Dyskusja

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe Jerzy Giedroyc i „Kultura” paryska: jak wymyślać polskość na nowo?

Debata będzie o szeroko rozumianym dziedzictwie Jerzego Giedroycia i paryskiej "Kultury", a więc tego, czy i na ile wizje polskości wypracowywane w „Kulturze” mogą być dla nas dzisiaj inspirujące (zarówno w wymiarze politycznym, a przede wszystkim kulturowym i literackim). Rok 2026 jest dobrym czasem do podjęcia takiej debaty z powodu przypadających w tym roku ważnych rocznic związanych z „Kulturą”: 80-lecie powstania Instytutu Literackiego, 120 rocznica urodzin Jerzego Giedroycia, 130 rocznica urodzin Józefa Czapskiego, 120 rocznica urodzin i 50 rocznica śmierci Juliusza Mieroszewskiego.

Dzisiaj, w obliczu przemian sytuacji geopolitycznej w jakiej znalazła się Polska, a także wewnętrznych dyskusji i sporów dotyczących patriotyzmu i wzorców polskości, taka debata jest nam bardzo potrzebna. Juliusz Mieroszewski, najważniejszy publicysta „Kultury”, pisał o tym, że trzeba „Polskę ciągle wymyślać na nowo!”. Jerzy Giedroyc i jego współpracownicy realizowali to zadanie na co dzień. Przypisując istotną rolę wiedzy i pamięci o przeszłości (Giedroyc redagował przez wiele lat nie tylko „Kulturę”, ale też „Zeszyty Historyczne”), byli nastawieni na przyszłość. Realizm i krytycyzm wobec postaw z przeszłości oraz sytuacji bieżącej łączyli z wizjami Polski i polskości, których wypracowywanie czynili swoim zadaniem. Choć Giedroyc podkreślał polityczne znaczenie swojego pisma, to nie przypadkiem posłużył się tytułem „Kultura” i zgromadził wokół siebie wybitnych publicystów, eseistów i pisarzy, takich jak, oprócz Juliusza Mieroszewskiego, m.in. Józef Czapski, Gustaw Herling-Grudziński, Konstanty Jeleński, Andrzej Bobkowski, Czesław Miłosz, Witold Gombrowicz, Zygmunt Haupt, Leopold Unger czy Bohdan Osadczuk. Dzisiaj ich teksty warte są wciąż nowego odczytywania.

Nasza debata nie będzie zatem debatą tylko rocznicową, dotyczącą historycznych zagadnień związanych z "Kulturą" paryską, ale będzie uwzględniać przede wszystkim kontekst współczesny (Polska w zjednoczonej Europy, wojna w Ukrainie, relacje Polski z sąsiadami, kulturowe i literackie wzorce polskości w XXI wieku). Będziemy debatować o tym, czy wizje polskości, polskiej literatury i kultury, wypracowywane w "Kulturze", mogą być dzisiaj dla nas aktualne. A także o tym, na ile sama postawa Redaktora (jego codzienna praca, nieustanna wymiana listów z setkami korespondentów) oraz jego najbliższych współpracowników (przede wszystkim Zofii i Zygmunta Hertzów) może być dla nas dzisiaj inspirująca.

  • pt., 2026-09-18 18:00 do 20:00
Spotkanie festiwalowe Dlaczego (nie) ufamy ekspertom?

Wiedza ekspercka jest obietnicą obiektywności, oderwania od światopoglądowej czy emocjonalnej arbitralności. Jednocześnie krytykujemy eksepertów jako stronniczych, przewidywalnych, przemycających ukryte wartościowania.

Kim są eksperci? Od czego zależy zaufanie do nich? Czy eksperci są politycznie zaangażowani? Skąd popularność figury eksperta i dyskursu eksperckiego? Jakie są granice użyteczności wiedzy eksperckiej? Jakie są podstawy nieufności wobec ekspertów?

Nauki społeczne
  • sob., 2026-09-19 13:15 do 14:15
Spotkanie festiwalowe Patronat społeczny i uchodźcy - na czym polega ta forma wsparcia?

W planie wykład oraz dyskusja na temat community sponsorship (w Polsce tłumaczonego jako patronat społeczny), czyli publiczno-prywatnego partnerstwa przyjmowania i wspierania uchodźców, w którym kluczową rolę odgrywają osoby prywatne - zazwyczaj w formie grupy kilku osób wspierających osobę/rodzinę uchodźczą.

Na wykładzie opowiemy, czym jest ta forma wsparcia, jak się rozwija, jak ją badamy i co wynika z naszych badań.

Nauki społeczne
  • sob., 2026-09-19 14:30 do 15:30
Spotkanie festiwalowe Od czego wolny jest człowiek w czasie wolnym?

Zapraszamy na debatę.

Czy czas wolny pozwala nam uciec od społeczeństwa?
Czy nam się to podoba, czy nie, na naszym stylu życia swoje piętno odciska położenie klasowe. I nie tylko w pracy, która nam tę klasę zasadniczo wyznacza, lecz również i w tym, co robimy po niej. Różnią nas nie tylko kierunki wakacyjnych wyjazdów, ale też spędzanie czasu wolnego wieczorami i w weekendy.

Popatrzmy na rower. Wielu jeździ nim do pracy – jedni z konieczności, drudzy z wyboru, ale tylko ci drudzy będą nim jeździć dla samej przyjemności pedałowania. A przetwory? Jedni robią je, by zaoszczędzić kilka złotych, inni znajdują w tym satysfakcję: sam zrobiłem te grzybki!

Czy czas wolny jest naprawdę naszym własnym, czy nie należy także do społeczeństwa, które nam łaskawie „podpowiada”, jak go spędzać? Czy możemy to robić niezależnie od klasowych przynależności, których nikt przecież oficjalnie nie deklaruje?

Na ten temat będą dyskutować Maciej Gdula, redaktor książki Style życia i porządek klasowy w Polsce oraz Andrzej Waśkiewicz, autor książki Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Rozmowę poprowadzi Małgorzata Tłomak, absolwentka Wydziału Socjologii UW.

Nauki społeczne
  • sob., 2026-09-19 16:00 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Żywotność etnolingwistyczna wspólnot języków kolateralnych w Polsce – dyskusja wokół książki

Punktem wyjścia dyskusji panelowej jest opublikowana w Wydawnictwie Instytutu Slawistyki PAN książka „Różnorodność językowa w Polsce. Wspólnoty posługujące się językami kolateralnymi i ich żywotność etnolingwistyczna” pod redakcją Nicole Dołowy i Macieja Mętraka.

Publikacja poświęcona jest sytuacji pięciu grup posługujących się językami kolateralnymi, a więc takimi, które przez swoją formalną bliskość z językiem dominującym (bądź językami dominującymi) postrzegane są jako jego dialekty. Badania prowadzone były na Kaszubach, Śląsku, Podhalu, Mazurach i w tej części Podlasia, gdzie mówi się po swojomu.

Zastanowimy się, jakie czynniki powodują, że wspólnoty i ich języki zachowują żywotność, a co powoduje, że stają się coraz słabsze. W dyskusji wezmą udział Autorki i Autorzy książki.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2026-09-19 16:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Praca bez ludzi, ludzie bez pracy. Jak AI zmienia rynek pracy. Nowy krajobraz bezrobocia

Automatyzacja napędzana AI przestała być abstrakcyjnym zagrożeniem i stała się codziennością rynku pracy. W przeciwieństwie do poprzednich fal technologicznych, obecna uderza najpierw w pracowników wiedzy: analityków, prawników, programistów, copywriterów.

Dyskusja zmierzy się z pytaniem, czy tym razem AI rzeczywiście łamie historyczną regułę, według której technologia niszczy miejsca pracy tylko po to, by tworzyć nowe. Przyjrzymy się, kto płaci najwyższą cenę transformacji, gdzie leżą największe luki regulacyjne i instytucjonalne oraz jak wygląda realistyczna ścieżka ludzkiej adaptacji.

Punktem wyjścia będzie prowokacyjne pytanie: czy „współpraca człowieka z AI" to nowy standard pracy, czy tylko eufemizm ukrywający stopniową eliminację stanowisk?

Paneliści:

dr Konrad Maj

prof. dr hab. Dominik Batorski

prof. dr hab. Izabela Grabowska

 

Prowadząca: prof. dr hab. Aleksandra Przegalińska

  • sob., 2026-09-19 17:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Dzień Otwarty w CBK PAN
W ramach Dnia otwartego planujemy kilka pokazów i aktywności, np.
1) pokaz na temat powstawania gejzerów i wulkanów oraz procesów zachodzących w nich
2) pokaz tworzenia jądra komety 
3) warsztaty związane z budowaniem bazy Marsjańskiej
4) warsztaty "satelitarne obserwacje Ziemi"
5) warsztat o planowaniu misji kosmicznych
6) godz. 12:00 - artystyczna opowieść o Guglielmo Marconim
7) gry i zabawy satelitarne dla najmłodszych (np. kolorowanki, krzyżówki,...)
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Dzień otwarty w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN Warszawa

W programie seria 4 wykładów, zajęcia interaktywne dla dzieci (7-12 lat) oraz pokazy:

  • Pokazy teleskopowe plam na Słońcu
  • Pokaz radiowego promieniowania Słońca i płaszczyzny Drogi Mlecznej za pomocą amatorskiego
    radioteleskopu
  • Wirtualna rzeczywistość (google VR)
  • Prezentacja komputerowa fal grawitacyjnych
  • Tellurium
Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 16:00
Spotkanie festiwalowe AI versus człowiek: Czy będziemy jeszcze potrzebni?

Imponujący i gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji rodzi wiele pytań o przyszłość człowieka i będącej jego wytworem nauki. Czy systemy AI zastąpią już wkrótce nauczycieli, pedagogów i naukowców? Czy zdolne do szybkiego i efektywnego uczenia się sztuczne sieci neuronowe zabiją w ludziach potrzebę kształcenia się i zdobywania wiedzy? Czy kultywowanie tej potrzeby będzie w ogóle wskazane, skoro to maszyny, a nie ludzie, będą dokonywać nowych odkryć i wynajdywać nowe technologie? 

Kreśląc tak niepokojące scenariusze, zapraszamy wszystkich do debaty, którą rozpoczną etyk, filozof informatyki, nauczyciel-praktyk oraz ekspert w dziedzinie systemów wieloagentowych. Każdy z nich przedstawi swoją perspektywę, zetrze się z argumentami innych i odpowie na głosy publiczności.

Wyniku debaty nie znamy... Wiemy jednak, że wyłoni się on z dialogu między humanistyką i naukami technicznymi.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 12:30
Spotkanie festiwalowe Komiksowy Szczyt Dyplomatyczny – bilateralne rozmowy między Peru i Portugalią

20 września o godzinie 11.00 odbędzie się spotkanie na szczycie między ambasadorami komiksu peruwiańskiego i portugalskiego w Polsce, w którym udział wezmą ze strony Peru Jej Ekscelencja Pani Katarzyna Wągrodzka-Villegas oraz ze strony Portugalii Jego Ekscelencja Pan Jakub Jankowski.  

Celem rozmów będzie refleksja nad wydarzeniami z historii obu krajów o doniosłym znaczeniu społecznym. W zamierzeniu chodzi o wymianę doświadczeń, które zostały przetworzone artystycznie przez peruwiańskich i portugalskich kronikarzy komiksowych, a których merytoryczne omówienie może dać impuls oraz stworzyć przestrzeń do poszukiwania rozwiązań przeszłych, teraźniejszych i przyszłych kwestii istotnych dla obywateli Peru i Portugalii. Pan i Pani Ambasador opowiedzą fascynującą historię, której początek sięga pierwszych wypraw morskich, biegnie przez czasy konkwisty, ruchów partyzanckich, walki o demokrację i niepodległość aż po wyzwania współczesności.

Obie strony liczą na owocny dialog i zapraszają do rozmowy osoby zainteresowane komiksem w funkcji narzędzia komunikacji międzynarodowej.

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 12:30
Spotkanie festiwalowe Małe błędy - wielkie teorie: dlaczego mózg nas oszukuje?

Iluzje i błędy poznawcze towarzyszą nam w życiu codziennym. To co wydaje się być pomyłką mówi nam dużo o działaniu naszego umysłu. Takie zjawiska zauważa i wykorzystuje kognitywistyka - nauka wszechstronnie badająca procesy poznawcze.

Na spotkaniu przeprowadzimy kilka eksperymentów przedstawiających to, jak nasz mózg nas oszukuje i wyjaśnimy ich mechanizmy.

Jako założycielki Koła Naukowego Kognitywistyki chętnie opowiemy Wam więcej o tej dziedzinie.

Nie popełniaj błędu i koniecznie nas odwiedź!

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2026-09-20 12:30 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Komunikacja w świecie wina, czyli: Jak łączyć badania lingwistyczne z podróżami po winnicach Europy?

Spotkanie będzie poświęcone prezentacji wyników badań nad komunikacją w przemyśle winiarskim. Pokażemy, jak wyglądała od kuchni praca nad encyklopedią win musujących, która właśnie ukazała się drukiem.

Spotkanie będzie połączeniem prezentacji wyników badań nad komunikacją w branży winiarskiej ze spotkaniem autorskim i prezentacją książki Piotra Nagórki i Marty Ręgowskiej: Sparkling Wines: The Equinox Guide for Wine Professionals and Connoisseurs.

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2026-09-20 13:20 do 13:55
Spotkanie festiwalowe Srebrna gospodarka: Jak przygotować Polskę na erę długowieczności?

Starzenie się społeczeństwa to nie tylko wyzwanie, ale przede wszystkim niewykorzystana szansa rozwojowa. Polska, według prognoz GUS, około 2050 roku znajdzie się w ścisłej czołówce najstarszych demograficznie krajów Europy. W jaki sposób możemy przekuć ten trend w impuls wzrostu gospodarczego i spójności społecznej? Odpowiedzią jest koncepcja srebrnej gospodarki – systemu gospodarczo-społecznego, który uwzględnia potrzeby i potencjał rosnącej populacji osób 60+.

Podczas wykładu w ramach Festiwalu Nauki pokażę, że długowieczność to nie obciążenie dla systemu, lecz szansa na nowe rynki, usługi i innowacje społeczne. Jako prezeska Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej (KIGS) oraz wykładowczyni na Wydziale Dziennikarstwa Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego od lat łączę badania naukowe z praktycznymi rekomendacjami dla administracji i biznesu.

W pierwszej części spotkania omówię najważniejsze filary srebrnej gospodarki: srebrny rynek pracy (aktywizacja zawodowa, mentoring międzypokoleniowy), srebrną konsumpcję (produkty i usługi przyjazne seniorom), technologie AgeTech (inteligentne domy, teleopieka) oraz srebrne usługi zdrowotne i opiekuńcze. Przedstawię konkretne przykłady wdrożeń z Polski i Europy.

W drugiej części skoncentrujemy się na społecznych i komunikacyjnych aspektach przygotowań do długowieczności. Opowiem, w jaki sposób media kształtują wizerunek starości i jak dziennikarstwo może przeciwdziałać ageizmowi. Podzielę się wynikami badań, prowadzonych na macierzystym wydziale, nad kompetencjami informacyjnymi seniorów oraz wpływem dezinformacji na decyzje zdrowotne i finansowe osób starszych. Zastanowimy się wspólnie, jak edukacja międzypokoleniowa i odpowiedzialna komunikacja mogą budować kapitał społeczny na rzecz srebrnej transformacji.

Wykład zakończy się otwartą dyskusją. Uczestnicy będą mogli zadać pytania, podzielić się swoimi obserwacjami i wspólnie poszukać odpowiedzi na pytanie: co każdy z nas – jako obywatel, przedsiębiorca, samorządowiec czy student – może zrobić, aby Polska mądrze przygotowała się na erę długowieczności.

Zapraszam serdecznie – zarówno studentów, seniorów, przedstawicieli NGO, jak i wszystkich, którzy chcą spojrzeć na starość nie przez pryzmat kryzysu, ale szansy.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 15:30
Spotkanie festiwalowe Między faktem a fałszem. Dezinformacja w świecie współczesnych mediów

Debata ekspercka poświęcona będzie zjawisku dezinformacji – jego mechanizmom, źródłom oraz wpływowi na współczesne media, społeczeństwo i procesy zarządzania informacją. Wydarzenie zgromadzi przedstawicieli środowiska akademickiego, ekspertów branży medialnej, praktyków komunikacji oraz osoby zajmujące się bezpieczeństwem informacyjnym i analizą mediów.

Podczas spotkania uczestnicy przyjrzą się temu, czym jest dezinformacja we współczesnym ekosystemie medialnym, jakie formy przybiera oraz w jaki sposób wpływa na funkcjonowanie redakcji, odbiorców treści i wiarygodność przekazu medialnego. Dyskusja obejmie również rolę mediów społecznościowych, algorytmów i nowych technologii w rozpowszechnianiu fałszywych informacji, a także wyzwania związane z weryfikacją źródeł i budowaniem zaufania społecznego. Eksperci poruszą kwestie odpowiedzialności mediów za jakość debaty publicznej oraz znaczenia edukacji medialnej i kompetencji cyfrowych w przeciwdziałaniu manipulacji informacyjnej. Istotnym elementem debaty będzie także analiza wpływu dezinformacji na zarządzanie mediami jako branżą – zarówno w kontekście strategii komunikacyjnych, modeli biznesowych, jak i budowania reputacji organizacji medialnych.

Celem dyskusji jest stworzenie przestrzeni do wymiany wiedzy i doświadczeń oraz pogłębionej refleksji nad rolą mediów w świecie dynamicznego przepływu informacji. Debata ma również inspirować do poszukiwania skutecznych rozwiązań wspierających transparentność, rzetelność i odpowiedzialność komunikacyjną we współczesnym środowisku medialnym.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 15:00 do 16:00
Spotkanie festiwalowe Lepiej zapytać niż żałować. Jak radca prawny chroni przed ryzykiem

Aby niewielki błąd nie doprowadził do kosztownych konsekwencji.

W codziennym życiu i działalności zawodowej podejmujemy dziesiątki decyzji, które mogą wywoływać skutki prawne. Często nie zdając sobie z tego sprawy, że podpisanie umowy, publikacja treści w internecie, zakup nieruchomości, prowadzenie działalności gospodarczej, zatrudnienie pracownika czy zawarcie porozumienia biznesowego to tylko niektóre z tych sytuacji.

W oparciu o praktyczne przykłady omówione zostaną najczęstsze błędy prowadzące do sporów i problemów prawnych, a także sposoby ich unikania. Uczestnicy poznają również znaczenie właściwego przygotowania dokumentów, świadomego zawierania umów oraz odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii i narzędzi cyfrowych. 

Podczas wykładu uczestnicy dowiedzą się, na czym polega misja radcy prawnego, jakie obowiązki wynikają z wykonywania zawodu zaufania publicznego oraz w jaki sposób radca prawny wspiera klientów w identyfikowaniu i ograniczaniu ryzyk prawnych. 

Spotkanie będzie okazją do lepszego poznania zawodu radcy prawnego i zrozumienia, że skuteczna ochrona interesów rozpoczyna się nie wtedy, gdy problem już powstał, lecz znacznie wcześniej, na etapie jego przewidywania i zapobiegania.

Nauki prawne
  • ndz., 2026-09-20 16:00 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Stan polaryzacji 2026 – prezentacja raportu i debata

Wydarzenie rozpocznie się prezentacją najważniejszych wyników raportu „Stan polaryzacji 2026” – ogólnopolskiego badania dotyczącego polaryzacji społecznej w Polsce. To pierwsze tak kompleksowe opracowanie tego zjawiska, obejmujące trzy kluczowe wymiary polaryzacji:

  • polaryzację ideologiczną – różnice w poglądach Polek i Polaków na najważniejsze aktualne kwestie społeczno-polityczne,
  • polaryzację afektywną – na ile różnice światopoglądowe przekładają się na niechęć i wrogość wobec osób myślących inaczej,
  • polaryzację odczuwaną – jak postrzegamy podziały w naszym społeczeństwie i ich wpływ na codzienne życie.

Badanie zostało opracowane przez interdyscyplinarny zespół badawczy reprezentujący psychologię społeczną, socjologię i politologię, i jest wynikiem współpracy Fundacji Nowej Wspólnoty (organizacji pozarządowej, której misją jest łagodzenie podziałów społecznych w Polsce) oraz Uniwersytetu SWPS.

Po prezentacji raportu odbędzie się otwarta dyskusja z udziałem autorek i autorów badania. Publiczność będzie miała możliwość zadawania pytań oraz wspólnej rozmowy o wynikach raportu i stanie polaryzacji w Polsce.

W panelu dyskusyjnym udział wezmą:

  • Olga Białobrzeska (Uniwersytet SWPS),
  • Marta Żerkowska-Balas (Uniwersytet SWPS),
  • Witold Chorąży (Uniwersytet Warszawski),
  • Wawrzyniec Smoczyński (Fundacja Nowej Wspólnoty).
Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 16:15 do 17:45
Spotkanie festiwalowe Anatomia brainrotu. Jak portale społecznościowe wpływają na jednostki i społeczności?

Brainrot to określenie oznaczające internetowe treści, które są tworzone bez istotnego celu, niemające większego znaczenia i sensu. To jak śmieciowe jedzenie, którym karmią się użytkownicy portali społecznościowych, nie zdając sobie sprawy z tego, jaki to ma wpływ na ich kondycję psychiczną i fizyczną oraz na ich funkcjonowanie w społeczeństwie.

Serial „Dojrzewanie” spowodował w ubiegłym roku poważną dyskusję na temat wpływu świata cyfrowego na młodzież, raport „Internet dzieci” Instytutu Cyfrowego Obywatelstwa w Polsce dostarczył zaś twarde dane. Pojawiła się też popularnonaukowa książka Jonathana Haidta „Niespokojne pokolenie”. Są już też dostępne badania, które mówią o negatywnych skutkach zbyt długiego i intensywnego przebywania w sieci dorosłych. Oraz o tym, jak łatwo za ich pomocą dezinformować, oszukiwać i prowokować do zachowań w „realu” nieakceptowalnych.

Jaki obraz siebie samych i rzeczywistości widzą bywalcy social mediów? Czy do umieszczanych tam treści rzeczywiście pasuje jedynie slangowe określenie „gnicie mózgu”? A może jednak niosą jakąś wiedzę?

O tym m.in. rozmawiać będziemy z zaproszonymi naukowcami. Zapytamy ich także, co sądzą o obecności instytucji naukowych i badaczy w portalach społecznościowych, np. na TikToku. Czy ona może coś wnieść lub zmienić?

  • ndz., 2026-09-20 17:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Mężczyzna w depresji. Dlaczego tak trudno ją rozpoznać i jak możemy skuteczniej pomagać?

Depresja u mężczyzn często pozostaje nierozpoznana – zarówno przez otoczenie, jak i przez samych zainteresowanych. Dlaczego tak się dzieje? Jakie stereotypy i społeczne oczekiwania utrudniają dostrzeżenie objawów oraz szukanie pomocy?

Podczas pierwszej części spotkania (45 minut) dr Ewa Jarczewska-Gerc zaprezentuje wyniki pierwszego ogólnopolskiego badania reprezentatywnego poświęconego depresji u mężczyzn. W drugiej części wydarzenia odbędzie się dyskusja ekspertów z udziałem dr Ewy Jarczewskiej-Gerc, dr Magdaleny Nowickiej oraz zaproszonego przedstawiciela Kliniki Uniwersytetu SWPS lub organizacji zajmującej się wsparciem osób zmagających się z depresją.

Ekspertki wspólnie omówią znaczenie uzyskanych wyników oraz odpowiedzą na pytania, co z nich wynika dla praktyki – jak skuteczniej rozpoznawać depresję u mężczyzn, jak wspierać osoby doświadczające kryzysu psychicznego oraz jakie działania mogą realnie przyczynić się do skuteczniejszej profilaktyki i pomocy.

Spotkanie skierowane jest do wszystkich osób zainteresowanych zdrowiem psychicznym i rolą nauki w lepszym rozumieniu współczesnych wyzwań związanych z depresją.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 18:00 do 19:30
Lekcja festiwalowa Zrównoważony rozwój w ekonomii, finansach i zarządzaniu

Na lekcji zostaną przedstawione najważniejsze wyzwania oraz możliwości dostosowawcze w różnych sektorach gospodarki, z perspektywy dużych i małych przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych.

  • pon., 2026-09-21 08:00 do 10:15
  • pon., 2026-09-21 10:30 do 12:45
Lekcja festiwalowa Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo?

Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach.

Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo.

Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji.

Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • śr., 2026-09-23 09:00 do 10:30
  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 09:00 do 10:30
Lekcja festiwalowa Czy samochody autonomiczne są nam potrzebne?

Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów?

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • śr., 2026-09-23 09:00 do 10:30
  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 09:00 do 10:30
Lekcja festiwalowa Klik i zapłacone! Świat płatności mobilnych

Czy telefon może zastąpić portfel? Coraz częściej – zdecydowanie tak!

Na tej lekcji uczniowie odkryją, jak działa świat płatności mobilnych – czyli jak zapłacić za zakupy telefonem, zegarkiem czy aplikacją, bez użycia gotówki. Sprawdzimy, dlaczego dorośli tak chętnie korzystają z takich rozwiązań i kiedy naprawdę się one przydają. Zaczniemy od krótkiego wprowadzenia, a potem przejdziemy do przykładów z życia i wspólnego odkrywania, jak to wszystko działa w praktyce. Zastanowimy się także, jak płacić bezpiecznie i na co warto zwracać uwagę, korzystając z nowych technologii. W trakcie zajęć pojawią się krótkie gry, quizy „prawda czy fałsz” i scenki, które pozwolą sprawdzić swoją wiedzę i poćwiczyć podejmowanie dobrych decyzji.

To lekcja, która pokazuje, że nowoczesne technologie mogą być naprawdę pomocne – trzeba tylko wiedzieć, jak z nich korzystać mądrze

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 09:45
Lekcja festiwalowa Mały ekspert od pieniędzy: jak podejmować dobre decyzje

Czy dziecko może zostać ekspertem od pieniędzy? Oczywiście! 

Podczas tej lekcji uczniowie w wieku wczesnoszkolnym poznają podstawowe zasady podejmowania decyzji finansowych w sposób dostosowany do ich codziennych doświadczeń. Zajęcia wprowadzają dzieci w świat wyborów pokazując, że każda decyzja, nawet ta najmniejsza, ma swoje konsekwencje. Dowiedzą się, czym są pieniądze, skąd się biorą oraz dlaczego nie możemy mieć wszystkiego od razu. W przystępny sposób porozmawiamy o tym, czym jest wybór i dlaczego czasem trzeba zdecydować: czy lepiej kupić jedną większą rzecz, czy kilka mniejszych. Dzieci poznają również podstawy oszczędzania oraz nauczą się odróżniać potrzeby od zachcianek.

Lekcja ma charakter interaktywny – uczestnicy będą brać udział w prostych zadaniach, grach decyzyjnych oraz krótkich scenkach sytuacyjnych. Dzięki temu będą mogli samodzielnie sprawdzić, jak podejmują decyzje i co na nie wpływa. Pojawią się także elementy zabawy związane z planowaniem wydatków oraz rozpoznawaniem dobrych i mniej korzystnych wyborów.

Celem zajęć jest rozwijanie świadomości ekonomicznej dzieci, kształtowanie odpowiedzialnych postaw oraz pokazanie, że mądre decyzje można podejmować już od najmłodszych lat. Lekcja łączy naukę z zabawą - pobudzając ciekawość i zachęcając do aktywnego udziału.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 09:00 do 10:30
Lekcja festiwalowa Ochrona zasobów planety

Współczesny rozwój gospodarczy, wspierany przez dynamiczny rozwój komunikacji – od transportu po technologie elektroniczne – znacząco zmienił funkcjonowanie rynków, przyczyniając się do powstania gospodarki globalnej wraz ze wszystkimi jej konsekwencjami. Wiele krajów naśladuje wzorce rozwoju państw wysoko rozwiniętych, co wiąże się m.in. z ponadprzeciętnym zużyciem zasobów naturalnych.

Naśladowanie tych modeli prowadzi do nadmiernej eksploatacji środowiska oraz degradacji wielu obszarów, szczególnie w krajach lub regionach słabiej rozwiniętych ekonomicznie. Gospodarki wielu krajów świata naśladują kraje wysoko rozwinięte we wzorcach rozwoju gospodarczego konsumpcji. Rozwój ten i konsumpcję zawdzięczają między innymi ponadprzeciętnym zużyciem zasobów naturalnych. „Obecnie ludzkość korzysta z natury 1,7 razy szybciej niż ekosystemy naszej planety są w stanie się regenerować. To jak korzystanie z 1,7 Ziemi. Przekroczenie korzystania z zasobów planety  jest możliwe, ponieważ możemy nadmiernie wykorzystać i wyczerpać nasz naturalny kapitał. To zagraża bezpieczeństwu zasobów ludzkości. Koszty tego globalnego nadmiernego wydatkowania ekologicznego stają się coraz bardziej widoczne w postaci wylesiania, erozji gleby, utraty bioróżnorodności oraz gromadzenia się dwutlenku węgla w atmosferze. To drugie prowadzi do zmian klimatu, częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz niższej produkcji żywności” [Earth Overshoot Day 2024 approaching, 2024].

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
Lekcja festiwalowa Tajemnice krwi

Uczestnicy lekcji dowiedzą się, z czego składa się krew, z uwzględnieniem różnic gatunkowych. Omówiona zostanie rola komórek krwi w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Pokazane zostaną preparaty krwi różnych gatunków zwierząt oraz sposoby izolacji komórek krwi i metody ich badania. Opowiemy również, jakie są trudności w wyprodukowaniu sztucznej krwi. Na podstawie przeprowadzonych zajęć będziemy rozwiązywać quiz/krzyżówkę.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:00
  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Zbieramy i badamy, liczbami się otaczamy!

Podczas zajęć uczniowie wyruszą w małą podróż statystyczną po Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem Mazowsza. Poznają podstawowe informacje o naszym kraju, a także dowiedzą się, czym wyróżnia się region, w którym żyją. Odkryją, że liczby są wszędzie wokół nas – opisują liczbę mieszkańców, pogodę, wzrost czy ulubione kolory kolegów i koleżanek. Zrozumieją, że liczby pomagają porządkować i opisywać świat.
Uczniowie poznają także postać ankietera – dowiedzą się, kim jest i na czym polega jego praca. W praktycznej części zajęć sami wcielą się w rolę badaczy: przygotują proste pytania (np. o ulubiony owoc lub kolor), zbiorą odpowiedzi w klasie, a następnie zapiszą wyniki.
Na tej podstawie dzieci stworzą prosty wykres, ucząc się, jak przedstawiać zebrane dane w czytelny sposób. Dzięki temu doświadczą, że statystyka to nie trudna nauka, lecz ciekawe obserwowanie i opisywanie rzeczywistości wokół nas.
Lekcja rozwija ciekawość, umiejętność współpracy oraz podstawowe kompetencje matematyczne, pokazując, że każdy może być małym odkrywcą liczb.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:00
  • pon., 2026-09-21 10:30 do 11:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:00
  • wt., 2026-09-22 10:30 do 11:30
Lekcja festiwalowa Biznes oparty na technologii

AI zabiera nam pracę?

W małym i średnim biznesie nowe technologie takie jak robotyzacja i AI pomagają w budowaniu stabilnego biznesu.

Jak? O tym dowiecie się z tej lekcji.

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 10:55
Lekcja festiwalowa Jeden dzień z życia człowieka w perspektywie prawa administracyjnego

Uczniowie poznają normy prawa administracyjnego wpływające na ich codzienne życie oraz instytucje tego prawa, w których (świadomie lub nie) uczestniczą na co dzień.

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 10:55
Lekcja festiwalowa Matura to Twój pierwszy wielki projekt. Jak nie „polec” na harmonogramie?

Czy matura to tylko sprawdzian wiedzy?

Z perspektywy nauki o zarządzaniu – to skomplikowany projekt z ograniczonym budżetem czasu, ogromnym ryzykiem i nieprzesuwalnym terminem „oddania”. Dlaczego mimo szczerych chęci planowanie nauki często kończy się nocnym nadrabianiem zaległości?

Podczas lekcji dowiecie się, jak profesjonalne narzędzia Project Managerów, od ścieżki krytycznej po metodę zwinnego planowania (Agile), mogą stać się Waszą tajną bronią w walce z prokrastynacją. Rozprawimy się z mitem wielozadaniowości, nauczymy się identyfikować „wąskie gardła” w nauce i sprawdzimy, jak zarządzać własną energią, by nie wypalić się przed samym finałem. To nie jest wykład o tym, czego się uczyć, ale jak zarządzać procesem, by w maju wejść na salę z planem, a nie tylko z nadzieją.

 

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 10:55
  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:55
Lekcja festiwalowa Polarniczki, reż. Kuba Witek, 2023

Przez wieki w wielu kulturach zakładano, że badania i eksploracje polarne są wyłącznie męskimi przedsięwzięciami. Wszyscy interesujący się historią naszej planety znają nazwiska wielkich odkrywców – Amundsen, Shackleton czy Scott. Wśród polskich polarników zasłynęli Arctowski, Dobrowolski i Siedlecki. Tymczasem kobiety zajmujące się badaniami polarnymi były także pionierkami w wielu dziedzinach i mają swój ważny udział w tej historii. W ostatnich latach kobiety kierowały wiodącymi światowymi organizacjami zajmującymi się badaniami polarnymi, prowadziły stacje, zespoły terenowe i duże międzynarodowe wyprawy. Film POLARNICZKI przybliża nieopowiedziane historie polskich pionierek badań polarnych w Arktyce i Antarktyce. Wśród nich są kierowniczki wypraw i badaczki z dużymi osiągnięciami, które świetnie poradziły sobie w środowisku zdominowanym przez mężczyzn. Nie straszne im było zimowanie w bazach i praca w trudnych polarnych warunkach. Wyniki tej pracy wnoszą wkład w badanie zmian klimatu i kondycji całej planety. Jest to również opowieść o ambicjach, uporze w dążeniu do celu i spełnianiu marzeń Scenariusz i reżyseria – Kuba Witek, Konsultacja merytoryczna i narracja – Daga Bożek

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Synteza jądrowa – światełko w tunelu dla energetyki

Lekcja będzie się składała z dwóch części. Pierwsza z nich skupi się na wiadomościach teoretycznych, druga poszerzy doświadczenie uczestników o praktyczne warsztaty/pokaz z możliwością dyskusji.

W pierwszej części zostanie przybliżona tematyka syntezy jądrowej – od wyjaśnienia samej reakcji i roli plazmy w jej przebiegu, przez techniczne warunki wykorzystania syntezy jako podstawy elektrowni przyszłości, aż po omówienie metod diagnostyki plazmy. W trakcie wykładu prowadzący będzie zachęcał uczniów do aktywnego udziału, zadawania pytań oraz wspólnej dyskusji.

W części praktycznej pokażemy jeden z wielu aspektów diagnostyki plazmy, jakim jest analiza emitowanego światła. Plazma w eksperymentach polegających na magnetycznym utrzymywaniu promieniuje zarówno w zakresie widzialnym, jak i poza nim, a analiza tego promieniowania jest jednym z podstawowych narzędzi diagnostycznych.

Wprowadzenie do części eksperymentalnej zostanie przeprowadzone na podstawie prostego eksperymentu z barwieniem płomienia solami różnych metali. Pojedyncze osoby będą mogły samodzielnie barwić płomień pod ścisłą kontrolą prowadzącego.

Właściwy eksperyment, bazujący na rurze wyładowczej, będzie bezpośrednio nawiązywał do badania emisji plazmy. Uczestnicy pod ścisłym nadzorem prowadzącego będą mogli wybierać gaz roboczy, zmieniać napięcie pomiędzy elektrodami oraz ciśnienie w rurze, tak aby uzyskać różne efekty, takie jak zmiana barwy plazmy czy charakterystyczne prążki. Dodatkowo plazma widoczna w rurze będzie mogła być następnie badana za pomocą prostego spektrometru. Podczas pokazu prowadzący będzie angażował uczniów w obserwację, zadawanie pytań i dyskusję o zaobserwowanych efektach.

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 12:00
  • śr., 2026-09-23 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Wynalazek, innowacja, a może imitacja?

Celem lekcji jest zapoznanie uczniów z pojęciami wynalazku, innowacji i imitacji oraz omówienie ich zalet i wad w kontekście rozwoju społeczeństwa i biznesu. W dzisiejszym świecie coraz trudniej jednoznacznie określić, co jest prawdziwym wynalazkiem, a co jedynie ulepszeniem istniejących rozwiązań, dlatego uczniowie zapoznają się z przykładami najnowszych rozwiązań, które pomogą im lepiej zrozumieć te pojęcia. Podczas dyskusji zastanowią się, czy warto stawiać na nowatorskie pomysły, czy lepiej korzystać z już sprawdzonych rozwiązań.

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 10:55
Lekcja festiwalowa Zbieramy i badamy, liczbami się otaczamy!

Podczas zajęć uczniowie wyruszą w małą podróż statystyczną po Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem Mazowsza. Poznają podstawowe informacje o naszym kraju, a także dowiedzą się, czym wyróżnia się region, w którym żyją. Odkryją, że liczby są wszędzie wokół nas – opisują liczbę mieszkańców, pogodę, wzrost czy ulubione kolory kolegów i koleżanek. Zrozumieją, że liczby pomagają porządkować i opisywać świat.
Uczniowie poznają także postać ankietera – dowiedzą się, kim jest i na czym polega jego praca. W praktycznej części zajęć sami wcielą się w rolę badaczy: przygotują proste pytania (np. o ulubiony owoc lub kolor), zbiorą odpowiedzi w klasie, a następnie zapiszą wyniki.
Na tej podstawie dzieci stworzą prosty wykres, ucząc się, jak przedstawiać zebrane dane w czytelny sposób. Dzięki temu doświadczą, że statystyka to nie trudna nauka, lecz ciekawe obserwowanie i opisywanie rzeczywistości wokół nas.
Lekcja rozwija ciekawość, umiejętność współpracy oraz podstawowe kompetencje matematyczne, pokazując, że każdy może być małym odkrywcą liczb.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:00
  • pon., 2026-09-21 10:30 do 11:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:00
  • wt., 2026-09-22 10:30 do 11:30
Lekcja festiwalowa Zrównoważony rozwój w ekonomii, finansach i zarządzaniu

Na lekcji zostaną przedstawione najważniejsze wyzwania oraz możliwości dostosowawcze w różnych sektorach gospodarki, z perspektywy dużych i małych przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych.

  • pon., 2026-09-21 08:00 do 10:15
  • pon., 2026-09-21 10:30 do 12:45
Lekcja festiwalowa Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo?

Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach.

Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo.

Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji.

Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:30
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 12:30
  • śr., 2026-09-23 11:00 do 12:30
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:30
  • pt., 2026-09-25 11:00 do 12:30
Lekcja festiwalowa Czy samochody autonomiczne są nam potrzebne?

Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów?

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:30
  • wt., 2026-09-22 11:00 do 12:30
  • śr., 2026-09-23 11:00 do 12:30
  • czw., 2026-09-24 11:00 do 12:30
  • pt., 2026-09-25 11:00 do 12:30
Lekcja festiwalowa Jak "Imagine" Johna Lenonna może pomóc rozwiązywać konflikty społeczne?

"Imagine” daje nadzieję w sytuacjach konfliktów społecznych, bo tekst jest zadziwiająco zgodny z ustaleniami kilku teorii konfliktów społecznych, którymi posłużymy się aby zrozumieć przyczyny i poszukać sposobów na rozwiązanie sytuacji konfliktowych.
 

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:55
Lekcja festiwalowa Komunikacja jako metakompetencja w zarządzaniu

Omówienie funkcji komunikacji w procesie zarządzania ludźmi. Autodiagnoza stylu komunikacji.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:55
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 12:55
Lekcja festiwalowa Matura to Twój pierwszy wielki projekt. Jak nie „polec” na harmonogramie?

Czy matura to tylko sprawdzian wiedzy?

Z perspektywy nauki o zarządzaniu – to skomplikowany projekt z ograniczonym budżetem czasu, ogromnym ryzykiem i nieprzesuwalnym terminem „oddania”. Dlaczego mimo szczerych chęci planowanie nauki często kończy się nocnym nadrabianiem zaległości?

Podczas lekcji dowiecie się, jak profesjonalne narzędzia Project Managerów, od ścieżki krytycznej po metodę zwinnego planowania (Agile), mogą stać się Waszą tajną bronią w walce z prokrastynacją. Rozprawimy się z mitem wielozadaniowości, nauczymy się identyfikować „wąskie gardła” w nauce i sprawdzimy, jak zarządzać własną energią, by nie wypalić się przed samym finałem. To nie jest wykład o tym, czego się uczyć, ale jak zarządzać procesem, by w maju wejść na salę z planem, a nie tylko z nadzieją.

 

  • pon., 2026-09-21 10:00 do 10:55
  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:55
Lekcja festiwalowa Tajemnice krwi

Uczestnicy lekcji dowiedzą się, z czego składa się krew, z uwzględnieniem różnic gatunkowych. Omówiona zostanie rola komórek krwi w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Pokazane zostaną preparaty krwi różnych gatunków zwierząt oraz sposoby izolacji komórek krwi i metody ich badania. Opowiemy również, jakie są trudności w wyprodukowaniu sztucznej krwi. Na podstawie przeprowadzonych zajęć będziemy rozwiązywać quiz/krzyżówkę.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:00
  • pon., 2026-09-21 11:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Wkład Homera Simpsona w rozwój ekonomii - historia nieoczywista

Homer Simpson vs. Homo economicus. Poznaj dorobek ekonomii behawioralnej przez pryzmat najsłynniejszego taty Ameryki. Dowiedz się, dlaczego bywamy irracjonalni, jak działają błędy poznawcze i jak wykorzystują to marketingowcy.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:55
Lekcja festiwalowa Debata: Świat się zmienia. Czy jesteś na to gotowy?

Sztuczna inteligencja, TikTok, wojny handlowe, cyberataki, Chiny, zmiany klimatu i globalna rywalizacja mocarstw - świat zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. To, co jeszcze kilka lat temu wydawało się odległą polityką międzynarodową, dziś wpływa na ceny produktów, media społecznościowe, edukację, bezpieczeństwo i przyszłość rynku pracy.
Podczas spotkania eksperci z obszaru technologii, ekonomii i spraw międzynarodowych porozmawiają o tym, jak będzie wyglądał świat w przyszłości - i jakie kompetencje będą kluczowe dla młodego pokolenia. Czy AI zrewolucjonizuje większość zawodów? Dlaczego USA i Chiny rywalizują o mikrochipy i technologie? Czy media społecznościowe mogą decydować o polityce i wyborach? Co oznaczają dla nas Europa, kryzys klimatyczny i bezpieczeństwo cyfrowe?
Zapraszamy do  rozmowy o przyszłości - świata, internetu, technologii i pracy - czyli o sprawach, które realnie ukształtują życie dzisiejszych licealistów i studentów. Spotkanie będzie też okazją do zadawania pytań ekspertom i wspólnej rozmowy o tym, jak odnaleźć się w świecie pełnym zmian, niepewności i nowych możliwości.

  • pon., 2026-09-21 12:00 do 13:30
Lekcja festiwalowa Fundamental of Explainable AI (XAI)

The modern AI is based on deep neural network (DNN) models. These DNNs have found to be highly effective in across various tasks ranging from language generation, and understanding to computer vision. However, these models are considered as Blackbox in which, we do not know, how it process input data and how it generates the decision (predictions). This limitation have led to implication for safety and responsibility. In such regard, XAI are state of art technique that helps us to open such Blackbox of DNN models and understand (a) way model process data (b) what feature of data impact model decision (c) which layer of DNN play a significant role in model decision (d) contrafactual test which help to assess correlation in between input and output decision. 

  • pon., 2026-09-21 12:00 do 12:55
Lekcja festiwalowa Komunikacja jako metakompetencja w zarządzaniu

Omówienie funkcji komunikacji w procesie zarządzania ludźmi. Autodiagnoza stylu komunikacji.

  • pon., 2026-09-21 11:00 do 11:55
  • pon., 2026-09-21 12:00 do 12:55
Lekcja festiwalowa Dane – moc ukryta w liczbach!

Liczby naprawdę nie są nudne – przeciwnie, pokazują swoją prawdziwą moc i przydatność w codziennym życiu.

Podczas lekcji wspólnie odkryjemy, czym są dane i jak pomagają podejmować trafne decyzje – od tych najprostszych po całkiem poważne. Zajrzymy za kulisy świata statystyki – poznamy ciekawostki o Polsce i Mazowszu oraz dowiemy się skąd biorą się dane, które widzimy na co dzień w mediach i internecie.
Wcielimy się w rolę badaczy przeprowadzając własne ankiety, przeanalizujemy wyniki, a następnie zestawimy je z danymi Statystyki publicznej - to pozwoli zobaczyć, jak nasze obserwacje wpisują się w szerszy obraz badań.
Zajęcia pobudzą ciekawość, rozwiną logiczne myślenie i pokażą, że liczby potrafią opowiadać fascynujące historie o świecie, który nas otacza.

  • pon., 2026-09-21 13:00 do 14:00
  • wt., 2026-09-22 10:00 do 11:00
  • śr., 2026-09-23 13:00 do 14:00
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 11:00
  • pt., 2026-09-25 13:00 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Neuroróżnorodność oczami naukowca - jak ją badać i po co?

Neuroróżnorodność to idea, że ludzkie mózgi nie działają według jednego „właściwego” wzorca. Różnimy się sposobem myślenia, odczuwania i reagowania na świat – i te różnice są naturalną częścią populacji. W tym wykładzie zaglądamy do mózgu z perspektywy naukowca, żeby zrozumieć, skąd biorą się te różnice, ze szczególnym uwzględnieniem autyzmu. Dlaczego jedni z nas podskakują na dźwięk upadającej łyżki, a inni nawet tego nie zauważają? Co sprawia, że światło jarzeniówki może być dla kogoś fizycznie bolesne? Opowiemy o tym, jak działają układy sensoryczne i co dzieje się w mózgu, gdy są one bardziej czułe, mniej filtrowane lub inaczej zorganizowane. Wyjaśnimy, czym jest przebodźcowanie i dlaczego nie wynika z „nadwrażliwości charakteru”, lecz z bardzo konkretnych mechanizmów neurobiologicznych.

Wykład omawia aktualną wiedzę o biologicznych podstawach różnic sensorycznych – od funkcjonowania obwodów hamujących i pobudzających, przez rolę neuromodulatorów, po zmiany w organizacji sieci mózgowych. Wykład pokaże też, jak geny i środowisko współpracują ze sobą (GxE), tworząc unikalne ścieżki rozwojowe. Nie istnieje jeden „gen autyzmu” ani jeden czynnik ryzyka – to raczej sieć drobnych wpływów, które wchodzą w dynamiczne interakcje z doświadczeniem, stresem prenatalnym, środowiskiem społecznym i wczesnym rozwojem, i razem kształtują sposób działania mózgu.

A skąd to wszystko wiemy? Tu wchodzą modele zwierzęce. Choć żaden szczur nie ma "autyzmu”, to dzięki precyzyjnym manipulacjom genetycznym i kontrolowanym warunkom możemy badać mechanizmy, których nie da się obserwować u ludzi. Modele te pozwalają śledzić, jak zmienia się komunikacja między neuronami, jak mózg reaguje na bodźce i jak rozwijają się zachowania społeczne.

Całość prowadzi do kluczowego pytania: po co to badamy? Nie po to, by kogokolwiek „naprawiać”, lecz by lepiej rozumieć różnorodność ludzkich mózgów, tworzyć bardziej przyjazne środowiska i wspierać osoby, których sposób odbierania świata różni się od większości.

Zapraszamy osoby w spektrum autyzmu, ich bliskich oraz wszystkich zainteresowanych tematem. Zachęcamy do rozmowy, zadawania pytań i dzielenia się doświadczeniami – zarówno trudnościami, jak i sukcesami. To przestrzeń, w której nauka spotyka się z codziennością, a różnorodność sposobów myślenia jest wartością.

Nauki biologiczne
  • pon., 2026-09-21 17:00 do 18:30
Spotkanie festiwalowe Koncesjonowana (nie)podległość w cieniu czarnych orłów. Akt 5 Listopada 1916 r.

Wykład prof. Piotra Szlanty, znakomitego znawcy historii XIX wieku, I wojny światowej oraz polskich dróg do niepodległości, poświęcony będzie Aktowi 5 Listopada 1916 roku — jednemu z najbardziej niejednoznacznych wydarzeń w dziejach sprawy polskiej. Czy ogłoszona przez cesarzy Niemiec i Austro-Węgier zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego była rzeczywistym krokiem ku niepodległości, czy raczej polityczną koncesją podporządkowaną interesom państw centralnych?

Spotkanie pozwoli spojrzeć na rok 1916 jako na moment, w którym polskie nadzieje splatały się z kalkulacją wielkiej polityki i realiami wojny.

 

Nauki humanistyczne
  • pon., 2026-09-21 18:00 do 19:30
Spotkanie festiwalowe Nie tylko Antarktyka. Nieznane życie pierwszego polarnika. O powstawaniu biografii Arctowskiego

Katarzyna Dąbkowska i Dagmara Bożek, autorki pierwszej biografii Henryka Arctowskiego (1871–1958), polarnika, geofizyka i dyplomaty naukowego, zaproszą czytelników i  uczestników spotkania do wspólnej podróży razem ze swoim bohaterem przez epoki, kontynenty, XIX i XX wiek. 
Opowiedzą, jak powstawała opowieść, która nie jest zbiorem publikacji naukowych i konferencyjnych, ale barwną opowieścią o życiu Henryka, którą w niektórych momentach przyszło rekonstruować na podstawie materiałów nieznanych szerszemu gronu odbiorców.

Celem autorek było przypomnienie niezwykłego życiorysu człowieka, który był świadkiem powstawania kinematografu, wieży Eiffla, budowy biblioteki w Nowym Jorku, Obserwatorium
Astronomicznego Mount Wilson w USA. Na gruncie polskim Arctowski był pionierem i inicjatorem, np. Aeroklubu Lwowskiego czy budowy obserwatorium meteorologicznego na Kasprowym Wierchu. 
Miał w życiu trzy miłości, które można wymienić w kolejności nieprzypadkowej: Nauka, Polska, Żona Jane. Wierzył, że postęp jest możliwy tylko dzięki prawdzie, a tę prawdę niosła nauka. Był pacyfistą i idealistą, który do końca pozostał wierny swoim wartościom.

Za swoje zasługi i marzenia o polskim udziale w badaniach polarnych Henryk Arctowski został uhonorowany w szczególny sposób: jego imię nosi Polska Stacja Antarktyczna na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce Zachodniej oraz okręt hydrograficzny ORP Arctowski, należący do Marynarki Wojennej, który w swojej historii brał udział w polarnych rejsach.

Jego biografia natomiast została uhonorowana Nagrodą Złotej Róży za najlepszą książkę popularnonaukową 2025 roku.

  • pon., 2026-09-21 18:00 do 20:00
Lekcja festiwalowa Działania adaptacyjne na rynku pracy w krajach UE wobec zmian klimatycznych

Kanały wpływu zmian klimatycznych na rynek pracy, zmiany na rynku pracy w ujęciu raportów instytucji międzynarodowych, wyniki empiryczne na rynku pracy w krajach UE na podstawie danych Eurostatu. Prognozy zmian na rynku pracy – globalnym, unijnym oraz w Polsce. Trendy zmian w zatrudnieniu, zawody przyszłości a edukacja. 

  • wt., 2026-09-22 08:00 do 10:15
  • wt., 2026-09-22 10:30 do 12:15
Lekcja festiwalowa Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo?

Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach.

Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo.

Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji.

Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży.

  • pon., 2026-09-21 09:00 do 10:30
  • wt., 2026-09-22 09:00 do 10:30
  • śr., 2026-09-23 09:00 do 10:30
  • czw., 2026-09-24 09:00 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 09:00 do 10:30

©2026 Festiwal Nauki