Biblioteka Uniwersytecka
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Spotkanie festiwalowe | Zakazane = nieczytane? Czytelnicy starych druków wobec cenzury |
Kiedy książkę zakazaną można było czytać? Czy obecność nazwiska autora na indeksie ksiąg zakazanych oznaczała, że jego dzieła znikały z obiegu? Czy zakazane książki były rzeczywiście palone na stosach? A może cenzura – nawet ta najsurowsza – znała wyjątki? Jak wyglądały indeksy ksiąg zakazanych i kto z nich korzystał? Na te i inne pytania dotyczące książek, których nie wolno było czytać w dawnych wiekach (XV–XVIII w.), odpowiedzą specjalistki z Gabinetu Starych Druków BUW podczas festiwalowego spotkania poświęconego dziejom cenzury, kontroli lektury i granicom wolności słowa. Będzie to wyjątkowa okazja, by poznać niejednoznaczny świat dawnych zakazów, intelektualnych sporów i praktyk czytelniczych, w którym oficjalne regulacje nieraz podlegały osobistym interpretacjom. Uczestnicy spotkania obejrzą oryginalne stare druki ze zbiorów BUW ze śladami cenzury nanoszonej już po wydrukowaniu książki – przez cenzorów, bibliotekarzy, właścicieli i czytelników. Zaprezentowane zostaną egzemplarze, w których problematyczne fragmenty wykreślano, wydzierano, wycinano, zamazywano, zaszywano lub zaklejano, a także opatrywano adnotacjami „prohibitus” („zakazany”), czy „purgatus” („oczyszczony”). Te materialne ślady ingerencji pozwalają zobaczyć bezpośrednie konsekwencje cenzury w postaci znaków pozostawionych na kartach książek. Wśród prezentowanych obiektów znajdą się dzieła autorów, których pisma budziły szczególne kontrowersje – m.in. Mikołaja Kopernika, Conrada Gessnera i Erazma z Rotterdamu – poddawane procedurom usuwania treści uznanych za nieprawomyślne. Spotkanie pokaże, że książki mogą opowiedzieć nie tylko o historii czytania, ale również nieczytania. |
Nauki humanistyczne |
|
| Lekcja festiwalowa | O czym opowiada Twoje nazwisko? |
Nazwisko może sporo powiedzieć o naszych korzeniach i przodkach. Jest ilustracją pochodzenia społecznego danej osoby, jej tła kulturowego i etnicznych korzeni. W trakcie warsztatów zostaną poruszane następujące zagadnienia:
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | O czym opowiada Twoje nazwisko? |
Nazwisko może sporo powiedzieć o naszych korzeniach i przodkach. Jest ilustracją pochodzenia społecznego danej osoby, jej tła kulturowego i etnicznych korzeni. W trakcie warsztatów zostaną poruszane następujące zagadnienia:
|
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Rodzinna biblioteka Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w BUW |
Lwia część tego, co przetrwało z niezwykłej rodzinnej biblioteki Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, znajduje się obecnie w BUW. Jakkolwiek od dawna wiedziano, że księgozbiór ten trafił to Biblioteki Uniwersyteckiej, panowało przekonanie, że uległ w niej rozproszeniu i nie uda się go odnaleźć. Okazało się to jednak możliwe i dziś na nowo odkrywamy bibliotekę Baczyńskich i jej tajemnice. Zapraszamy na wyjątkowy pokaz książek z rodzinnej biblioteki poety. Będzie on unikalną okazją, by zobaczyć książki Baczyńskich, na co dzień rozproszone między różnymi magazynami i gabinetami Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Będzie można zobaczyć m.in. okładki wykonane przez samego Krzysztofa Kamila, książki jego dzieciństwa czy drukowane w konspiracji tomiki poetyckie, poznać zawiłe losy starych druków z biblioteki Baczyńskich oraz zajrzeć do śpiewników i atlasów, z których korzystała rodzina. |
Nauki humanistyczne |
|
| Lekcja festiwalowa | O czym opowiada Twoje nazwisko? |
Nazwisko może sporo powiedzieć o naszych korzeniach i przodkach. Jest ilustracją pochodzenia społecznego danej osoby, jej tła kulturowego i etnicznych korzeni. W trakcie warsztatów zostaną poruszane następujące zagadnienia:
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Młody humanista – o rękopisach w bibliotece |
Interaktywna lekcja w formie miniwarsztatów z zadaniami dla uczniów. Główną jej treścią jest uświadomienie istnienia cennych obiektów w bibliotekach, wyjaśnienie sensu ich gromadzenia oraz wprowadzenie podstawowych pojęć takich jak: rękopis, skryptor, skryptorium, iluminacje i inicjały – w formie zabawy ruchowej. Uczniowie będą mogli obejrzeć dawne rękopisy, wykonać iluminację własnego inicjału, a także wykonać własną pracę badawczą: rozszyfrować zagadkową datę powstania obiektu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Portret to nie tylko podobizna – o czym mówiły i do czego służyły dawne wizerunki |
Współczesna łatwość w utrwalaniu cudzej bądź własnej podobizny powoduje, że zapominamy jak czaso- i kosztochłonnym procesem, dostępnym niewielu, było niegdyś wykonanie portretu. Najczęściej w ciągu życia sporządzano jeden wizerunek, który miał za zadanie nie tylko utrwalić rysy twarzy, ale przede wszystkim opowiedzieć o statusie materialnym, pozycji społecznej oraz dokonaniach portretowanego. Przekazaniu tych treści służył uporządkowany język znaków, w ramach którego każdy gesty portretowanego, jego strój i otaczające go przedmioty miały przemyślane miejsce i konkretne znaczenie. Na przykładzie malarskich, rzeźbiarskich i graficznych portretów pochodzących z XVI-XIX w. uczestnicy zajęć dowiedzą się m.in. jaką wymowę miało różne ułożenie rąk, z jakimi zwierzętami portretowano się najchętniej, czym wyróżniały się wizerunki dzieci oraz do czego odwoływały się najczęstsze męskie i kobiece atrybuty.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie? |
Odkrycie własnych korzeni jest niezwykłym doświadczeniem. Dzięki poszukiwaniom genealogicznym można poznać miejsca, z których pochodzili nasi przodkowie, zawody, w których pracowali czy nieznane fakty z ich życia. Informacje dotyczące przodków można przedstawić w postaci drzewa genealogicznego czy genogramu ilustrującego związki i relacje między krewnymi oraz ważne daty z życia członków rodziny. Celem zajęć jest zapoznanie uczestników ze sposobami poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować swoje drzewo genealogiczne. W trakcie warsztatów poruszone zostaną następujące zagadnienia:
|
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Ach, cóż to był za ślub! „Album brukselski” 1565 – rzecz o splendorze, tańcu i walce amazonek |
W 1565 r. księżna Florencji, a zarazem namiestniczka Niderlandów – Małgorzata Parmeńska zorganizowała w Brukseli huczne zaślubiny swego syna Alessandro Farnese z Marią Portugalską. Z tej okazji w kręgu manierystycznego malarza Fransa Florisa powstała seria 12 gwaszy na pergaminie znana jako „Album brukselski”. Dzieło, pochodzące z kolekcji króla Stanisława Augusta, stanowi dziś chlubę zbiorów uniwersyteckich (Gabinet Rycin BUW). Dzięki tym niezwykłym pracom mieniącym się czerwienią, czernią i złotem przeniesiemy się do szesnastowiecznej Brukseli, aby wraz z przedstawicielami rodów Farnese i Habsburgów wziąć udział w kilkudniowych uroczystościach dworskich. Będziemy świadkami widowiskowych wjazdów, oficjalnych powitań i formalnych zaślubin. Przede wszystkim jednak zobaczymy czym raczono się przy suto zastawionym stole. Oraz jakie rozrywki zapewniono zebranym. Zwiedzimy sale pałacu Coudenberg, a także wyjdziemy na ulice miasta, przed ratusz. Wykład festiwalowy będzie okazją do bliższego poznania niezwykłego dzieła sztuki, oraz tego, w jaki sposób wykorzystywano sztukę do uprawiania polityki. |
Nauki humanistyczne |
|
| Lekcja festiwalowa | Młody humanista – o rękopisach w bibliotece |
Interaktywna lekcja w formie miniwarsztatów z zadaniami dla uczniów. Główną jej treścią jest uświadomienie istnienia cennych obiektów w bibliotekach, wyjaśnienie sensu ich gromadzenia oraz wprowadzenie podstawowych pojęć takich jak: rękopis, skryptor, skryptorium, iluminacje i inicjały – w formie zabawy ruchowej. Uczniowie będą mogli obejrzeć dawne rękopisy, wykonać iluminację własnego inicjału, a także wykonać własną pracę badawczą: rozszyfrować zagadkową datę powstania obiektu.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | „Nieodpowiedzialna zabawa wyobraźni”? O literaturze fantastycznej w 20. rocznicę śmierci S. Lema |
W 2026 r. mija 20 lat od śmierci Stanisława Lema (1921-2006) – jednego z najważniejszych i najbardziej znanych w Polsce i na świecie polskich twórców literatury fantastycznej. Był on również krytykiem literackim, który podejmował refleksję nad literaturą science fiction, a także nad innymi odmianami fantastyki – fantasy i literaturą grozy, nad formami i konwencjami fantastyki, obecnie tak licznie oferowanej przez wydawców książek i chętnie przyjmowanej przez czytelników oraz wpływającej na popularne produkcje komiksów, filmów czy gier. Zainspirowani w rocznicę śmierci Lema jego refleksją nad znaczeniem literatury fantastycznej, proponujemy młodzieży spotkanie, poświęcone charakterystyce i dziejom, a zwłaszcza rozwojowi literatury fantastycznej (science fiction, fantasy i horroru) w XIX wieku i jej polskim początkom w tym czasie. Pokaz ponad stuletnich książek z historycznego księgozbioru Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie unaoczni XIX-wieczne źródła literatury fantastycznej. Pomoże odpowiedzieć na takie pytania jak: skąd wzięli się w książkach wilkołak, mag, podróżnik w czasie i astronauta?, kto pierwszy napisał powieść o wampirach?, od jak dawna w literaturze można spotkać goblinów?, kto wymyślił podróż w czasie?, kto pierwszy opisał lot w kosmos? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie? |
Odkrycie własnych korzeni jest niezwykłym doświadczeniem. Dzięki poszukiwaniom genealogicznym można poznać miejsca, z których pochodzili nasi przodkowie, zawody, w których pracowali, nieznane fakty z ich życia. Informacje dotyczące przodków można przedstawić w postaci drzewa genealogicznego czy genogramu ilustrującego związki i relacje między krewnymi oraz ważne daty z życia członków rodziny. Celem zajęć jest zapoznanie uczestników ze sposobami poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować swoje drzewo genealogiczne. W trakcie warsztatów poruszone zostaną następujące zagadnienia:
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | „Nieodpowiedzialna zabawa wyobraźni”? O literaturze fantastycznej w 20. rocznicę śmierci S. Lema |
W 2026 r. mija 20 lat od śmierci Stanisława Lema (1921-2006) – jednego z najważniejszych i najbardziej znanych w Polsce i na świecie polskich twórców literatury fantastycznej. Był on również krytykiem literackim, który podejmował refleksję nad literaturą science fiction, a także nad innymi odmianami fantastyki – fantasy i literaturą grozy, nad formami i konwencjami fantastyki, obecnie tak licznie oferowanej przez wydawców książek i chętnie przyjmowanej przez czytelników oraz wpływającej na popularne produkcje komiksów, filmów czy gier. Zainspirowani w rocznicę śmierci Lema jego refleksją nad znaczeniem literatury fantastycznej, proponujemy młodzieży spotkanie, poświęcone charakterystyce i dziejom, a zwłaszcza rozwojowi literatury fantastycznej (science fiction, fantasy i horroru) w XIX wieku i jej polskim początkom w tym czasie. Pokaz ponad stuletnich książek z historycznego księgozbioru Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie unaoczni XIX-wieczne źródła literatury fantastycznej. Pomoże odpowiedzieć na takie pytania jak: skąd wzięli się w książkach wilkołak, mag, podróżnik w czasie i astronauta?, kto pierwszy napisał powieść o wampirach?, od jak dawna w literaturze można spotkać goblinów?, kto wymyślił podróż w czasie?, kto pierwszy opisał lot w kosmos? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie? |
Odkrycie własnych korzeni jest niezwykłym doświadczeniem. Dzięki poszukiwaniom genealogicznym można poznać miejsca, z których pochodzili nasi przodkowie, zawody, w których pracowali, nieznane fakty z ich życia. Informacje dotyczące przodków można przedstawić w postaci drzewa genealogicznego czy genogramu ilustrującego związki i relacje między krewnymi oraz ważne daty z życia członków rodziny. Celem zajęć jest zapoznanie uczestników ze sposobami poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować swoje drzewo genealogiczne. W trakcie warsztatów poruszone zostaną następujące zagadnienia:
|
|
|
| Spotkanie festiwalowe | Krzysztof Kamil Baczyński i jego najbliżsi – rodzina w lustrze książek z domowej biblioteki |
W rodzinie Baczyńskich książki były nieodłączną częścią codziennego życia wszystkich jej członków: ojca poety, zmarłego tuż przed wojną literata i krytyka literackiego, matki, nauczycielki i autorki szkolnych podręczników, samego Krzysztofa Kamila i jego żony Barbary. Nic więc dziwnego, że rodzinny księgozbiór Baczyńskich – którego znaczna część jest zachowana w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie – to nie tylko zbiór woluminów, ale i archiwum pamięci: po latach między stronami książek odnajdujemy prywatne notatki, zapomniane fotografie i zasuszone kwiaty. Zapraszamy na wykład, który pozwoli zajrzeć do prywatnego świata Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i jego rodziny oraz poznać nieznane dotąd szczegóły ich życia odczytywane z kart domowej biblioteki. W trakcie wykładu obejrzymy prezenty gwiazdkowe, które ofiarowali sobie Barbara i Krzysztof, odkryjemy tajemnicę inicjałów „P.” i „W.”, którymi posługiwali się małżonkowie, spróbujemy odczytać wytarte młodzieńcze próby poetyckie Krzysztofa Kamila oraz sprawdzimy, co Baczyński namalował na okładce wierszy Miłosza. Wykładowi towarzyszyć będzie niewielki pokaz najciekawszych książek z biblioteki Baczyńskich. |
Nauki humanistyczne |
|
