,

Przedstawione przykłady będą ogniskować się wokół dwóch zasadniczych zagadnień ówczesnej etyki gospodarczej: zagadnienia wartości dóbr (valor rerum), powiązanego z etyką kupiecką, oraz zagadnienia pożyczania pieniędzy, powiązanego z ideą bezinteresowności pożyczania i problemem lichwy. Postrzeganie zagadnienia wartości dóbr utrzymało się w kulturze przez kolejne wieki, i zostało zastosowane również do późniejszych koncepcji, np. w traktacie monetarnym Kopernika. Podejście do problemu pożyczki podlegało natomiast w większym stopniu zmianom: najpierw był on postrzegany głównie przez pryzmat wymogów sprawiedliwości, ale już od XIV stulecia, w coraz większym stopniu przez pryzmat wymogów miłosierdzia. 

Będzie również podjęta próba odpowiedzi na pytanie o aktualne nawiązania do wskazanych punktów odniesienia, m.in. w podejmowaniu zagadnień etyki przedsiębiorczości, czy problemu przymusu ekonomicznego.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 11:00
Spotkanie festiwalowe Gdy pismo jest (niemal) jedynym sposobem komunikacji – warsztaty z komunikacji alternatywnej pisanej

Istnieje wiele sposobów komunikacji. Na pewno wielu ludziom mówienie (komunikacja werbalna w sensie ścisłym) przychodzi najłatwiej, czasem jednak nie stanowi pierwszego czy głównego wyboru, a czasem jest skrajnie trudna czy wręcz niemożliwa. Wówczas potrzebna jest inna forma komunikacji - może być nią zbiór symboli czy gestów, ale też pismo (ręczne, komputerowe, ruchome czcionki, wydrukowany alfabet...).
Spotkanie składa się z dwóch części. Po pierwsze, z krótkiego wykładu (mówionego, ale też wyświetlanego w formie pisemnej) na temat komunikacji alternatywnej poprzez pismo i tego, jakie ta forma komunikacji rodzi pytania natury filozoficznej. Po drugie, z warsztatów z komunikacji poprzez pismo. Część warsztatowa odbędzie się w ciszy. Dla "wydestylowania" komunikacji czysto pisanej spróbujemy ograniczyć do minimum również elementy komunikacji niewerbalnej w ścisłym tego słowa znaczeniu - mimiki czy gestów, a także postaramy się poczuć, jak przebiega komunikacja ze wspomaganiem ruchów ręki przy pisaniu.

Nauki humanistyczne
  • śr., 2024-09-25 18:00
Spotkanie festiwalowe Kobiety ze znanych obrazów

Opowieść o Agnieszce Sorel, Simonettcie Vespucci, Cecilii Gallerani, Monie Lisie, Marii Teresie Habsburg, Juliettcie Recamier i Teodorze Matejko.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 10:00
Spotkanie festiwalowe Imperium archaicznego fundamentalizmu. Czego chce od świata rosyjska autokracja?

Wykład będzie próbą odpowiedzi na pytanie, czym jest tzw. "Putinizm", jakie są jego główne wyznaczniki kulturowo-ideologiczne oraz możliwy zasięg celów, które ten system (nie sam Putin, ponieważ jest on jedynie "twarzą" obecnego układu władzy na Kremlu) zamierza zrealizować na światowej scenie polityczno-gospodarczo-kulturowej. Byłaby mowa również o zakorzenieniu tak rozumianego "Putinizmu" w konserwatywnej myśli rosyjskiej (głównie XIX i XX wieku), a także o jego zbieżności z wątkami "konserwatywnego populizmu" w zachodnim kręgu kulturowo-cywilizacyjnym (problem tzw. "archaizmu" w myśli Juliusa Evoli, Rene Guenona i in.). Poruszymy także zagadnienie "warunków możliwości" przywrócenia cywilizowanych, sąsiedzkich relacji z Rosją pod warunkiem takiego rozstrzygnięcia wojny w Ukrainie, które byłoby (w wystarczający sposób)  satysfakcjonujące dla demokratycznej Ukrainy i całego Zachodu.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-28 11:00
Spotkanie festiwalowe „Każde życie jest życiem” – najstarsza deklaracja praw człowieka na świecie

W pierwszej połowie XIII wieku (1236 r.), po bitwie pod Kiriną, wygranej nad królem ludu Sosso, Sumanguru Kanté, założyciel i cesarz Imperium Mali, Sundiata Keïta zwołał walne zgromadzenie przywódców ludu Mandé i ich sojuszników. Przedstawiono wówczas kartę praw ludów Mandé której celem było umocnienie trwałego pokoju w Imperium. Karta została uroczyście proklamowana w Kurukan Fuga, położonym w górnym dorzeczu Nigru, pomiędzy obecną Gwineą a Mali.

Karta zawierała preambułę oraz rozdziały przedstawiające prawa, które miały obowiązywać w życiu publicznym, społecznym i rodzinnym. Pierwsze zdanie, to „Każde życie ludzkie jest życiem”. Karta mówiła o prawie do życia i do nietykalności fizycznej, o pokrewieństwie między ludźmi, o zniesieniu niewolnictwa, o szacunku wobec kobiet oraz ich prawie do uczestnictwa w życiu publicznym, o obowiązku wspólnoty wobec osieroconych dzieci, a także opiece nad cudzoziemcami i poszanowaniu przyrody.

Karta Kurukan Fuga, to jedna z pierwszych deklaracji praw człowieka, nazywana także najstarszą konstytucją świata. Powstała na kilka stuleci przed europejskimi i amerykańskimi dokumentami, które normowały organizację władzy i ustanawiały ograniczenia i obowiązki, obronę praw człowieka i swobód obywatelskich. Bardziej nowoczesny tekst nie powstał nigdzie na świecie do dziś. W 2009 roku Karta została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości, prowadzoną przez UNESCO.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2024-09-24 11:00
Spotkanie festiwalowe Dowody i zwody na istnienie Boga – filozoficzny crash test

Jak do dowodów na istnienie Boga ma się siekiera, bilard czy dron? Kiedy argumenty na temat istnienia Boga czegoś dowodzą, a kiedy raczej nas zwodzą? Gdzie niektórzy filozofowie węszyli w nich podstęp? Podczas wykładu dokładnie obejrzymy sobie przeróżne próby dowodzenia, że Bóg istnieje, i zobaczymy, jak radzą sobie w filozoficznych crash testach, a ponadto... że one same są takim crash testem dla filozofii.

(Pssst. Będzie też o tym, jak sobie z nimi radzi Sztuczna Inteligencja).

Nauki humanistyczne
  • śr., 2024-09-25 17:00
Spotkanie festiwalowe Znane i nieznane strugi oraz rzeki Warszawy we współczesnej toponimii stolicy

Dawniej w Warszawie płynęło ok. 40 cieków. Do dzisiejszych czasów przetrwało zaledwie kilka: część zamieniono w kanały, niektóre zasypano, a jeszcze inne wyschły.

Na spotkaniu zostaną pokazane nazwy dawnych i istniejących współcześnie warszawskich wód płynących oraz ich klasyfikacja ze względu na etymologię, czas powstania i znaczenie. Udzielona zostanie odpowiedź na pytanie, czy nazwy strug, które dziś nie istnieją wciąż funkcjonują we współczesnej toponimii stolicy.

Materiałem poddanym analizie są nazwy 22 cieków, co daje w efekcie 33 nazwy wodne, ponieważ niektóre strugi mają lub miały kilka nazw. Nie są to wszystkie warszawskie cieki, tylko te, które zostały poświadczone w źródłach.

Nauki humanistyczne
  • czw., 2024-09-26 17:00
Spotkanie festiwalowe Pokaż mi swoją książkę, a powiem Ci, kim jesteś. Co stare druki mówią nam o swoich właścicielach

W dawnych epokach notowanie na książce i umieszczanie w niej swoich znaków własnościowych było powszechną i nie budzącą protestu praktyką. Czytelnicy zostawiali komentarze na marginesach (niekiedy bardzo emocjonalne), podkreślali ważne lub zaskakujące treści, usuwali gorszące fragmenty. Dzięki temu, że książka była dawniej przedmiotem osobistym, powierniczką sekretów, towarzyszką codzienności, to dziś, oglądając karty wiekowych woluminów, możemy dowiedzieć się zupełnie nowych rzeczy o codzienności i mentalności naszych przodków. Tak jak my w XXI wieku wedle gustu, potrzeb i zasobów finansowych personalizujemy smartfony czy komputery, dawni czytelnicy według podobnych kryteriów personalizowali swoje ulubione przedmioty – książki. Podczas sobotniego spotkania opowiemy, w jaki sposób z kart oraz okładek wiekowych woluminów można wyczytać, często niewidoczne na pierwszy rzut oka, informacje o życiu, upodobaniach i zwyczajach ich użytkowników.

W czasie wieczoru festiwalowego w BUW zaprezentujemy około trzydziestu oryginalnych artefaktów z okresu od XV do XVIII wieku, przechowywanych w Gabinecie Starych Druków BUW, i opowiemy o ich wyjątkowych losach. Gospodyniami wieczoru będą znawczynie dawnej książki, które w interaktywnym pokazie starych druków opowiedzą o prezentowanych obiektach, ale bardzo chętnie wysłuchają też refleksji oraz pomysłów uczestników.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-28 17:00
Spotkanie festiwalowe Tajemnice zakamarków wnętrza mongolskiej jurty, czyli kilka słów o budowie i podziale przestrzeni do

Koczowniczy styl życia wymusił na przodkach Mongołów przystosowanie swojego domostwa do trudnych warunków życia i kapryśnej pogody. Dom mongolskich nomadów znacząco różni się od dobrze znanego nam polskiego domu. Minimalistyczna forma i kształt stanowią zewnętrzną ochronę, a barwne wnętrze mimo, że nie posiada kątów, to ma wiele zakamarków i „ukrytych” symbolicznych przestrzeni. O tym i o wielu innych rzeczach związanych z materiałami, techniką budowy, podziałem i wykorzystaniem przestrzeni mongolskiej jurty dowiesz się z tej prelekcji.

Spotkanie zaczniemy od zbudowania sobie mongolskiej jurty, poznamy tajemnice jej budowy i wytrzymałości. Potem zajrzymy do środka pod „strzechę” domu rodziny mongolskich pasterzy. Wejdziemy do świata i przestrzeni, które zaklęte w jej wnętrzu, pozwalają zrozumieć kulturę, mentalność i obyczajowość Mongołów. Przy okazji poznamy odrobinę mongolskiego jurtowego savoir vivre’u.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2024-09-21 15:30
Spotkanie festiwalowe Czemu Ukraińcy tak często mówią po rosyjsku i czym jest surżyk, czyli o sytuacji językowej na Ukrain

Spotkanie poświęcone jest problemom językowych na Ukrainie oraz Ukraińców mieszkających w Polsce. Prowadzące opowiedzą krótko o sytuacji językowej na Ukrainie, wyjaśnią, czemu w dalszym ciągu z ust Ukraińców tak często słyszy się język rosyjski.

Pokażą, czym jest surżyk i jak sobie z nim radzić.

Opowiedzą też o różnicach między rosyjskim na poziomie fonetycznym, graficznym, leksycznym. Spotkanie będzie też okazją do zapoznania się z cyrylicą, tak by móc zacząć czytać po ukraińsku, a także poznania podstawowych słów w języku ukraińskim.

Nauki humanistyczne
  • czw., 2024-09-26 16:00
Spotkanie festiwalowe Biografia a literatura - na przykładzie miłości romantycznej

Szczególne zjawisko psychiczne zwane miłością romantyczną zyskało tę nazwę, ponieważ znamy je głownie z literatury okresu romantyzmu. Wielu historyków literatury odmawia mu jednak realności w życiu człowieka, uznając, że stanowi jedynie przyjętą w utworach romantycznych konwencję literacką, powielany stereotyp czy modę. Ale psychoanalityczna wiedza o ludzkim życiu psychicznym pozwala dotrzeć właśnie do psychologicznej prawdy kryjącej się w tym zjawisku i wyjaśnić jego sedno. Wyraziste potwierdzenie tego przynosi biografia i twórczość znakomitego a niedocenianego  pisarza polskiego romantyzmu, Stanisława Morawskiego (1802-1853),  mamy bowiem wyjątkową możność porównania tego, jak przedstawia on, opisując to we  wspomnieniach, narodziny miłości romantycznej w swoim życiu, a jak przedstawia to w dziejach bohatera jednego ze swoich opowiadań. Psychoanalityczne spojrzenie na to, co pominął  oraz co i jak przekształcił, pozwala odkryć sedno tego  tajemniczego uczucia. I ukazać raz jeszcze, że wielka literatura mówi prawdę o człowieku.

Nauki humanistyczne
  • wt., 2024-09-24 18:00
Spotkanie festiwalowe Jak wymieniać się nerkami i innymi przedmiotami

Ponad jedna trzecia potencjalnych dawców nerek, którzy chcą oddać nerkę członkowi rodziny lub przyjacielowi, nie może tego zrobić z powodu niezgodności grupy krwi lub przeciwciał. Jeszcze gorzej sprawa wygląda z prezentami - ponad połowa jest nietrafiona. W mojej prezentacji opowiem o mechanizmie, który pozwala powymieniać się nerkami lub prezentami aby nikt nie stracił, a ktoś zyskał. Opowiem też o tym jak takie wymiany wykonuje się na świecie.

Nauki matematyczne
  • sob., 2024-09-21 13:00
Spotkanie festiwalowe Ile średnio żyjemy?

Celem wykładu będzie omówienie podstawowych pojęć matematyki ubezpieczeniowej wykorzystywanych do budowy tablic trwania życia, które pozwalają m.in. na policzenie oraz analizę średniej długości trwania życia kobiety i mężczyzny (np. przed 2020 rokiem i obecnie), jak również wynikających z tego faktu konsekwencji społeczno-ekonomicznych.

Nauki matematyczne
  • wt., 2024-09-24 17:00
Spotkanie festiwalowe Jak różne mogą być dowody jednego twierdzenia z kombinatoryki

Będę mówić o dowodach kombinatorycznego twierdzenia o istnieniu turniejów spełniających pewien warunek. Dwa z tych dowodów są proste a jeden jest trudny, bo oparty na bardzo zaawansowanych metodach. Dwa z tych dowodów pokazują istnienie stosunkowo małych turniejów spełniających żądany warunek, a jeden z nich wymaga turniejów dużo większych. Dwa z tych dowodów pokazują konkretne konstrukcje a jeden jest niekonstruktywny i dowodzi istnienia bez wskazania konkretnego przykładu. Tematem wykładu będzie to, jak te cechy współgrają ze sobą.

Nauki matematyczne
  • sob., 2024-09-21 12:00
Spotkanie festiwalowe O niczym, czyli o paradoksach

Pewna historyjka mogłaby się zacząć tak: „Raz w Warszawie żył nauczyciel uczący wszystkich, którzy się nie uczą.” Zastanówmy się, czy ten nauczyciel uczył samego siebie? Jeśli uczył – to zgodnie z opisem, jakim go autor historyjki przedstawił, się nie uczył. Z kolei, jeśli się nie uczył – to opis przekazany przez autora oznaczałby, że właśnie się uczył. Widać, że autora w tym wypadku poniosła fantazja, jaką miał w głowie, albo giętki język. W Warszawie taki nauczyciel nigdy nie mógł mieszkać, ani też w żadnym innym mieście.

W sumie wszystko jedno, czy bohaterem takiej opowieści jest nauczyciel, który uczy, fryzjer, który strzyże, lekarz, który leczy... Ważne, żeby wykonywał on usługę dla wszystkich, którzy tej usługi nie wykonują. Ważne też, żeby bohater miał możliwość wykonania tej usługi na samym sobie. Ten schemat to znany jeszcze w starożytności „paradoks kłamcy”. Przyjrzymy się kilku sytuacjom, kiedy paradoks ten mówi nam coś o współczesnej matematyce i informatyce.

Nie jest to jedyny paradoks, który pojawia się w rozważaniach matematycznych – rzucimy okiem też na kilka innych paradoksów, które pozwalają nam lepiej rozumieć ograniczenia naszego języka w wyrażaniu faktów zgodnych z rzeczywistością.

Nauki matematyczne
  • sob., 2024-09-21 10:30
Spotkanie festiwalowe Matematyka ryzyka

Problem ryzyka jest jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej nauki. Chcemy rozpoznawać ryzyko naszej działalności, mierzyć je i dalej w konsekwencji próbować wpływać na ryzyko, starając się je zmniejszać. Istotną część wykładu zajmie pomiar ryzyka inwestycji finansowych i ubezpieczeniowych. Wykład będzie nawiązywał do osiągnięć laureatów nagrody Nobla z ekonomii. Zakres tematyki obejmuje metody matematyki finansowej i ubezpieczeniowej oraz zastosowań teorii sterowania stochastycznego przedstawionych w sposób
popularny.

Nauki matematyczne
  • wt., 2024-09-24 16:00
Spotkanie festiwalowe Efektywny altruizm, czyli naukowe podejście do pomagania

Czy powinniśmy pomagać przede wszystkim ludziom, których spotykamy twarzą w twarz? Czy powinniśmy wspierać organizacje charytatywne, które płacą za reklamę żeby nas poruszyć? A może inne kryteria są ważniejsze? Okazuje się, że jeśli potraktujemy odpowiedzi na te pytania poważnie i użyjemy statystyki oraz rachunku prawdopodobieństwa, to wnioski mogą diametralnie zmienić nasze spojrzenie na świat. Na jakie? Przyjdź i sprawdź!

Nauki matematyczne
  • sob., 2024-09-21 12:30
Spotkanie festiwalowe To samo, czy nie to samo?

Matematycy często starają się dojść do sedna sprawy i nie zwracają uwagi na nieistotne szczegóły. Gdy kreślimy graf połączeń elektrycznych nie jest istotne jakim kolorem oznaczymy poszczególne segmenty sieci, nawet często nie jest istotne, czy proporcje odległości są zachowane; ważne jest, żeby punkty lutowania były umieszczone we właściwej kolejności (relacja sąsiedztwa).

Dwa obiekty są izomorficzne, jeśli są nierozróżnialne pod kątem wykonywania na nich działań i spełniania relacji. Na przykład liczby dodatnie, kiedy rozważamy tylko dodawanie i porównywanie ich relacją mniejszości będą nierozróżnialne od liczb ujemnych z dodawaniem i relacją większości. Znalezienie izomorfizmu jest tu proste: wystarczy z każdą liczbą dodatnią skojarzyć z drugiej strony jej liczbę przeciwną. Czasami jednak wyznaczenie takiego izomorfizmu jest nieoczywiste i bywa bardzo trudne, nawet jeśli wiemy, że obiekty są izomorficzne. Ta trudność może okazać się zaletą.

W czasie wykładu zademonstrujemy przykłady nieoczywistych izomorfizmów, kiedy z pozoru zupełnie różne obiekty zachowują się tak samo. Będzie o węzłach, liczbach, grafach.

Nauki matematyczne
  • sob., 2024-09-21 11:00
Spotkanie festiwalowe Zagadnienie diety w optymalizacji

Na wykładzie zaprezentuję zagadnienie diety. Następnie zostanie podany przykład oraz w sposób szkolny zaprezentuję  jego rozwiązanie.

Nauki matematyczne
  • śr., 2024-09-25 16:00
Spotkanie festiwalowe Kwadratura kwadratu

Tytułowa kwadratura kwadratu polega na wskazaniu podziału pewnego kwadratu o całkowitej długości boku na różne, mniejsze kwadraty o całkowitej długości boku. W odróżnieniu od kwadratury koła jest to możliwe, ale nie tak proste, jak może sugerować nazwa. Na tych zajęciach przyjrzymy się historii zmagań z tym problemem, przedstawimy również kilka powiązanych zagadnień.

Nauki matematyczne
  • sob., 2024-09-21 10:00
Spotkanie festiwalowe Hormony i wiek. Czy kobiety i mężczyźni powinni stosować suplementację hormonalną?

Procesowi starzenia towarzyszą niekorzystne zmiany w układzie hormonalnym. Zmiany w ilości oraz nieprawidłowości dotyczące rytmu wydzielania dotyczą wszystkich hormonów produkowanych przez organizm człowieka. Spadek produkcji melatoniny obserwuje się już w 2-3 dekadzie życia, a w 8 dekadzie jej produkcja może być o 80-0% niższa niż w młodym wieku. Konsekwencjami tych zmian są zaburzenia rytmów dobowych, w tym rytmu i jakości snu, upośledzenie funkcji układu odpornościowego oraz, prawdopodobnie, wzrost ryzyka chorób neurodegeneracyjnych. Mimo że nie ma zalecenia stosowania melatoniny jako leku antystarzeniowego, można ją stosować u osób z poważnymi zaburzeniami snu. Starzeniu towarzyszy również nasilony spadek syntezy hormonu wzrostu, co ma bardzo poważne konsekwencje; między innymi zmniejsza się masa mięśni i kości, zwiększa zaś ilość tkanki tłuszczowej, zwłaszcza w obrębie jamy brzusznej. Mimo tego na razie nie zaleca się stosowania hormonu wzrostu jako leku antystarzeniowego, ponieważ jego suplementacja ma skutki uboczne i być może, wskutek przewlekłego stosowania może zwiększać ryzyko zgonu. W toku starzenia obserwujemy również istotne niedobory witaminy D spowodowane jej za małą podażą i niewystarczającą produkcją w skórze, czemu towarzyszą niedobory wapnia i wskutek tego – podwyższenie produkcji parathormonu, który uwalnia wapń z kości. Nadmierna aktywność parathormonu sprzyja więc osteoporozie, czemu zapobiegać może zalecana dla osób starszych suplementacja witaminy D i wapnia. Starzeniu towarzyszy również spadek produkcji hormonów płciowych – estrogenów (kobiety) i testosteronu (mężczyźni). U kobiet jest on dość szybki i osiąga moment kulminacyjny podczas menopauzy, podczas gdy u mężczyzn jest on stopniowy i rozpoczyna się już w 3 dekadzie życia. Obecnie uważa się, że u osób ze wskazaniami (tzn. negatywnymi objawami spowodowanymi niedoborem tych hormonów) lub/i osób chcących zachować jakość życia i zapobiegać długoterminowym skutkom niedoboru hormonów (dotyczy zwłaszcza niedoboru estrogenów u kobiet), ale bez przeciwskazań (!) można stosować menopauzalną terapię zastępczą (kobiety) lub terapię uzupełniającą (mężczyźni). Starzenie wiąże się również ze wzrostem częstości występowania chorób tarczycy i cukrzycy typu 2.

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-28 15:00
Spotkanie festiwalowe Zdrowsza wersja papierosa, czy elektroniczny zabójca?

E-papierosy zyskały ogromną popularność i są bardziej akceptowalne społecznie niż tradycyjne papierosy. Wiele osób uważa je za zdrowszą alternatywę, ale czy rzeczywiście tak jest? Przyjrzymy się im z nowej perspektywy, badając ich wpływ na zdrowie oraz analizując, czy są one naprawdę mniej szkodliwe od tradycyjnych papierosów.
Podczas ostatnich lat e-papierosy były tematem wielu badań naukowych, które miały na celu zrozumienie ich wpływu na organizm człowieka. W trakcie wykładu omówimy wyniki najnowszych badań, koncentrując się zarówno na krótko-, jak i długoterminowych skutkach.
Sprawdzimy, jakie choroby mogą być związane z vapowaniem, skupimy się między innymi na odporności i infekcjach, ryzyku wystąpienia nowotworów, oraz chorób przewlekłych, takich jak choroby sercowo-naczyniowe i płucne.
Przeanalizujemy, jakie szkodliwe związki chemiczne znajdują się w dymie z różnych typów papierosów oraz różnice w emisji cząstek stałych i co się z tym wiąże.
Na uwagę zasługuje również bierne vapowanie. Odpowiemy na pytanie: Co grozi osobom znajdujących się w otoczeniu użytkowników e-papierosów?
Poruszymy też temat liquidów używanych w e-papierosach. Czy są one bezpieczne? Jakie toksyczne substancje mogą się w nich znajdować?
Wykład oparty będzie wyłącznie na aktualnych dowodach naukowych, a forma prezentacji pozostanie przystępna nawet dla osób bez żadnego wykształcenia medycznego. Naszym celem jest, aby każdy uczestnik mógł zrozumieć omawiane zagadnienia oraz wynieść z wykładu ciekawe i wartościowe informacje.
Dlatego serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych, którzy są ciekawi wpływu tych urządzeń na nasze zdrowie.

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-21 11:00
Spotkanie festiwalowe Przeciwciała – czy to dobrze, że je mamy?

Uczestników wykładu zaznajomimy z zagadnieniem przeciwciał i ich roli w organizmie. Co więcej - przedstawimy w przystępny sposób jakie przeciwciała mają znaczenie pozytywne w
ochronie organizmu, a kiedy zaczynają negatywnie wpływać na zdrowie i życie pacjenta. Dzięki temu w prosty sposób uczestnicy zostaną zaznajomieni z podstawami rozwoju chorób
autoimmunologicznych czy też alergii.

Nauki medyczne
  • wt., 2024-09-24 16:00
Spotkanie festiwalowe Sprawdź, czy zdrowo się rozwijasz? Kilka słów o dzieciństwie i rozwoju fizycznym

W trakcie wykładu słuchacze dowiedzą się czym jest ewolucja i ontogeneza, jak wyglądali nasi przodkowie, w którym momencie ewolucji pojawiło się dzieciństwo i co nam dało jako gatunkowi. Następnie skupimy się na wzorcu wzrastania człowieka i biologicznych zasadach kierujących rozwojem fizycznym człowieka. Poznamy czym się charakteryzują poszczególne etapy rozwoju i jak się zmieniamy od okresu dzieciństwa do dorosłości. Dowiemy się także czym są siatki centylowe i jak z nich korzystać. 

Nauki medyczne
  • czw., 2024-09-26 15:00
Spotkanie festiwalowe Cykl o kawie, alkoholu i diecie z perspektywy genetyki i immunologii

Cykl zajęć dotyczy wybranych aspektów nutrigenomiki, w tym genetycznych uwarunkowań metabolizmu kawy, alkoholu, innych składników diety. Opowiemy również o nietolerancjach pokarmowych, uwarunkowanych genetycznie bądź spowodowanych czynnikami immunologicznymi, a także o związkach grup krwi z chorobami i o tym, czy istnieją naukowe podstawy dla diety zgodnej z grupą krwi.

1. Ile można bezpiecznie wypić filiżanek kawy dziennie? - czyli o wpływie czynników genetycznych na metabolizm kofeiny 9:00-9-45

2. Tolerancja na alkohol – czy jest uwarunkowana genetycznie? 10:00-10:45

3. Nutrigenomika – czyli o związkach genetyki i dietetyki 11:00-11:45

4. O nietolerancji laktozy – częstość występowania, objawy, przyczyny, diagnostyka, zalecenia dietetyczne 12:00-12:45

5. O nietolerancji glutenu – częstość występowania, objawy, przyczyny, diagnostyka, zalecenia dietetyczne: 13:00-13:45

6. Grupa krwi - czy wpływa na ryzyko chorób ? 14:00-14:45

7. Dieta zgodna z grupą krwi – czy ma uzasadnienie naukowe? 15:00-15:45

Nauki medyczne
  • ndz., 2024-09-22 09:00
  • ndz., 2024-09-22 10:00
  • ndz., 2024-09-22 11:00
  • ndz., 2024-09-22 12:00
  • ndz., 2024-09-22 13:00
  • ndz., 2024-09-22 14:00
  • ndz., 2024-09-22 15:00
Spotkanie festiwalowe Co drażni nasz układ oddechowy i dlaczego papierosy, smog i … grill są tak niebezpieczne?

Drogi oddechowe są pierwszą barierą naszego organizmu. Tym samym są nieustannie narażone na różne substancje znajdujące się w powietrzu. Na obecność niektórych z nich mamy wpływ, na innych – nie. Co takiego wisi zatem w powietrzu? Dlaczego smog i palenie papierosów są tak niebezpieczne? Co ma z tym wspólnego grill, ognisko i stara kuchenka gazowa? Dlaczego lepiej oddycha nam się nad morzem i wysoko w górach? Dlaczego astmatycy tak bardzo nie lubią mgły? I jak tego wszystkiego uniknąć?

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-28 12:00
Spotkanie festiwalowe Potęga sztuki: oddziaływanie na mózg i zdrowie psychiczne
  • Czy Johann Sebastian Bach stworzył lekarstwo na zaburzenia pamięci?
  • Czym jest „efekt Mozarta”?
  • Czy walc wiedeński pomaga pacjentom z chorobą Parkinsona?
  • Czy słuchanie muzyki może zaszkodzić?
  • Czy muzyka łagodzi obyczaje, czy również objawy choroby?

Sztuka od wieków fascynuje i inspiruje ludzi, ale jej wpływ na nasz mózg i zdrowie psychiczne jest czymś więcej niż tylko estetycznym doznaniem. Ten wykład ma na celu pokazanie, jak potężnym narzędziem terapeutycznym jest sztuka i jak to narzędzie stosować.

Wykład rozpoczniemy od zrozumienia, jak różne formy sztuki – takie jak muzyka, śpiew, taniec,  teatr i malarstwo – mogą wpływać na nasz mózg. Omówimy pojęcie neuroplastyczności, czyli zdolności mózgu do zmiany i adaptacji pod wpływem nowych doświadczeń, w tym tych artystycznych.

Następnie pokażemy, jak różne rodzaje terapii artystycznych są stosowane w praktyce, pomagając osobom z chorobami neurologicznymi, takimi jak zaburzenia koncentracji, pamięci, zaburzenia ruchowe, czy zaburzenia mowy. Przyjrzymy się również, jak sztuka może wspierać osoby w wyrażaniu emocji i poprawie samopoczucia. Zaprezentujemy wyniki badań naukowych, które potwierdzają skuteczność tych metod. Wyjaśnimy również, jak sztuka wpływa na różne obszary mózgu, stymulując emocje, pamięć i zdolności poznawcze.

Na zakończenie, omówimy, jak terapia artystyczna może być wdrażana w życiu codziennym, w naszych domach, szpitalach i klinikach oraz jakie są perspektywy rozwoju tej dziedziny, w tym wykorzystanie nowoczesnych technologii, takich jak wirtualna rzeczywistość i sztuczna inteligencja.

Zapraszamy na wykład, który pokaże, jak potężnym narzędziem może być sztuka w profilaktyce i poprawie naszego zdrowia, łącząc naukowe odkrycia z praktycznymi przykładami i ćwiczeniami.

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-28 13:00
Spotkanie festiwalowe Jak palenie wyrobów tytoniowych uszkadza nasze komórki?

Czy wiesz, że każda chmura dymu papierosowego lub pary z e-papierosa zawiera setki substancji chemicznych, które mogą uszkadzać Twoje komórki? Palenie wyrobów tytoniowych to nałóg, który dotyka miliony ludzi na całym świecie, ale czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jak dokładnie wpływa ono na ludzkie komórki? Na tym wykładzie przedstawimy fascynujące wyniki badań naukowych, które odkrywają mroczne tajemnice korzystania z wyrobów tytoniowych.

Substancje chemiczne zawarte w papierosach i e-papierosach, takie jak substancje smoliste, benzen, metale ciężkie czy formaldehyd, wnikają do organizmu i zaczynają swoją destrukcyjną działalność na poziomie komórkowym i molekularnym.

Dowiesz się m.in. jak dym papierosowy i para e-papierosów uszkadzają DNA, prowadząc do mutacji, które mogą skutkować rozwojem nowotworów. Poznasz mechanizmy, przez które palenie powoduje stres oksydacyjny – stan, w którym wolne rodniki uszkadzają komórki, przyczyniając się do przedwczesnego starzenia się organizmu i rozwoju chorób przewlekłych w tym chorób układu krążenia i oddechowego. Przeanalizujemy również, jak regularne palenie wpływa na układ immunologiczny, osłabiając go i zwiększając podatność na infekcje oraz inne schorzenia.

Przyjdź i dowiedz się, jak ochrona Twoich komórek może poprawić Twoje zdrowie i jakość życia. Ten wykład to doskonała okazja, aby zrozumieć, dlaczego warto zrezygnować z palenia i jak możesz zadbać o swoje zdrowie na poziomie komórkowym.

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-21 10:00
Spotkanie festiwalowe Klasyczny wyrób tytoniowy czy nowoczesne podgrzewacze bądź e-papierosy - oto jest pytanie!

Palenie wyrobów tytoniowych jest jedną z głównych przyczyn nowotworów. Przyczynia się ono nie tylko do powstawania nowotworów płuc w Polsce jest to drugi pod względem zachorowalności rodzaj nowotworów u obojga płci, ale również krtani, ślinianek, gardła, jamy ustnej i wielu innych. Substancje chemiczne zawarte w papierosach i e-papierosach, takie jak substancje smoliste, benzen, metale ciężkie czy formaldehyd, wnikają do organizmu i zaczynają swoją destrukcyjną działalność na poziomie komórkowym i molekularnym.

Poznasz na tym wykładzie tajniki naprawy mutacji powstałych poprzez substancje kancerogenne zawarte w dymie papierosów oraz dymie wydzielanym przez e-papierosy jak i podgrzewacze. Będzie to związane z systemem naprawy DNA zwanym NER (Nucleotide Excision Repair), który jest wszechstronnym systemem naprawy DNA u człowieka. Jest to główny szlak usuwania uszkodzeń DNA spowodowanych substancjami zawartymi w wyrobach tytoniowych oraz odznacza swoją rolę w usuwaniu uszkodzeń oksydacyjnych.

Tak więc serdecznie zapraszamy na wykład byście mogli się zastanowić czy warto palić? Po wykładzie mamy nadzieję, że dojdziecie do wewnętrznego konsensusu po analizie wszystkich za i przeciw aby wasz organizm nie musiał stosować mechanizmów naprawy poruszonych w tematyce naszego spotkania!

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-21 13:00
Spotkanie festiwalowe Po co ci kapusta? O roli przeciwutleniaczy w utrzymaniu integralności naszego ciała

W starożytnych źródłach greckich pojawiają się opisy choroby żeglarzy, których dziąsła odpadały od kości wielkimi kawałkami. Ich ciało dramatycznie traciło swoje uporządkowanie. Jedna z definicji życia mówi, że można je rozpoznać właśnie po wysokim poziomie uporządkowania. Układy żywe, choć zachodzi w nich mnóstwo procesów, nieraz przeciwstawnych, nie są chaotycznym połączeniem przypadkowych reakcji. Wszystko ma tu swoje miejsce, choć koszt utrzymania porządku jest wysoki: wymaga nieustannego zużywania energii, co wiąże się z przetwarzaniem tlenu. I choć tlen jest z zasady życiodajny, niesie ze sobą również zagładę, gdyż może przechodzić w tzw. formy reaktywne, zwane potocznie wolnymi rodnikami. Nasz ustrój musi ujarzmiać je na wielu poziomach, stosując substancje przeciwutleniające (tzw. antyoksydanty). Niektóre z nich (np. glutation) nie są powszechnie znane, inne z kolei (np. witamina C i E) chętnie przyjmowane są w postaci suplementów. Przyjrzenie się roli tych cząsteczek w utrzymaniu integralności naszego ciała pozwala zauważyć jak bardzo nasze zdrowie zależne jest od jakości żywienia i jak mistrzowsko nasz ustrój zarządza odpadami niebezpiecznymi.

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-28 14:00
Spotkanie festiwalowe Na kanapie siedzi leń! Nic nie robi cały dzień!

Czyż nie marzy nam się długie życie w dobrej kondycji fizycznej i umysłowej? Czy nie zrobilibyśmy wszystkiego, co możliwe, aby zachować swój mózg w dobrej sprawności do późnej starości? Jest na to sposób i do tego lepszy, niż wszystkie możliwie suplementy. Otóż, niewiele osób zdaje sobie sprawę, że biegając, jeżdżąc na rowerze, pływając, spacerując, oprócz mięśni ćwiczy również mózg. Badania z ostatnich lat wskazują, że już niewielka dawka aktywności fizycznej może znacznie poprawić koncentrację, pamięć, kreatywność oraz zahamować, a nawet odwrócić, starzenie się mózgu. Jak to działa? Jak dawkować? W jakim wieku zacząć? Na te i inne pytania odpowiemy na wspólnym spotkaniu i postaramy się Państwa przekonać, że ruch to często znacznie lepszy pomysł na odpoczynek, niż tradycyjne leżenie na kanapie.

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-28 10:00
Spotkanie festiwalowe Mit o nieszkodliwości E-papierosów

W trakcie spotkania skupimy się na obsesji dzisiejszego świata: e-papierosie, który wyznaczył nowy trend w paleniu i powoli zdobywa dominującą pozycję na rynku używek. Jednym z argumentów przekonującym wiele osób do zmiany z tradycyjnych papierosów na elektryczne jest przekonanie o ich rzekomej mniejszej szkodliwości. Jednak, czy ta teza jest zgodna z rzeczywistością? Slogan ten dosłownie przewija się w reklamach, a także szerzy się za pomocą pocztą pantoflowej i rozprzestrzenia tą nowinkę techniczna na naszym globie. Niestety badania naukowe początkowo nie nadążały za dynamicznym wzrostem popularności e-papierosa, jednak obecnie mamy dostęp do zweryfikowanych informacji na temat ich wpływu na nasze zdrowie.

Nasz wykład rozpoczniemy od krótkiego rysu historycznego palenia poczynając od pierwszych wzmianek o wyrobach nikotynowych, następnie przejdziemy do momentu wynalezienia elektrycznego zamiennika i konkurencji, która panuje teraz na tym rynku. Skupimy się na strategiach marketingowych wykorzystujących argument neutralnego, a nawet prozdrowotnego wpływu e-papierosów na organizmy palaczy, aby pokrótce omówić wyniki badań naukowych na ten temat. Szczególną uwagę poświęcimy genetycznemu aspektowi tego nałogu. Przeanalizujemy również statystycznego palacza „elektryków” i omówimy dolegliwości, które dosięgną go oraz te, których doświadczy przeciętny palacz „zwykłych” papierosów. Na koniec spotkania słuchacze będą mogli ocenić, czy ten owiany mitem, dla niektórych nieodłączny gadżet, a wręcz akcesorium jest tak nieszkodliwe jak je malują. Po prezentacji nastąpi czas na dyskusję, która pozwoli lepiej zrozumieć ten temat i poddać go krytycznej ocenie.

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-21 12:00
Spotkanie festiwalowe Kto boi się igieł? Dlaczego i jak nie płakać, gdy trzeba pobrać krew?

W Instytucie rozumiemy, że zarówno dzieci jak i ich opiekunowie mogą odczuwać lęk, gdy dziecko musi mieć wykonane badania laboratoryjne. Dzieci i młodzież potrzebują pomocy w rozwijaniu opartych na zaufaniu relacji z profesjonalistami i uzyskaniu pewnej kontroli nad tym, co się z nimi może dziać w placówce medycznej.
Wychodząc naprzeciw tym potrzebom chcemy przybliżyć dzieciom procedurę pobierania krwi, a rodzicom i opiekunom zasugerować sposoby udzielania wsparcia, gdy badania u dzieci staną się koniecznością. Zapraszamy serdecznie wszystkich którzy chcą rozwinąć swoją wiedzę o praktyczne umiejętności poparte wiedzą i doświadczeniem specjalistów. Nauka to przyszłość!          
W pierwszej (teoretycznej) części wykładu specjalista w dziedzinie diagnostyki laboratoryjnej przedstawi w jaki sposób wyjaśniać dzieciom konieczność wykonywania badań laboratoryjnych dostosowując przedstawiane informację do wieku dziecka. Dzieciom zostaną zaprezentowane niezbędne w procedurze narzędzia oraz wyjaśnione ich zastosowanie. Z chętnymi dziećmi odegrane zostaną scenki procedury pobierania krwi.
W drugiej części wykładu rodzice otrzymają szereg praktycznych informacji jak rozmawiać z dzieckiem, jak dziecko wspierać. Przedłożone zostaną autorskie materiały (kolorowanki, zadania, quizy, gra planszowa) oswajające  dzieci z tematyką badań laboratoryjnych. Przedstawione zostaną również farmakologiczne i poza farmakologiczne rozwiązania stosowane w nowoczesnych jednostkach (szpitalach, laboratoriach). Dzieci i rodzice będą mieli okazję za pomocą okularów/gogli VR przenieść się do wirtualnej rzeczywistości oraz wypróbować wibrującego lodowato zimnego kompresu w kształcie pszczoły.
W ramach podsumowania wspólnie z dziećmi stworzony zostanie plakat z pomysłami dotyczącymi sposobów dzieci na radzenie sobie w sytuacji konieczności wizyty w Punkcie Pobrań. Równolegle rodzice zostaną poproszeni o wypełnienie ankiety dotyczącej tzw. „fobii przed igłami” oraz otrzymają pakiet przydatnych informacji w formie drukowanej.

Nauki medyczne
  • śr., 2024-09-25 17:00
Spotkanie festiwalowe Jak utrzymać prawidłową masę ciała?

Tkanka tłuszczowa jest ważnym organem, nie tylko uczestniczy w magazynowaniu energii, ale również pełni funkcję organu endokrynnego wydzielającego wiele substancji bioaktywnych, zwanych adipokinami. Najnowsze badania wskazują, że zaburzenia w wytwarzaniu tych czynników powodują liczne nieprawidłowości metaboliczne oraz modulują odpowiedź immunologiczną. Wydzielanie adipokin zależy także od umiejscowienia tkanki tłuszczowej. Adipokiny wpływają na funkcję sąsiadujących tkanek i organów, np. serca, nerek, szpiku kostnego, płuc oraz naczyń krwionośnych. Większość adipokin działa prozapalnie, ponieważ ich ilość jest zwiększona u osób otyłych, stanowią istotny czynnik promujący rozwój chorób metabolicznych. Poza czynnikami biochemicznymi zwrócimy uwagę na zrównoważenie wydatków energetycznych i ilości spożywanego pokarmu. Jeśli ilość przyjętej energii równa się ilości zużytej, masa ciała pozostaje stała. Dodatkowo energię pochłania także aktywność fizyczna oraz wysiłek związany z nauką. Pamiętać należy również o wodzie, gdyż jest niezwykle ważnym składnikiem naszego organizmu; 65–70% masy ciała dorosłego człowieka stanowi właśnie woda. Jej funkcja jest nieoceniona. Pomaga usunąć z organizmu szkodliwe produkty przemiany materii, przyczynia się do utrzymania stałej temperatury ciała. Ponadto transportuje składniki odżywcze do komórek naszego ciała oraz wspomaga proces wchłaniania substancji odżywczych.

Nauki medyczne
  • pon., 2024-09-23 16:00
Spotkanie festiwalowe Cykl o wirusie HPV i ryzyku nowotworów

Cykl zajęć dotyczy wirusa HPV: uczestnicy będą mogli dowiedzieć się co to za wirus, jak można się nim zarazić, czy można uniknąć zakażenia oraz jakie są związki między infekcją HPV a nowotworami. Opowiemy także o tym jak można sprawdzić czy jest się zakażonym (rodzaje badań diagnostycznych), a także kto i kiedy powinien przyjąć szczepionkę przeciwko wirusowi HPV.

1. HPV – co to za wirus? jak można się nim zarazić? czy można zapobiec zakażeniu?  objawy zakażenia u kobiet i u mężczyzn 9:00-9:45

2. HPV a ryzyko nowotworów; HPV wysokiego i niskiego ryzyka onkogennego 10:00-10:45

3. Diagnostyka infekcji HPV – jak można sprawdzić czy jest się zakażonym? 11:00-11:45

4. Szczepionka na HPV - kiedy i dla kogo 12:00-12:45

Nauki medyczne
  • sob., 2024-09-21 09:00
  • sob., 2024-09-21 10:00
  • sob., 2024-09-21 11:00
  • sob., 2024-09-21 12:00

©2024 Festiwal Nauki