Program - spotkania

Seminaria dla Nauczycieli Fizyki to nowa oferta Wydziału Fizyki UW adresowana do aktywnych nauczycieli przedmiotu, studentów kierunku nauczanie fizyki oraz uczestników studiów podyplomowych przygotowujących do nauczania fizyki. Co miesiąc spotykam się na inspirujących prelekcjach i warsztatach umożliwiającym praktyczne przygotowanie do wdrożenia nowych pomysłów w codziennej praktyce dydaktycznej. Zapraszamy na wykład, a nastepnie na częśc warsztatową. Nauczyciele uczęszczający na Seminaria regularnie uzyskują certyfikat poświadczający podniesienie kwalifikacji zawodowych.

Terminy wszystkich spotkań są dostępne na stronie: https://nauczyciele.fuw.edu.pl/

Celem jest prezentacja najnowszego – noszącego tytuł „Wydanie dzieł wybranych Tadeusza Bułharyna” – grantu NPRH realizowanego w Instytucie Filologii Rosyjskiej UW pod kierunkiem dra Piotr Głuszkowskiego (wykonawcy: Magdalena Dąbrowska i Adam Jaskólski oraz doktoranci SDNH UW Michał Kołakowski i Filip Świerczyński). Realizacja grantu obejmuje lata 2025-2029. Efektem końcowym ma być opublikowanie w wydawnictwie Universitas czterech tomów dzieł wybranych pisarza, obejmujących jego wspomnienia z lat 1846-1849 oraz publicystykę z różnych lat działalności. Poza tomem pierwszym, edycja ma mieć charakter dwujęzyczny: zakwalifikowane teksty będą opublikowane po rosyjsku (w zmodernizowanej pisowni) oraz w przekładzie polskim. Główne źródło tekstów publicystycznych stanowią gazety i czasopisma.    

Prezentacja składa się z dwóch części:

1. Przypomnienie sylwetki Tadeusza Bułharyna (1789-1859), rosyjskiego prozaika, krytyka literackiego i dziennikarza polskiego pochodzenia, powieściopisarza, redaktora wielkonakładowej gazety „Siewiernaja Pczeła”,

2. Prezentacja założeń i postępów w pracy nad wydaniem dzieł wybranych Bułharyna – kryteria doboru źródeł, zasady edytorskie, spektrum tematyczne (w tym polonica i wypowiedzi na tematy polityczne), ustalenia w zakresie genologii, wyzwania w obrębie języka i stylu. 

Spuścizna Bułharyna, przybliżana polskim czytelnikom po raz pierwszy, rzuca światło na życie literackie, kulturalne i społeczno-polityczne w Rosji oraz na kontakty rosyjsko-polskie w pierwszej połowie XIX wieku, a także na osobowość i poglądy pisarza i jego relacje z otoczeniem. 

Symetria od wieków fascynuje zarówno artystów, jak i naukowców. W fizyce ma jednak szczególny status: twierdzenie Emmy Noether pokazuje, że symetrii praw przyrody odpowiadają prawa zachowania. Symetrie decydują o tym, co jest możliwe, a co zakazane.

Niekiedy symetrie ulegają złamaniu i to właśnie wtedy dzieje się coś najciekawszego. Łamanie symetrii CP, łączącej odbicie przestrzenne z zamianą cząstek na antycząstki, jest jednym z warunków koniecznych do powstania asymetrii między materią a antymaterią, dzięki której w ogóle istniejemy.

Gdy do symetrii CP dodamy jeszcze odwrócenie kierunku czasu, otrzymamy bardziej fundamentalną symetrię CPT. Według kwantowej teorii pola ta złożona symetria jest absolutna: żadne znane zjawisko fizyki mikroskopowej jej nie narusza. Złamanie CPT wymagałoby porzucenia fundamentów, na których zbudowany jest Model Standardowy opisujący świat
cząstek, i otworzyłoby drzwi do nowej fizyki.

W moich badaniach na detektorze LHCb w CERN poszukuję właśnie takich śladów: analizując oscylacje mezonów, cząstek, w których materia i antymateria spontanicznie zamieniają się miejscami, szukam subtelnych asymetrii ukrytych w danych. To poszukiwanie igły w stogu siana, ale igły, która mogłaby zmienić nasze rozumienie wszechświata.

Wykład będzie zaproszeniem do świata, w którym piękno symetrii i fundamentalne pytania o istnienie spotykają się w tunelach Wielkiego Zderzacza Hadronów.

Jest mroźny styczeń 1961 roku. Trwa ceremonia zaprzysiężenia prezydenta Johna Fitzgeralda Kennedy’ego, podczas której Robert Frost ma wygłosić wiersz inauguracyjny. Sędziwy poeta próbuje przeczytać przygotowany specjalnie na tę okazję utwór, lecz czy to z powodu oślepiającego słońca, czy to wskutek obezwładniającej tremy zadanie okazuje się niemożliwym do wykonania. Frost decyduje się wyrecytować z pamięci jeden ze swoich starszych wierszy.

Jednak jego prywatny, zapomniany na lata notatnik, którego używał w okresie, gdy pracował nad wierszem inauguracyjnym, krył znacznie mroczniejszą i bardziej fascynującą historię, rzucającą nowe światło na ten ważny moment w dziejach Stanów Zjednoczonych. Odnaleziony niedawno szkic wiersza z tego brulionu czyta się dziś niemal jak straszliwe proroctwo. Frost opisał w nim postać „milorda” – symbolizującego Kennedy’ego – którego czeka szafot. Obraz ten, który zrodził się wyobraźni poety na trzy lata przed zamachem w Dallas, nie był jasnowidzeniem. Frost rozumiał, że sytuacja, w której irlandzki katolik wprowadza się do Białego Domu, musiała budzić silny lęk w społeczeństwie amerykańskim. 

Dla Amerykanów i samego Frosta JFK był kimś obcym—intruzem w protestanckiej Ameryce. Poeta przeczuwał, że wybór Kennedy’ego może wywołać w narodzie moralną panikę i gwałtowną reakcję obronną. W jego zapiskach można doszukać się brutalnych metafor. Sugeruje na przykład, że relacja narodu z nowym prezydentem przywodzi na myśl zachowanie samicy modliszki pożerającej partnera w akcie miłości zmieszanej z nienawiścią. Frost widział jednak w tym mezaliansie szansę na otwarcie się narodu na nowość i „twórczą infekcję”, która mogłaby odmienić Amerykę.

Odkrycie to pokazuje inne oblicze Frosta. Ten „poczciwy staruszek” i amerykańska narodowa ikona jawi się jako czujny krytyk społeczny, rozumiejący, że pod powierzchnią politycznego święta pulsują niebezpieczne instynkty społeczne i strach przed innością.

20 września o godzinie 11.00 odbędzie się spotkanie na szczycie między ambasadorami komiksu peruwiańskiego i portugalskiego w Polsce, w którym udział wezmą ze strony Peru Jej Ekscelencja Pani Katarzyna Wągrodzka-Villegas oraz ze strony Portugalii Jego Ekscelencja Pan Jakub Jankowski.  

Celem rozmów będzie refleksja nad wydarzeniami z historii obu krajów o doniosłym znaczeniu społecznym. W zamierzeniu chodzi o wymianę doświadczeń, które zostały przetworzone artystycznie przez peruwiańskich i portugalskich kronikarzy komiksowych, a których merytoryczne omówienie może dać impuls oraz stworzyć przestrzeń do poszukiwania rozwiązań przeszłych, teraźniejszych i przyszłych kwestii istotnych dla obywateli Peru i Portugalii. Pan i Pani Ambasador opowiedzą fascynującą historię, której początek sięga pierwszych wypraw morskich, biegnie przez czasy konkwisty, ruchów partyzanckich, walki o demokrację i niepodległość aż po wyzwania współczesności.

Obie strony liczą na owocny dialog i zapraszają do rozmowy osoby zainteresowane komiksem w funkcji narzędzia komunikacji międzynarodowej.

Wykład poświęcony będzie jednej z najważniejszych powieści XX wieku, jaką jest Sto lat samotności Gabriela Garcíi Márqueza, oraz jej niezwykłej podróży przez pięć dekad w polskim wydaniu. Podczas spotkania przyjrzymy się zarówno oryginałowi, jak i jego tłumaczeniu na język polski, analizując miejsce, jakie historia rodu Buendiów i mitycznego Macondo zajmuje w kontekście światowej literatury, a także jej wpływ na kolejne pokolenia czytelniczek i czytelników. Ponadto porozmawiamy o wyzwaniach związanych z tłumaczeniem estetyki realizmu magicznego, specyfice języka Garcíi Márqueza i kulturowych niuansach, które kształtowały recepcję powieści. Zastanowimy się również, dlaczego, mimo upływu lat, książka wciąż zachwyca, niezmiennie rezonuje z odbiorczyniami i odbiorcami oraz skłania do refleksji i kolejnych, coraz bardziej zaskakujących interpretacji.

Zapraszamy na fascynującą podróż przez magiczny świat Stu lat samotności!

W ostatnich dwóch dekadach miasto Oaxaca na południu Meksyku było intensywnie promowane jako „mekka kulinarna” i „serce kuchni meksykańskiej”. Rozwój turystyki kulinarnej sprawił, że lokalna gastronomia stała się jednym z najważniejszych sektorów miejskiej gospodarki. Tradycyjne produkty spożywcze, lokalne praktyki kulinarne i dziedzictwo kuchni oaxaquańskiej zostały przekształcone w atrakcję dla turystów z Meksyku i zagranicy. W centrum miasta zaczęły powstawać ekskluzywne restauracje, bary mezcalowe, modne kawiarnie, ekologiczne targi i sklepy z produktami premium.

Proces ten przyniósł jednak także wzrost nierówności społecznych i coraz silniejsze konflikty wokół przestrzeni miejskiej oraz prawa mieszkańców do miasta. W ostatnich latach w Oaxace nasiliły się protesty przeciwko gentryfikacji i podporządkowaniu miasta potrzebom turystyki. Sprzeciw wobec rosnących cen życia, komercjalizacji lokalnej kultury oraz wypierania mieszkańców z historycznego centrum widoczny jest m.in. w demonstracjach ulicznych, działaniach aktywistycznych i politycznych graffiti.

Wykład opiera się na długoterminowych badaniach etnograficznych prowadzonych w Oaxace w latach 2011–2017 oraz po pandemii COVID-19 w latach 2021–2025. Spotkanie poświęcone będzie zjawisku gentryfikacji kulinarnej, czyli procesowi, w którym jedzenie i kultura kulinarna stają się narzędziem transformacji miasta podporządkowanej klasom uprzywilejowanym i turystyce. Szczególna uwaga zostanie poświęcona roli kobiet zarówno w sektorze gastronomicznym, jak i w lokalnych formach oporu wobec przemian społecznych i ekonomicznych.

Wydarzenie pokaże, w jaki sposób jedzenie może stać się polem sporów o władzę, nierówności i tożsamość kulturową we współczesnych miastach globalnego Południa.

Zapraszamy Was w fascynującą podróż do świata zapachów, które w przyrodzie pełnią rolę niewidzialnych komunikatów.

Podczas wykładu pokażemy, jak zapach wilka wpływa na zachowanie dzikich ssaków kopytnych. Przyjrzymy się, jak te zwierzęta „czytają” zapach drapieżnika i jakie strategie wypracowały, aby zmniejszyć ryzyko spotkania z wilkiem. Opowiemy także o drugiej stronie medalu – jak same wilki reagują na zapach obcego wilka. Dowiemy się, jakie znaczenie mają sygnały zapachowe w komunikacji między wilkami. Pokażemy również, w jaki sposób naukowcy badają te ukryte interakcje w terenie i rejestrować reakcje zwierząt w ich naturalnym środowisku.

Wykład pomoże Wam głębiej zrozumieć złożone, relacje między drapieżnikami a ich ofiarami oraz to, dlaczego poznanie tych zależności jest tak ważne dla skutecznej ochrony przyrody.

Enzymy to biologiczne katalizatory, cząsteczki, które przyspieszają przebieg reakcji chemicznych. Działają w każdym żywym organizmie, a bez ich aktywności nie jest możliwe życie. I chociaż utrata aktywności enzymów jest przyczyną wielu chorób u ludzi, to istnieją także liczne leki, których efekt terapeutyczny wynika z hamowania aktywności specyficznych enzymów.

Wykład przybliży zagadnienia związane z enzymami jako celem działania leków. Zostaną omówione: pojęcie enzymu, rola fizjologiczna enzymów oraz konsekwencje utraty ich aktywności dla żywych organizmów. Słuchacze będą także mogli zapoznać się z wybranymi lekami, których celem działania są enzymy.

Wszyscy wiemy, że jesień to dla nietoperzy strefy umiarkowanej, czas przygotowań do zimowego snu. Trzeba jak najwięcej polować i zjadać, żeby zgromadzić zapasy tłuszczu, wystarczające do przetrwania kilkumiesięcznego okresu braku pożywienia. Ale obfite posiłki to nie jedyna rzecz, jaka zaprząta w tym czasie uwagę, jedynych latających aktywnie, ssaków. Równie ważne okazują się być sprawy rodzinne.

Spróbujemy się przyjrzeć temu, co się w nietoperzowych społecznościach dzieje na jesieni, zanim nadejdzie czas hibernacji. Posłuchamy wokalnych popisów samców, próbujących przekonać do siebie partnerkę (i przegonić z okolicy wszystkich konkurentów) i zastanowimy się nad tym, dlaczego to wszystko nie odbywa się wiosną. 

Przyspieszone bicie serca, zarumienione policzki, „motyle w brzuchu”, ale też uczucie niepokoju, spocone dłonie, bezsenność - kiedy się zakochujemy towarzyszą nam różnorodne reakcje fizyczne i emocjonalne. Miłość opiera się na skomplikowanej sieci mechanizmów neurobiologicznych i biochemicznych.

W trakcie spotkania zgłębimy biologiczne podstawy miłości, koncentrując się na roli kluczowych hormonów i neuroprzekaźników. Dopamina, oksytocyna, wazopresyna czy serotonina to tylko niektóre z nich. Spróbujemy znaleźć odpowiedzi na pytania: jaki wpływ mają te przekaźniki na różne aspekty miłości? Co sprawia, że czujemy zainteresowanie drugą osobą, zanim jeszcze zdążymy zamienić z nią słowo? Jak chwilowe zauroczenie przekształca się w trwałą więź? Czy miłość romantyczna różni się biologicznie od miłości rodzicielskiej, czy też opiera się na tych samych mechanizmach?

Na wykład zapraszam wszystkich, którzy chcieliby dowiedzieć się więcej o miłości z naukowego, a precyzyjniej z biochemicznego, punktu widzenia.

Człowiek nauczył się wykorzystywać minerały i skały od początku swojego istnienia. Świadomie lub nie odkrywał ich magiczną moc. Poznamy lecznicze właściwości minerałów i samodzielnie wykonamy kosmetyk mineralny.

Odpowiemy na wiele ważnych pytań dotyczących bursztynu. Skąd wziął się bursztyn i gdzie występuje w Polsce? Jakie tajemnice skrywa w sobie? Do czego służył na przestrzeni wieków i co dziś z niego wykonujemy? Co to był szlak bursztynowy? Wykonamy niewielką bursztynową galanterię i sprawdzimy czy bursztyn można podrobić.

Geologia to naturalne, krystaliczne piękno, które człowiek nauczył się naśladować. W jaki sposób powstają sztuczne kryształy, jakie związki najłatwiej je tworzą i czy można je wyhodować we własnym domowym laboratorium. Poznamy tajniki chemicznego, kuchennego laboratorium i dowiemy się do czego chemia jest konieczna geologom. Te i inne wiadomości będą przedstawione w formie prostych doświadczeń wykonywanych przez same dzieci.

Odtworzymy historię życia na Ziemi, odkryjemy tajemnice organizmów, które żyły przed milionami lat. Dowiemy się w jaki sposób zachowaly się ich szczątki i jakie informacje możemy dzięki temu uzyskać. Poznamy najbardziej spektakularne skamieniałości i wykonamy ich odciski w sposób podobny do tych jakie spotykamy w skale.

Mikroanalizy laboratoryjne, działania praktyczne i “artystyczne”. Ukazanie roli mikroorganizmów w procesach geologicznych - złożotwórcza i minerałotwórcza rola mikroorganizmów, oraz w ochronie środowiska (w procesach bioremediacji obszarów skażonych). Zapoznanie uczestników wydarzenia z podstawowymi technikami mikrobiologicznymi niezbędnymi w prowadzeniu badań z zakresu mikrobiologii środowiskowej.

Samodzielne przeprowadzenie izolacji bakterii z różnych środowisk w celu założenia hodowli bakteryjnych. Zabawa dla najmłodszych: malowanie bakteriami własnego obrazka.

Woda to najważniejszy element naszego życia. Dowiemy się jakie substancje wykorzystuje się przy oczyszczaniu wody i zbudujemy własny filtr.

Warsztat poświęcony jest doświadczeniu ciała i ruchu jako sposobu wspierania regulacji emocjonalnej, pogłębiania samoświadomości oraz budowania bardziej świadomej relacji ze sobą. Punktem wyjścia jest założenie, że poczucie „Ja” rozwija się nie tylko poprzez myśli i refleksję, ale również poprzez doświadczenie cielesne - rozpoznawanie napięć, impulsów, emocji i sposobów reagowania. Z badań wynika, że to właśnie ciało reaguje najwcześniej na bodźce zewnętrzne często uruchamiając utrwalone wzorce. Na warsztacie chcemy dotrzeć do informacji jakie przekazuje nam bycie w kontakcie z ciałem bez konieczności automatycznego reagowania. Zapraszamy do otworzenia się na poszerzanie możliwości wyboru reakcji z centrum połączenia ze sobą, dając tym samym większe poczucie swobody i wolności.

Warsztat łączy część teoretyczną i praktyczną. W części wprowadzającej uczestnicy poznają podstawowe zagadnienia dotyczące relacji między układem nerwowym, emocjami i procesem regulacji. Porozmawiamy o tym, w jaki sposób automatyczne reakcje utrwalają się w codziennym funkcjonowaniu oraz jak ruch i doświadczenie cielesne mogą wspierać większą elastyczność i lepsze rozumienie własnych stanów emocjonalnych.

Inspiracją dla warsztatu są podejścia wykorzystujące ruch i świadomość ciała w pracy rozwojowej i terapeutycznej, m.in. Movement Medicine, analiza bioenergetyczna Lowena czy psychoterapia sensomotoryczna.

Część praktyczna będzie oparta na prostych ćwiczeniach, tańcu intuicyjnym, pracy z oddechem i eksploracji ruchu. Uczestnicy będą mogli doświadczać tego, jak ciało wyraża emocje i napięcie. Ważnym elementem warsztatu będzie także przyjrzenie się repertuarowi automatycznych reakcji ciała oraz eksplorowanie jak to jest poruszyć się w nowy sposób.

Nie są wymagane żadne umiejętności taneczne ani wcześniejsze doświadczenie. Warsztat ma charakter psychoedukacyjny i rozwojowy, jest skierowany do osób zainteresowanych relacją między emocjami, ciałem i świadomością siebie.

Zalecany jest wygodny strój umożliwiający swobodny ruch.

Coraz częściej słyszymy, że nadmierne korzystanie ze smartfonów może „psuć mózg”, trwale pogarszać pamięć czy osłabiać koncentrację. Czy rzeczywiście tak jest? W prezentowanym projekcie badawczym sprawdzono, jak problemowe/nadmierne korzystanie ze smartfonu wpływa na funkcjonowanie młodych dorosłych – zarówno pod względem poznawczym (intelektualnym), jak i emocjonalnym.

W badaniu udział wzięło 326 studentów. Uczestnicy odpowiadali na pytania dotyczące codziennego korzystania ze smartfonu, samopoczucia, jakości snu, poziomu stresu i trudności poznawczych. Część osób przeszła także szczegółowe badania neuropsychologiczne sprawdzające uwagę, pamięć roboczą i tzw. funkcje wykonawcze (m.in. elastyczność umysłową).

Wyniki pokazały, że osoby intensywniej i bardziej problemowo korzystające ze smartfonów częściej odczuwały zmęczenie psychiczne, stres, obniżony nastrój i trudności w codziennych czynnościach wymagających sprawności poznawczej. Jednocześnie w obiektywnych testach neuropsychologicznych nie stwierdzono wyraźnego pogorszenia tych funkcji. Innymi słowy – badani częściej mieli poczucie, że funkcjonują gorzej, niż faktycznie wypadało to w testach.

Badanie sugeruje, że negatywne skutki nadmiernego korzystania ze smartfonów mogą dotyczyć przede wszystkim subiektywnej sfery emocjonalnej, motywacyjnej i społecznej, a nie trwałego „uszkodzenia” zdolności poznawczych. Wykład będzie także okazją do dyskusji o tym, jak współczesne społeczeństwo postrzega wpływ technologii na zdrowie psychiczne oraz gdzie kończą się naukowe fakty, a tworzą pseudonaukowe narracje i mity zgodne z naszymi poglądami i oczekiwaniami.

Aby niewielki błąd nie doprowadził do kosztownych konsekwencji.

W codziennym życiu i działalności zawodowej podejmujemy dziesiątki decyzji, które mogą wywoływać skutki prawne. Często nie zdając sobie z tego sprawy, że podpisanie umowy, publikacja treści w internecie, zakup nieruchomości, prowadzenie działalności gospodarczej, zatrudnienie pracownika czy zawarcie porozumienia biznesowego to tylko niektóre z tych sytuacji.

W oparciu o praktyczne przykłady omówione zostaną najczęstsze błędy prowadzące do sporów i problemów prawnych, a także sposoby ich unikania. Uczestnicy poznają również znaczenie właściwego przygotowania dokumentów, świadomego zawierania umów oraz odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii i narzędzi cyfrowych. 

Podczas wykładu uczestnicy dowiedzą się, na czym polega misja radcy prawnego, jakie obowiązki wynikają z wykonywania zawodu zaufania publicznego oraz w jaki sposób radca prawny wspiera klientów w identyfikowaniu i ograniczaniu ryzyk prawnych. 

Spotkanie będzie okazją do lepszego poznania zawodu radcy prawnego i zrozumienia, że skuteczna ochrona interesów rozpoczyna się nie wtedy, gdy problem już powstał, lecz znacznie wcześniej, na etapie jego przewidywania i zapobiegania.

Znajomość struktury przestrzennej białek pozwala zrozumieć procesy biologiczne, na najbardziej podstawowym, atomowym poziomie: sposób w jaki przebiegają reakcje katalizowane przez enzymy; sposób w jaki białka oddziałują z innymi białkami i małymi cząsteczkami; itp. Znajomość struktury, miejsc aktywnych lub wiążących w białkach, pozwala na zrozumienie ich specyficzności substratowej i zaprojektowanie cząsteczek lepiej z nimi oddziałujących, np. potencjalnych leków. W krystalografii rentgenowskiej białek największym wyzwaniem jest pierwszy etap na drodze do uzyskania struktury, czyli otrzymanie dobrze rozpraszającego kryształu białka, co będzie tematem poniższych ćwiczeń.

Neuroróżnorodność to idea, że ludzkie mózgi nie działają według jednego „właściwego” wzorca. Różnimy się sposobem myślenia, odczuwania i reagowania na świat – i te różnice są naturalną częścią populacji. W tym wykładzie zaglądamy do mózgu z perspektywy naukowca, żeby zrozumieć, skąd biorą się te różnice, ze szczególnym uwzględnieniem autyzmu. Dlaczego jedni z nas podskakują na dźwięk upadającej łyżki, a inni nawet tego nie zauważają? Co sprawia, że światło jarzeniówki może być dla kogoś fizycznie bolesne? Opowiemy o tym, jak działają układy sensoryczne i co dzieje się w mózgu, gdy są one bardziej czułe, mniej filtrowane lub inaczej zorganizowane. Wyjaśnimy, czym jest przebodźcowanie i dlaczego nie wynika z „nadwrażliwości charakteru”, lecz z bardzo konkretnych mechanizmów neurobiologicznych.

Wykład omawia aktualną wiedzę o biologicznych podstawach różnic sensorycznych – od funkcjonowania obwodów hamujących i pobudzających, przez rolę neuromodulatorów, po zmiany w organizacji sieci mózgowych. Wykład pokaże też, jak geny i środowisko współpracują ze sobą (GxE), tworząc unikalne ścieżki rozwojowe. Nie istnieje jeden „gen autyzmu” ani jeden czynnik ryzyka – to raczej sieć drobnych wpływów, które wchodzą w dynamiczne interakcje z doświadczeniem, stresem prenatalnym, środowiskiem społecznym i wczesnym rozwojem, i razem kształtują sposób działania mózgu.

A skąd to wszystko wiemy? Tu wchodzą modele zwierzęce. Choć żaden szczur nie ma "autyzmu”, to dzięki precyzyjnym manipulacjom genetycznym i kontrolowanym warunkom możemy badać mechanizmy, których nie da się obserwować u ludzi. Modele te pozwalają śledzić, jak zmienia się komunikacja między neuronami, jak mózg reaguje na bodźce i jak rozwijają się zachowania społeczne.

Całość prowadzi do kluczowego pytania: po co to badamy? Nie po to, by kogokolwiek „naprawiać”, lecz by lepiej rozumieć różnorodność ludzkich mózgów, tworzyć bardziej przyjazne środowiska i wspierać osoby, których sposób odbierania świata różni się od większości.

Zapraszamy osoby w spektrum autyzmu, ich bliskich oraz wszystkich zainteresowanych tematem. Zachęcamy do rozmowy, zadawania pytań i dzielenia się doświadczeniami – zarówno trudnościami, jak i sukcesami. To przestrzeń, w której nauka spotyka się z codziennością, a różnorodność sposobów myślenia jest wartością.

Znalazca około 50 meteorytów poprowadzi warsztaty w trakcie, których nauczy uczestników, jak odróżnić wzrokowo prawdziwy meteoryt od zwykłego kamienia. Da wskazówki - jak ustawić detektor metali, aby wykrywał meteoryty pod powierzchnią ziemi. Janusz Kosmowski od 20 lat odwiedza regularnie rejon upadku meteorytu pułtuskiego i mimo tego, że od tego wydarzenia upłynęło już 158 lat - ciągle odnajduje jego fragmenty. O swoich poszukiwaniach i pasji opowiada na kanale YT "astrokosmo" oraz na facebookowym profilu o nazwie "Łowcy spadających gwiazd". Obecnie Janusz Kosmowski - oprócz poszukiwanie meteorytów - buduje obserwatorium wyposażone w 12 calowy teleskop w układzie "Dall-Kirkham".

Kultura Iranu często kojarzy się obserwatorom z jednej strony z wyrafinowaną literaturą, z drugiej zaś z surową religijnością. Buduje to obraz z jednej strony biesiad przy winie w ogrodach, pałacach i ruinach magów, z drugiej zaś postu i modlitwy. Tymczasem na mozaikę, którą stanowi kultura Iranu, składa się znacznie więcej elementów. Jednym z nich są obelgi, nie tylko w znaczeniu wulgaryzmów, ale ogólnie wypowiedzi mających komuś sprawić przykrość. Oczywiście występują one chyba w każdej kulturze, Iran nie jest tu wyjątkiem, a obelgi od wieków używane są stosunkowo powszechne zarówno w życiu codziennym, jak i w literaturze, polityce i innych przejawach kultury.

W ramach wykładu przyjrzymy się przykładom obelg perskich w języku polityki, dyplomacji, w starciach bohaterów literackich, a także w polemicznych czy wprost obraźliwych utworach poetyckich i prozatorskich. Zobaczymy, do jakich sfer życia sięgano, by komuś ubliżyć, a także szerzej, jakich środków w tym celu używano. Poznamy obraźliwe sformułowania używane przez średniowiecznych poetów, a także te, po które sięgali autorzy dwudziestowieczni. Zobaczymy obelgi w tekstach satyrycznych, w wypowiedziach polityków, a także w korespondencji między monarchami. Spojrzymy też na niektóre współczesne wypowiedzi w mediach społecznościowych. Zobaczymy, że związane z obelgami zjawiska, które niekiedy uznajemy za niemal wyjątkowo polskie, bądź przynależne czasom współczesnym, zachodziły i zachodzą w różnych epokach i społecznościach.