polski
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Wielcy Polacy i ich zwierzęta |
Podczas zajęć dzieci dowiadują się jakie były ulubione zwierzęta Ojców Niepodległości: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, kto miał psa o imieniu „Bystrek”, a kto nazwał swego psa „Pies”, czyim koniem była „Kasztanka”, a kto zaprzyjaźnił się z wiewiórkami. Poprzez elementy zabawy i liczne aktywności dzieci rozwijają różne umiejętności i ćwiczą podzielność uwagi. Podczas zajęć pojawiają się też nietypowe zwierzęta, jak: króliki, gęś, lis, sarna, papuga, pająk i inne. Celem lekcji jest przybliżenie dzieciom postaci Ojców Niepodległości i zapamiętanie ich nazwisk. W kontekście ulubionych zwierząt łatwiej osiągnąć ten cel. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wielozadaniowe struktury żelowe, czyli tam gdzie chemia organiczna spotyka chemię nieorganiczną |
Czy można połączyć świat chemii organicznej i nieorganicznej w taki sposób, by stworzyć materiały przypominające inteligentne opatrunki, kapsułki na leki albo jadalne struktury o niezwykłych właściwościach? Podczas warsztatów uczestnicy przekonają się, że odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak! Te wyjątkowe zajęcia praktyczne pozwolą uczniom wejść do świata nowoczesnych materiałów i samodzielnie wcielić się w rolę młodych naukowców pracujących w laboratorium chemicznym. W trakcie warsztatów uczestnicy poznają właściwości naturalnych polimerów, takich jak alginian i pektyny, oraz dowiedzą się, w jaki sposób można łączyć je z popularnymi jonami nieorganicznymi. Efektem tych działań będą struktury żelowe o określonych kształtach i specyficznych właściwościach. Uczestnicy samodzielnie wykonają zadania laboratoryjne, zdobywając praktyczne umiejętności pracy z nowoczesnymi materiałami. To jednak nie tylko chemiczne eksperymenty! Uczniowie sprawdzą, jak otrzymane żele mogą działać jako materiały opatrunkowe, nośniki substancji leczniczych, składniki produktów spożywczych czy kosmetycznych. Dzięki temu odkryją, że chemia nie jest wyłącznie teorią zapisaną w podręcznikach, ale nauką realnie wpływającą na medycynę, przemysł, żywność i codzienne życie. Warsztaty będą okazją do rozwijania ciekawości, kreatywności i laboratoryjnej precyzji. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą zobaczyć, jak wiedza chemiczna przekłada się na projektowanie innowacyjnych materiałów przyszłości oraz przekonać się, że nauka może być jednocześnie praktyczna, inspirująca i pełna eksperymentalnych odkryć. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wszystko, co chcesz wiedzieć o archiwum, a boisz się zapytać |
Celem zajęć jest przedstawienie archiwum jako instytucji kultury oraz zadań, jakie ono realizuje. Podczas lekcji razem z uczniami postaramy się znaleźć odpowiedzi na pytania: czy w archiwum przechowywane są jakieś skarby? gdzie można je znaleźć? jak one wyglądają? jak należy o nie dbać? czy można z nimi porozmawiać? czego można się od nich dowiedzieć? kto opiekuje się nimi?czy i jak można spotkać się z nimi? komu są one potrzebne i dlaczego? Odpowiedzi te wykorzystamy do stworzenia wspólnie z uczniami obrazu archiwum jako instytucji kultury, omówienia zadań, jakie ono realizuje i roli, jaką spełnia współcześnie. Na podstawie uzyskanej wiedzy spróbujemy też zastanowić się, czy każdy z nas może być twórcą własnego archiwum. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Zarządzanie różnorodnością jako element CSR |
Czy różnorodność w organizacji to tylko modne hasło, czy realna wartość dla ludzi, firmy i społeczeństwa? Podczas wykładu pokażemy, że zarządzanie różnorodnością to nie tylko kwestia wizerunku, ale ważny element społecznej odpowiedzialności biznesu. Zastanowimy się, dlaczego firmy coraz częściej stawiają na zespoły złożone z osób o różnych doświadczeniach, wieku, płci, stylach myślenia czy pochodzeniu. Porozmawiamy o tym, jak różnorodność wpływa na innowacyjność, atmosferę pracy i jakość podejmowanych decyzji. Zastanowimy się co robią organizacje i co powinny robić, by tworzyć bardziej otwarte i sprawiedliwe miejsca pracy? To wykład dla wszystkich, którzy chcą lepiej rozumieć współczesny świat i zobaczyć, że odpowiedzialny biznes zaczyna się od szacunku do człowieka. |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Znajdź swoją rolę w ratowaniu świata: medyczne ścieżki kariery |
Czy medycyna to wyłącznie zawód lekarza? Kto stoi za sukcesem nowoczesnego leczenia i jak wiele różnych ścieżek kariery prowadzi do pracy na rzecz zdrowia pacjentów? Ten interaktywny wykład zabierze uczestników w fascynującą podróż przez świat współczesnej medycyny, pokazując ją jako dynamiczny system współpracy specjalistów reprezentujących wiele dziedzin nauki, technologii i ochrony zdrowia.
Wykład pokaże również mniej znane, ale niezwykle fascynujące oblicze medycyny: pracę naukową i badania kliniczne, dzięki którym powstają nowe leki, technologie diagnostyczne i nowoczesne metody leczenia. Uczestnicy dowiedzą się, jak wygląda droga od odkrycia naukowego w laboratorium do zastosowania go w leczeniu pacjentów oraz dlaczego współczesna medycyna rozwija się dzięki współpracy specjalistów z wielu dziedzin.
Szczególna uwaga zostanie poświęcona zawodom przyszłości, związanym z genetyką, sztuczną inteligencją, analizą danych medycznych, medycyną personalizowaną i inżynierią biomedyczną. Uczestnicy przekonają się, że medycyna to nie tylko praca przy łóżku pacjenta, ale także działalność badawcza, tworzenie innowacji i udział w projektach, które mogą zmieniać standardy leczenia na całym świecie.
Wykład skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych stojących przed wyborem dalszej ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Jego celem jest inspirowanie młodych ludzi do odkrywania własnych talentów oraz pokazanie, że współczesna medycyna potrzebuje osób o bardzo różnych zainteresowaniach: od pasjonatów biologii i chemii, przez osoby lubiące bezpośrednią pracę z ludźmi, aż po przyszłych naukowców, programistów i twórców nowych technologii. To okazja, by znaleźć odpowiedź na pytanie: jaką rolę ja mógłbym lub mogłabym odegrać w świecie, który każdego dnia nie tylko ratuje życie, ale również tworzy medycynę przyszłości? |
Nauki medyczne |
|
| Lekcja festiwalowa | Czy mamy coś wspólnego ze skałami? |
Podczas tej lekcji, łączącej elementy geologii, paleontologii i archeologii, uczniowie odkryją, że zwierzęta i ludzie mają więcej wspólnego ze skałami niż mogłoby się wydawać. Poznają różne formy występowania minerałów z grupy apatytu oraz dowiedzą się jakie mają właściwości i zastosowania. Lekcja pokaże również, w jaki sposób naukowcy badają historię Ziemi i dawne warunki życia, analizując minerały obecne w skałach i skamieniałościach. Uczniowie będą mieli okazję obejrzeć próbki minerałów oraz szczątki organizmów współczesnych i kopalnych, dzięki czemu z bliska zobaczą apatyty o różnej genezie. Zajęcia w przystępny i angażujący sposób pokażą, że minerały mogą łączyć wiele dziedzin nauki oraz codziennego życia. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kto nie lubi błota? Ratujemy mokradła! |
Lekcja w ramach ogólnoeuropejskiej kampanii edukacyjnej EAZA - Wetlands for Life - poświęconej roli, jaką w przyrodzie odgrywają bagna, mokradła i tereny podmokłe. Spotkanie rozpoczyna się lekcją warsztatową poświęconą żółwiom, ze szczególnym uwzględnieniem jedynego gatunku żółwia w polsce - żółwia błotnego. Podczas zajęć będzie możłiwość bezpośredniego kontaktu z żywym przedstawicielem świata żółwi, oglądania naturalnych eksponatów, jak pancerze, szkielet itp. Poznamy zasady hodowli żółwi, różnice między żółwiami lądowymi, a wodnymi i wodnolądowymi. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Zobacz swoje komórki (i nie tylko) |
Zastanawialiście się czy czym różnią się komórki człowieka i cebuli? Które komórki naszego ciała możemy łatwo pobrać do zrobienia preparatu mikroskopowego? Jak przygotować preparat aby móc obejrzeć go pod mikroskopem świetlnym i jakiego potrzebujemy powiększenia aby je zobaczyć? Na te i na wiele innych pytań odpowiemy na warsztatach w Zakładzie Fizjologii Zwierząt UW. Uczestnicy zapoznają się z biologią komórki i poznają różnice między komórkami roślinnymi i zwierzęcymi. Poznają składowe komórki oraz cechy charakterystyczne komórek należących do różnych organizmów. Sami pobiorą komórki ze swojego policzka i wykonają preparaty mikroskopowe. Wykonają również preparaty z tkanki roślinnej pobranej z cebuli. Zapoznają się z mechanizmem działania mikroskopu świetlnego i użyją go do obejrzenia wykonanych przez siebie preparatów. Zapraszamy! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | „Nieodpowiedzialna zabawa wyobraźni”? O literaturze fantastycznej w 20. rocznicę śmierci S. Lema |
W 2026 r. mija 20 lat od śmierci Stanisława Lema (1921-2006) – jednego z najważniejszych i najbardziej znanych w Polsce i na świecie polskich twórców literatury fantastycznej. Był on również krytykiem literackim, który podejmował refleksję nad literaturą science fiction, a także nad innymi odmianami fantastyki – fantasy i literaturą grozy, nad formami i konwencjami fantastyki, obecnie tak licznie oferowanej przez wydawców książek i chętnie przyjmowanej przez czytelników oraz wpływającej na popularne produkcje komiksów, filmów czy gier. Zainspirowani w rocznicę śmierci Lema jego refleksją nad znaczeniem literatury fantastycznej, proponujemy młodzieży spotkanie, poświęcone charakterystyce i dziejom, a zwłaszcza rozwojowi literatury fantastycznej (science fiction, fantasy i horroru) w XIX wieku i jej polskim początkom w tym czasie. Pokaz ponad stuletnich książek z historycznego księgozbioru Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie unaoczni XIX-wieczne źródła literatury fantastycznej. Pomoże odpowiedzieć na takie pytania jak: skąd wzięli się w książkach wilkołak, mag, podróżnik w czasie i astronauta?, kto pierwszy napisał powieść o wampirach?, od jak dawna w literaturze można spotkać goblinów?, kto wymyślił podróż w czasie?, kto pierwszy opisał lot w kosmos? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Osteobiografie, czyli historie życia zapisane w kościach |
Czy zastanawialiście się kiedyś jakich informacji dostarcza nam ludzki szkielet? W jaki sposób na podstawie zachowanego materiału osteologicznego odtwarzany jest profil biologiczny zmarłego? Jak odczytujemy historie życia, która zapisuje się na kościach każdego z nas? Jeśli chcie się dowiedzieć jak to robimy, to nasze warsztaty są dla Was! W czasie zajęć pokażemy Wam, jakie cechy szkieletu pozwalają na ocenę płci i określenie wieku w chwili śmierci. Zaprezentujemy też w jaki sposób odtwarzamy przyżyciową wysokość i masę ciała. Dowiecie się także czym są paleopatologie i o czym świadczy ich obecność. W czasie warsztatów, korzystając z materiałów archeologicznych, wspólnie zbudujemy profil biologiczny i odtworzymy historię zapisaną na kośćcu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia |
"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca". |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Co w morzu piszczy? – warsztaty bioakustyczne |
To dźwiękowa podróż do podwodnego świata inspirowana autorską bajką „Babalu w morskiej bańce”. Razem z bohaterem opowieści stworzymy morską orkiestrę i posłuchamy odgłosów zwierząt żyjących w oceanie. Poznamy, czym jest dźwięk, jak powstaje i jak rozchodzi się pod wodą oraz na lądzie. I dowiemy się również, dlaczego dźwięki są tak ważne dla komunikacji i życia morskich stworzeń. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo? |
Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach. Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo. Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji. Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy materiały mogą być inteligentne? |
Inteligencja postrzegana jest jako zdolność rozumienia, uczenia się i adaptowania do otoczenia, a także wykorzystywania zdobytej wiedzy i umiejętności w różnych sytuacjach. My sami mówimy o sobie dumnie - Homo sapiens – człowiek myślący. Coraz częściej mamy też do czynienia ze sztuczną inteligencją, czasem z własnego, celowego wyboru, czasem już prawie nieświadomie. A co z materiałami, które są zdolne do reagowania na zmiany? Jak nazwać te, które pod wpływem działania zewnętrznych bodźców, znacząco zmieniają swoje właściwości w sposób przewidywalny i odwracalny? Takie właśnie materiały inżynierowie nazywają inteligentnymi. Czy słusznie? Zaskakująco wiele z mediów obecnych nawet w naszych organizmach potrafi zmieniać właściwości po wpływem np. zwiększonego lub przedłużonego wysiłku. Na wykładzie opowiem o materiałach, które w ciągu kilku milisekund zmieniają swoją drastycznie lepkość, gęstość i odczyn pod wpływem pola magnetycznego lub elektrycznego. Porozmawiamy też o związkach, które pod wpływem różnych impulsów chemicznych lub fizycznych zmieniają kolor, emitują światło, ulegają deformacjom a nawet same się naprawiają! Choć wiele zagadnień dotyczących tych materiałów jest jeszcze w trakcie badań, to zobaczycie jak często spotykamy się z materiałami inteligentnymi w życiu codziennym. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy samochody autonomiczne są nam potrzebne? |
Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dlaczego czasem trudno nam się dogadać? Jak nauka może nam w tym pomóc? |
Czy czasem nie możesz się z kimś dogadać? To się zdarza każdemu. Jako ludzie komunikujemy się w różny sposób. Przyjdź na lekcję i poznaj główne „typy komunikacyjne” ludzi. Ta wiedza pomoże Ci lepiej funkcjonować na co dzień – w szkole, w życiu, wśród rówieśników. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ekonomia podziemna- warsztaty górnicze |
Czy zastanawialiście się kiedyś, co sprawia, że złoża kopalin mają wartość? Nie tylko ich chemia – lecz przede wszystkim trud ich wydobycia, ryzyko i koszty, jakie ponosi górnik. Zapraszamy na warsztaty, podczas których wcielicie się w poszukiwaczy surowców w świecie Stanisława Staszica – człowieka zasłuzonego dla rozwoju polskiego przemysłu. W drugiej dekadzie XIX wieku Staszic zorganizował na terenie Staropolskiego Okręgu Przemysłowego poszukiwania węgla i budowę hut cynku. Jego działania na zawsze zmieniły krajobraz gospodarczy regionu. My jednak spojrzymy na nie z innej perspektywy: co oznacza „ekonomia podziemna”? To nie tylko zyski, ale także koszty – odpady, zanieczyszczenia, ryzyko katastrof i trud pracy w ciasnych chodnikach. W części warsztatowej zagramy w grę ekonomiczno- zręcznościową. Uczestnicy przy użyciu manipulatorów będą wydobywać zasoby- klocki. Każdy klocek ma swój kolor: czyste złoże, zanieczyszczona ruda, płonny urobek, toksyczne odpady… a nawet metan. Wyciągnięcie każdego z nich to nie tylko punkty, ale i konsekwencje – bo przecież eksploatacja złóż zawsze wpływa na środowisko. Gra pokazuje, że surowce nie biorą się znikąd. Za każdym urobkiem stoi decyzja: warto ryzykować? Co zrobić z odpadami? Jak uniknąć katastrofy? I wreszcie – kto płaci prawdziwą cenę za przemysłowy rozwój? Warsztat łączy historię techniki, ekonomię i ekologię. Nie wymagamy wcześniejszej wiedzy – wystarczy chęć do działania. Przekonajcie się, jak trudna i fascynująca jest ekonomia podziemna! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ile kosztuje wypadek drogowy? |
Jedna chwila na drodze może zmienić życie wielu osób. Sprawdzimy, jakie skutki może mieć wypadek drogowy - nie tylko dla jego ofiary, ale także dla rodziny, przyjaciół, szkoły czy codziennego życia. Na prostym przykładzie zobaczymy, że bezpieczeństwo to nie tylko nowoczesne technologie i przepisy, lecz także codzienne decyzje i ich konsekwencje. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Inżynieria nanostruktur, jak przepływy płynów tworzą nanomateriały |
Nanotechnologia, choć wciąż pełna tajemnic, coraz częściej wpływa na produkty, których używamy codziennie. Nanocząstki srebra dodawane są do wielu produktów, aby zapewnić im właściwości przeciwbakteryjne, nanomateriały węglowe poprawiają twardość lub przewodzenie prądu, gdy są dodane do kompozytów, a niektóre nanocząstki służą nam jako nośniki leków przeciwnowotworowych. Rosnące zapotrzebowanie na takie materiały przynosi nowe wyzwania inżynierii chemicznej - takie zaprojektowanie procesów otrzymywania nanomateriałów, aby były użyteczne, a jednocześnie opłacalne. Na wykładzie opowiem Wam o dwóch procesach otrzymywania nanomateriałów. Pierwszym będzie rozdmuch roztworu polimeru służący do otrzymania nanowłókien polimerowych. Drugim, precypitacja nanocząstek hydroksyapatytu w przepływowych mieszalnikach. W obu procesach stosujemy przepływ płynów, aby kontrolować powstawanie nanomateriałów. Nanowłókna mają wiele zastosowań, ale ja pokażę te związane z medycyną. Natomiast nanocząstki hydroksyapatytu, podobne chemicznie do składników mineralnych kości, mają głównie zastosowania medyczne i ja pokaże dwa. Na wykładzie dowiecie się nie tylko jak produkować nanomateriały, ale też jaką rolę w projektowaniu procesów otrzymywania nanomateriałów odgrywa inżynieria chemiczna. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak dostać dobrą pracę? |
Technologia zmienia świat coraz szybciej. Miejsca pracy pojawiają się i znikają. Czego w takim razie dziś szukają firmy? Jakie umiejetności będą poszukiwane? Gdzie szukać na ten temat informacji? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Krytyczne i kreatywne myślenie jako kompetencje przyszłości |
W świecie pełnym informacji, sztucznej inteligencji i ciągłych zmian nie wystarczy już tylko wiedzieć — trzeba umieć myśleć. Ale jak robić to efektywnie? Podczas wykładu przyjrzymy kompetencjom przyszłości, a w szczególności dwóm: krytycznemu i kreatywnemu myśleniu. Krytyczne myślenie pomaga odróżniać fakty od opinii, zadawać trafne pytania i nie dać się zwieść pozorom. Kreatywne myślenie szukać nowych rozwiązań, łączyć pozornie odległe pomysły i działać nieszablonowo. Czy można rozwijać obie te umiejętności jednocześnie? Jak wykorzystać je w szkole, na studiach, w pracy i codziennym życiu? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Odporny student |
Wejście w świat wyższej edukacji jest dużą zmianą, stawia nowe wyzwanie i wymaga nowych kompetencji. Odporność to umiejętność przejścia przez zmiany przy jednoczesnym zachowaniu zdolności do dalszego rozwoju. Tylko jak ją zbudować? Co odróżnia studenta odpornego od innych? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Oświetlenie w naszych budynkach |
Wykład poświęcony jest oświetleniu pomieszczeń w budynkach i ma na celu zwiększenie świadomości wpływu światła na człowieka oraz jego roli w tworzeniu przyjaznych miejsc nauki, pracy i odpoczynku. Przedstawione zostanie znaczenie światła, jego oddziaływanie wzrokowe i pozawzrokowe oraz sposoby oświetlania wnętrz. Światło umożliwia widzenie i orientację przestrzenną, ale wpływa także na rytm dobowy, emocje, koncentrację i samopoczucie człowieka. Omówione zostaną potrzeby użytkowników związane z oświetleniem, zależne od funkcji pomieszczenia, a także wieku, doświadczeń i indywidualnej wrażliwości. Uwzględniona zostanie również szersza perspektywa obejmująca zużycie energii, koszty eksploatacji i wpływ na środowisko. Wykład przedstawi podstawowe kryteria projektowania oświetlenia, takie jak natężenie światła, oświetlenie miejsca pracy i jego otoczenia, barwa światła, oddawanie barw oraz olśnienie. Omówione zostaną również systemy oświetleniowe i sposoby uzyskiwania różnych efektów świetlnych w pomieszczeniach. Zaprezentowane będą przykłady oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych do pracy, nauki, odpoczynku i spędzania wolnego czasu, m.in. szkół, biur, sklepów i mieszkań. Pozwoli to powiązać potrzeby użytkowników z wymaganiami oświetleniowymi, zastosowanymi rozwiązaniami oraz wpływem otoczenia świetlnego na człowieka. Wykład pomoże lepiej zrozumieć znaczenie światła i potrzebę jego świadomego wykorzystania w różnych przestrzeniach z myślą o jakości funkcjonowania ich użytkowników. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Owoce i warzywa pod napięciem |
Podczas warsztatów uczniowie poznają, jak krótkie impulsy elektryczne mogą wpływać na tkanki roślinne oraz wspomagać wybrane procesy technologiczne w przetwórstwie żywności. W części teoretycznej omówione zostanie zjawisko elektroporacji, czyli zwiększania przepuszczalności błon komórkowych pod wpływem pola elektrycznego. Następnie uczestnicy zobaczą praktyczne doświadczenia z wykorzystaniem świeżych owoców i warzyw, m.in. wpływ pulsacyjnego pola elektrycznego na teksturę ziemniaka, uwalnianie barwników z buraka czerwonego oraz zmiany ułatwiające dalszą obróbkę surowców roślinnych. Zajęcia pokażą, jak nowoczesne technologie mogą wspierać produkcję żywności. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Problemy techniczne szybkiej kolei próżniowej |
W ramach zajęć przybliżymy słuchaczom propozycję konstrukcji bardzo szybkiego środka transportu – Hyperloop. Przedstawimy wyniki prac dotyczące możliwości uruchomienia tego rodzaju systemu transportowego w Polsce. Skupimy się na zagadnieniach aerodynamiki, wynikających z nich ograniczeniach i możliwych rozwiązaniach. Rozważymy systemy organizacji ruchu i zapewnienia bezpieczeństwa. Będzie możliwość zajęcia miejsca w modelu kabiny takiego pojazdu oraz odbycia wirtualnego przejazdu jego symulatorem. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Spacer tropiciela |
Ponieważ las najlepiej poznaje się w lesie, zabierzemy was na lekcję z rozpoznawania śladów i tropów zwierząt w Kampinoskim Parku Narodowym. W programie spacer ścieżką dydaktyczną, obserwacje przyrodnicze z wieży widokowej, spacer skrajem obszaru ochrony ścisłej Granica. Wycieczka będzie także świetną okazją do poznania wyjątkowego miejsca - nowo otwartego Muzeum Puszczy Kampinoskiej w Granicy. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych" |
Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Stawiamy miniaturę: warsztaty kreatywnej architektury dla młodych twórców |
Podczas spotkania uczestnicy wejdą w rolę prawdziwych projektantów. Ich zadaniem będzie stworzenie własnej przestrzennej koncepcji drewnianego pawilonu. Warsztaty odwzorowują pierwszy, niezwykle ważny etap pracy architekta, czyli poszukiwanie formy poprzez zabawę bryłą i materiałem. Pracując w małych zespołach rówieśniczych, młodzież rozwinie wyobraźnię przestrzenną, zdolności manualne oraz umiejętność współpracy. Do dyspozycji uczestników oddamy bezpieczne i łatwe w obróbce materiały, np. drewniane patyczki, wykałaczki, tekturę oraz elementy dekoracyjne. Bez użycia ostrych narzędzi, za to przy użyciu wyobraźni i kreatywności, młodzi twórcy przekonają się, jak z prostych elementów wyczarować unikalną strukturę przestrzenną. Kto wie, może to właśnie tutaj powstanie pomysł na kolejną wielką konstrukcję? Warsztaty to idealna okazja, by pobudzić swoją kreatywność, spróbować sił w modelowaniu i przekonać się, że architektura to nie tylko nudne rysunki, ale przede wszystkim świetna zabawa przestrzenią. Zapraszamy do wspólnego projektowania! Praktyczne warsztaty architektoniczne prowadzone przez studentów – twórców projektu „stawiamy_”. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Świat atomów w komputerze: projektowanie nowych antybiotyków |
Antybiotyki są niezastąpione w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. Gdybyśmy chcieli projektować nowe antybiotyki metodą "zgadywania" i testowania ich skuteczności doświadczalnie, trwałoby to bardzo długo i by było bardzo kosztowne. Z tego powodu każda cząsteczka, która może być nowym antybiotykiem, jest najpierw zaprojektowana w komputerze. W ten sposób sprawdza się jej miejsce wiązania, ocenia szanse na zwalczanie infekcji bakteryjnych oraz toksyczność. Cząsteczki, które pomyślnie przeszły ten etap, są następnie badane eksperymentalnie w laboratorium. Dopiero wiele lat później, po wielu badaniach i eksperymentach, taki lek może być zatwierdzony do podawania ludziom. Na etapie komputerowego projektowania nowych antybiotyków wykorzystuje się modelowanie molekularne. Jesteśmy w stanie zobaczyć trójwymiarowy obraz zarówno cząsteczki, która może być nowym lekiem, jak i jej sposobu wiązania do receptora. Dzięki symulacjom dynamiki molekularnej możemy też obserwować jak poruszają się dane cząsteczki. Wszystko to jest możliwe, ponieważ znamy strukturę elektronową atomów, wiemy w jaki sposób atomy wiążą się między sobą oraz znamy charakter tych wiązań. Ponadto, znamy masę każdego atomu i za pomocą prostych praw fizyki, jesteśmy w stanie modelować ich sposób poruszania się. Na wykładzie zaobserwujemy m. in. sposób wiązania wybranych antybiotyków do rybosomu bakteryjnego oraz obejrzymy krótkie filmiki z symulacji dynamiki molekularnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Miareczkowanie w akcji – jak warzywa prowadzą reakcje chemiczne? |
Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego przekrojone jabłko ciemnieje, a ziemniak potrafi „spieniać” nadtlenek wodoru? Podczas warsztatów „Miareczkowanie enzymów – co potrafi ogórek i ziemniak?” uczestnicy poznają fascynujący świat enzymów – naturalnych katalizatorów odpowiedzialnych za przebieg reakcji chemicznych w organizmach żywych. W trakcie zajęć uczniowie samodzielnie wykonają doświadczenia chemiczne z wykorzystaniem miareczkowania oraz prostych analiz laboratoryjnych. Sprawdzą działanie askorbinazy obecnej w ogórku, która odpowiada za rozkład witaminy C, oraz peroksydazy z ziemniaka, katalizującej reakcje związane z nadtlenkiem wodoru. Uczestnicy dowiedzą się, jak badać aktywność enzymów, interpretować wyniki doświadczeń i wykorzystywać podstawowe techniki analityczne stosowane w laboratoriach chemicznych i biologicznych. Warsztaty pozwolą połączyć teorię z praktyką i pokażą, że chemia jest obecna w codziennych produktach spożywczych oraz procesach zachodzących wokół nas. To doskonała okazja, aby zobaczyć „żywą chemię” w działaniu, nauczyć się pracy laboratoryjnej i odkryć, jak naukowcy badają związki oraz reakcje biologiczne. Zajęcia są skierowane do uczniów zainteresowanych chemią, biologią i eksperymentami laboratoryjnymi. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy da się zobaczyć dźwięk? O technikach obrazowania fal akustycznych |
Podczas zajęć zaprezentowane zostaną techniki identyfikacji źródeł dźwięku oraz obrazowania rozkładu ciśnienia stojącej fali akustycznej. Pokazy poprzedzone będą wykładem opisującym zjawiska wykorzystane w tych technikach. W trakcie prezentacji multimedialnej opisane zostaną różne rodzaje fal występujących w przyrodzie i wytłumaczona zostanie różnica między falami podłużnymi a falami poprzecznymi. Uczestnicy lekcji poznają charakterystyczne warunki powstawania fal stojących. Ponadto, wyjaśnione zostanie, jak można wykorzystać mikrofony rozmieszczone w różnych odległościach od źródła dźwięku do ustalenia kierunku, z którego ten dźwięk dobiega. Doświadczalna część lekcji obejmie pokaz zastosowania beamformingu oraz rury Kundta. Beamforming (ang. kształtowanie wiązki) to metoda identyfikacji źródeł dźwięku przy użyciu matrycy mikrofonów, kamery wizyjnej i dedykowanego algorytmu analizującego wartości odczytywanych sygnałów. Uczestnicy będą mieli możliwość wzięcia aktywnego udziału w pokazie określając położenie oraz charakterystykę badanych źródeł dźwięku. Natomiast doświadczenie z rurą Kundta zobrazuje występujące w niej stojące fale dźwiękowe. Uczestnicy zaobserwują zmianę kształtu fali wynikającą ze zmiany jej częstotliwości dzięki dokonanej wizualizacji rozkładu ciśnienia akustycznego. Wspólnie zobaczmy dźwięk! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie? |
Odkrycie własnych korzeni jest niezwykłym doświadczeniem. Dzięki poszukiwaniom genealogicznym można poznać miejsca, z których pochodzili nasi przodkowie, zawody, w których pracowali, nieznane fakty z ich życia. Informacje dotyczące przodków można przedstawić w postaci drzewa genealogicznego czy genogramu ilustrującego związki i relacje między krewnymi oraz ważne daty z życia członków rodziny. Celem zajęć jest zapoznanie uczestników ze sposobami poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować swoje drzewo genealogiczne. W trakcie warsztatów poruszone zostaną następujące zagadnienia:
|
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Niestatycznie statystycznie! - statystyczna gra terenowa |
„Niestatycznie statystycznie!” to dynamiczna, angażująca gra terenowa, która zmotywuje uczestników do spojrzenia na statystykę z zupełnie innej perspektywy. Nasza przestrzeń zmieni się w arenę odkrywania danych, zależności i praw rządzących światem liczb – bez szkolnych definicji, za to z dużą dawką ruchu, ciekawości i dobrej zabawy. Ta gra to doświadczenie nauki w działaniu. Uczestnicy wyruszą w teren, gdzie krok po kroku zmierzą się z wyzwaniami inspirowanymi statystyką rozumianą bardzo szeroko: jako sposób opisywania rzeczywistości, porządkowania informacji i podejmowania decyzji. Gra pokaże, że statystyka nie jest suchym zbiorem wzorów, lecz żywym narzędziem, które towarzyszy nam każdego dnia — często nawet wtedy, gdy nie zdajemy sobie z tego sprawy. Formuła gry sprzyja aktywności, współpracy i eksperymentowaniu. Przemieszczanie się pomiędzy punktami, wymiana spostrzeżeń i wspólne dochodzenie do wniosków sprawią, że uczestnicy uczą się niejako „przy okazji”. Ważnym elementem jest nieprzewidywalność i różnorodność – każda rozgrywka może przebiegać inaczej, co doskonale oddaje naturę danych, zmienności i losowości. Niezależnie od wcześniejszego kontaktu z matematyką czy statystyką - liczy się ciekawość, uważność i gotowość do zabawy. „Niestatycznie statystycznie!” zachęca do zadawania pytań, kwestionowania intuicji i odkrywania, że liczby potrafią zaskakiwać, a nauka może być fascynującą przygodą w plenerze. To propozycja dla tych, którzy chcą doświadczyć Festiwalu Nauki w ruchu, w dialogu i w realnej przestrzeni, przekonując się, że statystyka naprawdę nie musi być nudna. |
Nauki społeczne |
|
| Lekcja festiwalowa | Promieniowanie jonizujące wokół nas |
Promieniowanie jonizujące to jedno z naturalnie występujących w przyrodzie zjawisk fizycznych. Pomimo jego powszechności, często budzi w ludziach niezrozumienie, a niekiedy nawet strach. Naszym celem jest przybliżenie społeczeństwu wiedzy na temat promieniowania jonizującego, jego zastosowań oraz źródeł – zarówno naturalnych, jak i wynikających z działalności człowieka. Prelegent podczas wykładu omówi cały zakres wiedzy o promieniowaniu jonizującym. Zaprezentuje podstawowe jego rodzaje, jednostki fizyczne opisujące to zjawisko, a także przedstawi zastosowania promieniowania jonizującego w różnych dziedzinach życia, takich jak energetyka, medycyna czy przemysł. Wykład będzie połączony z prezentacją detektora promieniowania jonizującego oraz pomiarami wykonanymi przy jego użyciu na różnego rodzaju próbkach środowiskowych oraz elementach z naszego codziennego otoczenia, takich jak materiały budowlane. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ile waży łańcuch sędziowski? |
Osoby uczestniczące w zajęciach wcielą się w rolę sędziów orzekających w sprawie karnej. Jeżeli chcesz dowiedzieć się, czy świadkowi zawsze można wierzyć, na czym polega wykładnia prawa i dlaczego w takich samych sprawach sądy mogą wydać diametralnie różne wyroki, te zajęcia są dla Ciebie! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Niestandardowe formy inwestowania - próba oceny rentowności |
Celem lekcji będzie zapoznanie słuchaczy z wybranymi niestandardowymi formami inwestycji, oraz z przedstawieniem możliwości oceny ich rentowności. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | "Radowa gorączka" - czyli jak "sprzedać" promieniowanie jonizujące |
Na początku wykładu zostanie przybliżone zjawisko promieniotwórczości oraz historia jego odkrycia. W drugiej części przedstawiona zostanie fascynacja promieniotwórczością, obecna na początku XX wieku i określana mianem „radowej gorączki”. Omówione zostaną również strategie wykorzystywane przez przedsiębiorców do promowania i sprzedaży swoich produktów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Budowa szkieletu zwierząt domowych i dziko żyjących |
W czasie zajęć uczniowie zapoznają się z budową szkieletu osiowego oraz szkieletu kończyn u wybranych gatunków zwierząt domowych. Zajęcia odbędą się z wykorzystaniem całych złożonych szkieletów zwierząt jak również pojedynczych kości. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia |
"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca". |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Co nas kontroluje? Neuroprzekaźniki czy receptory? |
Neuroprzekaźniki oraz receptory z którymi się wiążą są odpowiedzialne za funkcjonowanie naszego organizmu. Pewnie wszyscy słyszeliśmy o serotoninie, dopaminie czy noradrenalinie. Ale neuroprzekaźników jest całe mnóstwo i umożliwiają naszym ciałom poprawne funkcjonowanie. Często pewne neuroprzekaźniki kojarzą nam się z jedną funkcją, ale tak naprawdę każdy ma wiele. Dopamina poza szczęściem powiązana jest z ruchem. Serotonina pomaga regulować sen. Często, to nie sam przekaźnik jest odpowiedzialny za daną funkcję, a raczej receptor, z którym się wiąże. Podczas tej dyskusji porozmawiamy sobie o neuroprzekaźnikach i ich receptorach, oraz jak tak naprawdę wpływają na nasze codzienne funkcjonowanie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy mamy coś wspólnego ze skałami? |
Podczas tej lekcji, łączącej elementy geologii, paleontologii i archeologii, uczniowie odkryją, że zwierzęta i ludzie mają więcej wspólnego ze skałami niż mogłoby się wydawać. Poznają różne formy występowania minerałów z grupy apatytu oraz dowiedzą się jakie mają właściwości i zastosowania. Lekcja pokaże również, w jaki sposób naukowcy badają historię Ziemi i dawne warunki życia, analizując minerały obecne w skałach i skamieniałościach. Uczniowie będą mieli okazję obejrzeć próbki minerałów oraz szczątki organizmów współczesnych i kopalnych, dzięki czemu z bliska zobaczą apatyty o różnej genezie. Zajęcia w przystępny i angażujący sposób pokażą, że minerały mogą łączyć wiele dziedzin nauki oraz codziennego życia. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Doświadczenia Maturalne |
Czy matura z chemii to tylko wzory i reakcje na papierze? Zdecydowanie nie! Podczas tego warsztatu przeniesiesz się do prawdziwego laboratorium i samodzielnie wykonasz doświadczenia, których znajomość może okazać się nieoceniona podczas egzaminu maturalnego. W programie:
To świetna okazja, by:
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ile odpowiedzi zmieści się w jednym pytaniu? |
Ile odpowiedzi może mieć jedno pytanie? Na pierwszy rzut oka to łatwe, ale szybko zobaczysz, że wybór nie jest taki prosty! Na tej lekcji dowiesz się, dlaczego liczba odpowiedzi w ankiecie jest ważna i jak wpływa na to, co wybierają inni. Zastanowimy się, czy lepiej dać dwie odpowiedzi, czy więcej. Sprawdzisz też, kiedy duży wybór pomaga, a kiedy tylko miesza.Poznasz proste błędy, przez które pytania są niejasne, i zobaczysz przykłady dobrych oraz słabych ankiet. Spróbujesz też ułożyć własne pytania, które będą łatwe do zrozumienia i ciekawe.Dowiesz się również, skąd wiemy, ile ludzie wydają na zakupy i co lubią — to wszystko dzięki ankietom! Nauczysz się, jak je tworzyć, by dzięki nim dowiedzieć się więcej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak mierzyć gospodarkę? |
Czym jest PKB i co naprawdę mówi o stanie gospodarki? Poznasz jego ograniczenia oraz alternatywne wskaźniki dobrobytu, które lepiej oddają jakość życia i rozwój społeczeństw. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak naukowcy liczą zwierzęta w Antarktyce z powietrza |
Podczas spotkania uczestnicy dowiedzą się, jak współcześni naukowcy badają zwierzęta żyjące w Antarktyce oraz dlaczego do takich badań coraz częściej wykorzystuje się drony. W czasie multimedialnego wykładu pokazane zostaną prawdziwe zdjęcia i materiały z polskich badań terenowych prowadzonych w Antarktyce. Uczniowie poznają różne gatunki pingwinów i innych antarktycznych zwierząt, zobaczą, jak wyglądają ich kolonie oraz dowiedzą się, w jaki sposób naukowcy liczą zwierzęta na podstawie zdjęć wykonywanych z powietrza. Spotkanie pokaże również, jak nowe technologie pomagają prowadzić badania bez płoszenia zwierząt i wspierają ochronę przyrody. W drugiej części uczestnicy będą mogli zobaczyć prawdziwe drony wykorzystywane przez naukowców podczas badań terenowych oraz sprzęt używany do pracy w Antarktyce. Zaprezentowane zostanie przygotowanie dronów do lotu, wykonywanie zdjęć lotniczych oraz sposób analizy zebranych danych. Uczestnicy odwiedzą także laboratorium i poznają, jak wygląda codzienna praca naukowców zajmujących się badaniami środowiska polarnego. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jan Matejko, czyli jak stworzyć "Bitwę pod Grunwaldem" |
Nie będzie przesadą stwierdzenie, że każde dziecko słyszało, kim był Jan Matejko i zna przynamniej jeden jego obraz z historii Polski, którą często widzimy jego oczami. Na zajęciach dzieci zapoznają się z jego najważniejszymi (i tymi mniej ważnymi) obrazami, a także dowiedzą o życiu malarza, jego szkolnych problemach, trudnej drodze do sławy i późniejszych sukcesach. Odpowiemy sobie też na pytanie, jaką rolę obrazy tego artysty pełniły w XIX wieku, gdy Polska była pod zaborami. Dr hab. Anna Straszewska opowie również o tym, jak artysta tworzył swoje obrazy, skąd czerpał wiedzę o przebiegu historycznych wydarzeń, dawnych strojach i co sprawia, że malowane przez niego sceny wyglądają realistycznie, a widz czuje się jakby był ich uczestnikiem. Jednym z najsłynniejszych obrazów Matejki jest Bitwa pod Grunwaldem ukończona w 1878 roku. Na zajęciach dzieci dowiedzą się jak powstawał ten obraz i kto oprócz Matejki próbował przedstawić słynną bitwę. Na zakończenie zajęć dzieci zainscenizują swoją wersję słynnej bitwy w formie żywego i aby wcielić się w biorących w niej udział rycerzy, będą malować i ozdabiać rycerskie tarcze. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kiedy ryby miały głos – epoka ryb w historii Ziemi |
Dewon to okres w dziejach Ziemi trwający od 419,2 do 358,9 mln lat temu. W morzach i oceanach nastąpił gwałtowny rozwój ryb, które stały wówczas na szczycie łańcucha pokarmowego. Stąd też często ten okres w dziejach Ziemi nazywany jest epoką ryb. Na lekcji zostanie omówiona ewolucja ryb, od początku ich powstania po czasy dzisiejsze, ze szczególnym naciskiem na ich rozwój w dewonie. Na szczególną uwagę zasługują ryby pancerne - drapieżne kręgowce, u których jako pierwszych, w historii ewolucji pojawiły się w pełni wykształcone szczęki z zębopodobnymi elementami, a głowa i tułów były chronione przez potężny pancerz kostny. Najsłynniejszym i największym przedstawicielem grupy był Dunkleosteus, dorastający nawet do 9 m. Ponadto zostaną omówione zagadnienia dotyczące przodków czworonogów oraz żywa skamieniałość – Latimeria i najciekawsze polskie znaleziska skamieniałości ryb. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Mózg się sprząta kiedy śpisz |
Przez większość historii neurobiologii glej był traktowany jako rodzaj biologicznego wypełniacza — stąd jego nazwa, od greckiego słowa oznaczającego klej. Na tej lekcji uczniowie poznają funkcje komórek glejowych, o których mało się mówi, a stanowią ponad połowę komórek w mózgu. Astrocyty budują i utrzymują barierę krew-mózg, która chroni mózg przed zakażeniem, ale utrudnia „sprzątanie mózgu”. Czy więc z mózgu można usunąć „smieci”? Tak, gdy śpimy. W 2012 roku grupa badawcza Maiken Nedergaard odkryła system glimfatyczny — sieć kanałów otoczonych astrocytami, przez którą mózg przepłukuje się z toksycznych produktów przemiany materii głównie podczas snu. Wśród usuniętych substancji jest beta-amyloid — białko, którego nagromadzenie wiąże się z chorobą Alzheimera. Sen przestał być czasem bezczynności. Stał się czasem sprzątania. Lekcja kończy się pytaniem, które łączy biologię z codziennym życiem: co dzieje się z mózgiem gdy chronicznie nie dosypiamy — i dlaczego odpowiedź jest poważniejsza niż nam się wydaje. Prowadzący jest badaczem mózgu i na co dzień pracuje z komórkami glejowymi w warunkach laboratoryjnych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Nanotechnologia bez tajemnic |
Bardzo często docierają do nas informacje o nadziejach jakie naukowcy wiążą z nanotechnologią. O co w tym wszystkim chodzi? Czy chodzi o elastyczną elektronikę i różnego Wykład będzie ilustrowany pokazami, które wspólnie wykonamy! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Niszczycielska i twórcza rola wulkanów |
Jak powstają wulkany i zjawiska z nimi związane. Wulkanizm oddziaływuje na życie na Ziemi, tworząc nowe miejsca i jednocześnie niszcząc istniejące. Jak powstają wyspy wulkaniczne, nowe kontynenty oraz ekosystemy wyspowe. |
|


