Program - spotkania

This lecture is aimed at those who are interested in understanding how stock markets work but do not have a background in finance or a technical expertise. It will focus on the role of information in driving stock market movements and on formalizing how its impact on market behaviour can be conceptually modelled and understood.

Czarne dziury to jedne z najbardziej fascynujących i tajemniczych obiektów we Wszechświecie. Choć nie emitują światła, ich obecność zdradzają potężne efekty grawitacyjne, które wpływają na otaczającą materię i czasoprzestrzeń.

Podczas wykładu w przystępny sposób opowiemy, czym są czarne dziury, jak powstają – i czego jeszcze nie rozumiemy. Zastanowimy się, czy naprawdę nic nie może się z nich wydostać, co dzieje się przy horyzoncie zdarzeń, a także jak najnowsze obserwacje, takie jak zdjęcia cienia czarnej dziury czy fale grawitacyjne, zmieniają nasze spojrzenie na kosmos. Opowiemy tez co się dzieje we wnętrzu czarnej dziury i czy czarne dziury to jedyne ostatnie stadium ewolucji masywnych gwiazd.

Tybetańczycy przejęli buddyzm z Indii w VII w. i odtąd oparli swą kulturę na buddyjskim światopoglądzie. Z przetłumaczonego na tybetański traktatu Abhidharmakośia zaczerpnęli
opis wszechświata ożywionego i nieożywionego. W centrum umieszczona jest majestatyczna góra Meru, której ziemskim odbiciem jest góra Kajlaś w Himalajach. Okala ją siedem
łańcuchów górskich zanurzonych w oceanie. U podnóży góry leży Jezioro Anawatapta (lub Manasarowar). Na wodach oceanu unoszą się cztery kontynenty i osiem wysepek. Tylko na
jednym z tych lądów żyją ludzie. Po 49 dniach od śmierci ich świadomość poszukuje możliwości odrodzenia, lecz jest ona zależna od poprzednich żywotów, w których mniej lub
bardziej przejawiła się buddyjska moralność. Dlatego kolejne życie rozpocznie się w piekle lub świecie głodnych duchów albo pod postacią zwierzęcia, człowieka, półboga lub boga.

Wierzenia buddyjskie zdominowały życie Tybetańczyków wytyczając normy moralne, zwyczaje codzienne i odświętne ceremonie. Wpłynęły na praktyki medyczne i astrologiczne.
Kosmologia zagościła w języku, metaforach i mitach tybetańskich. Wykład pomoże zrozumieć buddyjski świat Tybetańczyków obecny w ich życiu do dziś.

Jak prasa i literatura Iranu w dziewiętnastym i początkach dwudziestego wieku opisywała przestępczość i seksualność człowieka? Współcześnie spodziewamy się pogoni za sensacją raczej w prasie niż w literaturze. Czy tak było również w dawnym Iranie?

Rodząca się w połowie dziewiętnastego wieku prasa irańska, zwłaszcza rządowa, w swoich doniesieniach opierała się w znacznej mierze na oficjalnych raportach z poszczególnych prowincji. Oprócz opisywania wydarzeń, musiała też robić to w sposób budujący dobry wizerunek władzy i szacha jako niosących porządek i sprawiedliwość – wynikało to z tradycyjnej myśli politycznej, w której sprawiedliwość szerzona przez monarchę uznawano za podstawę siły państwa. Również w krytycznych dla monarchii pismach uznawano nawet tyranię za stan lepszy od braku władzy, a więc i gwaranta porządku i sprawiedliwości. Podobną co prasa rolę pełniły dawniej oficjalne kroniki monarsze; odnajdujemy też wyraźne podobieństwo w stylu i treści między prasą a późnymi kronikami.

Jeśli jednak chodzi o sferę seksualną, to w znacznie mniejszym stopniu jest ona obecna we wczesnej prasie niż w literaturze – w tym historiografii – wieku dziewiętnastego i dwudziestego. Gazety rządowe omawiają ją niekiedy w kontekście przestępstw z elementem seksualnym. W zbliżonym okresie, a także wcześniej, literatura jednak pełna jest odwołań do ludzkiej seksualności, a także jej opisów. Wraz z upowszechnianiem się prasy pozarządowej (a często wprost antyrządowej) w końcu dziewiętnastego i początkach dwudziestego wieku odwołania do seksualności staną się znacznie częstsze, również w formie satyry.

Wydaje się, że wspomniane różnice wynikają z charakteru wczesnej prasy rządowej, ściśle kontrolowanej, a zarazem będącej tak pod wpływami pism urzędowych, jak i tradycyjnej historiografii. Zmiany w sposobie informowania w prasie o omawianych zjawiskach wiązać się zaś może ze zmianą charakteru prasy.

Sanacyjny sędzia, wójt przedwojennej wsi, strażnik więzienny, potomek marszałka królowej Bony, damski bokser, adwokat okupowanej Warszawy, księgowy w mleczarni, kierownik w fabryce czekolady, oficer polityczny Armii Czerwonej i reprezentant Polski w szachach, rekwizytor w wytwórni filmowej, ledwo piśmienny politruk po podstawówce, sędzia Trybunału Konstytucyjnego, kandydat na żywiciela wszy, szczerbaty olbrzym zwany „Krwawym Edziem”, rezydent wywiadu wojskowego, skorumpowany działacz piłkarski...Tak różnych ludzi, urodzonych w odmiennym czasie, miejscu, środowisku; o rozmaitych zainteresowaniach, doświadczeniach i życiorysach – połączyło jedno: w pierwszej dekadzie „ludowej” Polski stali się sędziami Wojskowego Sądu Rejonowego (WSR) w Warszawie. Choć przyszli z tak różnych miejsc, połączył ich czynny udział w obsługiwaniu maszynerii bezprawia uruchomionej w tym sądzie.

Podczas wykładu przeniesiemy się do świata druków kramarskich – historycznego odpowiednika dzisiejszych tabloidów i plotkarskich portali internetowych. Te przeznaczone dla masowego odbiorcy publikacje sprzedawane były tanio na jarmarkach, odpustach i pielgrzymkach, a zawierały wierszowane utwory informujące o niezwykłych i ciekawych zdarzeniach: miłości i zbrodniach, cudach i katastrofach, polityce, najnowszych modach i przełomowych wynalazkach. W różnych regionalnych odmianach zjawisko to było znane w całej nowożytnej Europie, ale w kręgu narodów słowiańskich wyjątkową popularnością cieszyło się na ziemiach czeskich. Wysoki poziom alfabetyzacji pozwolił tu na rozwój czytelnictwa wśród ludu już na przełomie XVIII i XIX wieku, a w wielu muzeach do dziś zachowały się tysiące kramarskich ulotek.

Podczas spotkania dowiedzą się Państwo, jak wyglądały i co zawierały druki kramarskie, jak brzmiały umieszczane w nich pieśni i czy naprawdę były one źródłem wiadomości o świecie, czy raczej sposobem zaspokojenia oczekiwań odbiorców, którzy podobnie jak dziś „najbardziej lubili te piosenki, które już znali”. Wystąpienie, ilustrowane przykładami z Czech i Polski, oparte jest na wieloletnich badaniach pieśni kramarskich, których zwieńczeniem była opublikowana w minionym roku książka „Mapa świata z jarmarcznej ulotki. Czeska dziewiętnastowieczna twórczość kramarska w perspektywie etnolingwistycznej”.

 XIX-wieczne edycje ilustrowane "Marii" Malczewskiego, "Grażyny" Mickiewicza, "Lilli Wenedy" Słowackiego, ale też tekstów o św. Jadwidze Królowej czy Barbarze Radziwiłłównie są punktem wyjścia do dyskusji o znaczeniu kobiet i kobiecości w XIX-wiecznej idei i kulturze.

Sen (marzenie senne) to zjawisko interesujące ludzkość od pradawna. Świadectwa tego znajdujemy już w najdawniejszych tekstach naszej kultury.

Najstarsza znana nam koncepcja snu to koncepcja metafizyczna: pojmowanie snu jako swoistego komunikowania się człowieka z światem nadprzyrodzonym. Sen uważany był za zsyłany przez moce nadprzyrodzone przekaz: pouczenie czy ostrzeżenie dotyczące przyszłości (z takimi przekazami pojawiają się bohaterom Iliady i Odysei bóstwa albo osoby zmarłe). Dlatego przypisywano snom wielką wartość poznawczą (sny prorocze). 

Przykładem są słynne sny faraona w Biblii i ich interpretacja dokonana przez Józefa, a sposób potraktowania przez niego znaczeniowej budowy tych snów i metodę dotarcia do ich ukrytych treści można uznać za mające wiele z prekursorstwa psychoanalitycznego. W Nowym Testamencie świętemu Józefowi ukazuje się w śnie Anioł z przekazem, że ma z Marią i Jezusem uciekać do Egiptu, by uniknąć grożącego niebezpieczeństwa.

W średniowieczu uważano, że dobrym ludziom sny zsyła Bóg, a złym ludziom zsyłają je diabły. Te wierzenia wykorzystał jeszcze Mickiewicz w Dziadów części III (Anioł pojawia się w śnie głównego bohatera, diabły dręczą w śnie zbrodniczego Senatora), mimo że była to już pełnia romantyzmu, a romantyzm przyniósł całkowity przełom w rozumieniu snów. Teraz  bowiem snom nadal przypisuje się istotną wartość poznawczą, ale zupełnie inną: uznano, że w snach człowiek komunikuje się nie z światem nadprzyrodzonym, lecz z własnym, głęboko ukrytym, dostępnym pełniej lub nawet wyłącznie w snach, światem wewnętrznym.

I to już był sposób rozumienia snu bardzo bliski temu, jaki miały przynieść badania psychoanalityczne Freuda w końcu XIX wieku. Taka też koncepcja snu jako szczególnego wyrazu ukrytych prawd wewnętrznych i głębokich intuicji poznawczych kontynuowana jest w kolejnym okresie literackim (sny Izabeli Łęckiej, sny Rzeckiego w Lalce Prusa), a w wieku następnym nie tylko w literaturze, lecz także  w innych rodzajach twórczości. Niedoścignionym tego przykładem są psychoanalityczne sny bohatera w jednym z arcydzieł XX wieku, jakim jest film Ingmara Bergmana Tam gdzie rosną poziomki (projekcja będzie połączona z analizą).

Warsztaty dla osób chcących zobaczyć laboratorium mikrobiologiczne. Jak prawidłowo przygotować preparaty, prowadzić hodowle i analizować mikroorganizmy? Te zajęcia pozwolą Ci lepiej zrozumieć niewidzialny świat bakterii i grzybów.

Warsztaty to praktyczne spotkanie dla rodziców, którzy doświadczają trudności związanych z karmieniem swoich dzieci. Jeśli Twoje dziecko nie chce jeść, grymasi przy stole, odrzuca całe grupy produktów, je bardzo wybiórczo lub jedzenie to dla Was codzienny powód stresu – te warsztaty są dla Ciebie.

Podczas spotkania:

• dowiesz się, jakie są przyczyny trudności z jedzeniem u dzieci – zarówno te naturalne (np. etap rozwoju), jak i bardziej złożone (np. sensoryczne czy emocjonalne),
• poznasz strategie, które pomogą Ci zbudować pozytywną relację z jedzeniem bez presji, walki i łez,
• nauczysz się, jak wspierać dziecko w rozszerzaniu diety w tempie, które jest dla niego bezpieczne i akceptowalne,
• porozmawiamy o roli rodzica – jak wspierać bez zmuszania i nie rezygnować z granic.

Warsztaty poprowadzi doświadczony specjalista (Specjalista Psychologii Klinicznej Dzieci i Młodzieży) w obszarze żywienia dzieci i trudności pokarmowych. Spotkanie będzie miało charakter interaktywny – oprócz wiedzy teoretycznej, przewidziana jest przestrzeń na pytania, wymianę doświadczeń oraz omówienie konkretnych przypadków.

Niezależnie od tego, czy karmisz niemowlę, przedszkolaka czy starsze dziecko – znajdziesz tu wsparcie, wiedzę i zrozumienie. Bo jedzenie to nie tylko posiłek – to emocje, relacje i codzienność, która może stać się łatwiejsza.

Spotkanie będzie poświęcone koncepcji zielonej transformacji miast, która ma na celu poprawę jakości życia mieszkańców poprzez zrównoważony rozwój urbanistyczny. Omówione będą kluczowe aspekty tworzenia zielonych miast, kładąc nacisk na dobrą jakość życia mieszkańców, ochronę środowiska i poprawę jakości przestrzeni miejskiej.

W pierwszej części spotkania prowadząca przedstawi definicję zielonych miast jako przestrzeni, które łączą nowoczesną infrastrukturę z rozwiązaniami ekologicznymi. Zielona infrastruktura, taka jak parki, ogrody, zielone dachy czy pasy zieleni, poprawiają jakość powietrza, regulują temperaturę i wspierają bioróżnorodność. Takie rozwiązania przeciwdziałają efektowi miejskiej wyspy ciepła i poprawiają komfort życia. Ważne zagadnienie to mobilność miejska i używane przez mieszkańców środki komunikacji. W literaturze podkreśla się, że to jakie środki transportu wybierają mieszkańcy jest pewnego rodzaju stylem życia, postrzeganiem statusu, tego co wypada lub nie. Czy prezes korporacji może poruszać się po mieście autobusem? Czy prezydent miasta może dojeżdżać do pracy rowerem?

Podczas spotkania prowadząca podejmie z uczestnikami dyskusję na temat tego, jak postrzega się różne sposoby poruszania się po mieście i od czego to postrzeganie zależy. Ale wybór sposobu poruszania się po mieście jest nie tylko indywidualną decyzją, jest silnie uzależnione od tego jak zaprojektowana jest infrastruktura np. rowerowa, czy miasta są zwarte (15 minutowe?) czy „rozlewające się" Łatwy dostęp do usług, pracy i terenów rekreacyjnych, zawsze będzie sprzyjał wybieraniu transportu publicznego, rowerowego lub pieszego. Ważnym tematem jest jakość życia mieszkańców. Zielone miasta promują aktywny tryb życia, zapewniając przestrzenie do rekreacji i relaksu, tym samym zmniejszając stres, poprawiając zdrowie psychiczne i fizyczne oraz wzmacniając więzi społeczne. Co ważne, przestrzenie te powinny być projektowane w sposób inkluzywny, tak aby były dostępne dla wszystkich grup społecznych. Zielona transformacja miast to jednak nie tylko korzyści, ale też wyzwania takie jak takie jak np. wysokie koszty inwestycji i konieczność uwzględnienia już istniejącej zieleni w planowanych realizacjach, konieczność zmiany nawyków mieszkańców czy opór wobec zmian, np. w organizacji transportu w mieście. 

Wszyscy wiemy, że aktywność fizyczna jest ważna dla zachowania zdrowia. Ale czy podejmowanie aktywności fizycznej jest istotne dla zdrowia mózgu i umysłu? Które części mózgu odpowiadają za funkcje ruchowe? Ile aktywności fizycznej jest niezbędne, aby mieć zdrowszy mózg i sprawniejszy umysł? Czy zwyczajne chodzenie (np. na spacery) daje jakiekolwiek korzyści? W trakcie wykładu omówię wnioski z badań neuropsychologicznych, (dot. funkcji poznawczych) przeprowadzonych na świecie z udziałem osób dorosłych. Opowiem też o wynikach badań, które przeprowadziliśmy w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie.

Czy obcowanie ze sztuką i piękną architekturą poprawia zdrowie, nawet jeśli nie jest intencjonalne i uświadomione? Czy można to wywnioskować z dostępnych (np. w GUS) danych?
Przyjrzeliśmy się wszystkim powiatom w Polsce, sprawdziliśmy, gdzie jest najwięcej miejsc, w których można doświadczać sztuki, np. zabytkowych budowli, muzeów, galerii.

Przeanalizowaliśmy takie informacje jak liczba odwiedzin w muzeach w przeliczeniu na 1000 mieszkańców, gęstość zaludnienia oraz wydatki samorządów na ochronę zabytków oraz odsetek osób z chorobami przewlekłymi. Okazało się, że duża liczba instytucji kultury częściej występuje w zagęszczonych, zurbanizowanych powiatach, gdzie kumulują się wyzwania zdrowotne typowe dla wielkich miast (smog, stres, siedzący tryb życia). Jednak tam, gdzie mieszkańcy aktywnie korzystają z muzeów, odnotowuje się niższe wskaźniki długotrwałych schorzeń. Rozszyfrujemy te statystyki, pokażemy Polskę na mapie kultury – gdzie chodzimy do muzeów najczęściej, a gdzie są białe plamy. Zastanowimy się nad paradoksem urbanizacji: dlaczego sama „bliskość kultury” nie wystarcza, by żyło się zdrowiej. Porozmawiamy o praktyce – jak samorządy i organizatorzy wydarzeń mogą zwiększyć realny dostęp do kultury dla dobra mieszkańców. 

Spotkanie skierowane jest do osób ciekawych, jak dane przestrzenne łączą się z psychologią zdrowia, planowaniem miasta i ekonomią kultury. Nie trzeba znać statystyki – wystarczy spojrzeć na mapę Polski z nowej perspektywy.

Spotkanie ma na celu wprowadzenie młodzieży w teorię i koncepcje zarządzania projektami oraz pokazanie, jak można praktycznie zastosować koncepcje i techniki do lepszego organizowania i przygotowywania zadań szkolnych. Wydarzenie składa się z dwóch części: prezentacji oraz ćwiczeń w formie odgrywania ról.

Podczas prezentacji uczestnicy dowiedzą się, czym jest projekt i zarządzanie projektami, a także poznają kluczowe obszary wiedzy z zakresu zarządzania projektami. Omówione zostanie, jak te obszary odnoszą się do realizacji zadań szkolnych. Celem warsztatów jest zwiększenie umiejętności organizacyjnych uczniów, rozwój umiejętności komunikacyjnych i pracy zespołowej, nauka znaczenia terminowego wykonywania zadań i odpowiedzialności, a także rozwój umiejętności koordynacji i zarządzania zasobami wspierającymi.

W drugiej części wydarzenia, poprzez grę w formie odgrywania ról, uczniowie będą mieli okazję zastosować poznane koncepcje w praktyce. Gra ma na celu nauczenie uczniów, jak używać technik zarządzania projektami w praktycznych zastosowaniach. Uczniowie będą mogli doświadczyć, jak zmiany i innowacje mogą być pozytywnym elementem w fazach realizacji i kontroli projektu.

Warsztaty mają na celu przygotowanie uczniów do radzenia sobie z wyzwaniami, które mogą napotkać w przyszłości, zarówno w szkole, jak i w pracy zawodowej. Uczniowie i nauczyciele będą mogli wspólnie ocenić proces nauki, zastanowić się nad tym, co można było zrobić lepiej, oraz co zmieniliby następnym razem. Wydarzenie ma na celu nie tylko edukację, ale także inspirację do dalszego rozwoju i zastosowania zdobytej wiedzy w różnych aspektach życia. 

Kompleks budynków Instytutu Sztuki PAN stanowi ciekawy przykład gmachów o dawnej metryce, odbudowanych po II wojnie światowej z myślą o adaptacji na potrzeby wiodącej placówki badawczej. Barokowy pałacyk (Długa 26), klasycystyczna kamieńca mieszczańska (Długa 28) i budowla użyteczności publicznej z czasów Stanisława Augusta (plac Krasińskich 1A) tworzą malowniczy zespół architektoniczny, ważny na mapie urbanistycznej Warszawy. Dwa z tych budynków mieszczą dziś pracownie, archiwa i sale wykładowe, trzeci zaś – pokaźną bibliotekę, o największym w Polsce zasobie publikacji z zakresu szeroko pojętych badań o sztuce. Opowiemy Państwu nie tylko o dziejach poszczególnych budowli, o ich nieznanych, niejednokrotnie zaskakujących losach i związanych z nimi ludziach, ale też pokażemy niedostępne zazwyczaj wnętrza pracowni badawczych i archiwów materiałów wizualnych, z zachowanym w znacznym stopniu wystrojem z początku lat 50. XX w. Opowiemy Państwu o historii naszego Instytutu, zaznajomimy z naszymi interdyscyplinarnymi badaniami naukowymi wraz z ich specyfiką oraz pokażemy zaskakującą dla osoby z zewnątrz infrastrukturę badawczą.

Mutageny fizyczne i mutagenne związki chemiczne z powodzeniem wykorzystuje się od lat do tworzenia odmian roślin. Rozwój współczesnej inżynierii genetycznej oraz genomiki umożliwił generowanie nowych źródeł zmienności na drodze mutagenezy ukierunkowanej i metod edytowania genomów, takich jak CRISPR.

Metoda CRISPR rozwijana była w ciągu ostatnich 20 lat, a niektóre jej zastosowania są już dostępne na rynku partnerów handlowych UE. Dowiemy się jak to było możliwe, że odkrycie naturalnego mechanizmu odpowiedzi bakterii na atak bakteriofagów stało się początkiem biotechnologicznej rewolucji, do jakich celów CRISPR jest dziś stosowana i czy metoda ta pozwoli nam przywrócić do życia utracone gatunki.

Spotkanie będzie miało formę warsztatu, który pozwoli uczestnikom postawić się w pozycji negocjatora i wykorzystać w praktycznym ćwiczeniu techniki negocjacyjne oraz sprawdzić się w konfrontacji z przeciwnym zespołem. Rozpocznie się od krótkiego wprowadzenia (20 min) dotyczącego technik negocjacji i specyfiki negocjacji międzypaństwowych. Potem uczestnicy zostaną podzieleni na grupy (3-5 osób) i otrzymają scenariusz negocjacyjny. Dotyczył on będzie spornego terytorium między dwoma państwami, znajdującymi się na skraju konfliktu.

Delegacje państw (ministrowie i dyplomaci), w które wcielą się uczestnicy warsztatu, będą musieli wynegocjować zmianę granic państw, przystąpienie do sojuszy, a także ochronę swoich rodaków w drugim państwie i koncesje gospodarcze. Uczestnicy będą mieć 30 min na przeczytanie scenariusza i przygotowanie strategii negocjacyjnej, po czym przystąpią do negocjacji. Negocjacje właściwe potrwają 60 min. Za poszczególne wynegocjowane kwestie drużyny otrzymają punkty, zgodnie z tym jak bardzo rozwiązanie jest korzystne dla danej strony. Na koniec negocjacje zostaną podsumowane i omówione przez prowadzącego. 

W obliczu globalnych wyzwań środowiskowych i społecznych coraz częściej poszukujemy nowych, bardziej zrównoważonych modeli rozwoju. Ekonomia cyrkularna – oparta na zamykaniu obiegów materiałów, ograniczaniu odpadów i odpowiedzialnym wykorzystaniu zasobów – staje się jednym z kluczowych elementów tej zmiany. Jednak sama idea nie wystarczy. Aby w pełni wykorzystać jej potencjał, potrzebujemy technologii, które przyspieszą transformację. Tutaj na scenę wkracza sztuczna inteligencja (AI). 

Podczas naszego spotkania zastanowimy się, jak połączyć siły człowieka, sztucznej inteligencji i zasad gospodarki cyrkularnej w budowaniu bardziej zrównoważonej przyszłości. Omówimy, w jaki sposób AI może wspierać analizę danych środowiskowych, optymalizować procesy produkcyjne, ułatwiać recykling oraz promować świadome wzorce konsumpcji. Zastanowimy się też nad rolą człowieka jako projektanta, użytkownika i strażnika etycznego wykorzystania tych technologii. 

Wspólnie poszukamy odpowiedzi na pytania: Jak AI może wspierać modele biznesowe oparte na ekonomii cyrkularnej? Jakie nowe kompetencje i postawy powinien rozwijać człowiek w świecie łączącym technologię z ideą zrównoważonego rozwoju? Jak zachować równowagę między automatyzacją procesów a potrzebą humanistycznego podejścia do gospodarki i środowiska? 

Spotkanie będzie okazją do refleksji, inspiracji i wymiany pomysłów między uczestnikami reprezentującymi różne środowiska – od biznesu, przez naukę, po sektor społeczny. Zapraszamy wszystkich, którzy chcą nie tylko rozmawiać o przyszłości, ale ją aktywnie współtworzyć.

Zobacz, jak działa etyczne hakowanie! Poznaj kulisy pracy pentestera, narzędzia i testy bezpieczeństwa systemów. Sprawdź, czy to może być Twoja droga w IT.

Uczestnicy gry odwiedzą zlokalizowane na warszawskiej Pradze budynki, w których w latach 1945- 1948 znajdowały się lokale konspiracyjne oraz miejsca stalinowskich represji.

W trakcie gry uczestnicy za pośrednictwem materiałów przygotowanych przez pracowników Izby Pamięci Strzelecka 8 poznają historię danego miejsca i będą wykonywać zadania. Wygra ta drużyna, która jako pierwsza dotrze do ostatniego miejsca.

Podczas wykładu zaprezentowane zostaną zachowane siedemnasto- i osiemnastowieczne rękopisy muzyczne bractwa różańcowego działającego przy dominikańskim kościele św. Jacka na Freta od początku XVII w. do dziś.

Pierwsze dominikańskie bractwo różańcowe, o którym wiemy, zostało założone w 1475 r. w Kolonii przez tamtejszego przeora dominikańskiego i słynnego inkwizytora, Jakuba Sprengera, a pierwsze wspólnoty na terenie Polski pojawiły się niedługo później i dzięki gorliwości braci kaznodziejów szybko zyskały popularność wśród wiernych. W XVII i XVIII w. bractwa różańcowe były już najliczniejszymi świeckimi wspólnotami religijnymi w Rzeczpospolitej, należeli do nich królowie, profesorowie Akademii Krakowskiej, szlachta, ale także przedstawiciele niższych stanów. Jak pisał Jędrzej Kitowicz, w każdą niedzielę, a w niektórych parafiach nawet każdego dnia, śpiewano wspólnie różaniec. Ponadto członkowie bractw spotykali się co miesiąc na mszach połączonych z procesjami różańcowymi, troszczyli się o chorych współbraci, uczestniczyli w ich pogrzebach i modlili się za nich po śmierci.

Dzięki rękopisom zachowanym w krakowskim Archiwum Polskiej Prowincji oo. Dominikanów wiemy jakie śpiewy wykonywano podczas wspomnianych mszy brackich w okresie ok. 1670-1770. Śpiewy te zapisane zostały w dwóch rękopiśmiennych kancjonałach zawierających kompletne formularze mszalne zawierające części stałe i zmienne. Co ciekawe, część łacińskich śpiewów chorałowych na wejście, Ofiarowanie, czy Komunię, zastąpiono w nich pieśniami religijnymi w języku polskim. Niektóre z nich, jak np. kolęda Nowy Rok bieży, wielkopostna pieśń Jezu Chryste Panie miły, czy wielkanocna Chrystus zmartwychwstał jest są wykonywane w naszych kościołach do dziś.

Wśród zachowanych rękopisów warszawskiego bractwa jest też oprawiona w bordowy aksamit księga wpisów, z której można się dowiedzieć, że wśród jego członków był między innymi znany kompozytor okresu baroku, Marcin Mielczewski. W innych księgach z kolei odnotowano nazwiska kantorek, skarbników i osób pełniących inne funkcje we wspólnocie. Uważna lektura zachowanych ksiąg oraz dawnych traktatów poświęconych organizacji bractw i samej modlitwie różańcowej pozwala nam zrekonstruować fragment obrazu życia religijnego mieszkańców dawnej Warszawy.

Wykład będzie poświęcony poglądom epistemologicznym Tomasza z Akwinu i Immanuela Kanta na temat warunków rzetelnego poznania. Omówione zostaną ich rozumienia prawdziwości i pewności poznania, a także możliwości osiągania takich stanów ludzkiej wiedzy. W szczególności podjęta będzie kwestia różnicy pomiędzy prawdziwością poznania a poznaniem jego prawdziwości.

Połączone Biblioteki (Biblioteka im. Kazimierza Twardowskiego) zapraszają na niebywały seans spirytystyczny! W mrocznych zakamarkach magazynów przywołacie z nami ducha dawnej filozofii. Poczujecie aurę prądów i idei minionych, ujrzycie osobliwe dzieła, odetchniecie bibliotecznym powietrzem i zakichacie się na śmierć. Doświadczcie rzeczy niedostępnych zwykłym śmiertelnikom/czytelnikom!

Zaczynając od lat szkolnych, przez całe życie spotykamy się z różnego typu edycjami źródeł historycznych, choć nawet o tym nie wiemy. „Bogurodzica”, „Potop” Henryka Sienkiewicza, dokumenty z Powstania Warszawskiego czy też dzienniki Agnieszki Osieckiej – to wszystko są pewne typy wydawnictw źródłowych. Podczas wykładu zastanowimy się, jaką drogę przebywa tekst źródłowy od autorskiego rękopisu/maszynopisu aż do formy książki, którą napotykamy w bibliotece lub księgarni.