Dla dorosłych

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe Galaktyki których (prawie) nie widać

W dobie teleskopów kosmicznych i ogromnych obserwatoriów naziemnych moglibyśmy pomyśleć, że niewiele już może nas w astronomii zaskoczyć. A jednak. Prawda jest taka, że
nie znamy dokładnie nawet najbliższej okolicy Drogi Mlecznej. Przez ograniczenia technologiczne galaktyki o małej jasności do tej pory umykały naszej uwadze. Najnowsze obserwacje wykazują jednak, że mogą one stanowić nawet 60% wszystkich galaktyk Wszechświata. Nazywamy je galaktykami o niskiej jasności powierzchniowej i dopiero zaczynamy je odkrywać.

W czasie wykładu pokażę ich najnowsze zdjęcia, opiszę jakie mają cechy i właściwości oraz opowiem jakich zaskakujących rzeczy dowiedzieliśmy się o nich w czasie badań w NCBJ.

Nauki fizyczne
  • sob., 2025-09-27 14:40 do 15:30
Spotkanie festiwalowe Różnice i podobieństwa między coachingiem i psychoterapią

Coaching i psychoterapia to dwie formy, metody oddziaływań psychologicznych. Są pomiędzy nimi zarówno podobieństwa, jak i różnice. Warto jest je znać po to, żeby wybrać odpowiednią metodę oddziaływań psychologicznych w zależności od tego jakie mamy cele, potrzeby czy problemy.

Prezentacja będzie poświęcona zarówno opowiedzeniu o każdej z tych metod, przedstawieniu jej specyfiki, a także różnic w procesie i efektach, po to by było bardziej jasne, kiedy z której z tych metod działań psychologicznych warto skorzystać.

Nauki społeczne
  • sob., 2025-09-27 15:00 do 16:30
Spotkanie festiwalowe "Sto lat samotności" – pół wieku magii literackiej w oryginale i polskim przekładzie

Wykład poświęcony będzie jednej z najważniejszych powieści XX wieku, jaką jest Sto lat samotności Gabriela Garcíi Márqueza, oraz jej niezwykłej podróży przez pięć dekad w polskim wydaniu. Podczas spotkania przyjrzymy się zarówno oryginałowi, jak i jego tłumaczeniu na język polski, analizując miejsce, jakie historia rodu Buendiów i mitycznego Macondo zajmuje w kontekście światowej literatury, a także jej wpływ na kolejne pokolenia czytelniczek i czytelników. Ponadto porozmawiamy o wyzwaniach związanych z tłumaczeniem estetyki realizmu magicznego, specyfice języka Garcíi Márqueza i kulturowych niuansach, które kształtowały recepcję powieści. Zastanowimy się również, dlaczego, mimo upływu lat, książka wciąż zachwyca, niezmiennie rezonuje z odbiorczyniami i odbiorcami oraz skłania do refleksji i kolejnych, coraz bardziej zaskakujących interpretacji. Zapraszamy na fascynującą podróż przez magiczny świat Stu lat samotności!

Nauki humanistyczne
  • sob., 2025-09-27 15:30 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Donald Trump—geniusz czy szaleniec?

Amerykańscy prezydenci zawsze budzą zainteresowanie świata lecz wszystkie poprzednie postaci zdają się blednąć przy obecnym mieszkańcu Białego Domu. Ze względu na nietuzinkowy sposób sprawowania władzy trudno o wyważone oceny 47-go prezydenta USA. W zależności od emocjonalnego stosunku do niego nazywany jest geniuszem bądź szaleńcem. O neutralne oceny na razie trudno.

Czy po pół roku urzędowania można się pokusić o jakieś refleksje, które nie będą głównie publicystycznymi ocenami stylu przywództwa Trumpa? Czy w jakikolwiek sposób jest on typowy? Czy jego biznesowe podejście do polityki pasuje do charakteru liberalnej demokracji? Czy chaos i zmienność mieszczą się w demokratycznym porządku instytucjonalnym? Czy egotystyczna autokreacja jest nową charyzmą? Czy nieskrywany populizm jest nieuniknioną reakcją na upadek autorytetów? Czy przywódca jest produktem kultury czy jej kreatorem? Czy Donald Trump jest LEKIEM na słabości współczesnej demokracji czy jej GRABARZEM?

Jeśli chcielibyście Państwo poszukać wspólnie odpowiedzi na te pytania to zapraszam na spotkanie. Przyjdźcie pełni oburzenia albo zachwytu ale pamiętajcie, że dyskusja w murach akademickich zobowiązuje do bycia gotowym do wysłuchania innych opinii.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2025-09-27 16:00 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Zaburzenia poznawcze osób z uszkodzeniami mózgu - rola diagnozy i rehabilitacji neuropsychologicznej

Warsztat będzie dotyczył specyficznych trudności, które mogą wystąpić u osób z uszkodzeniami mózgu, takimi jak np. udary, urazy czy nowotwory.

Przedstawione zostaną wybrane zaburzenia neuropsychologiczne – m.in. pamięci, uwagi, funkcji językowych, funkcji wzrokowo-przestrzennych i funkcji wykonawczych – oraz ich wpływ na codzienne funkcjonowanie Pacjentów i ich rodzin. Omówione zostanie znaczenie i cel badania neuropsychologicznego w ocenie stanu pacjenta. Przedstawię również informacje dotyczące możliwości rehabilitacji neuropsychologicznej, wykorzystującej plastyczność mózgu i strategie kompensacyjne. 

Nauki społeczne
  • sob., 2025-09-27 16:30 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Zmiana w życiu osobistym i zawodowym: rola liderów w organizacjach

Każdy doświadcza zmian w swoim życiu. I niezależnie od tego czy zmiana przynosi korzyści, jest oceniana jako pozytywna czy negatywna, jest związana z wysiłkiem, stresem oraz negatywnymi konsekwencjami w postaci zwiększenia się negatywnych emocji. Wyniki badań dostarczają wiedzy i wskazówek w jaki sposób można ograniczyć negatywne skutki zmian oraz jak możemy wykorzystać je do rozwoju, mieć większy wpływ na nie, by zmiany mogły nam przynieść większym stopniu korzyści. Kiedy zmiana zachodzi w organizacji to jak przebiega, jak odbiorą ją ludzie zależy od liderów i tego na ile wspierająca jest organizacja. Okazuje się, że im wyższe kompetencje liderów, tym mniejszy negatywny odbiór zmian - i tych w pracy, organizacji, i tych w życiu osobistym.

Prezentacja będzie zatem poświęcona zrozumieniu tego, co dzieje się z ludźmi w trakcie kiedy doświadczają zmian i poznaniu czynników, które pozwalają ograniczyć negatywne skutki zmian, a wykorzystać zmianę do lepszej własnej przyszłości.

Nauki społeczne
  • sob., 2025-09-27 17:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Warsztat podstawowych umiejętności liderskich

Bycie liderem to nie tylko kierowanie zespołem w organizacji, ale często również nieformalny wpływ jaki każdy z nas może wywierać na otoczenie społeczne: może dotyczyć rodziny, grupy rówieśniczej, grona znajomych itp.

W związku z tym niniejszy warsztat poświęcony będzie prezentacji i ćwiczeniu podstawowych umiejętności liderskich, które mogą okazać się przydatne zarówno w kontekście zawodowym jak i prywatnym. Dotyczyć będą budowania kontaktu, precyzyjnej komunikacji, udzielania motywującej informacji zwrotnej, przekazywania zadań.

Nauki społeczne
  • sob., 2025-09-27 18:20 do 19:50
Spotkanie festiwalowe Czy można umrzeć od stresu? – o zespole złamanego serca i innych zjawiskach

Stres nie musi zabić od razu, ale jego siła potrafi dosłownie zatrzymać serce. Prezentacja przybliża zjawisko „zespołu złamanego serca” – kardiomiopatii Takotsubo – które występuje u osób przeżywających skrajne emocje, jak strata bliskiej osoby czy szokujące wiadomości.

Pokazujemy, jak układ współczulny i hormony stresu (kortyzol, adrenalina) wpływają na mięsień sercowy, prowadząc do objawów przypominających zawał. Omówimy także neurobiologiczne podstawy innych psychosomatycznych konsekwencji przewlekłego stresu, w tym udarów stresowych, osłabienia odporności, zaburzeń snu, a także somatyzacji objawów lękowych. Granica między „psychicznym” a „fizycznym” przestaje istnieć, kiedy emocje uruchamiają realne zmiany w układzie sercowo-naczyniowym, nerwowym i immunologicznym.

Nauki medyczne
  • ndz., 2025-09-28 10:00 do 10:50
Spotkanie festiwalowe Artyści, więźniowie Pawiaka

Okres II wojny światowej dla wielu polskich artystów był czasem niemieckich represji z powodu prowadzonej przez nich działalności konspiracyjnej czy niechęci do współpracy z okupantem. Podczas zwiedzania poznamy dramatyczne losy Mai Berezowskiej, Zofii Pociłowskiej Kann, Stanisława „Miedzy” Tomaszewskiego czy artystów polskiej estrady.

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2025-09-28 11:00 do 12:30
Spotkanie festiwalowe O kryptografii kwantowej

Kryptografii używamy na co dzień - wysyłając emaile, dzwoniąc, dokonując przelewu, łącząc się z internetem... Nasze dane są bezpieczne, dzięki ich zakodowaniu. Kodowanie i odkodowywanie wiadomości wymaga z kolei tzw. klucza kryptograficznego. Klasyczne szyfry są bezpieczne, pod warunkiem, że klucz szyfrujący nie zostanie przechwycony. A jak przekazać klucz na odległość? Ten właśnie problem rozwiązuje kryptografia kwantowa, dział mechaniki kwantowej.

Podczas wykładu opowiem o podstawach kryptografii kwantowej i przedstawie najprostszy protokół wymiany klucza, tzw. BB84. Po wykładach - zapraszamy chętnych na warsztaty.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2025-09-28 11:00 do 12:00
Spotkanie festiwalowe Od traumy do choroby – gdy ciało mówi za duszę

Trauma, stres i ból emocjonalny. W tej prezentacji przeanalizujemy mechanizmy, dzięki którym trauma w dzieciństwie czy trudne przeżycia psychiczne w późniejszym życiu mogą wpływać na zdrowie somatyczne. Od zaburzeń immunologicznych, przez przewlekłe stany zapalne, aż po nowotwory – układ nerwowy i odpornościowy nie działają w izolacji.

Wyjaśnimy, jak nauka tłumaczy związek między doświadczeniami życiowymi a procesami biologicznymi, takimi jak apoptoza, stan zapalny, zmiany immunologiczne, epigenetyczne i inne. Podkreślimy też znaczenie wsparcia psychicznego i integracyjnego podejścia do zdrowia.

Nauki medyczne
  • ndz., 2025-09-28 11:00 do 11:50
Spotkanie festiwalowe Otyłość: stres i ciało pod ostrzałem

Walka z otyłością to nie tylko historia fizyczna, ale także psychiczna. Stres, traumy i napięcie emocjonalne mogą uruchamiać kaskadę biologiczną prowadzącą do przewlekłych stanów zapalnych, insulinooporności i zespołu metabolicznego. Omówimy rolę kortyzolu, osi HPA oraz adipokin – substancji wydzielanych przez tkankę tłuszczową, które wpływają na mózg, odporność i metabolizm. Zastanowimy się, dlaczego niektóre osoby, mimo diet i terapii, nie mogą trwale schudnąć – i co wspólnego mają z tym emocje, traumy z dzieciństwa i poczucie braku bezpieczeństwa.

Ta prezentacja to opowieść o ciele pod wpływem stresu – i o szansach na odzyskanie równowagi.

Nauki medyczne
  • ndz., 2025-09-28 12:00 do 12:50
Spotkanie festiwalowe Warsztaty z kryptografii kwantowej z użyciem protokołu BB84

Podczas warsztatów uczestnicy podejmą się wygenerowania i bezpiecznego przesyłania klucza szyfrującego, szyfrowania wiadomości oraz prób hackerskich. Wyjaśnimy jakie są możliwości i ograniczenia kryptografii opartej na zasadach mechaniki kwantowej. Uwaga: zakładamy wstępną wiedzę o szyfrowaniu - chętnych zapraszamy na wykład O kryptografii kwantowej poprzedzający warsztaty.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2025-09-28 12:00 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Ciało, które śpiewa ból. Psychiczna cena przemocy i fibromialgia

W tej prezentacji przyjrzymy się, jak trauma, przemoc i przewlekły stres wpływają na działanie mózgu, układu odpornościowego i mechanizmy percepcji bólu. Wyjaśnimy, czym jest centralna sensytyzacja – stan, w którym układ nerwowy staje się nadwrażliwy, interpretując nawet neutralne bodźce jako bolesne. Omówimy także rolę neurozapalnych szlaków, nadreaktywności osi HPA i dysregulacji układu serotoninowego. Przeanalizujemy, jak emocje i przeżycia „zapisują się” w ciele, prowadząc do przewlekłego bólu, zmęczenia, a także objawów depresyjnych i lękowych – oraz jakie są możliwości wsparcia osób cierpiących na to trudne do zdiagnozowania schorzenie.

Nauki medyczne
  • ndz., 2025-09-28 13:00 do 13:50
Spotkanie festiwalowe Czym jest chaos dla fizyka?

Słowo „chaos” oznacza po grecku ziejącą głębię, przepaść, czeluść, ale „Chaos” był także imieniem boga (lub bogini) który w greckiej mitologii był odpowiednikiem
„wielkiego wybuchu” gdyż od chaosu wziął początek cały wszechświat. Pół wieku temu chaos uzyskał przymiotnik „deterministyczny” i stał się terminem naukowym.

Wydawać by się mogło, że deterministyczny chaos jest oksymoronem, to znaczy zlepkiem dwóch wzajemnie wykluczających się pojęć, ale to połączenie stanu totalnego zamętu z pełną przewidywalnością” ma jednak racjonalne uzasadnienie. Pełna przewidywalność jest rzeczywiście w deterministycznym chaosie teoretycznie osiągalna, ale za cenę której
nikt nie jest w stanie zapłacić. Dogłębne zrozumienie istoty deterministycznego chaosu stało się możliwe dzięki wykzystaniu komputerów i dlatego ta dziedzina wiedzy rozwinęła się stosunkowo niedawno choć pierwsze domysły na ten temat snuli uczeni już ponad sto lat temu.

Komputer jest obecnie podstawowym narzędziem do badania chaosu i będzie on wykorzystany w tym wykładzie do pokazania na prostych przykładach na czym polega deterministyczny chaos. Między innymi zostanie wyjaśniony „efekt motyla”, jeden z pierwszych przykładów deterministycznego chaosu.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2025-09-28 13:00 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Programowanie komputerów kwantowych

Czy kiedykolwiek zastanawiało Cię, jak działają komputery kwantowe? Do czego można je wykorzystać i jak zacząć z nimi pracę? Jeśli tak – zapraszamy na wyjątkowe zajęcia wprowadzające do programowania komputerów kwantowych! 

Podczas wykładu odkryjesz fascynujący świat obliczeń kwantowych, a zdobytą wiedzę wykorzystasz od razu w praktyce podczas serii warsztatów. To idealna okazja, by postawić pierwsze kroki w tej przełomowej dziedzinie technologii!

Nauki fizyczne
  • ndz., 2025-09-28 14:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Zawiedzione relacje, nadwyrężone ciało – psychosomatyka cierpienia

W tej prezentacji przeanalizujemy, jak stres emocjonalny, lęk przed porzuceniem i toksyczne związki wpływają na rozwój depresji czy chorób autoimmunologicznych, takich jak choroba Hashimoto. Omówimy mechanizmy aktywacji osi HPA, wpływ chronicznego stresu na komórki odpornościowe i zaburzenia osi serotoninowej, które mogą prowadzić do depresji. Zajmiemy się także problemem traumy więzi – czym skutkuje brak bezpiecznej relacji z opiekunem lub partnerem, oraz jak można wspierać ciało i psychikę w powrocie do równowagi.

Nauki medyczne
  • ndz., 2025-09-28 14:00 do 14:50
Spotkanie festiwalowe Warsztaty z programowania komputerów kwantowych

Podczas warsztatów uczestnicy zostaną wprowadzeni w programowanie komputerów kwantowych w języku Python za pomocą notatników Jupyter z wykorzystaniem środowiska Qiskit. Uczestnicy będą samodzielnie wykonywać zadania na swoich komputerach pod okiem prowadzącego.

Materiały będą oparte o początek kursu QBronze: https://qworld.net/workshop- i zostaną udostępnione przed warsztatami wraz z instrukcją instalacji. Każdy uczestnik powinien wykonać instalacje, a następnie przetestować swój system, postępując zgodnie z instrukcją. Materiały będą również zawierać notatniki do przejrzenia przed warsztatem, dotyczące podstawowej matematyki (operacje arytmetyczne na wektorach i macierzach) oraz języka Python.

Rekomendowana grupa wiekowa: 15+

Wymagania wstępne: Jedynym warunkiem wstępnym jest znajomość podstaw programowania (zmienne i podstawowe typy danych, pętle i warunki). Przydatne może być wcześniejsze doświadczenie z językiem Python.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2025-09-28 15:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe XX i XY – kto rozdaje karty? Rola genów, hormonów i ich zaburzeń w różnicowaniu płci

Biologia płci to nie tylko prosta gra chromosomów XX i XY. Rola genów (np. SRY), hormonów (testosteronu, estrogenu) i ich wpływu na rozwój mózgu i ciała jest złożona i fascynująca.

W tej prezentacji odkrywamy, jak dochodzi do różnicowania płci – od zapłodnienia po dojrzewanie. Poruszamy temat zaburzeń rozwoju płci, takich jak zespół niewrażliwości na androgeny oraz znaczenie środowiska hormonalnego w kształtowaniu tożsamości. Przyglądamy się też płci mózgu – czy różnice między kobietami a mężczyznami są wrodzone, czy nabyte? I co dzieje się, gdy organizm nie „gra” zgodnie z planem genetycznym?

Nauki medyczne
  • ndz., 2025-09-28 15:00 do 15:50
Spotkanie festiwalowe Płeć pod mikroskopem – co naprawdę decyduje, czy jesteśmy kobietą czy mężczyzną?

Czy płeć jest zapisana w DNA, kształtowana przez hormony, czy też przez mózg i doświadczenia? W tej prezentacji rozbieramy płeć na czynniki pierwsze. Zaczniemy od podstaw genetycznych (chromosomy X i Y), przez różnicowanie narządów płciowych, aż po wpływ hormonów na strukturę mózgu. Poruszymy temat interseksualności, transseksualizmu i neurobiologicznych podstaw tożsamości płciowej. Pokażemy, jak złożony jest to proces – obejmujący nie tylko biologię, ale i kulturę, wychowanie, przeżycia.

Nauki medyczne
  • ndz., 2025-09-28 16:00 do 16:50
Spotkanie festiwalowe Jerozolima nad Sekwaną? Paryż jako centrum międzywojennych żydowskich migracji

Jerozolima nad Sekwaną? Paryż jako centrum międzywojennych żydowskich migracji
Prowadząca: dr Magdalena Kozłowska

W okresie międzywojennym Paryż stał się jednym z najważniejszych ośrodków życia żydowskiego w Europie. Miasto przyciągało emigrantów politycznych, artystów, intelektualistów i działaczy z Europy Wschodniej, w tym wielu Żydów z Polski. Dr Magdalena Kozłowska – badaczka historii Żydów w Polsce i tłumaczka literatury jidysz – opowie o roli, jaką odegrał Paryż w kształtowaniu żydowskiej tożsamości, kultury i życia społecznego w tym burzliwym okresie. Uczestnicy spotkania poznają nie tylko fakty historyczne, lecz także literackie i osobiste świadectwa tej wyjątkowej migracyjnej epopei.

 

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2025-09-28 18:00 do 19:30

©2025 Festiwal Nauki