Program - spotkania

Wyświetlanie 101 - 150 z 411.

Na spotkania festiwalowe jest wstęp wolny.
Przy wybranych wydarzeniach jest informacja, pod jakim adresem można się zapisać, brak takiej informacji oznacza brak zapisów.

Format: 2026-09-10

Numer: 90
Kluby
Nauki humanistyczne
Dyskusja, Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Historii
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Piotr
Szlanta
Opis:

Wykład prof. Piotra Szlanty, znakomitego znawcy historii XIX wieku, I wojny światowej oraz polskich dróg do niepodległości, poświęcony będzie Aktowi 5 Listopada 1916 roku — jednemu z najbardziej niejednoznacznych wydarzeń w dziejach sprawy polskiej. Czy ogłoszona przez cesarzy Niemiec i Austro-Węgier zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego była rzeczywistym krokiem ku niepodległości, czy raczej polityczną koncesją podporządkowaną interesom państw centralnych?

Spotkanie pozwoli spojrzeć na rok 1916 jako na moment, w którym polskie nadzieje splatały się z kalkulacją wielkiej polityki i realiami wojny.

 

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Budynek Pomuzealny, III piętro, sala 17, jest winda

Termin:
  • pon., 2026-09-21 18:00 do 19:30
Numer: 91
Kluby
Nauki medyczne
Zwiedzanie laboratorium lub pracowni
Organizator: Warszawski Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauk o Zdrowiu
Wykonawcy:
dr
Justyna
Jurczewska
dr
Magdalena
Babiszewska-Aksamit
mgr
Aleksandra
Mołas
Opis:

Czy mleko kobiece może być lekiem? Czy można honorowo oddawać mleko kobiece?

Podczas zajęć uczestnicy odkryją, dlaczego mleko kobiece jest wyjątkowe i jaką rolę odgrywa w żywieniu oraz leczeniu noworodków, zwłaszcza wcześniaków i dzieci chorych. Poznają skład mleka kobiecego, jego niezwykłe właściwości oraz dowiedzą się, jak działają Banki Mleka Kobiecego — od pozyskiwania mleka od dawczyń, przez badania laboratoryjne i kontrolę bezpieczeństwa, aż po przechowywanie i przekazanie go najmłodszym pacjentom.

Część praktyczna pozwoli zajrzeć do świata laboratoryjnych analiz mleka kobiecego i zobaczyć, jak nauka wspiera nowoczesną opiekę neonatologiczną.

To spotkanie dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, dlaczego mleko kobiece jest czymś więcej niż pokarmem.

Zapraszamy osoby powyżej 15 roku życia. W trakcie spotkania uczestnicy zostaną wyposażeni w rękawiczki i jednorazowe fartuchy.

Stacjonarne
ul. Madalińskiego 25
00-040 Warszawa

Bank Mleka Kobiecego w Szpitalu im. Świętej Rodziny w Warszawie

Termin:
  • pon., 2026-09-21 17:00 do 18:00
Numer: 92
Kluby
Nauki o Ziemi
Wykład
Organizator: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Wykonawcy:
dr hab.
Zbigniew
Grzymała
Opis:

Wykład będzie poświęcony istocie gospodarki o obiegu zamkniętym, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia nauk o Ziemi, jej zasobów oraz ich ograniczoności. Gospodarka o obiegu zamkniętym stanowi odpowiedź na wyzwania związane z nadmierną eksploatacją zasobów naturalnych i ma na celu ograniczenie jej negatywnych skutków.

Stacjonarne
Al. Niepodległości 162
02-554 Warszawa
Termin:
  • pon., 2026-09-21 15:00 do 16:30
Numer: 93
Kluby
Nauki społeczne
Wykład
Organizator: Akademia Finansów i Biznesu Vistula
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Wawrzyniec
Konarski
Opis:

The main research goal of the lecture is to recall the role of de Valera as the leader of the united nationalist movement in Ireland in 1917-1921. De Valera's conceptual and practical contribution to settling the Irish national question at that time did not meet his expectations, even though on December 6, 1921, the Treaty known as the Anglo-Irish Treaty was signed in London. From that moment on, de Valera became the leader of the anti-Treaty republican opposition, which meant the end of the unity of Sinn Fein, the largest party in the Irish nationalist movement. The author analyzes the stages of operation of this policy in the above-mentioned period, as well as the concepts he put forward regarding the status of the Irish state as a political and legal entity in its formative phase.

Stacjonarne
Online
ul. Stokłosy 3
02-787 Warszawa
Termin:
  • pon., 2026-09-21 17:30 do 18:30
Numer: 94
Kluby
Nauki społeczne
Wykład
Organizator: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Instytut Psychologii
Wykonawcy:
dr
Marta
Bodecka-Zych
Opis:

Wyobraź sobie sytuację: przechodzisz obok grupy nastolatków, nagle zaczynają się śmiać. Czy pomyślałbyś/pomyślałabyś, że śmieją się z Ciebie?

Ludzie różnią się między sobą tym, w jaki sposób interpretują zachowania innych osób. Czasem, na przykład wtedy kiedy czują się zagrożeni, są przekonani, że inne osoby robią coś specjalnie i przeciwko nim. Mówimy wówczas o dokonywaniu wrogich atrybucji. Nie sprzyjają one dobrostanowi psychicznemu, mogą prowadzić do złości, czy też smutku.

Na wykładzie, na który chciałabym Państwa zaprosić, opowiem więcej o tym, czym są wrogie atrybucje, kiedy mogą się pojawić, skąd się biorą (np. z przekazów rodzinnych) i co można z nimi zrobić.

Online
Termin:
  • pon., 2026-09-21 18:00 do 19:00
Numer: 95
Kluby
Obszar sztuki
Pokaz
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki PAN, we współpracy z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Wykonawcy:
dr hab.
Anna
Straszewska
Opis:

Historia mody i ubioru jest fascynującą dziedziną badań, która w Polsce zaczyna się cieszyć coraz większą popularnością. Także dlatego, że pozwala pokazać ważny i bliski każdemu aspekt życia codziennego w dawnych wiekach.

Podczas pokazu mody historycznej, który odbędzie w pięknej scenerii pałacu Marii Radziwiłłowej, zaprezentujemy rekonstrukcje ubiorów historycznych. Widzowie będą mogli obejrzeć stroje przedstawicieli różnych stanów z różnych epok: rycerzy, szlachty, arystokratek i mieszczek.

Pokazowi będzie towarzyszył komentarz kostiumologa dotyczący mody, związanych z nią obyczajów oraz krawiectwa historycznego i problemów, jakie towarzyszą odtwarzaniu dawnych ubiorów.

Stacjonarne
ul. Długa 26
00-238 Warszawa

Hol główny pałacu Marii Radziwiłłowej

Termin:
  • pon., 2026-09-21 17:00 do 18:00
Numer: 96
Kluby
Nauki biologiczne
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. J. Kielanowskiego PAN
Wykonawcy:
dr hab.
Grzegorz
Bełżecki
Opis:

Na co dzień często słyszymy, że hodowla bydła przyczynia się do zmian klimatycznych, a jedząc produkty odzwierzęce, dokładamy cegiełkę do globalnego ocieplenia. Ale ile w tym stwierdzeniu jest prawdy, a ile uproszczenia? Czy rzeczywiście krowy mają negatywny wpływ na klimat – i jeśli tak, to czy możemy temu przeciwdziałać?

Podczas spotkania spróbujemy spojrzeć na krowy z nowej perspektywy: nie tylko jako źródło emisji metanu, ale również jako ważny element ekologicznych systemów rolniczych. Zastanowimy się, jak działa organizm przeżuwacza i dlaczego bydło odgrywa istotną rolę w zachowaniu bioróżnorodności. Odpowiemy też na pytanie, dlaczego krowy są hodowane w rejonach półpustynnych i czy możliwy jest świat, w którym zupełnie zrezygnujemy z ich obecności.

To okazja, by oddzielić fakty od mitów i lepiej zrozumieć złożoną relację między zwierzętami gospodarskimi, środowiskiem i człowiekiem. Dołącz do nas i przekonaj się, jak wiele zależy od... krowy!

Stacjonarne
ul. Nowy Świat 72
00-330 Warszawa

Sala im. Erazma Majewskiego nr 300, 3 piętro

Termin:
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:30
Numer: 97
Kluby
Nauki biologiczne
Warsztat
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii
Wykonawcy:
dr
Katarzyna
Bandyra
dr
Maria
Klimecka
mgr
Iga
Sudoł
mgr
Dawid
Dzadz
mgr
Jakub
Kowalski
mgr
Karolina
Nowak
Opis:

Znajomość struktury przestrzennej białek pozwala zrozumieć procesy biologiczne, na najbardziej podstawowym, atomowym poziomie: sposób w jaki przebiegają reakcje katalizowane przez enzymy; sposób w jaki białka oddziałują z innymi białkami i małymi cząsteczkami; itp. Znajomość struktury, miejsc aktywnych lub wiążących w białkach, pozwala na zrozumienie ich specyficzności substratowej i zaprojektowanie cząsteczek lepiej z nimi oddziałujących, np. potencjalnych leków. W krystalografii rentgenowskiej białek największym wyzwaniem jest pierwszy etap na drodze do uzyskania struktury, czyli otrzymanie dobrze rozpraszającego kryształu białka, co będzie tematem poniższych ćwiczeń.

W przypadku osób nie posiadających konta wymagana jest wcześniejsza rejestracja. Minimalny wiek uczestników to 13 lat.

Stacjonarne
ul. Żwirki i Wigury 101
02-089 Warszawa

Budynek Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego. Zbiórka w holu głównego wejścia, przy portierni

Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:30 do 17:00
Numer: 98
Kluby
Nauki biologiczne
Zwiedzanie laboratorium lub pracowni
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii
Wykonawcy:
dr
Katarzyna
Bandyra
dr
Maria
Klimecka
mgr
Iga
Sudoł
mgr
Dawid
Dzadz
mgr
Jakub
Kowalski
mgr
Karolina
Nowak
Opis:

Spotkanie ma na celu pokazanie uczestnikom jak zorganizowane jest nowoczesne laboratorium badawcze oraz uświadomienie jak dokładnie wygląda ścieżka od sekwencji DNA (genu) do badań na białkach. Grupa Biologii Strukturalnej zainteresowana jest tym w jaki sposób aminokwasy budujące białka ułożone są w przestrzeni (struktura), co bezpośrednio przekłada się na pełnione przez nie funkcje. Poznanie struktury, a co za tym idzie funkcji biomolekuły, jest zazwyczaj pierwszym krokiem w opracowywaniu nowych leków.

W przypadku osób nie posiadających konta wymagana jest wcześniejsza rejestracja. Minimalny wiek uczestników to 10 lat.

Stacjonarne
ul. Żwirki i Wigury 101
02-089 Warszawa

Budynek Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego. Zbiórka w holu głównego wejścia, przy portierni

Termin:
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:00
Numer: 99
Kluby
Nauki biologiczne
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Międzynarodowy Instytut Mechanizmów i Maszyn Molekularnych
Wykonawcy:
dr
Piotr
Gerlach
Opis:

Grypa niezmiennie stanowi olbrzymie wyzwanie zdrowotne, społeczne i ekonomiczne. Pandemia „świńskiej grypy” A/H1N1 z 2009 roku spowodowała setki milionów zakażeń i ponad 0,5 miliona zgonów. Rocznie ok. 3–5 milionów osób ciężko przechodzi grypę sezonową, a ponad 0,5 miliona umiera na skutek infekcji lub pogrypowych powikłań. Dzieje się tak pomimo dostępności szczepionek i leków przeciwko grypie. Wiele osób, zwłaszcza starszych lub z osłabionym układem odpornościowym, nie może przyjąć szczepionki lub nie uzyskuje wystarczającej ochrony poszczepiennej. Jednocześnie historia pokazuje, że nowo pojawiające się warianty wirusa mogą nabywać oporność na leki. Z tego powodu zaprzestano stosowania amantadyny, szeroko używanej przeciw grypie w latach 80. i 90., a popularny oseltamiwir był nieskuteczny wobec sezonowych szczepów cyrkulujących w latach 2007–2009.

Podczas wykładu przybliżymy molekularne mechanizmy działania i budowę wirusa grypy. Zagłębimy się w organizację genomu RNA grypy oraz szczegóły funkcjonowania jej polimerazy – białka, które powiela genom wirusa i przepisuje go na mRNA. Opowiemy, jak wirus grypy przejmuje kontrolę nad procesami komórkowymi i co oznacza, że „kradnie” 5′ cap, czyli „czapeczkę” komórkowego mRNA. Przyjrzymy się co sprawia, że grypa tak szybko mutuje i dlaczego nieustannie powstają jej nowe warianty. Wytłumaczymy także, jak powstają i co zawierają szczepionki przeciw grypie, oraz jak działają dostępne leki.

 

Stacjonarne
ul. M. Flisa 6
02-247 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:30 do 17:30
Numer: 100
Kluby
Nauki biologiczne
Wykład
Organizator: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Nauk o Żywności, Katedra Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności
Wykonawcy:
dr hab.
Elżbieta
Hać-Szymańczuk
Opis:

Wykład będzie poświęcony olejkom eterycznym — ich zastosowaniu w kuchni, wpływowi na zdrowie oraz roli w aromaterapii. Podczas spotkania przybliżone zostanie, czym są olejki eteryczne, skąd pochodzą i w jaki sposób można wykorzystywać ich naturalne właściwości w codziennym życiu. Uczestnicy dowiedzą się, jak olejki eteryczne mogą wzbogacać smak i aromat potraw, wspierać dobre samopoczucie oraz pomagać w tworzeniu atmosfery relaksu i odprężenia. Wykład będzie także okazją do poznania zasad bezpiecznego stosowania olejków oraz do oddzielenia faktów od popularnych mitów.

Online
Termin:
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:00
Numer: 101
Kluby
Nauki chemiczne
Warsztat, Zwiedzanie laboratorium lub pracowni
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii
Wykonawcy:
mgr
Paulina
Bartosińska-Marzec
mgr inż.
Bartłomiej
Banaś
Opis:

Świat chemików kręci się często wokół białych proszków i przezroczystych płynów. Co jeśli nie jesteśmy pewni, co dokładnie jest w probówce? Jak sprawdzić (bez niszczenia próbki) czy udało nam się zsyntetyzować pożądany związek? A może chcemy dowiedzieć się co wchodzi w skład naszego napoju lub czy dwie substancje oddziałują ze sobą?

Nieinwazyjnych technik jest tylko kilka i jedną z nich (szeroko wykorzystywaną) jest spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR). NMR to potężne narzędzie, które umożliwia nam identyfikację związków i badanie struktur przestrzennych cząsteczek, jak również badanie oddziaływań, dyfuzji czy monitorowanie reakcji.

Spotkanie będzie podzielone na trzy części:
- krótką prezentację, w czasie której uczestnicy poznają podstawy zjawiska NMR i dowiedzą się, w jaki sposób badamy próbki ciekłe w tej technice,
- wycieczkę po laboratorium Nowych Metod Spektroskopii Magnetycznego Rezonansu Jądrowego,
- wspólną analizę widm wykorzystywanych w typowych badaniach związków organicznych za pomocą techniki NMR.

W przypadku osób nie posiadających konta wymagana jest wcześniejsza rejestracja. Minimalny wiek uczestników to 13 lat. Mile widziane jest by uczestnicy mieli podstawową wiedzę o budowie związków organicznych.

Stacjonarne
ul. Żwirki i Wigury 101
02-089 Warszawa

Miejsce zbiórki: główny hol (przy portierni) budynku Radiochemii Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego (wejście od ul. Żwirki i Wigury). Zajęcia będą odbywały się w sali nr 113.

Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:00 do 18:00
Numer: 102
Kluby
Nauki chemiczne
Warsztat
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii
Wykonawcy:
dr
Dorota
Nieciecka
dr
Kamila
Zarębska
Opis:

„Mydło i kremidło” to zajęcia skierowane do uczestników powyżej 10. roku życia. Podczas warsztatów dowiemy się, z czego składają się kosmetyki oraz które składniki są naprawdę niezbędne do ich tworzenia. W trakcie zajęć będziemy własnoręcznie przygotowywać ekologiczne preparaty pozbawione konserwantów. Nasze kosmetyki będą miały krótszy termin przydatności, ale za to będą bardziej przyjazne dla skóry.

W przypadku osób nie posiadających konta wymagana jest wcześniejsza rejestracja. Minimalny wiek uczestników 10 lat.

Stacjonarne
ul. Pasteura 1
02-093 Warszawa

Spotkanie w holu głównym 5 minut przed godziną rozpoczęcia zajęć.

Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:30 do 17:20
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 18:50
Numer: 103
Kluby
Nauki ekonomiczne
Warsztat
Organizator: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Wykonawcy:
dr
Agnieszka
Wójcik-Czerniawska
Opis:

Czy nasze decyzje finansowe są rzeczywiście racjonalne? Klasyczna ekonomia zakłada, że człowiek podejmuje wybory w sposób logiczny, maksymalizuje korzyści i minimalizuje straty. W praktyce jednak nasze decyzje bardzo często odbiegają od tego modelu – są kształtowane przez emocje, intuicję, uproszczenia poznawcze oraz kontekst społeczny.

Podczas spotkania uczestnicy poznają podstawowe założenia ekonomii behawioralnej i psychologii decyzji, które pomagają zrozumieć, dlaczego podejmujemy nieoptymalne wybory finansowe. Omówione zostaną najczęstsze błędy poznawcze, takie jak efekt zakotwiczenia, nadmierna pewność siebie, awersja do strat czy heurystyka dostępności, wpływające na nasze codzienne decyzje – od zakupów po inwestowanie.

Spotkanie będzie miało charakter interaktywny – uczestnicy wezmą udział w krótkich eksperymentach i zadaniach decyzyjnych, które pozwolą im doświadczyć mechanizmów psychologicznych „w działaniu”. Dzięki temu możliwe będzie nie tylko zrozumienie teorii, lecz także refleksja nad własnymi wyborami ekonomicznymi.

W drugiej części spotkania poruszony zostanie temat rosnącej roli technologii i algorytmów w podejmowaniu decyzji finansowych. Czy sztuczna inteligencja pomaga podejmować lepsze decyzje, czy raczej pogłębia nasze błędy? Jak zmienia się odpowiedzialność za decyzje w świecie cyfrowym?

Spotkanie skierowane jest do wszystkich osób zainteresowanych ekonomią, finansami oraz psychologią podejmowania decyzji – zarówno uczniów i studentów, jak i osób, które chcą lepiej zrozumieć własne zachowania finansowe.

Stacjonarne
Al. Niepodległości 162
02-554 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 16:30
Numer: 104
Kluby
Nauki ekonomiczne
Wykład
Organizator: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Wykonawcy:
dr hab.
Agnieszka
Domańska-Sikorzak
Opis:

Czy wiesz, że 90 proc. z surowców wykorzystywanych do produkcji staje się odpadami zanim produkt opuści fabrykę, podczas gdy 80 proc. wytworzonych produktów trafiających na rynek wyrzuca się w ciągu pierwszych 6 miesięcy ich używania? Czy wiesz, ile każdy z nas generuje samych odpadów opakowaniowych w ciągu roku? A ile milionów ton śmieci generują przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe na całym świecie, w ciągu jednej tylko minuty? Ile plastiku płynie rzekami i trafia do oceanów, a ile nigdy nie zakupionej lub wyrzuconej odzieży zalega na pustyniach?

Liczby te absolutnie nie mają być jedynie przyczyną smutku i narzekania, ale hasłem i motywacją - powodem do tego, by samodzielnie włączyć się w budowanie gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ)! Bo GOZ to jedyny obecnie model rozwoju ekonomicznego, który może odwrócić trend postępującej degradacji środowiska naturalnego na całym świecie. To dzięki cyrkularności możemy „odśmiecić” krajobrazy nie tylko w Polsce, ale na całym świecie, zatrzymać degradację.

Na naszym spotkaniu zastanowimy się i przedyskutujemy, jakie efekty przynosi gospodarowanie w układzie linearnym, ile skorzystała na tym ludzkość i kto jest beneficjentem tradycyjnej ekonomii. Przeanalizujemy fakty i dane na temat gospodarki cyrkularnej i zastanowimy się, czy może ona pogłębić różnice dochodowe i jeszcze bardziej spolaryzować społeczeństwa czy przeciwnie. Spróbujemy odpowiedzieć sobie na pytanie, jakie warunki spełnić musi biznes by świat podążał w kierunki GOZ, ale też jaka jest tu rola rządów i regulacji. Wreszcie -  jak zmienić sposób myślenia konsumentów i przekonać ich, że choćby poprzez codzienne wdrażanie zasad „5R”, można pomóc we wdrażaniu obiegów cyrkularnych w ekonomii.

 

Stacjonarne
Al. Niepodległości 162
02-554 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:30 do 18:00
  • wt., 2026-09-22 18:30 do 20:00
Numer: 105
Kluby
Nauki fizyczne
Warsztat
Organizator: Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii, oddział w Warszawie, we współpracy z Świetlica w Łubcu
Wykonawcy:
mgr
Krzysztof
Szcześniak
Opis:

Uczestnicy warsztatów, pod nadzorem instruktorów z Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii oddział w Warszawie, zbudują model rakiety wielokrotnego użytku, zaopatrzonej w silnik. Minimalny wiek uczestników 8 lat. Budowa wymaga precyzji, dlatego dla dzieci między 8-12 lat konieczna pomoc rodziców w czasie trwania warsztatów.

 

Dzieci w wieku 8-12 lat muszą być wspomagane podczas zajęć przez rodziców lub opiekunów.

Stacjonarne
Łubiec 19B
05-084 Łubiec

Sala Świetlicy w Łubcu, wystrzeliwanie rakiet na pobliskiej polanie

Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:30 do 18:00
Numer: 106
Kluby
Nauki fizyczne
Wykład
Organizator: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego
Wykonawcy:
dr hab. inż.
Paweł
Perkowski
Opis:

Wykład został przygotowany w ramach 30 Festiwalu Nauki w Warszawie. 

Każdy z nas korzysta codziennie z urządzeń, które komunikują się z nami z pomocą wyświetlaczy ciekłokrystalicznych. Jak sama nazwa wskazuje, mają one dużo wspólnego z substancjami, które nazywamy ciekłymi kryształami. Historia ciekłych kryształów zaczęła się w 1888 roku, a historia wyświetlaczy ciekłokrystalicznych dopiero w 1964 roku.

Na wykładzie zostaną omówione właściwości ciekłych kryształów i przedstawione fizyczne podstawy działania wyświetlaczy. Wykład jest przygotowany dla wszystkich, ale szczególnie będzie interesujący dla uczniów szkół średnich zainteresowanych fizyką i technologią.

Wykład będzie zawierał także elementy pokazu/eksperymentu. 

Stacjonarne
ul. gen. Sylwestra Kaliskiego 19
00-908 Warszawa

sala 7-8

Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:30 do 18:00
Numer: 107
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Kultur Azji i Afryki Katedra Języków i Kultur Afryki
Wykonawcy:
dr
Marcin
Krawczuk
Opis:

Czy kobiety w dawnej Afryce miały władzę? A może ich historia to wyłącznie opowieść o ograniczeniach? Prelekcja zabiera słuchaczy w podróż do jednego z najbardziej fascynujących światów historycznych — chrześcijańskiego Cesarstwa Etiopskiego, które przez ponad 1500 lat rozwijało własną, wyjątkową kulturę.

To opowieść o świecie, w którym kobiety z jednej strony mierzyły się z ograniczeniami życia codziennego i normami społecznymi, z drugiej zaś potrafiły zdobywać realny wpływ — w polityce, religii i gospodarce. Poznamy m.in. historię królowej Ǝläni, która w XVI wieku prowadziła dyplomację z Europą, Walatta Ṗeṭros, zakonnicy i charyzmatycznej liderki religijnej, oraz cesarzowej Zäwditu — jedynej kobiety na tronie Etiopii.

Na podstawie kronik, tekstów religijnych i relacji podróżników spróbujemy odpowiedzieć na pytania: jak pisać historię kobiet, gdy źródła powstawały głównie z perspektywy mężczyzn? Czy życie zakonne mogło być formą niezależności? I co właściwie znaczy „mieć władzę”?

To spotkanie dla wszystkich ciekawych świata — bez względu na wcześniejszą wiedzę. Bo historia Etiopii to nie tylko dzieje cesarzy, ale także niezwykłe losy kobiet, które potrafiły kształtować rzeczywistość wokół siebie.

 

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Kampus Główny UW, Budynek Porektorski, s. 1.21

Termin:
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 10:50
Numer: 108
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Kultur Azji i Afryki Katedra Japonistyki
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Agnieszka
Kozyra
Opis:

W trakcie wykładu zostaną omówione przyczyny synkretyzmu buddyzmu i sintoizmu, czyli rodzimej religii Japonii, który przejawia się współcześnie tzw. paradoksem statystycznym. W badaniach na temat przynależności religijnej wielu ankietowanych deklaruje się jednocześnie jako buddyści i sintoiści. Z tego powodu liczba wszystkich wyznawców religii Japonii jest większa niż populacja tego kraju.

Wyjaśnione zostaną teoretyczne podstawy synkretyzmu buddyzmu i innych religii m.in. w Sutrze Lotosu (jap. Hokkekyō). Na wybranych przykładach zostaną przedstawione poszczególne fazy synkretyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem teorii „pierwotnej postaci i tymczasowego przejawu”, która umożliwiła utożsamianie bóstw sintoistycznych z obiektami kultu buddyzmu Wielkiego Wozu. Podane zostaną przykłady synkretycznych kompleksów, takich jak Asakusa Jinja i Sensōji w Tokio. Synkretyzm religijny jest łączony z tolerancją religijną, jednak w Japonii były okresy, kiedy miały miejsce prześladowania buddyzmu ze względu na polityczne uwarunkowania. W tym kontekście wspomniane zostanie usunięcie wszystkich śladów buddyzmu z tras pielgrzymek na górę Fuji.

Szczególna uwaga zostanie poświęcona współczesnej synkretycznej religijności Japończyków, która niesłusznie uważana jest za nieuzasadnioną z punktu widzenia doktryny buddyzmu. Wiele ważnych świąt religijnych, takich jak Święto Zmarłych (Obon), łączy w sobie elementy buddyjskie i sintoistyczne. Bardzo ważne jest to, że praktyka w obu religiach postrzegana jest także w kategoriach doczesnych korzyści. Porównane zostaną w tym kontekście Wielkie Ceremonie Oczyszczania w obrządku sintoistycznym oraz Ceremonia pokutna (Shūnie) odprawiana w buddyjskiej świątyni Tōdaiji w Narze.

 

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Kampus Główny UW, Budynek Porektorski, s. 1.21

Termin:
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:50
Numer: 109
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Kultur Azji i Afryki Katedra Azji Południowej
Wykonawcy:
dr
Karolina
Kłoszewska
Opis:

Bóstwa wioskowe w Tamilnadu stanowią istotny element lokalnej religijności, różniący się od klasycznych nurtów hinduizmu skoncentrowanych na uniwersalnych bóstwach, takich jak Śiwa czy Wisznu. Ich znaczenie nie opiera się na tekstach kanonicznych, lecz na praktyce wspólnotowej, pamięci zbiorowej i codziennym doświadczeniu mieszkańców. Funkcjonują przede wszystkim jako opiekunowie konkretnych wsi (kāval taivam), strzegąc ich granic i zapewniając bezpieczeństwo. Ich miejsca kultu – często skromne kapliczki, święte drzewa lub obrzeża osad – podkreślają ich rolę strażników przestrzeni pomiędzy tym, co znane, a tym, co obce.

Jednym z najbardziej charakterystycznych bóstw jest Ajjanar, przedstawiany jako wojownik na koniu, otoczony glinianymi figurami strażników składanymi przez wiernych. Symbolizuje on aktywną ochronę wsi, patrolując jej granice i odpędzając zagrożenia. Z kolei Marijamman reprezentuje sferę zdrowia i chorób. Jej kult nasila się szczególnie w czasie epidemii, a sama bogini ma ambiwalentny charakter – może zarówno zsyłać choroby, jak i je leczyć.

Rytuały związane z bóstwami wioskowymi są intensywne i często fizycznie wymagające. Obejmują ofiary ze zwierząt, praktyki nakłuwania ciała czy transowe doświadczenia uczestników. Nie są one postrzegane jako akty przemocy wobec siebie, lecz jako formy spełniania ślubów, wyrazy wdzięczności lub sposoby komunikacji z bóstwem. Ciało staje się tu medium religijnego doświadczenia, a ból – narzędziem kontaktu z sacrum.

Praktyki te mają wymiar wspólnotowy i publiczny, angażując całą społeczność. Szczególną rolę odgrywają osoby pełniące funkcję medium, przekazujące wolę bóstwa i interpretujące problemy grupy. Kult bóstw odzwierciedla także lokalne struktury społeczne, w tym podziały kastowe, ale jednocześnie może integrować wspólnotę poprzez wspólne rytuały i święta.

Współczesne procesy, takie jak urbanizacja i globalizacja, wpływają na transformację tych praktyk, przenosząc je do miast i nadając im nowe formy. Mimo zmian, bóstwa wioskowe pozostają żywym i elastycznym elementem hinduizmu, ukazując jego różnorodność oraz zdolność do adaptacji w zmieniającym się świecie.

 

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Kampus Główny UW, Budynek Porektorski, s. 1.21

Termin:
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 12:50
Numer: 110
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Kultur Azji i Afryki Zakład Egiptologii
Wykonawcy:
dr
Daniel
Takács
Opis:

The ancient Egyptian hieroglyphic system emerged as a part of a long tradition of image use (graphic communication) in the Nile Valley. The images most often found on objects like pottery, cosmetique palettes, combs, knives etc were a functional part of these objects that themselves were pragmatic constituents of tombs and chapels. They fulfilled ritual purposes of communication between the divine and society and were only meaningful in their contexts.

This practical approach to images and decorated objects formed the background to the earliest writing and it is the most significant way in which it differs from the modern understanding of 'art'. Early writing by no means had a central role in society as it has today but it was just another element of expressing meaning in a graphic form. Its close relation to images was not only underlined by the fact that its signs show objects of the world but also that it appears in a complementary function to other images.

The presentation will show the relations between the hieroglyphic system and images and their pragmatic understanding in ancient Egyptian society.

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Kampus Główny UW, Budynek Porektorski, s. 1.21

Termin:
  • wt., 2026-09-22 13:00 do 13:50
Numer: 111
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Izba Pamięci Strzelecka 8
Wykonawcy:
dr hab.
Patryk
Pleskot
Opis:

Przełomowe wydarzenia z lata i jesieni 1989 roku uzmyslowiły Wojciechowi Jaruzelskiemu, że mimo objęcia stanowiska prezydenta PRL i teoretycznie szerokich prerogatyw jako głowy państwa zakres jego realnej władzy jest bardzo ograniczony. Projekt transferu władzy z niewydolnego aparatu partyjno-państwowego do nowego ośrodka prezydenckiego wymyślony przed okrągłym stołem zakończył się fiaskiem, dlatego generał postanowił wykorzystać prezydenturę przede wszystkim do celów wizerunkowych: budowy obrazu ojca demokracji, zwolennika reform i gwaranta sukcesu transformacji. 

 

Stacjonarne
ul. Strzelecka 8
03-433 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:00
Numer: 112
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej
Wykonawcy:
dr
Katarzynaa
Drozd-Urbańska
Opis:

Cezurą we współczesnej literaturze białoruskiej są lata 90. XX wieku i rozwiązanie ZSRR. Wówczas bowiem na scenie literackiej spotkali się przedstawicieli wielu pokoleń o różnych poglądach, co do kształtu nowej literatury. Na przestrzeni ostatnich 30 lat w twórczości białoruskich autorów pojawiały się motywy typowe dla nurtów europejskich jak np. tematyka przestrzeni, feminizm czy rewizja okresu przełomu. Niewątpliwie obecne uwarunkowania społeczno-polityczne Białorusi skłaniają do ożywionej dyskusji nie tylko w sferze publicznej, ale także są jednym z tematów literatury, tak o charakterze wspomnieniowym, jak i beletrystycznym. 

Sfałszowane wybory na prezydenta w 2020 r. i brutalnie stłumione protesty są jednym z motywów w literaturze ostatnich trzech lat. Należy jednak podkreślić, że utwory podejmujące aktualne problemy społeczno-polityczne są wydawane poza granicami Białorusi jak np. książki Bacharewicza. W ojczyźnie autora niektóre są już zakazane.

Obecna sytuacja na Białorusi w tym zaostrzone represje przeciwko osobom krytykującym reżim, a także obrońcom praw człowieka, brak wolności słowa i stale rosnąca liczba więźniów politycznych jak i emigrantów budzą niepokój i skłaniają do dyskusji na temat perspektyw białoruskiej twórczości.

Stacjonarne
Ul. Dobra 55
00-312 Warszawa

sala 1.158

Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 15:45
Numer: 113
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej
Wykonawcy:
dr
Justyna
Szlachta-Ignatowicz
mgr
Kamil
Dwornik
Opis:

Na spotkaniu dowiemy się, w jaki sposób podróżowano w dawnej Galicji. Prześledzimy mapy dawnych gościńców, dowiemy się o niedogodnościach podróży karetą, konieczności przekraczania nowych zaborczych granic oraz trudności w zdobyciu paszportu i wizy.

Wiek XIX jest nazywany wiekiem pary, dlatego zajrzymy na galicyjskie dworce, sprawdzimy jak najszybciej dojechać ze Lwowa do Wiednia koleją żelazną oraz którego miejsca w wagonie lepiej nie wybierać.

Koniec wieku to początek ery motoryzacji. Zobaczymy, jak wyglądały pierwsze automobile, gdzie nimi można było jeździć.

Stacjonarne
Ul. Dobra 55
00-312 Warszawa

sala 01.076

Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 15:45
Numer: 114
Kluby
Nauki humanistyczne
Dyskusja, Pokaz, Wykład , Wykonawcy:
dr
Łukasz
Karpiński
Opis:

W przestrzeni internetowej media społecznościowe stanowią ważne źródło informacji, o czym wszystkie zainteresowane kształtowaniem opinii publicznej strony doskonale wiedzą. Może to także oznaczać chaos informacyjny i trudność w odróżnieniu informacji prawdziwych od prób manipulacji przy pomocy różnych technik językowych. Przy pomocy prostej i dostępnej praktycznie dla każdego zainteresowanego analizie lingwistycznej można wstępnie wskazać czy na poziomie słownictwa, gramatyki, składni zdań, wyrażanych emocji i używanych wzmacniaczy stylistycznych (metafory, przenośni, ironia, hejt występują specyficzne formy, sygnalizujące chęć wzbudzenia u odbiorcy pozytywnych lub negatywnych emocji. A dalej można sprawdzić, czy stosowane zabiegi odniosły pożądany skutek. "Propaganda od kuchni" to także szybka próba pokazania kilku niezbyt skomplikowanych działań na tekstach, które zainteresowane osoby mogą także wykonać u siebie "w kuchni" przy pomocy dostępnych w sieci lub już zainstalowanych na komputerach programów - czyli mały wstęp do lingwistyki korpusowej.

Stacjonarne
ul. Dobra 55
00-312 Warszawa

sala 01.079 (poziom -1)

Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 15:45
Numer: 115
Kluby
Nauki humanistyczne
Dyskusja, Pokaz, Wykład , Wykonawcy:
dr
Łukasz
Karpiński
dr
Dominik
Zimny
Opis:

Spotkanie, poświęcone dyskusji o szeroko pojmowanych kresach, czyli wschodnim pograniczu polsko-białorusko-ukraińskim, a dokładniej mówiąc o regionie Podlasia i Polesia. Wspólna debata o tych ziemiach, pozwoli zrozumieć niezwykle skomplikowane dzieje podlaskich i poleskich terenów, historie tutejszego osadnictwa, kulturowe wartości i społeczne tradycje pogranicznych obszarów, lokalny język, wraz z funkcjonującymi tutaj dialektami, występujące tu Kościoły i wyznania, czy wreszcie granice administracyjne i kulturowe omawianych regionów Polski. Uczestnicy spotkania poznają zarówno kresowe zwyczaje obrzędowości dorocznej i rodzinnej (np. tradycje Bożego Narodzenia, Wielkanocy, Wniebowzięcia NMP, czy też chrztu, wesela i pogrzebu), niepowtarzalny język i charakterystyczną gwarę lokalnej ludności, ich kulturę, a także religię. Na spotkaniu zaprezentowane zostaną zarówno dawne tradycyjne pieśni – wykonywane w kilku słowiańskich językach (m.in. przez śpiewaczkę ludową Olgę Pawluczuk z nadbużańskiej wsi Bubel Łukowiska), jak i sama autentyczna mowa, bądź też gwara rdzennych mieszkańców regionu (autochtonów), będąca swego rodzaju mieszaniną języka dawnych Rusinów i osadzających się na tych ziemiach Polaków. Zwrócona zostanie również uwaga na kontekst kultury materialnej, w którym szczególnym wyróżnikiem danego obszaru może być charakterystyczna drewniana zabudowa, wraz z rozmieszczeniem domostw i poszczególnych budynków gospodarczych, a także specyficzny dla wybranych regionów strój. Tym samym, spotkanie i towarzysząca mu dyskusja ukaże najbardziej reprezentatywne przykłady różnorodnych wartości kultury duchowej i materialnej, stanowiące „kulturową wizytówkę regionu”.

Współprowadzący dr D. Zimny (występujący online) reprezentuje Gminny Ośrodek Kultury w Janowie Podlaskim, a opiekunem merytorycznym jest Burmistrz Miasta Janów Podlaski – Karol Michałowski

Stacjonarne
ul. Dobra 55
00-312 Warszawa

sala 01.079

Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:00 do 17:30
Numer: 116
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki PAN
Wykonawcy:
dr
Anna
Wiśnicka
Opis:

Wykład stanowi analizę wzornictwa z połowy XX wieku, w którym lęk przed zagrożeniem nuklearnym przenikał się z utopijną wiarą w postęp technologiczny.

Punktem wyjścia są obiekty codziennego użytku, których wizualny język, oparty na inspirowanych kosmosem i fizyką formach, ukształtował ówczesne wyobrażenia o przyszłości. Analizie poddane zostaną projekty ukazujące, jak design tej epoki pełnił rolę oswajania społecznych niepokojów poprzez estetyzację nauki.

Udział w wydarzeniu pozwala na zrozumienie, w jaki sposób materialne dziedzictwo Ery Atomowej wpłynęło na kulturę wizualną, stając się trwałym fundamentem dla budowania futurystycznych światów w kinie science-fiction.

Stacjonarne
ul. Długa 28
00-238 Warszawa

Sala Starzyńskiego, I piętro

Termin:
  • wt., 2026-09-22 17:00 do 18:30
Numer: 117
Kluby
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Historii
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Piotr M.
Majewski
Opis:

Przed stu laty, 12 maja 1926 roku rozpoczął się przewrót majowy. Marszałek Józef Piłsudski obalił konstytucyjne władze państwa i ustanowił rządy autorytarne. Nie były one zjawiskiem wyjątkowym w międzywojennej Europie. Niedemokratyczne reżimy przebierały wiele form i odcieni.

 

Na spotkaniu postaramy się odpowiedzieć na pytania: Co wyróżniało dyktaturę piłsudczyków? Pod jakimi względami była podobna do innych systemów autorytarnych? Jaki był jej bilans?

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Budynek Pomuzealny, III piętro, sala 17, jest winda

Termin:
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:30
Numer: 118
Kluby
Nauki matematyczne
Pokaz, Warsztat, Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Międzynarodowy Instytut Mechanizmów i Maszyn Molekularnych
Wykonawcy:
dr
Eugene
Baulin
Opis:

Multi-dimensional scaling, unsupervised learning, principal component analysis, RNA folding - have you ever heard these terms? If not, don’t worry! In this lecture, we’ll explore what they mean together, and what plotting dots on graph paper and matching pairs of brackets have to do with predicting the intricate 3D shapes of structured RNA molecules.

In the era of AlphaFold, even AI struggles to crack the mystery of ribonucleic acid, one of the trickiest biological macromolecules. Its sequence is written in just four letters - A, U, G, and C - yet it folds into an astonishing variety of shapes. We’ll discover how computational algorithms help us unravel the nature of RNA, take a look at the building blocks of its 3D structure, and step into the shoes of RNA structure predictors.

 

Stacjonarne
ul. M. Flisa 6
02-247 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:30
Numer: 119
Kluby
Nauki medyczne
Seminarium
Organizator: Instytut "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka"
Wykonawcy:
mgr
Przemysław
Mientkiewicz
Opis:

Pierwszym krokiem do rozwiązania jakiegokolwiek problemu to zauważyć, że w ogóle ten problem istnieje.

Krok pierwszy: Polska Psychiatria Dzieci i Młodzieży ma problem. Dla większości specjalistów, pacjentów i ich rodziców nie jest to żadna nowina. To co jest - potencjalnie - nowością to zwrócenie uwagi, że wszystkie te trzy grupy ludzi widzą inne problemy tego samego systemu. Czy wszyscy się mylą? Czy wszyscy mają rację? A może coś pomiędzy? 

Specjaliści, pracujący na oddziałach i w poradniach, powiedzieliby pewnie o za małych środkach finansowych na szkolenia, wypłatach czy wyposażenia oddziałów. Powiedzieliby o często starych, niedostosowanych budynkach i korytarzach, a także o niewystarczającej ilości superwizji (wsparciu terapeutów w prowadzonych przez nich procesach). Zwróciliby uwagę na niewspółpracujących rodziców czy nauczycielach przekraczających granice uczniów. Rodzice Pacjentów powiedzieliby zapewne o za długich kolejkach oczekiwania na oddział, małej skuteczności oddziaływań terapeutyznych, a także o niesprawiedliwej tendencji psychologów i terapeutów do “zwalania całej winy na Nas - rodziców”.

A co by powiedziała młodzież? Co by powiedziały dzieci? Przez lata słucham głosów pacjentów oddziałów i poradni psychiatrycznych i przez lata słyszę co często odpowiadają na te głosy “dorośli” - psychiatrzy, nauczyciele, terapeuci i rodzice. “To manipulacja”, “to zwalanie winy”, “to złośliwość”, “to objaw choroby”...

Jestem ciekaw co by się stało gdyby tych głosów wysłuchać.

Udało mi się, przy niemałej pomocy moich kolegów i koleżanek (terapeutek, psychoterapeutów i psychiatrów) spisać listę problemów stworzonych przez najważniejszych Zainteresowanych usługą jaką jest Polska psychiatria dla dzieci i młodzieży. Zebrane na przestrzeni lat, z różnych oddziałów, poradni i gabinetów psychoaterapeutycznych głosy są zaledwie początkiem potrzebnej dyskusji. Co my - dorośli - z tymi głosami zrobimy to kolejny krok.

Oferta nurtu Gestalt w psychiatrii może być tym kolejnym krokiem - o jej szczegółach chciałbym porozmawiać z uczestnikami. Zapraszam!

W tytule maila należy wpisać kilka pierwszych wyrazów tytułu wykładu.

Stacjonarne
Al. Dzieci Polskich 20
04-730 Warszawa

Centrum Dydaktyczne

Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 16:30
Numer: 120
Kluby
Nauki medyczne
Seminarium, Warsztat
Organizator: Warszawski Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauk o Zdrowiu, we współpracy z Studenckie Naukowe Koło Położnych
Wykonawcy:
dr hab.
Grażyna
Bączek
Opis:

Jak zaczyna się życie człowieka? Co dzieje się w organizmie kobiety w czasie ciąży? Jak rozwija się dziecko przed narodzinami i czego potrzebuje noworodek w pierwszych dniach życia?

Podczas zajęć uczestnicy w przystępny i ciekawy sposób poznają niezwykłą drogę człowieka od poczęcia, przez rozwój w łonie matki, aż po narodziny i pierwsze chwile po porodzie. Porozmawiamy o zdrowiu prokreacyjnym, ciąży, porodzie, połogu, karmieniu piersią oraz początkach rodzicielstwa.

Zajęcia będą miały charakter interaktywny — z wykorzystaniem modeli, fantomów, zdjęć i prezentacji multimedialnej. Uczestnicy będą mogli zadawać pytania, rozwiewać wątpliwości i lepiej zrozumieć, jak nauka, medycyna i opieka wspierają mamę oraz dziecko na początku wspólnej drogi.

Stacjonarne
ul. Litewska 14/16
00-581 Warszawa

Zakład Dydaktyki Ginekologiczno – Położniczej WNoZ

Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:00 do 18:00
Numer: 121
Kluby
Nauki medyczne
Warsztat
Organizator: Muzeum Warszawy, Muzeum Farmacji
Wykonawcy:
mgr inż.
Anna
Bijałd
Opis:

Jak pachniała dawna apteka? Czy zapach może pomagać w poznawaniu historii? I dlaczego niektóre wonie tak łatwo przywołują wspomnienia?

Podczas lekcji w Muzeum Farmacji uczestnicy i uczestniczki poznają świat zapachów związanych z dawną apteką. W otoczeniu zabytkowych moździerzy, pistli, naczyń aptecznych i butelek ze szkła uranowego przyjrzą się temu, jak przechowywano i wykorzystywano wonne surowce: zioła, przyprawy, olejki, wody zapachowe i kadzidła.

Wspólnie sprawdzimy, czym różni się zapach suszonej rośliny od zapachu olejku eterycznego, porozmawiamy o pamięci zapachowej i o tym, jak zmysły mogą pomagać w odkrywaniu muzealnej ekspozycji. Pojawią się także wątki związane z dawnymi sposobami otrzymywania zapachów oraz z rolą aromatycznych substancji w farmacji.

W części warsztatowej uczestnicy i uczestniczki stworzą własną wodę zapachową inspirowaną zapachem dawnej apteki.

Stacjonarne
ul. Piwna 31/33
00-265 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:30 do 17:30
Numer: 122
Kluby
Nauki medyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Wydział Medyczny. Collegium Medicum
Wykonawcy:
dr n. med.
Jacek
Połosak
Opis:

Dlaczego jedni dożywają setki w świetnej formie, podczas gdy inni chorują i umierają znacznie wcześniej? Czy o długości naszego życia decydują przede wszystkim geny, które odziedziczyliśmy po rodzicach, czy może codzienne wybory — sen, dieta, aktywność fizyczna, stres i środowisko, w którym żyjemy? Przez lata zastanawiano się jaką rolę odgrywają geny w długowieczności. Zastanawiano się, czy trzeba odziedziczyć takie geny od swoich rodziców żeby samemu być długowiecznym. Coraz więcej dowodów pokazuje jednak, że nawet niekorzystne predyspozycje genetyczne czy brak osób długowiecznych w rodzinie nie przekreślają naszych szans na zdrowe i długie życie. Organizm człowieka jest bowiem znacznie bardziej „plastyczny”, niż jeszcze niedawno przypuszczano. Podczas wykładu przyjrzymy się fascynującej relacji między genami a środowiskiem. Dowiemy się, kiedy oba te światy współpracują, wspierając zdrowe starzenie, a kiedy zaczynają działać przeciwko sobie. Szczególną uwagę poświęcimy epigenetyce — jednej z najbardziej fascynujących dziedzin współczesnej biologii. To właśnie ona pokazuje, że środowisko może wpływać na działanie genów niczym biologiczny regulator. Dzięki temu nawet osoby obciążone niekorzystnymi predyspozycjami genetycznymi nie są pozbawione szans na zdrowe i długie życie. Dowiecie się też czy styl życia może „wyciszać” ryzyko chorób zapisane w genach? Dlaczego stres, dieta i ruch pozostawiają ślady w naszych komórkach? I czy długowieczność jest bardziej losem, czy jednak procesem, na który realnie wpływamy każdego dnia? To opowieść o biologii starzenia, współczesnej medycynie długowieczności i o tym, że nasze geny nie są ostatecznym wyrokiem.

Stacjonarne
ul. Wóycickiego 1/3
01-938 Warszawa

Kampus Wóycickiego, Budynek nr 19, s. 020

Termin:
  • wt., 2026-09-22 18:30 do 19:30
Numer: 123
Kluby
Nauki o Ziemi
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Nauk Geologicznych PAN, we współpracy z Pałac Staszica
Wykonawcy:
dr hab. inż.
Piotr
Krzywiec
Opis:

Urodzony w Pile Stanisław Staszic to postać pod wieloma względami wybitna: jeden z najważniejszych działaczy polskiego oświecenia, polityk, pionier spółdzielczości, oraz przyrodnik - przede wszystkim pionier nowoczesnej geologii. Staszic jest autorem pierwszego opisu geologicznego obszaru Polski i rejonów ją otaczających, zatytułowanego O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski (1815), któremu towarzyszyła imponująca, pod wieloma względami pionierska na skalę światową, mapa geologiczna zatytułowana Carta geologica totius Poloniae, Moldaviae, Transylvaniae, et partis Hungariae, et Valachiae obejmująca ogromny obszar od Bałtyku po Morze Czarne.

Staszic starał się przybliżyć polskiemu czytelnikowi osiągnięcia światowej geologii, która w pierwszej połowie XIX wieku była jeszcze w powijakach i przechodziła bardzo szybki rozwój, rozwijał polską terminologię geologiczną, publikował swoje prace w Roczniku Towarzystwa Królewskiego Warszawskiego Przyjaciół Nauk. Bardzo ważne dla niego były aspekty stosowane geologii: jako dyrektor generalny Wydziału Przemysłu i Kunsztów Królestwa Kongresowego opracował plan rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego (Kielce - Końskie - Ostrowiec Świętokrzyski - Starachowice - Skarżysko-Kamienna), duży nacisk kładąc na występowanie złóż surowców niezbędnych do rozwoju przemysłu takich jak rudy metali czy węgiel kamienny.

Stanisław Staszic był również inicjatorem powstania w 1816 roku Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach, będącej pierwszą polską uczelnią techniczną. Ściągnął do niej liczne grono specjalistów (geologów, górników, chemików, geodetów) spoza Polski, dzięki czemu do kraju znajdującego się pod rozbiorami napłynęły nowe idee nawiązujące do najnowszych osiągnięć światowych.

Pogrzeb Stanisława Staszica w 1826 roku stał się wielką patriotyczną manifestacją. Staszic spoczął w grobie znajdującym się w kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny na warszawskich Bielanach.

Stacjonarne
ul. Nowy Świat 72
00-330 Warszawa

Sala Lustrzana, I piętro, Pałac Staszica

Termin:
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 10:40
Numer: 124
Kluby
Nauki o Ziemi
Wykład
Organizator: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Wykonawcy:
dr hab.
Zbigniew
Grzymała
Opis:

Wykład będzie poświęcony istocie gospodarki o obiegu zamkniętym, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia nauk o Ziemi, jej zasobów oraz ich ograniczoności. Gospodarka o obiegu zamkniętym stanowi odpowiedź na wyzwania związane z nadmierną eksploatacją zasobów naturalnych i ma na celu ograniczenie jej negatywnych skutków.

Stacjonarne
Al. Niepodległości 162
02-554 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 16:30
Numer: 125
Kluby
Nauki o Ziemi
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Geofizyki PAN, we współpracy z Projekt MAG - Mobilna i Artystyczna promocja Geofizyki i nauk o Ziemi
Wykonawcy:
dr
Piotr Feliks
Król
Opis:

Kiedy myślimy o ewolucji, na myśl przychodzi Darwin i świat żywy. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę, że minerały także mają swoją historię ewolucyjną. Nasza planeta zaczynała z zaledwie kilkudziesięcioma minerałami, a dziś znamy ich ponad 6000. Jak to możliwe?

Odpowiedź poznamy podczas wykładu, który pokaże, że nowe minerały pojawiały się na Ziemi dzięki szeregowi procesów, które stopniowo się manifestowały, tj.: krzepnięciu pierwotnej skorupy ziemskiej, różnicowaniu się magmy, utlenieniu atmosfery i mórz oraz pojawieniu się życia. Dzięki tym procesom nasza planeta wzbogacała się w kolejne minerały. Co więcej, same minerały pełnią rolę rejestratorów, przechowując zapis zmian środowiska na przestrzeni miliardów lat. Zrozumienie ich ewolucji okazuje się kluczowe dla poznania historii Ziemi.

Przed spotkaniem zapraszamy na kawę, herbatę i ciastka. Po spotkaniu zachęcamy do dyskusji.

Stacjonarne
Online
ul. Księcia Janusza 64
01-452 Warszawa

sala 213, Piętro II

Termin:
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:30
Numer: 126
Kluby
Nauki prawne
Wykład
Organizator: Akademia Leona Koźmińskiego
Wykonawcy:
dr hab.
Joanna
Studzińska
Opis:

 Uczestnicy poznają zalety mediacji zamiast sądu, techniki win-win oraz sposoby unikania konfliktów. Nauczą się skutecznie rozwiązywać spory biznesowe, dbając o relacje i osiągając, korzystne dla obu stron, porozumienia.

Stacjonarne
ul. Jagiellońska 57
03-301 Warszawa

Aula I

Termin:
  • wt., 2026-09-22 17:30 do 19:00
Numer: 127
Kluby
Nauki rolnicze i leśne
Wykład
Organizator: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Nauk Leśnych
Wykonawcy:
dr inż.
Michał
Orzechowski
Opis:

Krótki wykład z długą dyskusją na tematy związane z tytułem oraz przeszłą, obecną i przyszłą sytuacją w lasach Polski.

Przeznaczony dla dorosłych i dla młodzieży zainteresowanej tematem.

 

Lasy w Polsce mają swoich właścicieli. Różnią się pod względem własności i stanu zainteresowania, sposobów zagospodarowania, funkcji i reżimów ochrony. Różnią się także pod względem praw i obowiązków właścicieli i zarządców. Skąd czerpać informacje o własności lasu, w których spędzamy czas, jego funkcjach i płynących z tego ograniczeniach? Ze struktury własnościowej wynika, że większość lasów należy do państwa. Są lasami publicznymi. Co z tego wynika dla nas jako społeczeństwa? Czy własność Skarbu Państwa jest tożsama z własnością lasu przez każdego z nas?

Obecne prawo pozwala na udział przedstawicieli społeczeństwa w systemie planowania i sterowania gospodarką leśną a ta możliwość staje się coraz bardziej aktualna. Istnieją przykłady ciekawych rozwiązań partycypacyjnych w procesach planistycznych związanych z planowaniem przestrzeni. Które z nich warto zaadoptować w lasach? Czego możemy jako społeczeństwo oczekiwać od zarządców lasów publicznych: dobrych praktyk, dopasowania do zmiany klimatu, retencji siedliskowej, czy może czegoś jeszcze?

Stacjonarne
ul.Nowoursynowska 159
02-776 Warszawa

kampus SGGW, bud.34

Termin:
  • wt., 2026-09-22 17:00 do 19:00
Numer: 128
Kluby
Nauki społeczne
Wykład
Organizator: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Instytut Psychologii
Wykonawcy:
dr
Natalia
Gawron
Opis:

W trakcie prelekcji będzie można posłuchać o tym:

1. jak mózg jest zbudowany,

2. gdzie są w mózgu obszary istotne dla takich funkcji jak czucie ciała, ruch, widzenie, mowa, uwaga, myślenie, liczenie;

3. co się dzieje, gdy mózg choruje albo jakaś część jest uszkodzona;

4. czy mózg się starzeje,

5. jak można dbać o mózg.

Online
Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 16:00
Numer: 129
Kluby
Nauki społeczne
Warsztat
Organizator: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Wykonawcy:
dr
Andrzej
Klimczuk
Opis:

Spotkanie będzie miało formę warsztatu, poprzedzonego krótkim wprowadzeniem do idei współprojektowania technologii wspierających osoby starsze. Punktem wyjścia będzie międzynarodowy projekt EMA_FRAILTY (Horizon Europe, 2025–2028) z udziałem SGH, który łączy inteligentne technologie z codzienną samooceną zdrowia, umożliwiając wczesne wykrywanie sygnałów osłabienia i lepsze dopasowanie wsparcia do potrzeb seniorów. Jego celem jest wydłużenie okresu samodzielnego i godnego życia we własnym domu.

W części warsztatowej uczestnicy wspólnie poszukają odpowiedzi na pytanie, jak skutecznie włączać osoby starsze, ich rodziny i opiekunów w proces tworzenia takich rozwiązań – od projektowania „dla”, przez „z”, aż po „przez” seniorów. W pracy indywidualnej i grupowej powstaną konkretne pomysły na współpracę, m.in. warsztaty współprojektowania, living labs czy prototypowanie, a także sposoby pokonywania barier, takich jak kompetencje cyfrowe, zaufanie czy dostępność.

Warsztat promuje nowoczesne podejście do gerontechnologii oraz inspiruje do tworzenia rozwiązań naprawdę odpowiadających potrzebom użytkowników. Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych przyszłością opieki i innowacjami społecznymi – bez względu na doświadczenie. Liczy się Twoja perspektywa jako mieszkańca, członka rodziny, opiekuna czy potencjalnego użytkownika.

Stacjonarne
Al. Niepodległości 162
02-554 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:00 do 17:30
  • wt., 2026-09-22 17:30 do 19:00
Numer: 130
Kluby
Nauki społeczne
Wykład
Organizator: Akademia Finansów i Biznesu Vistula
Wykonawcy:
dr
Barbara
Kratiuk
Opis:

Jak to się stało, że koreańskie seriale, japońskie anime i azjatyckie aplikacje zdominowały globalną popkulturę, rzucając wyzwanie Hollywood?

Podczas spotkania przyjrzymy się fenomenowi soft power, czyli temu, jak państwa Azji Wschodniej przekuwają swoją kulturę i nowoczesne technologie w potężne narzędzia międzynarodowego wpływu. Dowiemy się, dlaczego tamtejsza branża rozrywkowa podbija serca zachodnich odbiorców i co to oznacza dla przyszłości globalnego układu sił.

Stacjonarne
Online
ul. Stokłosy 3
02-787 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 17:30 do 18:30
Numer: 131
Kluby
Nauki społeczne
Wykład
Organizator: Towarzystwo Naukowe Prakseologii
Wykonawcy:
dr hab.
Piotr
Masiukiewicz
Opis:

Przestępcy finansowi poszukują coraz to nowych produktów finansowych, zachęcając do powierzania im oszczędności przez zwykłych ludzi (ale czasami też przez profesorów). Niestety także platformy transakcyjne kryptowalut są przez nich wykorzystywane. Jak chronić swoje oszczędności przed przestępczymi firmami?

Stacjonarne
ul. Madalińskiego 6/8
02-513 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:45
Numer: 132
Kluby
Nauki techniczne
Pokaz
Organizator: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego
Wykonawcy:
dr hab. inż.
Andrzej
Bartnik
Opis:

Iskra laserowa powstaje w wyniku oddziaływania impulsu laserowego, o dużej gęstości mocy, z gazami, w najprostszym przypadku z powietrzem pod ciśnieniem atmosferycznym. Jest to zjawisko podobne do wyładowania atmosferycznego, gdzie powstaje plazma o temperaturze kilkudziesięciu do kilkuset stopni kelvina. Towarzyszy temu silny błysk oraz efekt akustyczny. Efekt ten jest zależny min. od energii impulsu laserowego.

W ramach pokazu iskra laserowa zostanie wytworzona, z zastosowaniem systemu laserowego Nd:YAG, o różnych wartościach energii. Można będzie samodzielnie wykonać fotografie z zastosowaniem odpowiedniej kamery oraz różnych filtrów, przepuszczających określone zakresy promieniowania widzialnego czy podczerwonego. Można też będzie samodzielnie dokonać pomiaru czasu trwania impulsu promieniowania plazmy.

Stacjonarne
ul. gen. Kaliskiego 2
00-908 Warszawa

Wejście tylko od ul. Kaliskiego 2. Instytut Optoelektroniki, budynek 49

Termin:
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:30
  • wt., 2026-09-22 12:00 do 12:30
Numer: 133
Kluby
Nauki techniczne
Pokaz
Organizator: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego
Wykonawcy:
dr inż.
Sławomir
Gogler
Opis:

Człowiek potrafi oglądać świat wyłącznie w pewnym wąskim obszarze widma fal optycznych (tzw. pasmo widzialne). Nie oznacza to, że poza tym obszarem nie ma światła i panuje ciemność. Wręcz przeciwnie – pewne rzeczy, których nie sposób dostrzec okiem, a więc w paśmie widzialnym, są dostrzegalne w innych częściach widma fal optycznych.

Przykładem bardzo interesującego obszaru widmowego jest podczerwień, która umożliwia na przykład dostrzeżenie ciepła ludzkiego ciała. Ciało ludzkie zachowuje się trochę jak latarnia świecąca właśnie w podczerwieni. Można zatem w paśmie podczerwieni wykrywać obecność osób, zwierząt, mimo totalnej ciemności. Przydaje się to na przykład w działaniach wojskowych, ale również w akcjach poszukiwawczych, czy nawet w nowoczesnych systemach samochodowych, które umożliwiają kierowcy w nocy, wczesne zauważenie zwierzyny zbliżającej się do drogi.

O takich i innych zastosowaniach podczerwieni dowiecie się w czasie spotkania, gdzie również uruchomione zostaną konkretne urządzenia obrazujące, w tym niezwykłym zakresie fal optycznych.

Stacjonarne
ul. gen. Kaliskiego 2
00-908 Warszawa

Wejście tylko od ul. Kaliskiego 2. Instytut Optoelektroniki, budynek 144

Termin:
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 11:45
  • wt., 2026-09-22 11:50 do 12:25
  • wt., 2026-09-22 12:30 do 13:10
Numer: 134
Kluby
Nauki techniczne
Dyskusja, Warsztat
Organizator: Politechnika Warszawska, Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych
Wykonawcy:
mgr
Anna
Kozak
Opis:

Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak Netflix wie, co chcesz obejrzeć, albo skąd Twój telefon wie, że na zdjęciu jest pies, a nie kot? To nie magia – to czysta matematyka ukryta pod maską Sztucznej Inteligencji.

Podczas prezentacji rozłożymy na czynniki pierwsze jeden z najbardziej znanych algorytmów uczenia maszynowego - k najbliższych sąsiadów. Przejdziemy drogę od prostego problemu klasyfikacji, przez matematyczną magię odległości, aż do momentu podejmowania decyzji. Spróbujemy wspólnie zebrać dane i zastosować omawiany algorytm, aby przewidywać preferencje i decyzje uczestników w czasie rzeczywistym. Na bazie informacji zebranych prosto z sali, wspólnie "nauczymy" algorytm przewidywania wyborów losowej osoby z publiczności. Zobaczysz na własne oczy, jak liczby zamieniają się w podejmowanie decyzji przez maszynę.

Stacjonarne
ul. Koszykowa 75
00-662 Warszawa

s. 329, III piętro

Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 16:00
Numer: 135
Kluby
Nauki techniczne
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN
Wykonawcy:
dr hab. inż.
Ryszard
Wojnar
Opis:

Erwin Schrödinger kierując się równaniem Hamiltona mechaniki klasycznej i własną intuicją podał równanie na funkcję falową Psi. Kwadrat tej funkcji rho oznacza prawdopodobieństwo znalezienia cząstki. Sama funkcja jest tajemnicza, zwłaszcza przy opisie zjawisk zależnych od czasu, gdy współczynnik przy pochodnej czasowej równania Schrödingera jest urojony, a funkcja Psi zespolona.

Tutaj jest styczność równania Schrödingera z teorią względności: w obu współczynnik przy zmiennej czasowej jest urojony.

W ciągu stu lat swego istnienia równanie to przeobraziło naukę, pozwoliło wyjaśnić budowę nie tylko atomów i cząsteczek, oraz wyznaczyć poziomy energetyczne półprzewodników. Zrozumiałe stało się tak podstawowe zjawisko, jak anomalia własności wody.

Jeśli rozpisać równanie Schrödingera na część rzeczywistą i urojoną dostajemy dwa powiązane równania typu równania drgań płyty. 

Można przekształcić równanie Schrödingera tak, by zamiast części rzeczywistej i urojonej funkcji Psi występowała funkcja rho i pewna funkcja Theta pełniąca rolę potencjału termodynamicznego. Wtedy równanie Schrödingera przekształca się w równanie ciągłości mechaniki klasycznej. Jednak ceną jak płacimy za unaocznienie jest utrata liniowości cennej w równaniu Schrödingera.

Szczegóły dotyczące tematu: rwojnar@ippt.pan.pl

Stacjonarne
ul. Pawińskiego 5B
02-106 Warszawa

Budynek przystosowany do osób niepełnosprawnych

Termin:
  • wt., 2026-09-22 16:00 do 17:30
Numer: 136
Kluby
Obszar sztuki
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki PAN
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Małgorzata
Omilanowska
Opis:

Historyczna siedziba Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk to jedna z najbardziej znanych budowli polskiego klasycyzmu, można ją nazwać ikoną warszawskiej architektury, a splendoru i atrakcyjności dodaje gmachowi nie tylko szacowne otoczenie, lecz także wzniesiony, niemal w tym samym czasie co pałac, pomnik Kopernika, ustawiony na osi głównego wejścia.

Gmach powstał dzięki ogromnemu zaangażowaniu i determinacji prezesa TWPN Stanisława Staszica, a przede wszystkim dzięki jego hojności, dlatego z czasem, na pewno jeszcze przed połową XIX wieku, zaczęto używać zwyczajowo określenia „pałac Staszica”. Dwustuletnie powikłane dzieje gmachu kilkukrotnie niszczonego i poddawanego przebudowom, o wielokrotnie zmieniającej się funkcji, trwale zapisały się w dziejach Warszawy, stając się zarazem i świadkiem, i ilustracją zachodzących przemian.

 

Stacjonarne
ul. Długa 28
00-238 Warszawa

I piętro, sala im. Starzyńskiego

Termin:
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 16:30
Numer: 137
Kluby
Obszar sztuki
Wykład
Organizator: Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, we współpracy z Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Mazowieckiej Masław
Wykonawcy:
mgr inż. arch.
Tomasz
Lec
Opis:

Spotkanie stacjonarne kontynuujące i poszerzające temat warszawskich pomników. Szczególna uwaga zostanie skierowana na pomniki, które nie znalazły się na trasie spaceru w tym  na dzieła Torvaldsena i innych mniej znanych a dobrych artystów. Spotkanie na sali to także okazja do zobaczenia modeli pomników wykonanych z różnych materiałów (gipsowe, woskowe). Uczestnicy spotkania zobaczą także jak wygląda forma zdjęta z modelu, a jak odlew. 

Stacjonarne
ul. Dziekania 1
00-279 Warszawa
Termin:
  • wt., 2026-09-22 17:00 do 18:00
Numer: 138
Kluby
Nauki biologiczne
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. J. Kielanowskiego PAN
Wykonawcy:
dr
Bartosz
Osuch
Opis:

Dlaczego tak trudno przestać? Czy uzależnienie to kwestia słabej woli, czy raczej efekt zmian zachodzących w mózgu? W trakcie wykładu przyjrzymy się biologicznym mechanizmom uzależnień i spróbujemy odpowiedzieć na pytanie: co sprawia, że tak łatwo wpaść w nałóg i tak trudno się z niego wydostać?

Punktem wyjścia będzie układ nagrody i rola dopaminy w odczuwaniu przyjemności. Następnie omówimy, jak mózg adaptuje się do powtarzanej ekspozycji na substancje psychoaktywne oraz dlaczego stres i aktywacja osi podwzgórze–przysadka–nadnercza zwiększają ryzyko nawrotów. W dalszej części zobaczymy, że uzależnienie to nie tylko zmiany w komunikacji między neuronami, ale także zaburzenia metabolizmu komórek mózgu.

Szczególną uwagę poświęcimy szlakowi kynureninowemu – jednemu z głównych szlaków metabolizmu tryptofanu – oraz jego roli w regulacji stanu zapalnego, odpowiedzi na stres i funkcjonowania mózgu. Omówimy również, w jaki sposób stres oksydacyjny i dysfunkcja mitochondriów mogą wpływać na pracę komórek nerwowych i przyczyniać się do utrwalania biologicznych mechanizmów uzależnienia.

Ostatecznie zobaczymy, że uzależnienie jest złożonym zjawiskiem biologicznym, obejmującym współdziałanie wielu układów – od mechanizmów nagrody, przez stres, aż po metabolizm komórkowy. Zrozumienie tych procesów pozwala spojrzeć na uzależnienie nie tylko jak na problem behawioralny, ale także konsekwencję zmian zachodzących w mózgu.

Stacjonarne
ul. Nowy Świat 72
00-330 Warszawa

Sala im. Erazma Majewskiego nr 300, 3 piętro

Termin:
  • śr., 2026-09-23 12:00 do 13:30
Numer: 139
Kluby
Nauki biologiczne
Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Międzynarodowy Instytut Mechanizmów i Maszyn Molekularnych
Wykonawcy:
dr
Piotr
Gerlach
Opis:

Grypa niezmiennie stanowi olbrzymie wyzwanie zdrowotne, społeczne i ekonomiczne. Pandemia „świńskiej grypy” A/H1N1 z 2009 roku spowodowała setki milionów zakażeń i ponad 0,5 miliona zgonów. Rocznie ok. 3–5 milionów osób ciężko przechodzi grypę sezonową, a ponad 0,5 miliona umiera na skutek infekcji lub pogrypowych powikłań. Dzieje się tak pomimo dostępności szczepionek i leków przeciwko grypie. Wiele osób, zwłaszcza starszych lub z osłabionym układem odpornościowym, nie może przyjąć szczepionki lub nie uzyskuje wystarczającej ochrony poszczepiennej. Jednocześnie historia pokazuje, że nowo pojawiające się warianty wirusa mogą nabywać oporność na leki. Z tego powodu zaprzestano stosowania amantadyny, szeroko używanej przeciw grypie w latach 80. i 90., a popularny oseltamiwir był nieskuteczny wobec sezonowych szczepów cyrkulujących w latach 2007–2009.

Podczas wykładu przybliżymy molekularne mechanizmy działania i budowę wirusa grypy. Zagłębimy się w organizację genomu RNA grypy oraz szczegóły funkcjonowania jej polimerazy – białka, które powiela genom wirusa i przepisuje go na mRNA. Opowiemy, jak wirus grypy przejmuje kontrolę nad procesami komórkowymi i co oznacza, że „kradnie” 5′ cap, czyli „czapeczkę” komórkowego mRNA. Przyjrzymy się co sprawia, że grypa tak szybko mutuje i dlaczego nieustannie powstają jej nowe warianty. Wytłumaczymy także, jak powstają i co zawierają szczepionki przeciw grypie, oraz jak działają dostępne leki.

 

Stacjonarne
ul. M. Flisa 6
02-247 Warszawa
Termin:
  • śr., 2026-09-23 16:30 do 17:30

©2026 Festiwal Nauki