Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. J. Kielanowskiego PAN
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Spotkanie festiwalowe | Cichy terror w naczyniach krwionośnych. Na tropie stresu oksydacyjnego |
Zapraszamy na wykład poświęcony naturze stresu oksydacyjnego oraz jego ukrytym źródłom. Porozmawiamy o mało znanej grupie związków chemicznych, które docierają do nas z otaczającego środowiska i wpływają na jeden z kluczowych elementów naszego układu krążenia – płytki krwi. Choć proces ten przebiega całkowicie bezgłośnie, współczesna medycyna coraz częściej łączy go z rozwojem poważnych schorzeń cywilizacyjnych, takich jak miażdżyca, choroby serca czy przyspieszone starzenie się organizmu. Jak nauka radzi sobie z badaniem procesów, które zachodzą w tak małej skali? Podczas spotkania przyjrzymy się pracy współczesnych laboratoriów biotechnologicznych. Opowiemy o tym, jak za pomocą nowoczesnych, czułych na światło sond można w czasie rzeczywistym obserwować „oddech” komórek i monitorować moment, w którym ich wewnętrzna równowaga zostaje zachwiana. Wiele z omawianych zagadnień to najnowsze odkrycia z pogranicza biologii i chemii, o których trudno jeszcze przeczytać w klasycznych podręcznikach. Przyjdź na wykład, spójrz na ludzki organizm z perspektywy mikroświata i dowiedz się, jak współczesna nauka uczy się diagnozować niewidoczne dla oka zmiany. |
Nauki biologiczne |
|
| Lekcja festiwalowa | Mikroświat od kuchni |
Czy jedzenie, które codziennie ląduje na Twoim talerzu, może skrywać jakieś tajemnice? I jak to możliwe, że w kuchennej szafce ukrywają się... naukowe laboratoria? Zapraszamy uczniów klas 1-3 na wyjątkowe, pełne zagadek warsztaty w naszym Instytucie! Tym razem zamienimy tradycyjną kuchnię w prawdziwe królestwo eksperymentów! Wspólnie sprawdzimy, jak za pomocą prostych produktów spożywczych wyczarować niezwykłe, kolorowe reakcje. To jednak nie wszystko – postawimy też nasze pierwsze kroki w tajemniczym świecie mikrobiologii. Dzieci będą miały okazję samodzielnie przygotować „magiczne” posiewy i dowiedzieć się, kto tak naprawdę mieszka w świecie niewidzialnym dla oka. Jak wyglądają te mikro-stworki? Co sprawia, że jedzenie zmienia kolory? Odpowiedzi na te pytania dzieci odkryją same eksperymentując pod okiem naukowców. Przyjdź, baw się nauką i zobacz, jak fascynujący potrafi być otaczający nas mikroświat! |
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Krowa - mity i fakty |
Na co dzień często słyszymy, że hodowla bydła przyczynia się do zmian klimatycznych, a jedząc produkty odzwierzęce, dokładamy cegiełkę do globalnego ocieplenia. Ale ile w tym stwierdzeniu jest prawdy, a ile uproszczenia? Czy rzeczywiście krowy mają negatywny wpływ na klimat – i jeśli tak, to czy możemy temu przeciwdziałać? Podczas spotkania spróbujemy spojrzeć na krowy z nowej perspektywy: nie tylko jako źródło emisji metanu, ale również jako ważny element ekologicznych systemów rolniczych. Zastanowimy się, jak działa organizm przeżuwacza i dlaczego bydło odgrywa istotną rolę w zachowaniu bioróżnorodności. Odpowiemy też na pytanie, dlaczego krowy są hodowane w rejonach półpustynnych i czy możliwy jest świat, w którym zupełnie zrezygnujemy z ich obecności. To okazja, by oddzielić fakty od mitów i lepiej zrozumieć złożoną relację między zwierzętami gospodarskimi, środowiskiem i człowiekiem. Dołącz do nas i przekonaj się, jak wiele zależy od... krowy! |
Nauki biologiczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Dlaczego tak trudno przestać? Biologia uzależnień |
Dlaczego tak trudno przestać? Czy uzależnienie to kwestia słabej woli, czy raczej efekt zmian zachodzących w mózgu? W trakcie wykładu przyjrzymy się biologicznym mechanizmom uzależnień i spróbujemy odpowiedzieć na pytanie: co sprawia, że tak łatwo wpaść w nałóg i tak trudno się z niego wydostać? Punktem wyjścia będzie układ nagrody i rola dopaminy w odczuwaniu przyjemności. Następnie omówimy, jak mózg adaptuje się do powtarzanej ekspozycji na substancje psychoaktywne oraz dlaczego stres i aktywacja osi podwzgórze–przysadka–nadnercza zwiększają ryzyko nawrotów. W dalszej części zobaczymy, że uzależnienie to nie tylko zmiany w komunikacji między neuronami, ale także zaburzenia metabolizmu komórek mózgu. Szczególną uwagę poświęcimy szlakowi kynureninowemu – jednemu z głównych szlaków metabolizmu tryptofanu – oraz jego roli w regulacji stanu zapalnego, odpowiedzi na stres i funkcjonowania mózgu. Omówimy również, w jaki sposób stres oksydacyjny i dysfunkcja mitochondriów mogą wpływać na pracę komórek nerwowych i przyczyniać się do utrwalania biologicznych mechanizmów uzależnienia. Ostatecznie zobaczymy, że uzależnienie jest złożonym zjawiskiem biologicznym, obejmującym współdziałanie wielu układów – od mechanizmów nagrody, przez stres, aż po metabolizm komórkowy. Zrozumienie tych procesów pozwala spojrzeć na uzależnienie nie tylko jak na problem behawioralny, ale także konsekwencję zmian zachodzących w mózgu. |
Nauki biologiczne |
|


