Instytut Badań Literackich PAN
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Spotkanie festiwalowe | Świat „ciemnej informacji”. Fizyczna transcendencja u Bolesława Prusa a współczesna nauka |
Referat będzie próbą spojrzenia z perspektywy współczesności na rozsiane po całej późniejszej twórczości Prusa rozważania dotyczące fizycznie uchwytnych przejawów istnienia szeroko rozumianej „płaszczyzny transcendentnej” istnienia Kosmosu i egzystencji człowieka. Te Prusowskie refleksje i roztrząsania – których najlepszym przykładem jest wykład profesora Dębickiego z Emancypantek – zostaną zestawione ze współczesnym stanem rzetelnej, zaakceptowanej przez naukowy konsensus wiedzy o trudno uchwytnych aspektach rzeczywistości fizycznej (takich, jak te, które bada bioinformatyka czy kognitywistyka), przypominających przednowoczesną metafizykę lub romantyczny „świat duchowy”. |
Nauki humanistyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Mickiewicz w świetle psychoanalitycznym, w kontekście innego spojrzenia na romantyzm |
Wykład nawiązuje do wysuwanej w pracach autorki tezy, że wyrażające się w twórczości polskich romantyków w ukryty sposób doniosłe wątki znaczeniowe związane z doświadczeniami dzieciństwa, a także same te wczesne doświadczenia są przez badaczy pomijane lub całkowicie mylnie rozumiane. Dotyczy to też twórczości i biografii Mickiewicza. Ukazują to analizy literackie, w których warsztat badacza literatury wzbogacony zostaje podstawowymi odkryciami i pojęciami psychoanalizy oraz oparte na tych odkryciach interpretacje określonych zdarzeń życiowych, przeciwstawiające się ich rozumieniu w dotychczasowych biografiach. Stąd polemika autorki z klasykami polskich badań literackich, sięgająca nawet tak podstawowych problemów jak problemy edytorskie. |
Nauki humanistyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | „Lalka" – opowieść o ludziach i zabawkach |
Wykład będzie omówieniem arcypowieści Prusa zarówno w kontekście metafor, jak i realiów oraz dziejów tekstu. Autorki podejmą (m. in. za Stefanem Godlewskim, Henrykiem Markiewiczem i Wojciechem Tomasikiem) kolejną próbę "zabawy" "Lalką”, odnosząc się tym razem do motywu zabawek (zwłaszcza mechanicznych) jako figur życia społecznego w drugiej połowie XIX wieku i psychiki człowieka, którego Prus nazywa „machiną do czynów”. Tytułowa lalka, która stanowi anegdotyczny zwornik fabuły, skłania do bliższego spojrzenia na te dziewiętnastowieczne zabawki – modne, kosztowne i bardzo popularne, ale mające także mroczną stronę. Lalka to również znak sztuczności, martwoty, zepsucia, które nierzadko charakteryzują w powieści relacje międzyludzkie i naturę świata. Bowiem, jak pokazuje słynna scena w sądzie, aby zbadać konstrukcję lalki, trzeba ją pokroić – poznanie prawdy jest zniszczeniem zabawki, czyli iluzji, którą ta symbolizuje. |
Nauki humanistyczne |
|
| Spotkanie festiwalowe | Klasa i queer. Czy da się być niehetero w klasie robotniczej? |
Podziały klasowe wywierają wpływ na wszystkie sfery życia jednostek. Decydują o kwestiach takich jak miejsce zamieszkania, rodzaj wykonywanej pracy, style życia, sposoby spędzania wolnego czasu. Różnice klasowe nie pozostają bez wpływu na seksualność, sposoby jej wyrażania oraz wzory, wedle których jednostki inicjują, budują i porzucają relacje intymne. Czy klasa inna niż uprzywilejowana może być przestrzenią seksualnej emancypacji? Czy może być nim świat inny niż wielkomiejski, artystowski, świetnie wykształcony? Choć autorzy tacy jak Didier Eribon, Douglas Stewart, Alan Hollinghurst czy Eduard Louis rzadko odpowiadają na to pytanie wprost, ich dzieła nie pozostawiają wątpliwości: nie może. My jednak te wątpliwości mamy. W trakcie wykładu przyjrzymy się wpływom, jakie podziały klasowe wywierają na sposoby postrzegania i wyrażania nienormatywnych seksualności. Porozmawiamy o tekstach kultury poświęconym różnicom w sposobach jej przeżywania i wyrażania w zależności od klasy. Spróbujemy opisać mechanizmy warunkujące samoświadomość własnej odmienności, nastawienie otoczenia oraz bezpieczne queerowe życie. |
Nauki humanistyczne |
|
