Szkoła średnia
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Zrównoważony rozwój w ekonomii, finansach i zarządzaniu |
Na lekcji zostaną przedstawione najważniejsze wyzwania oraz możliwości dostosowawcze w różnych sektorach gospodarki, z perspektywy dużych i małych przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o metodach detekcji neutrin |
1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość” Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej. Wykład opatrzymy licznymi pokazamiI - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku. 2. Warsztaty z licznikami promieniowania Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania. 3. Komora mgłowa Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania. 4. Wykład „Jak działają pułapki na neutrina?” Fizyków cząstek elementarnych fascynuje to co najmniejsze - badamy składniki materii, które występują we Wszechświecie. Tematem tego wykładu będą neutrina, czyli jedne z cząstek elementarnych. Przedstawione zostanie gdzie można znaleźć neutrina oraz w jaki sposób produkujemy je przy pomocy przyspieszaczy cząstek (akceleratorów). Nietrywialne jest łapanie neutrin i ich badanie. Omówione zostaną pułapki na neutrina, których używamy w doświadczeniach w Japonii (T2K, Super-Kamiokande, Hyper-Kamiokande), w których to bierzemy czynny udział.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Aminokwasy i ich identyfikacja |
Warsztaty poświęcone aminokwasom wprowadzają uczestników w świat biochemii oraz chemii organicznej poprzez połączenie teorii z praktyką laboratoryjną. Ich głównym celem jest poznanie budowy, właściwości i metod wykrywania aminokwasów – podstawowych składników białek. Zajęcia rozpoczynają się krótkim wprowadzeniem teoretycznym, podczas którego omawiana jest ogólna struktura, ich podział oraz rola biologiczna. Uczestnicy dowiadują się, jak różnice w budowie aminokwasów wpływają na ich właściwości chemiczne. Część praktyczna obejmuje wykonywanie doświadczeń pozwalających na identyfikację wybranych aminokwasów. Warsztaty mają formę pracy zespołowej w laboratorium – uczestnicy samodzielnie wykonują eksperymenty, zapisują obserwacje i formułują wnioski, które następnie są omawiane wspólnie z prowadzącym. Dzięki temu rozwijają umiejętności praktyczne, analityczne oraz uczą się pracy naukowej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Azotany w przetwórstwie mięsa - zdrowo czy różowo? |
Azotan(III) i azotan(V) sodu to substancje dodatkowe powszechnie stosowane w przetwórstwie mięsa. Zgodnie z nomenklaturą zaliczane są do grupy substancji konserwujących. Jednak ich właściwości nie ograniczają się jedynie do działania utrwalającego. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak rozwija się mózg i co nam na to powie rybka danio? |
Rozwój układu nerwowego to jeden z najbardziej złożonych i fascynujących procesów biologicznych, który decyduje o tym, jak postrzegamy świat, jak uczymy się, zapamiętujemy, reagujemy na zagrożenia i budujemy relacje społeczne. Choć większość z nas kojarzy badania nad mózgiem głównie z ludźmi, to w rzeczywistości wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy niepozornej rybce – danio pręgowanemu (Danio rerio). Podczas pokazu skupimy się na trzech kluczowych aspektach rozwoju mózgu: 1. Proliferacja, migracja i różnicowanie komórek nerwowych, 2. Tworzenie połączeń synaptycznych, 3. Aktywność neuronalna i dojrzewanie sieci neuronalnych. U danio aktywność neuronalną można monitorować dzięki specjalnym barwnikom lub białkom fluorescencyjnym, które zmieniają intensywność świecenia w odpowiedzi na wzrost stężenia wapnia – a towarzyszy on impulsom nerwowym. Podczas pokazu uczestnicy poznają podstawowe i zaawansowane techniki obrazowania rozwoju mózgu. Uczniowie zobaczą eksperyment, w którym mózg danio reaguje na światło. Dzięki specjalnym nagraniom zobaczymy „na żywo”, jak pojedyncze neurony „rozmawiają” ze sobą, przesyłając sygnały i budując sieci komunikacyjne. Mózg nie powstaje z dnia na dzień – to dynamiczna i wieloetapowa podróż od komórki do złożonej sieci komunikacyjnej. Dzięki danio pręgowanemu możemy nie tylko obserwować ten proces z bliska, ale także uczyć się, jak wspierać zdrowy rozwój mózgu i jak zapobiegać zaburzeniom neurologicznym i psychicznym. Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko poznają teorię, ale także zobaczą prawdziwy rozwijający się mózg w akcji. Od fluorescencyjnych neuronów po aktywność mózgu pod wpływem światła – to wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak rodzi się nasza zdolność do myślenia, czucia i działania. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Niewidzialna praca. Kto i co stoi za kulisami rodziny? |
Edukacyjna gra symulacyjna, w której uczestnicy wcielają się w role rodziców funkcjonujących w różnych typach rodzin i przy różnych poziomach wsparcia. Na podstawie realistycznych scenariuszy życia codziennego planują działania, uwzględniając ograniczone zasoby: czas, energię oraz obowiązki opiekuńcze. Gra pozwala doświadczyć złożoności codziennego funkcjonowania rodziny, konieczności podejmowania decyzji i negocjowania priorytetów, a także wpływu nieprzewidzianych sytuacji na organizację życia. Zajęcia stanowią punkt wyjścia do refleksji nad podziałem obowiązków domowych, niewidzialną pracą opiekuńczą oraz jej znaczeniem dla decyzji życiowych i rodzinnych. Scenariusz zajęć i omawiane zagadnienia są oparte na najnowszych wynikach badań, w tym Badania Generacje i Rodziny (GGS). |
|
|
| Lekcja festiwalowa | O ptakach Kampinoskiego Parku Narodowego |
Ptaki najlepiej poznaje się… w terenie. Dlatego zapraszamy was na wspólną wędrówkę po Kampinoskim Parku Narodowym! Podczas spaceru spróbujemy spojrzeć na puszczę z perspektywy jej skrzydlatych mieszkańców. Nauczymy się wsłuchiwać w głosy dochodzące z koron drzew i mokradeł, wypatrywać sylwetek szybujących nad polanami oraz rozpoznawać podstawowe gatunki ptaków związanych z lasami, bagnami i terenami otwartymi. Przekonamy się, że ptaki są niezwykle ważną częścią przyrody, pomagają utrzymać równowagę w ekosystemach i mogą wiele powiedzieć o stanie środowiska. Porozmawiamy o zagrożeniach, z jakimi się mierzą, oraz o tym, jak człowiek może pomagać w ich ochronie. Spróbujemy poczuć przyrodę wszystkimi zmysłami – nie tylko wzrokiem, ale także słuchem. Przebieg trasy: Sieraków – zielony szlak – żółty szlak – Kamień Uł. Jazłowieckich – czarny szlak – Sieraków. Omawiane zagadnienia:
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ochrona zasobów planety |
Współczesny rozwój gospodarczy, wspierany przez dynamiczny rozwój komunikacji – od transportu po technologie elektroniczne – znacząco zmienił funkcjonowanie rynków, przyczyniając się do powstania gospodarki globalnej wraz ze wszystkimi jej konsekwencjami. Wiele krajów naśladuje wzorce rozwoju państw wysoko rozwiniętych, co wiąże się m.in. z ponadprzeciętnym zużyciem zasobów naturalnych. Naśladowanie tych modeli prowadzi do nadmiernej eksploatacji środowiska oraz degradacji wielu obszarów, szczególnie w krajach lub regionach słabiej rozwiniętych ekonomicznie. Gospodarki wielu krajów świata naśladują kraje wysoko rozwinięte we wzorcach rozwoju gospodarczego konsumpcji. Rozwój ten i konsumpcję zawdzięczają między innymi ponadprzeciętnym zużyciem zasobów naturalnych. „Obecnie ludzkość korzysta z natury 1,7 razy szybciej niż ekosystemy naszej planety są w stanie się regenerować. To jak korzystanie z 1,7 Ziemi. Przekroczenie korzystania z zasobów planety jest możliwe, ponieważ możemy nadmiernie wykorzystać i wyczerpać nasz naturalny kapitał. To zagraża bezpieczeństwu zasobów ludzkości. Koszty tego globalnego nadmiernego wydatkowania ekologicznego stają się coraz bardziej widoczne w postaci wylesiania, erozji gleby, utraty bioróżnorodności oraz gromadzenia się dwutlenku węgla w atmosferze. To drugie prowadzi do zmian klimatu, częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz niższej produkcji żywności” [Earth Overshoot Day 2024 approaching, 2024]. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Pierwsza praca bez obaw - przygotuj się i poznaj swoje prawa! |
Jak dobrze przygotować się do podjęcia pierwszej pracy? Podczas warsztatu dowiemy się m.in., jak wygląda proces rekrutacji oraz poznamy najpopularniejsze formy zatrudnienia. Omówimy najważniejsze zagadnienia związane z wynagrodzeniem, prawami i obowiązkami pracownika oraz pracodawcy, a także zasady dotyczące czasu pracy i urlopów. Nauczymy się rozpoznawać nieuczciwe praktyki i tzw. czerwone flagi, a także dowiemy się, gdzie szukać pomocy w razie problemów. Przyjrzymy się również innym aspektom funkcjonowania w środowisku pracy, które mają kluczowy wpływ na bezpieczeństwo, efektywność, kulturę pracy oraz budowanie silnej i świadomej pozycji pracowniczej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Po co komu enzymy? - odkrywanie tajemnic reakcji enzymatycznych |
Podczas zajęć zbadamy wpływ temperatury, stężenia jonów wodorowych (pH) oraz inhibitora (czynnika hamującego) na szybkość reakcji katalizowanej przez enzymy, na przykładzie fosfatazy kwaśnej. Aktywność fosfatazy kwaśnej silnie wzrasta w niektórych chorobach nowotworowych, w chorobach wątroby i kości. Stąd też jest wykorzystywana w diagnostyce medycznej jako tzw. enzym wskaźnikowy. Z kolei rolą fosfatazy u roślin jest uwalnianie fosforanu ze związków organicznych w warunkach stresu środowiskowego, np. zasolenia, deficytu wody czy ataku patogenów. Jak zmienia się szybkość reakcji, gdy enzym znajduje się w mniej sprzyjających warunkach? Na to i inne pytania postaramy się odpowiedzieć podczas naszych wspólnych eksperymentów w laboratorium biochemicznym. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o metodach detekcji neutrin |
1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość” Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej. Wykład opatrzymy licznymi pokazamiI - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku. 2. Warsztaty z licznikami promieniowania Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania. 3. Komora mgłowa Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania. 4. Wykład „Jak działają pułapki na neutrina?” Fizyków cząstek elementarnych fascynuje to co najmniejsze - badamy składniki materii, które występują we Wszechświecie. Tematem tego wykładu będą neutrina, czyli jedne z cząstek elementarnych. Przedstawione zostanie gdzie można znaleźć neutrina oraz w jaki sposób produkujemy je przy pomocy przyspieszaczy cząstek (akceleratorów). Nietrywialne jest łapanie neutrin i ich badanie. Omówione zostaną pułapki na neutrina, których używamy w doświadczeniach w Japonii (T2K, Super-Kamiokande, Hyper-Kamiokande), w których to bierzemy czynny udział.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Strzel gola o kulach czyli ampfutbol w praktyce |
Jak to jest biegać za piłką, mając do dyspozycji tylko jedną nogę i specjalistyczne kule? Jak utrzymać równowagę i precyzyjnie uderzyć w okienko bramki? Zapraszamy na interaktywny warsztat, który pozwoli Wam wejść w świat ampfutbolu – widowiskowej piłki nożnej dla osób po amputacjach i z wadami kończyn. Zajęcia mają w pełni praktyczną i interaktywną formę. Uczestnicy nie tylko poznają zasady tej wyjątkowej dyscypliny i historię sukcesów reprezentacji, ale przede wszystkim będą mogli sami spróbować swoich sił w wyzwaniach ruchowych. W bezpiecznych warunkach sprawdzimy, jak wygląda koordynacja, drybling oraz technika poruszania się i odbijania piłki z wykorzystaniem kul łokciowych. Warsztat to doskonała okazja, by z perspektywy praktyka zrozumieć wyzwania, z jakimi mierzą się sportowcy z niepełnosprawnościami, a także odkryć niesamowity potencjał ludzkiego ciała. Przekonacie się, że determinacja i technika potrafią znieść każdą barierę – zarówno architektoniczną, jak i społeczną.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dieta, efekt jo‑jo i "pasażer na gapę": jak mikrobiota steruje twoją wagą |
Wyobraź sobie, że w twoich jelitach żyje ogromna społeczność mikroskopijnych organizmów, które codziennie decydują o tym, ile energii wyciągasz z jedzenia, jak szybko spalasz kalorie i czy łatwo przybierasz na wadze. Ta społeczność to mikrobiota jelitowa – miliardy bakterii, które działają jak niewidzialny „zespół metaboliczny”. Podczas wykładu odkryjesz, że mikrobiota nie tylko pomaga trawić pokarm, ale też wpływa na hormony głodu i sytości, poziom cukru we krwi, a nawet na to, czy masz ochotę na słodycze. Niektóre bakterie produkują substancje, które przyspieszają metabolizm, inne – wręcz przeciwnie – sprzyjają odkładaniu tłuszczu. Dlatego dwie osoby jedzące to samo mogą chudnąć w zupełnie innym tempie. Porozmawiamy o tym, jak różni się mikrobiota osób szczupłych i tych z nadwagą oraz dlaczego długotrwałe diety mogą ją zaburzać. Dowiesz się, że ciągłe „bycie na diecie” może spowolnić metabolizm, zmniejszyć różnorodność bakterii i utrudnić utrzymanie prawidłowej wagi – co częściowo tłumaczy efekt jo-jo. Wykład pokaże też, jak dieta wpływa na bakterie jelitowe: które produkty je wzmacniają, a które im szkodzą. Omówimy rolę probiotyków, prebiotyków i błonnika oraz to, czy można „przeprogramować” mikrobiotę, aby wspierała zdrową wagę. Zajrzymy również w przyszłość – badania nad przeszczepami mikrobioty (FMT) czy spersonalizowanymi dietami opartymi na analizie bakterii jelitowych mogą całkowicie zmienić podejście do odchudzania. To wykład dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, dlaczego waga to nie tylko kalorie i siłownia, ale także fascynujący świat mikroorganizmów żyjących w nas i z nami. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | O co się spinamy? Gra o polaryzacji społecznej |
Procesy polaryzacji są źródłem coraz liczniejszych napięć, mających destrukcyjny wpływ na społeczeństwo i stan demokracji. Jak do tego dochodzi? Dlaczego oddalamy się od siebie, skąd biorą się tak duże różnice? W trakcie rozegramy grę, która bazuje na mechanizmach prowadzących do polaryzacji społecznej. Podczas spotkania chcemy też opowiedzieć o polaryzacji, o tym, czym jest i jak można ją rozpoznać, a także o tym, co wpływa na tworzenie się w społeczeństwie głębkich podziałów. Chciałybyśmy też zachęcić do zastanowienia się i dyskusji o tym, jak procesy, o których będziemy rozmawiać, przejawiają się w naszym codziennym życiu. Warsztat i gra edukacyjna, na której bazuje, zostały przygotowane w trakcie międzynarodowego projektu edukacyjnego Action for Interactive Anti-Polarisation Learning Experiences for a Better Democracy (ActIPLEx, socialpolarisation.eu/pl). Celem projektu jest zwalczanie społecznej polaryzacji wśród młodych ludzi poprzez edukację na temat tego procesu i jego mechanizmów oraz uświadamianie zagrożeń z nią związanych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Radzenie sobie ze stresem oraz budowanie odporności psychicznej |
Podczas wykładu uczniowie dowiedzą się czym jest odporność psychiczna oraz w jaki sposób mogą ją wzmacniać. Przyjmując, że odporność oznacza zdolność do radzenia sobie ze stresem wyzwaniami i presją kluczowe jest jej rozwijanie przez ludzi młodych, którzy na co dzień zmagają się z licznymi wyzwaniami. Podczas wykładu uczniowie zapoznają się ze sposobami radzenia sobie na poziomie biologicznym i poznawczym. Omówione zostaną czynniki takie jak: dbanie o ciało, aktywność fizyczna oraz relaksacja. Radzenie sobie ze stresem na poziomie poznawczym osadzone będzie w nurcie psychologii pozytywnej, ze szczególnym naciskiem na style wyjaśniania determinujące określone zachowania w sytuacjach trudnych. Wykład zrealizowany będzie w formie interaktywnej, co ułatwi przyswajanie prezentowanych treści oraz zachęci do wprowadzenia wspierających odporność praktyk w codzienne życie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Biznes oparty na technologii |
AI zabiera nam pracę? W małym i średnim biznesie nowe technologie takie jak robotyzacja i AI pomagają w budowaniu stabilnego biznesu. Jak? O tym dowiecie się z tej lekcji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Druk 3D: Współczesne Accio! Nie kupuj, wydrukuj – warsztaty magii jutra |
Zapraszamy na warsztaty, podczas których poznasz fascynujący świat druku 3D – jednej z najnowocześniejszych technologii, która rewolucjonizuje naukę, przemysł i codzienne życie. Podczas pokazów zrozumiesz jak nowoczesne narzędzia pozwalają tworzyć rzeczy niemożliwe do wykonania tradycyjnymi metodami. Dowiesz się, jak działa drukarka 3D, jakie możliwości daje w projektowaniu i prototypowaniu, a także samodzielnie stworzysz własny model. To świetna okazja, by połączyć naukę z zabawą i wziąć udział w tworzeniu przyszłości. Dołącz do nas i przekonaj się, że technologia jest dla każdego, kto ma pomysł i odwagę działać! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Emocje w inskrypcjach ukryte czyli o areszcie WUBP przy ul. Strzeleckiej 8 |
W trakcie zajęć uczniowie poznają historię kamienicy przy ul. Strzeleckiej 8 oraz będą mogli zapoznać się z znajdującymi w niej zabytkowymi inskrypcjami, czyli napisami wyrytymi na ścianach przez więźniów w ty miejscu przetrzymywanych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jeden dzień z życia człowieka w perspektywie prawa administracyjnego |
Uczniowie poznają normy prawa administracyjnego wpływające na ich codzienne życie oraz instytucje tego prawa, w których (świadomie lub nie) uczestniczą na co dzień. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Język hindi i pismo dewanagari |
W prosty sposób przybliżymy Wam główny język Indii, który jest trzecim najczęściej używanym językiem świata, po angielskim i chińskim. Osoby uczestniczące opanują podstawowe zwroty i zobaczą, jak działa pismo dewanagari. Hindi to język indoeuropejski, a więc daleko spokrewniony z polskim, dlatego jego wymowa nie jest zazwyczaj dużym wyzwaniem dla Polaków. W hindi mówi na co dzień ponad pół miliarda ludzi, a kolejne kilkaset milionów zna go na poziomie komunikatywnym. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kulturowe podróże. Warsztaty nauki koreańskiego alfabetu hangeul |
Warsztaty poświęcone nauce alfabetu hangeul i etykiety koreańskiej dla dzieci i młodzieży mają na celu wprowadzenie uczestników w świat języka i kultury koreańskiej w sposób interesujący i interaktywny. Uczestnicy poznają alfabetu hangeul, który jest unikalnym systemem pisma. Nauczą się rozpoznawać i odczytywać litery, jak również pisać je poprawnie. Mogą również ćwiczyć wymowę i słownictwo związane z poszczególnymi literami. Etykieta koreańska ma duże znaczenie w społeczeństwie koreańskim, więc uczestnicy będą uczyć się podstawowych zwrotów grzecznościowych, takich jak „annyonghaseyo” (dzień dobry), „kamsahamnida” (dziękuję) czy „mianhamnida” (przepraszam). Będą rozpoznawać także różnice w użyciu zwrotów w zależności od wieku i statusu rozmówcy. Dzięki warsztatom, uczestnicy będą mieć okazję poznać różne aspekty kultury Korei, co pozwoli im lepiej zrozumieć język i etykietę.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Matura to Twój pierwszy wielki projekt. Jak nie „polec” na harmonogramie? |
Czy matura to tylko sprawdzian wiedzy? Z perspektywy nauki o zarządzaniu – to skomplikowany projekt z ograniczonym budżetem czasu, ogromnym ryzykiem i nieprzesuwalnym terminem „oddania”. Dlaczego mimo szczerych chęci planowanie nauki często kończy się nocnym nadrabianiem zaległości? Podczas lekcji dowiecie się, jak profesjonalne narzędzia Project Managerów, od ścieżki krytycznej po metodę zwinnego planowania (Agile), mogą stać się Waszą tajną bronią w walce z prokrastynacją. Rozprawimy się z mitem wielozadaniowości, nauczymy się identyfikować „wąskie gardła” w nauce i sprawdzimy, jak zarządzać własną energią, by nie wypalić się przed samym finałem. To nie jest wykład o tym, czego się uczyć, ale jak zarządzać procesem, by w maju wejść na salę z planem, a nie tylko z nadzieją.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Mówimy po turecku |
Lekcja przeznaczona jest dla osób nieznających języka tureckiego. Na wstępie zostanie przedstawiona krótka historia języka tureckiego używanego w Turcji na tle innych języków tureckich (turkijskich). Język turecki używany w Republice Tureckiej należy do oguzyjskiej grupy języków tureckich. Wraz z migracją Turków na obecnie zamieszkiwanym przez nich terenem Azji Mniejszej i części Półwyspu Bałkańskiego ulegał wielu modyfikacjom. Wraz z przyjęciem przez Turków islamu zapisywany był alfabetem arabskim. Od roku 1928 Turcy posługują się alfabetem łacińskim dostosowanym do wymowy tureckich samogłosek i spółgłosek. Następnie omówienie struktury języka tureckiego i jego cech charakterystycznych. Język turecki jest językiem aglutynacyjnym, czyli opiera się na przyłączaniu końcówek do rdzenia. W języku tym występują zarówno sufiksy słowotwórcze, deklinacyjne, jak i koniugacyjne. W języku tym nie ma gramatycznej kategorii rodzaju. Istnieją konstrukcje wyrażające posiadanie będące odpowiednikiem polskiego ‘mieć’, np. ‘mam kota’ – ‘mój kot istnieje’, dlatego też najważniejszą konstrukcją w języku tureckim jest posesywność wyrażana przez końcówki dzierżawcze. Podstawową częścią zajęć będzie prezentacja alfabetu, nauka przedstawiania się, powitania o różnej porze dnia, pożegnania, pytania o imię, narodowość, wiek, rodzeństwo. Tym samym zostaną przedstawione liczebniki, nazwy kilku krajów i języków, jakie w danych państwach są używane. Na zakończenie podane zostaną podstawowe zwroty grzecznościowe, zarówno te, z jakimi mamy do czynienia w języku polskim, jak i te, które charakterystyczne są dla języka tureckiego, a których użycie wymagane jest przez turecki savoir vivre. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Odpowiedzialność nieletnich w prawie karnym |
Uczniowie poznają podstawowe zagadnienia związane z odpowiedzialnością nieletnich w prawie karnym zarówno na podstawie Kodeksu Karnego, jak i na podstawie Ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Te zagadnienie uznałyśmy za przydatne uczniom, jako że zasadnicza odpowiedzialność karna zaczyna się dopiero od 17 lat, a wiedza na temat konsekwencji łamania prawa i demoralizacji nieletnich u większości sprowadza się do “kuratora” i “poprawczaka”. Nasza formuła zajęć obejmuje przede wszystkim aktywne metody nauczania. Nie jest to typowy wykład, uczestnicy na podstawie otrzymanych materiałów sami rozwiążą problemy prawne i aktywnie przyswoją wiedzę. W ramach zajęć przedstawimy pokrótce ogólne zasady odpowiedzialności karnej, skupiając się na wieku sprawcy. Uczniowie dowiedzą się na podstawie praktycznych przykładów, za jakie czyny mogą odpowiadać już w wieku 14, 15 czy 16 lat jak dorośli. Przedstawimy też zagadnienie demoralizacji, jako podstawy odpowiedzialności z Ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Pokażemy, jakie środki mogą być stosowane przez sąd rodzinny, dzięki czemu uczestnicy poznają prawny aspekt “poprawczaka” jako środka poprawczego “zakład poprawczy”. Dodatkowo omówimy uprawnienia przysługujące nieletnim w sądzie. Oczywiście mamy nadzieję, że te zagadnienia nie okażą się bezpośrednio przydatne uczniom:), ale pomogą im też lepiej zorientować się w otaczającej ich rzeczywistości prawnej i oceniać pojawiające się w mediach doniesienia. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Poznaj Naukowca Wojskowej Akademii Technicznej! |
Podczas spotkania uczestnicy poznają drogę naukową prof. dr. hab. inż. Janusza Zmywaczyka, wieloletniego pracownika Wojskowej Akademii Technicznej. Wystąpienie ukazuje rozwój jego zainteresowań badawczych – od badań właściwości termofizycznych materiałów po zaawansowane modelowanie procesów cieplnych. Profesor przybliży znaczenie tych badań dla współczesnej inżynierii, technologii wojskowych oraz przemysłu, a także opowie o wyzwaniach i kierunkach rozwoju nauki w obszarze termodynamiki i wymiany ciepła. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Preparowanie i etykietowanie owadów |
W trakcie zajęć uczestnicy nabędą wiedzę na temat budowy, preparowania i etykietowania postaci imaginalnych owadów. Samodzielnie spreparują, oznaczą i zaetykietują jeden okaz chrząszcza. W efekcie posiądą umiejętność zakładania i prowadzenia entomologicznych kolekcji naukowych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Tarcza i miecz współcześnie - wzajemne zależności pancerz-broń-amunicja |
Tematyka wykładu dotyczy rozwoju współczesnej broni, amunicji i rozwiązań technicznych chroniących przed oddziaływaniem współczesnego uzbrojenia. Pokazane są wzajemne relacje pomiędzy różnymi, stosowanymi współcześnie rozwiązaniami w tym obszarze oraz wzajemny ich wpływ jednych na drugie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Uzbrojenie polskiego żołnierza przyszłości |
Jak technologie jutra zmieniają tradycyjne wyposażenie żołnierza? Zapraszamy na wyjątkowe zajęcia łączące dynamiczny wykład z interaktywnym pokazem sprzętu, Część I: Wykład Część II: Pokaz Sprzętu Indywidualne osłony i oporządzenie: ultralekkie hełmy ompozytowe najnowszej generacji, ergonomiczne kamizelki kuloodporne oraz modułowe systemy przenoszenia wyposażenia. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wynalazek, innowacja, a może imitacja? |
Celem lekcji jest zapoznanie uczniów z pojęciami wynalazku, innowacji i imitacji oraz omówienie ich zalet i wad w kontekście rozwoju społeczeństwa i biznesu. W dzisiejszym świecie coraz trudniej jednoznacznie określić, co jest prawdziwym wynalazkiem, a co jedynie ulepszeniem istniejących rozwiązań, dlatego uczniowie zapoznają się z przykładami najnowszych rozwiązań, które pomogą im lepiej zrozumieć te pojęcia. Podczas dyskusji zastanowią się, czy warto stawiać na nowatorskie pomysły, czy lepiej korzystać z już sprawdzonych rozwiązań. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Za co kochamy czekoladę? |
Co powoduje, że jedzenie czekolady tak wielu ludziom sprawia przyjemność? Czy to tylko słodki smak, a może coś więcej? Czy czekolada uzależnia? Czy może leczyć? Czy biała czekolada to naprawdę czekolada? Czy czekolada jest zdrowsza niż warzywa? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Zrównoważony rozwój w ekonomii, finansach i zarządzaniu |
Na lekcji zostaną przedstawione najważniejsze wyzwania oraz możliwości dostosowawcze w różnych sektorach gospodarki, z perspektywy dużych i małych przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Badania właściwości mechanicznych materiałów i konstrukcji |
W czasie zajęć wykonamy kilka prób niszczących na materiałach kruchych i plastycznych, a także na materiałach wytworzonych metodami przyrostowymi o specjalnych właściwościach. Odbędzie się też pokaz niszczenia z utratą stateczności powłok cienkościennych. Oprowadzimy również naszych Gości po laboratorium, omawiając przy okazji różne techniki pomiarowe stasowane we współczesnych badaniach w wytrzymałości materiałów i konstrukcji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo? |
Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach. Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo. Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji. Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy samochody autonomiczne są nam potrzebne? |
Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Gazy, ciecze, ciała stałe i to co pomiędzy nimi |
Lekcja z pokazami wykonywanymi częściowo przez uczniów. Pokazujemy ciekły azot, suchy lód, omawiamy prawa gazowe, zjawisko skraplania sublimacji i topienia. Skraplamy tlen i przedstawiamy różnice pomiędzy poszczególnymi gazami. Poza omawianiem stanów skupienia i przemian fazowych staramy się pokazać znaczenie eksperymentu w naukach ścisłych jako podstawę tworzenia i weryfikacji teorii naukowych. Większość czasu stanowią eksperymenty wykonywane równiez przez uczniów. Uczulamy też słuchaczy na kwestię bezpiecznej pracy w laboratorium. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak "Imagine" Johna Lenonna może pomóc rozwiązywać konflikty społeczne? |
"Imagine” daje nadzieję w sytuacjach konfliktów społecznych, bo tekst jest zadziwiająco zgodny z ustaleniami kilku teorii konfliktów społecznych, którymi posłużymy się aby zrozumieć przyczyny i poszukać sposobów na rozwiązanie sytuacji konfliktowych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Język i kultura Korei – pierwsze spotkanie z Koreą |
Lekcja przeznaczona jest dla osób nieznających języka koreańskiego i będzie składać się z następujących części. Na początku zostaną przedstawione najważniejsze informacje na temat historii języka koreańskiego. Następnie omówione zostaną jego najbardziej charakterystyczne cechy: własny alfabet Hangeul, w którym litery łączą się w bloki sylabowe, typowy szyk zdania (podmiot–dopełnienie–czasownik, SOV), partykuły określające funkcję wyrazów w zdaniu oraz system poziomów grzeczności. Ostatnia część zajęć będzie poświęcona prezentacji alfabetu, nauce przedstawiania się, powitań i pożegnań, a także zadawania pytań o imię i narodowość. Na zakończenie zostaną przedstawione informacje dotyczące kontekstu kulturowego komunikacji z Koreańczykami, w tym sytuacji, w których „tak” może oznaczać „nie”.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jikoshо̄kai, czyli jak się przedstawić po japońsku |
Na lekcji pokazowej wykorzystane zostaną zarówno klasyczne, jak i nowoczesne metody nauczania. Uczestnicy otrzymają karty pracy, na których będą zapisywać jikoshо̄kai, czyli ‘przedstawienie się’. Podamy nasze imię i nazwisko (lektorka zapisze je dla uczestników japońskim sylabariuszem - katakaną), a także kraj i miasto pochodzenia. Nauczymy się liczyć do stu (ale spokojnie, będzie nam potrzebne tylko dziesięć słówek! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Komunikacja jako metakompetencja w zarządzaniu |
Omówienie funkcji komunikacji w procesie zarządzania ludźmi. Autodiagnoza stylu komunikacji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Marhaban ‒ minirozmówki oraz wprowadzenie do pisma i fonetyki arabskiej |
Język arabski jest językiem urzędowym w ponad dwudziestu krajach oraz jednym z sześciu oficjalnych języków ONZ. Liczbę jego rodzimych użytkowników ‒ posługujących się na co dzień rozmaitymi odmianami dialektalnymi i mieszkających przede wszystkim na Bliskim Wschodzie i w Północnej Afryce ‒ szacuje się na 360 mln. Różny poziom znajomości języka arabskiego prezentują również niearabscy muzułmanie. Język arabski jest zatem kluczem do poznania nie tylko bogatej kultury arabskiej, lecz także różnorodnych kultur muzułmańskich, zarówno w ich wymiarze historycznym, jak i współczesnym. Bez znajomości języka arabskiego nie sposób także zrozumieć skomplikowanej sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej na Bliskim Wschodzie i w Północnej Afryce, o której polskie media donoszą często w upraszczający, a czasami wręcz nierzetelny sposób. Celem lekcji jest uświadomienie słuchaczom specyficznej sytuacji językowej w świecie arabskim, jak również zapoznanie ich z najpopularniejszymi zwrotami w arabskim języku literackim oraz jego wybranych dialektach. Te swoiste minirozmówki staną się punktem wyjścia dla zaprezentowania podstawowych informacji na temat pisma i fonetyki arabskiej, z uwzględnieniem jej geograficznego zróżnicowania. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Matura to Twój pierwszy wielki projekt. Jak nie „polec” na harmonogramie? |
Czy matura to tylko sprawdzian wiedzy? Z perspektywy nauki o zarządzaniu – to skomplikowany projekt z ograniczonym budżetem czasu, ogromnym ryzykiem i nieprzesuwalnym terminem „oddania”. Dlaczego mimo szczerych chęci planowanie nauki często kończy się nocnym nadrabianiem zaległości? Podczas lekcji dowiecie się, jak profesjonalne narzędzia Project Managerów, od ścieżki krytycznej po metodę zwinnego planowania (Agile), mogą stać się Waszą tajną bronią w walce z prokrastynacją. Rozprawimy się z mitem wielozadaniowości, nauczymy się identyfikować „wąskie gardła” w nauce i sprawdzimy, jak zarządzać własną energią, by nie wypalić się przed samym finałem. To nie jest wykład o tym, czego się uczyć, ale jak zarządzać procesem, by w maju wejść na salę z planem, a nie tylko z nadzieją.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | O regułach wyborów |
W demokracjach staramy się podejmować niektóre decyzje wspólnie - w tym celu wybieramy w powszechnych wyborach swoich przedstawicieli. Ale to, w jaki sposób mamy ich wybierać nie jest takie oczywiste - wybierać można na różne sposoby. To też decyzja, którą trzeba podjąć, projektując system wyborczy i reguły podejmowania zbiorowych decyzji. Podczas lekcji porozmawiamy o różnych systemach wyborczych - proporcjonalnych, większościowych, mieszanych - o ich wadach i zaletach, o gerrymanderingu, turystyce wyborczej i innych paradoksach związanych z wyborami. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Odkryj swój talent i supermoc |
Bez ocen i presji, za to z dobrą energią i ciekawymi zadaniami. Sprawdzisz, w czym jesteś naprawdę mocny i jakie studia wybrać w zgodzie ze sobą. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Odkryj swój talent i supermoc |
Bez ocen i presji, za to z dobrą energią i ciekawymi zadaniami. Sprawdzisz, w czym jesteś naprawdę mocny i jakie studia wybrać w zgodzie ze sobą. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Pierwsza praca bez obaw - przygotuj się i poznaj swoje prawa! |
Jak dobrze przygotować się do podjęcia pierwszej pracy? Podczas warsztatu dowiemy się m.in., jak wygląda proces rekrutacji oraz poznamy najpopularniejsze formy zatrudnienia. Omówimy najważniejsze zagadnienia związane z wynagrodzeniem, prawami i obowiązkami pracownika oraz pracodawcy, a także zasady dotyczące czasu pracy i urlopów. Nauczymy się rozpoznawać nieuczciwe praktyki i tzw. czerwone flagi, a także dowiemy się, gdzie szukać pomocy w razie problemów. Przyjrzymy się również innym aspektom funkcjonowania w środowisku pracy, które mają kluczowy wpływ na bezpieczeństwo, efektywność, kulturę pracy oraz budowanie silnej i świadomej pozycji pracowniczej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Propaganda w obrazkach: najpopularniejszy podręcznik historii XIX wieku naszych prapradziadków |
Władysław Ludwik Anczyc (1823–1883) był poetą, dramatopisarzem, publicystą i wydawcą, który traktował literaturę jako narzędzie pracy narodowej i patriotycznego wychowania. Jako uczestnik konspiracji niepodległościowej stworzył wiele przystępnych, silnie patriotycznych tekstów skierowanych zwłaszcza do ludu i młodzieży. Jego książka Dzieje Polski w dwudziestu czterech obrazkach, wydana w 1863 roku pod pseudonimem Kazimierz Góralczyk, jest doskonałym przykładem publikacji propagandowej z ilustracjami. Do pierwszego wydania dodano na stronie tytułowej dedykację: „skreślił dla użytku braci włościan”. Celem było pozyskanie chłopstwa dla Powstania Styczniowego poprzez przekonanie czytelników, że Polska zawsze kochała chłopów, a dawni władcy szanowali i doceniali ich rolę. Książka ukazała się w sumie w siedmiu wydaniach (1863–1914). W kolejnych edycjach dedykacja dla „braci włościan” zniknęła – po carskim ukazie uwłaszczeniowym z 1864 roku straciła swój polityczny sens. Mimo to we wstępie autor podkreślał, że historia to nie bajki, lecz „pokarm dla duszy” potrzebny do kształtowania świadomości narodowej. Treść podzielono na trzy części: Polska wzrastająca, Polska kwitnąca i Polska upadająca. Sceny zostały dobrane lub zamówione tak, aby pokazać wyjątkowość polskiego państwa i narodu, a zwłaszcza – że władcy szanowali chłopów. Anczyc pisał teksty „pod obrazki”, tworząc spójną narrację propagandową. Publikacja stanowi ciekawy przykład dziewiętnastowiecznej propagandy patriotycznej, w której obraz i słowo miały wspólnie wpływać na wyobraźnię i lojalność najszerszych warstw społeczeństwa. Porównanie jej z dzisiejszymi podręcznikami historii pozwala sobie uświadomić jak kształtowano polski patriotyzm w okresie zaborów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wkład Homera Simpsona w rozwój ekonomii - historia nieoczywista |
Homer Simpson vs. Homo economicus. Poznaj dorobek ekonomii behawioralnej przez pryzmat najsłynniejszego taty Ameryki. Dowiedz się, dlaczego bywamy irracjonalni, jak działają błędy poznawcze i jak wykorzystują to marketingowcy. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Zhackuj swoją przyszłość w elektromobilnym świecie |
Wykład z pokazami, dla uczniów dwóch ostatnich klas szkół średnich, mający inspirować do tworzenia hobbystycznych domowych laboratoriów już na etapie nauki w szkole średniej oraz eksperymentowania w nich z systemami wbudowanymi (programowaniem mikrokontrolerów), elektroniką, energoelektroniką oraz napędami elektrycznymi, na przykładzie m.in. magistral komunikacyjnych wykorzystywanych w branży motoryzacyjnej oraz dronowej. Pokazy będą dotyczyć m.in. komponentów stosowanych w pojazdach oraz dronach, w tym zhackujemy zegary samochodowe i kierownicę multifunkcyjną, polatamy helikopterem 1-DOF na uwięzi, będziemy balansować na dwóch kołach oraz skomunikujecie się z napędem elektrycznym po BLE. Zainteresowanych już teraz zapraszam do przejrzenia http://ufnalski.edu.pl/control_engineering_for_hobbyists/2026_dzien_otwarty_we/Dzien_Otwarty_WE_2026_Control_Engineering_for_Hobbyists.pdf oraz odwiedzenia https://github.com/ufnalski?tab=repositories. A na koniec każdy zaprogramuje na karcie NFC swoją wizytówkę (początkowo karta będzie prowadzić Was do wykorzystywanej podczas spotkania prezentacji). Do zobaczenia! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | O co się spinamy? Gra o polaryzacji społecznej |
Procesy polaryzacji są źródłem coraz liczniejszych napięć, mających destrukcyjny wpływ na społeczeństwo i stan demokracji. Jak do tego dochodzi? Dlaczego oddalamy się od siebie, skąd biorą się tak duże różnice? W trakcie rozegramy grę, która bazuje na mechanizmach prowadzących do polaryzacji społecznej. Podczas spotkania chcemy też opowiedzieć o polaryzacji, o tym, czym jest i jak można ją rozpoznać, a także o tym, co wpływa na tworzenie się w społeczeństwie głębkich podziałów. Chciałybyśmy też zachęcić do zastanowienia się i dyskusji o tym, jak procesy, o których będziemy rozmawiać, przejawiają się w naszym codziennym życiu. Warsztat i gra edukacyjna, na której bazuje, zostały przygotowane w trakcie międzynarodowego projektu edukacyjnego Action for Interactive Anti-Polarisation Learning Experiences for a Better Democracy (ActIPLEx, socialpolarisation.eu/pl). Celem projektu jest zwalczanie społecznej polaryzacji wśród młodych ludzi poprzez edukację na temat tego procesu i jego mechanizmów oraz uświadamianie zagrożeń z nią związanych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak nie zgubić się na górskim szlaku, czyli co turysta powinien wiedzieć o mapach? |
Wychodząc w góry bez odpowiedniego przygotowania i dogłębnej znajomości terenu, nietrudno o zgubienie się. Warunki atmosferyczne w górach bywają bardzo zmienne - gwałtowne załamania pogody, nagła mgła ograniczająca widoczność do zaledwie kilku metrów, czy szybko zapadający zmrok sprawiają, że dobra nawigacja to podstawa sprawnego i bezpiecznego przemieszczania się w zróżnicowanym terenie. Choć w dzisiejszych czasach powszechnie polegamy na nowoczesnej elektronice, warto pamiętać, że w górach zasięg sieci komórkowej i sygnał GPS często całkowicie znikają. Dodatkowo, warto pamiętać, że w niesprzyjających warunkach (szczególnie zimą, przy ujemnych temperaturach i silnym wietrze) bateria w telefonie czy zegarku potrafi rozładować się w mgnieniu oka. Z tego powodu nie można opierać swojego bezpieczeństwa wyłącznie na jednym urządzeniu. Warto więc znać podstawy czytania map obszarów górskich, aby w każdej sytuacji móc się łatwo zlokalizować w terenie. W trakcie lekcji uczniowie poznają różne aplikacje mapowe (z uwzględnieniem tych działających w trybie offline) oraz ratunkowe przydatne na obszarach górskich, a także kluczowe elementy, na które warto zwrócić uwagę na tradycyjnych papierowych mapach. Poruszone zostaną między innymi tematy umiejętności odczytywania wysokości z poziomic, oceny nachylenia terenu, klasyfikacja barwna szlaków turystycznych, czy też kwestia szacowania długości wycieczki na podstawie odległości oraz stopnia przewyższenia na trasie (uczniowie dowiedzą się, dlaczego w górach nie mierzy się odległości wyłącznie w kilometrach, i jak prawidłowo kalkulować czas przejścia). |
|


), i podamy swój wiek. Liczby i cyfry przydadzą się także, by powiedzieć „Jestem w X klasie”. Oprócz tych zdań nauczymy się także podstawowych wyrażeń grzecznościowych (proszę, przepraszam, itp.). Nowoczesne metody dydaktyczne to na przykład Kahoot i Quizlet, które posłużą do wprowadzenia i zebrania w jedno miejsce słownictwa.