Wykład

Wystąpienie będzie poświęcone znanej z komedii dell’arte postaci Arlekina – jej źródłom oraz przekształceniom, jakim podlegała na przestrzeni wieków. Słuchacze dowiedzą się o „demonicznych” korzeniach tej postaci, sięgających średniowiecznych opowieści o cudach i „Boskiej komedii” Dantego. Druga część wykładu przybliży historię Arlekina w kontekście tradycji komedii dell’arte.

Rola czynników immunologicznych, genetycznych i środowiskowych w przebiegu choroby.

Zaburzenia odżywiania to poważny problem naszych czasów. Mimo nieustannego nagłaśniania tematu nadal zbyt mała jest świadomość społeczeństwa w kontekście tych problemów.

W trakcie prezentacji postaramy się dokładnie wytłumaczyć na czym polegają poszczególne zaburzenia takie jak: anoreksja, bulimia czy kompulsywne objadanie się, a także jak je od siebie odróżnić.

Omówimy przyczyny, oraz jaką rolę odgrywa otoczenie w przebiegu choroby, a także jak pomóc osobie cierpiącej na zaburzenia odżywiania i jak rozpoznać pierwsze symptomy, że „coś jest nie tak”.

Czy Dekameron to tylko średniowieczny zbiór nowel? A może jedna z najbardziej pomysłowych książek o tym, po co ludzie opowiadają sobie historie? Utwór Boccaccia zaczyna się w chwili katastrofy: Florencję paraliżuje epidemia, codzienny porządek znika, a dziesięcioro młodych ludzi opuszcza miasto. Co robią, kiedy świat staje się niepewny? Zaczynają opowiadać.

Podczas spotkania pokażemy, jak Boccaccio buduje literacką grę z narratorami, tematami, czytelnikiem i samą sztuką opowiadania. Sprawdzimy też, dlaczego Dekameron wciąż powraca w kulturze współczesnej. Jak inspiruje pisarzy, twórców i odbiorców oraz dlaczego jego opowieści nadal wydają się żywe? Jednym z punktów odniesienia będzie również słynna filmowa interpretacja Piera Paola Pasoliniego, która pozwala zapytać, co dzieje się z nowelami Boccaccia, gdy trafiają do współczesnej wyobraźni wizualnej.

Różnicowanie objawów nieswoistych i ich możliwych przyczyn poza infekcją Borrelia.

Pewien sprzedawca włoskich win powiedział kiedyś: „To nie kraj – to jedna wielka winnica, od Alp po samą Sycylię”. Czy można odmówić mu racji, skoro włoskie winnice zajmują łącznie powierzchnię ponad 650 tysięcy hektarów, na których uprawia się więcej niż 500 odmian winorośli?

Wino produkuje się na Półwyspie Apenińskim od ponad trzech tysięcy lat. Już starożytni Grecy, kolonizatorzy południowej Italii, nazwali tę ziemię Enotrią, czyli „krainą wina”. Choć trudno w to uwierzyć, mimo tak długiej tradycji winiarskiej jeszcze w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku włoskie wino nie cieszyło się międzynarodowym prestiżem. Włoskim winiarzom zarzucano brak przygotowania enologicznego oraz prymitywne metody winifikacji, które negatywnie wpływały na smak produkowanego napoju.

W roku 1985 Robert Parker, jeden z najbardziej wpływowych krytyków winiarskich, uznał toskańską Sassicaię za najlepsze wino stulecia, przyznając jej 100 punktów na 100. Co zatem zmieniło się we włoskim winiarstwie na przestrzeni niecałych dwóch dekad? Jakie wydarzenia dały początek rozwojowi włoskiej enologii? Kim byli bohaterowie tzw. „renesansu” włoskiego winiarstwa? Na te oraz inne pytania poznacie odpowiedź podczas wykładu.

Wiedza ekspercka jest obietnicą obiektywności, oderwania od światopoglądowej czy emocjonalnej arbitralności. Jednocześnie krytykujemy eksepertów jako stronniczych, przewidywalnych, przemycających ukryte wartościowania.

Kim są eksperci? Od czego zależy zaufanie do nich? Czy eksperci są politycznie zaangażowani? Skąd popularność figury eksperta i dyskursu eksperckiego? Jakie są granice użyteczności wiedzy eksperckiej? Jakie są podstawy nieufności wobec ekspertów?

Białaczki to grupa śmiertelnych nowotworowych chorób krwi, w której poznawanie przyczyn splata się z wprowadzaniem i udoskonalaniem metod leczniczych. Zbombardowanie przez
Niemców konwoju amerykańskich okrętów, z których jeden przewoził gaz bojowy (iperyt azotowy) doprowadziło do odkrycia, że ten gaz w wersji płynnej może leczyć białaczki i to
zaczęło erę chemioterapii. Wybuchy jądrowe w Hiroshima i Nagasaki spowodowały u ofiar chorobę popromienną. Próby jej leczenia doprowadziły do odkrycia, że białaczkę można
wyleczyć przeszczepieniem szpiku. Odkrycie, że u myszy białaczkę mogą powodować wirusy doprowadziło do identyfikacji genów, których zmiany zwane mutacjami prowadziły do
rozwoju białaczek. To pozwoliło na szukanie antidotum na produkty tych zmian i umożliwiło odkrycie tzw. leków celowanych: celowanych w produkty tych genów. Pierwszym był imatinib.
Wiedza o tym, że mamy przeciwciała, które zwalczają drobnoustroje doprowadziła do wytwarzania przeciwciał przeciwko komórkom białaczkowym tzw. przeciwciał monoklonalnych, takich, jak rytuksymab, które dodatkowo można łączyć z innymi lekami i potęgować ich działanie. Wiedza tym, że mamy nie tylko przeciwciała ale też komórki odpornościowe zdolne zabijać chore komórki umożliwiła ich modyfikacje genetyczne tak, aby rozpoznawały i niszczyły komórki białaczkowe. Tak powstały komórki CAR-T. Postęp jest różny w odniesieniu do różnych rodzajów białaczek, ale coraz częściej osiągany jest skutek wymarzony, to jest wyleczenie. W innych przypadkach udaje się wydłużyć życie chorego bez wyleczenia o długie lata. Ciągle jednak potrzebne są nowe pomysły, aby pomóc także tym chorym, u których dotychczasowe metody zawodzą.

Kaca zna niemal każdy — ból głowy, suchość w ustach, nudności, problemy z koncentracją i słynne postanowienie: „nigdy więcej”. Ale czy zastanawialiśmy się kiedyś, dlaczego organizm reaguje w ten sposób? Czy to tylko efekt odwodnienia, czy może coś znacznie bardziej skomplikowanego?

Podczas spotkania przyjrzymy się alkoholowi z perspektywy biochemii i fizjologii człowieka. Krok po kroku prześledzimy drogę etanolu przez organizm — od momentu wypicia pierwszego kieliszka aż po poranny kac. Uczestnicy dowiedzą się, jak działa metabolizm alkoholu, dlaczego wątroba traktuje etanol jak toksynę i czym jest aldehyd octowy — związek odpowiedzialny za wiele nieprzyjemnych objawów po imprezie. Wyjaśnimy, dlaczego po alkoholu odwadniamy się szybciej niż zwykle, skąd bierze się pulsujący ból głowy oraz dlaczego organizm po nieprzespanej nocy przypomina laboratorium chemiczne po eksplozji. Porozmawiamy również o wpływie alkoholu na mózg, neuroprzekaźniki i hormony — sprawdzimy, dlaczego po kilku drinkach poprawia się humor, ale następnego dnia spada nastrój, motywacja i zdolność logicznego myślenia.

Nie zabraknie także odpowiedzi na pytania, które od lat budzą emocje: Czy istnieje skuteczne lekarstwo na kaca? Czy tłuste jedzenie naprawdę pomaga? Dlaczego mieszanie alkoholi jest ryzykowne? Czemu niektórzy mają kaca większego niż inni?

Spotkanie połączy naukę z codziennym doświadczeniem i pokaże, że za każdym objawem kaca stoi konkretny proces biochemiczny. W przystępny, humorystyczny i momentami zaskakujący sposób obalimy popularne mity oraz pokażemy, że organizm po imprezie wcale nas nie „nienawidzi” — po prostu desperacko próbuje wrócić do równowagi.

Wykład skierowany jest do młodzieży i dorosłych zainteresowanych biologią, chemią, medycyną oraz tym, jak naprawdę działa ludzki organizm po „jednym drinku za dużo".

Wykład poświęcony bezpieczeństwu energetycznemu, zrównoważonemu rozwojowi i przystępności cenowej, skupi się na kluczowych wyzwaniach współczesnych rynków energii. Omówione zostaną najnowsze trendy, takie jak globalna transformacja energetyczna, czy niestabilność cen surowców. Szczególną uwagę poświęcimy narzędziom polityki publicznej, mające na celu korygowanie zawodności rynku. Wykład przedstawi najnowsze empiryczne dowody w tych obszarach.

Alergia może przybierać bardzo różne formy – od łagodnych objawów skórnych i oddechowych po gwałtowne, ogólnoustrojowe reakcje zagrażające życiu. W trakcie wykładu omówimy, jak układ odpornościowy interpretuje kontakt z alergenem i dlaczego ta sama substancja może wywoływać tak odmienne odpowiedzi organizmu.

Z okazji 105-lecia Wydziału Geodezji i Kartografii oraz 200-lecia Politechniki Warszawskiej zapraszamy na wyjątkowy, jubileuszowy Dzień z Wydziałem GiK. Wydarzenie odbywać się będzie w niedzielę 20 września w Dużej Auli PW w godzinach 10:00-15:00. Serdecznie zapraszamy na otwarte pokazy, które przeniosą Cię w fascynujący świat technologii i badań! W programie m.in.:

• wystawa sprzętów geodezyjnych – sprawdź jak mierzono dawniej, a jak robimy to współcześnie,
• łaziki marsjańskie – poczuj się jak prawdziwy odkrywca kosmosu,
• drony – czyli jak wygląda świat z lotu ptaka,
• gogle VR - zanurz się w wirtualnej rzeczywistości i zaprojektuj swoją przestrzeń,
• zastosowania skanera 3D – czyli stwórz swój własny model z chmury punktów,
• symulatory ruchu osób starszych i o ograniczonej mobilności,
• gra o przestrzeń – interaktywna makieta pozwalająca decydować o tym, jak zmieni się nasze miasto,
• mobilne studio fotograficzne – możliwość udziału w profesjonalnej sesji zdjęciowej,
• stoiska kół naukowych: Koła Naukowego Gospodarki Przestrzennej PW, Koła Naukowego „Wektor”, Stowarzyszenia Studentów "Geoida" oraz Klubu Filmowo-Fotograficznego "Focus",
• stoisko informacyjno-rekrutacyjne Wydziału Geodezji i Kartografii.

Równolegle do pokazów i wydarzeń w Dużej Auli planujemy zwiedzanie naszych sal laboratoryjnych. Dowiesz się, jak mierzyć przemieszczenia, czym zajmuje się specjalista z zakresu fotogrametrii oraz jakie tajemnice kryją otaczające nas gleby!

Dołącz do nas i odkryj fascynujący świat nauki na Wydziale Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej!

Immunoterapia to przełomowa metoda leczenia, która zamiast bezpośrednio atakować komórki nowotworowe, „uczy” układ odpornościowy pacjenta, jak samodzielnie je rozpoznawać i niszczyć. Przez lata rak pozostawał nieuchwytny dla naszych naturalnych mechanizmów obronnych, stosując zaawansowane strategie kamuflażu. Dzięki nowoczesnym lekom, takim jak inhibitory punktów kontrolnych czy terapia CAR-T, potrafimy dziś skutecznie „zdjąć maskę” nowotworowi, przywracając organizmowi jego naturalną zdolność do walki.

Ta innowacyjna technologia daje nadzieję chorym, u których tradycyjna chemioterapia nie przyniosła rezultatów, oferując często dłuższą przeżywalność przy mniejszej toksyczności. Rozwój immunoterapii to nie tylko szansa na wyleczenie, ale przede wszystkim zmiana paradygmatu – z walki z chorobą na aktywne wspieranie sił witalnych człowieka.

Instytut Lingwistyki Stosowanej od ponad półwiecza zajmuje się kształceniem studentów i prowadzeniem badań w obszarach przekładu pisemnego, ustnego i audiowizualnego, przyswajania języka, analizy dyskursu, komunikacji literackiej oraz semiotyki. Prężnie działają w nim też różne pracownie: AVT Lab, Pracownia Neurolingwistyczna, Zespół Badań Skandynawistycznych, Pracownia Japońskiego Językoznawstwa Stosowanego i inne.

W swojej prezentacji zrelacjonuję po pierwsze badania prowadzone w ILS-owskich zakładach i pracowniach, opowiem o najnowszych publikacjach pracowników, o organizowanych w Instytucie wydarzeniach naukowych, a także zarysuję miejsce Instytutu Lingwistyki Stosowanej w krajowych i międzynarodowych sieciach badawczych i dydaktycznych.

Chciałabym także opowiedzieć o kształceniu naszych studentów: o programie studiów dla przyszłych tłumaczy pisemnych i ustnych, nauczycieli i specjalistów od języka, o kołach badawczych, w których działają nasi studenci, oraz o perspektywach absolwentów Instytutu.

To zagadka fascynująca ludzi od początku cywilizacji. W najstarszych legendach Bogowie byli za to odpowiedzialni. 5000 lat później, po powstaniu nauk eksperymentalnych oprócz wyjaśnień nadprzyrodzonych pojawiła się teza, że powstanie życia jest procesem naturalnym i w odpowiednich warunkach może pojawić się wszędzie.

Reakcje chemiczne zachodzące w organizmach współczesnych zwierząt, roślin i bakterii są do siebie bardzo podobne i wszystkie one używają DNA do przechowywania informacji o tym jak zsyntetyzować potrzebne molekuły i jak zbudować całe organizmy. To wystarczający powód, aby przypuszczać, że wszyscy pochodzimy od wspólnego przodka nazwanego w literaturze LUCA (Last Universal Common Ancestor). Ale nawet najprostszy współcześnie żyjący organizm musi mieć około 500 genów, czyli jest bardzo skomplikowany. Według wybitnego astronoma Freda Hoyla spontaniczne powstanie życia na Ziemi jest mniej prawdopodobne niż złożenie Boeinga przez tornado wiejące nad wysypiskiem metalowych śmieci. Ale Hoyle popełnił błąd, bowiem nic w biologii nie ma sensu, jeśli jest rozpatrywane w oderwaniu od ewolucji. Ewolucyjne zmiany zachodzą bardzo powoli, a ich kierunek
jest całkowicie przypadkowy. Małe korzystne zmiany są zachowywane, a niekorzystne zanikają. Kumulacja drobnych zmian prowadzi, po eonach lat, do powstania złożonych struktur.

Próbując odgadnąć od jakich cząsteczek rozpoczęło się przed-życie musimy najpierw odpowiedzieć na pytanie: czym jest życie? Na to pytanie dał odpowiedź Erwin Schrödinger laureat Nagrody Nobla. Jego odpowiedź jest zaskakująca dla laików. Granicą pomiędzy reakcją chemiczną a układem mogącym być prekursorem życia jest zdolność do pochłaniania ujemnej entropii.

O tym jakie to mogły być molekuły i w jakich warunkach ewoluowały będzie treścią wykładu.

Wykład o projektowaniu przestrzeni miejskich przyjaznych osobom z demencją. Jak architektura, komunikacja i usługi mogą wspierać bezpieczeństwo, orientację i samodzielność mieszkańców.

Spotkanie będzie dotyczyło wybranych aspektów związanych z językiem, kulturą, literaturą i polityką, która w przypadku Białorusi determinuje wszystkie wyżej wymienione aspekty, a także codzienność. Spotkanie będzie podzielone na cztery części:

Część 1: Język – Walka o przetrwanie

• Dwa języki, dwa światy: Dlaczego na ulicach Mińska słychać głównie język rosyjski?
• Czym jest trasianka? Wyjaśnienie fenomenu mieszanki języka białoruskiego i rosyjskiego

Część 2: Kultura – Między folklorem a nowoczesnością

• Symbolika kolorów: Historia i znaczenie historycznej biało-czerwono-białej flagi oraz herbu Pogoń (zwrócenie uwagi na wspólne korzenie z Litwą i Polską) w opozycji do oficjalnej, zielono-czerwonej flagi państwowej.
• Wyszywanka: Czym jest tradycyjny białoruski haft? Jak młodzi Białorusini w ostatnich latach uczynili z niego modny element popkultury i wyraz patriotyzmu.
• Tożsamość na wygnaniu: Krótko o tym, jak niezależna kultura białoruska (muzyka, teatr) rozwija się obecnie głównie poza granicami kraju (w tym w Warszawie czy Białymstoku).

Część 3: Literatura – Słowa, które ważą

• Swiatłana Aleksijewicz: Białoruska noblistka. Jej fenomen (głos oddany zwykłym ludziom, „Czarnobylska modlitwa”, „Wojna nie ma w sobie z kobiet”).
• Współczesny bunt: Twórcy tacy, jak Alhierd Bacharewicz (autor "Psów Europy"), których książki są w dzisiejszej Białorusi zakazane i uznawane przez władze za "ekstremistyczne".

Część 4: Polityka – Rewolucja i tożsamość obywatelska (15 min)

• Rok 2020 – Przebudzenie narodu: krótka historia wyborów prezydenckich, masowych protestów i fenomenie „rewolucji z kobiecą twarzą” (Swiatłana Cichanouska, Maryja Kalesnikawa).
• Dzisiejsza rzeczywistość: tysiące więźniów politycznych, rola Białorusi w wojnie w Ukrainie (jako państwa udostępniającego terytorium, ale przy dużym sprzeciwie społeczeństwa i partyzantce kolejowej).
• Białoruska solidarność: Jak Białorusini pomagają sobie nawzajem w kraju i na emigracji.

Wykład dotyczy zagadnień związanych z psychologią postrzegania obrazów. Czy komputer może rozpoznać obiekty na zdjęciu tak samo jak człowiek? A może dostrzega więcej niż ludzkie oko...?

Wystąpienie analizuje współczesne rosyjskie praktyki polityki historycznej jako kluczowy instrument legitymizowania działań o charakterze imperialnym. Szczególna uwaga poświęcona zostanie ideologiczno-politycznemu projektowi zakorzenionemu w rosyjskiej tradycji państwowej, który łączy elementy religijne, geopolityczne i kulturowe, tworząc spójną narrację uzasadniającą ekspansję oraz konsolidację wpływów.

W tym ujęciu historia przestaje pełnić funkcję neutralnej rekonstrukcji przeszłości, stając się narzędziem mobilizacji społecznej i kontroli dyskursu publicznego. Kluczowym elementem tej narracji jest sakralizacja polityki oraz odwołanie do koncepcji „Świętej Rusi”, w której rosyjskie prawosławie pełni rolę fundamentu tożsamości cywilizacyjnej i nośnika misji o charakterze uniwersalistycznym. W ramach tej wizji wojna i ekspansja mogą być interpretowane jako element „obrony” wspólnoty duchowej oraz realizacji historycznego posłannictwa.

Analiza obejmie również sposób, w jaki współczesna polityka historyczna redefiniuje pojęcia pamięci, tożsamości oraz wspólnoty językowej, tworząc spójny system narracyjny wykorzystywany do legitymizacji działań militarnych. W tym kontekście wojna w Donbasie oraz pełnoskalowa inwazja na Ukrainę w 2022 roku przedstawiane są w oficjalnym dyskursie jako „obrona ludności rosyjskojęzycznej” oraz „powrót do wspólnej przestrzeni historycznej”, co stanowi przykład instrumentalizacji kategorii historycznych i kulturowych.

Istotnym elementem analizowanego modelu jest także współdziałanie struktur państwowych i instytucji religijnych w procesie kształtowania jednolitego obrazu rzeczywistości społecznej, co prowadzi do wzmocnienia modelu władzy o charakterze autorytarnym. W konsekwencji polityka historyczna staje się narzędziem reprodukcji narracji imperialnej oraz mechanizmem wzmacniania kontroli ideologicznej nad społeczeństwem.

Zajrzyj do wnętrza sztucznej inteligencji i sprawdź, co naprawdę kryje się za „czarnym pudełkiem” sieci neuronowych. Podczas wykładu w przystępny sposób przejdziemy drogę od pojedynczego sztucznego neuronu, przez warstwy, uczenie i rozpoznawanie wzorców, aż po współczesne architektury, takie jak transformery. Pokażemy, jak modele uczą się na danych, dlaczego potrafią rozpoznawać obrazy i język oraz skąd biorą się ich możliwości.

Wykład jest przeznaczony dla osób ciekawych AI — bez konieczności posiadania zaawansowanej wiedzy matematycznej czy programistycznej.

Seminaria dla Nauczycieli Fizyki to nowa oferta Wydziału Fizyki UW adresowana do aktywnych nauczycieli przedmiotu, studentów kierunku nauczanie fizyki oraz uczestników studiów podyplomowych przygotowujących do nauczania fizyki. Co miesiąc spotykam się na inspirujących prelekcjach i warsztatach umożliwiającym praktyczne przygotowanie do wdrożenia nowych pomysłów w codziennej praktyce dydaktycznej. Zapraszamy na wykład, a nastepnie na częśc warsztatową. Nauczyciele uczęszczający na Seminaria regularnie uzyskują certyfikat poświadczający podniesienie kwalifikacji zawodowych.

Terminy wszystkich spotkań są dostępne na stronie: https://nauczyciele.fuw.edu.pl/

Synchronia interpersonalna, rozumiana jako dynamiczne dopasowanie między osobami w trakcie interakcji, stanowi jeden z możliwych mechanizmów wspierających rozwój społeczno-emocjonalny dziecka. Może być analizowana na poziomie behawioralnym, obejmującym m.in. gesty, mimikę, ekspresję emocji, ruch, rytm wypowiedzi i intonację, a także na poziomie psychofizjologicznym, związanym np. z dopasowaniem rytmu serca, oddechu czy pobudzenia autonomicznego. W interakcjach opiekun–dziecko synchronia może odzwierciedlać stopień wzajemnego dostrojenia, uważności i responsywności, które są kluczowe dla budowania poczucia bezpieczeństwa, regulacji emocji oraz rozwijania kompetencji społecznych.

Podczas wystąpienia zaprezentujemy wstępne wyniki projektu SYNCCIN, w którym badamy dopasowanie sygnałów behawioralnych i psychofizjologicznych, między opiekunami a dziećmi, w kontekście neuroróżnorodności. Szczególną uwagę poświęcimy temu, w jaki sposób synchronia może wspierać efektywność interakcji społecznych, wzajemne rozumienie oraz procesy leżące u podstaw samoregulacji. Zakładamy, że dostrojenie między opiekunem a dzieckiem nie jest jedynie efektem udanej interakcji, lecz może aktywnie uczestniczyć w jej organizowaniu: pomagać partnerom przewidywać swoje reakcje, regulować napięcie, rozpoznawać intencje i emocje oraz podtrzymywać wspólne zaangażowanie. Jednocześnie w kontekście neuroróżnorodności poziom i forma synchronii mogą przyjmować różne wzorce, co skłania do odejścia od jednego normatywnego modelu „prawidłowego” dopasowania i do uwzględniania indywidualnych profili sensorycznych, emocjonalnych i komunikacyjnych dzieci oraz opiekunów.

Wystąpienie będzie poświęcone omówieniu synchronii interpersonalnej jako potencjalnego mechanizmu empatii, wzajemnego rozumienia i efektywnych interakcji społecznych.

Przedstawione wyniki zostaną odniesione do ich znaczenia dla rozwoju poznawczo-emocjonalnego dzieci oraz dla praktyki psychologicznej, klinicznej, wychowawczej i edukacyjnej, szczególnie w obszarze wspierania relacji opiekun–dziecko w zróżnicowanych neurotypowo diadach.

Czy chemia ma coś wspólnego z historią? Czy kojarzy Ci się z ekspresją artystyczną? Patrząc na cenne dzieło sztuki, czy widzisz tylko styl epoki, czy też dostrzegasz zaawansowaną technologię i umiejętności twórcy? 

Poznaj fascynujący świat nauki, która pomaga odkrywać tajemnice dawnych artystów i ich dzieł, szczególnie w kontekście barwy, będącej ważnym elementem wizualnym, odzwierciedlającym technologię i warsztat artysty. Dowiedz się, jak nowoczesne techniki analityczne pozwalają identyfikować rodzaje barwników, a tym samym pochodzenie, wiek i autentyczność dzieła. To dowodzi, że nauki humanistyczne i ścisłe nie są tak odległe od siebie, jak mogłoby się wydawać.

Po fascynującym wykładzie odbędzie się widowiskowy pokaz chemiczny.