historia
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Emocje w inskrypcjach ukryte czyli o areszcie WUBP przy ul. Strzeleckiej 8 |
W trakcie zajęć uczniowie poznają historię kamienicy przy ul. Strzeleckiej 8 oraz będą mogli zapoznać się z znajdującymi w niej zabytkowymi inskrypcjami, czyli napisami wyrytymi na ścianach przez więźniów w ty miejscu przetrzymywanych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Propaganda w obrazkach: najpopularniejszy podręcznik historii XIX wieku naszych prapradziadków |
Władysław Ludwik Anczyc (1823–1883) był poetą, dramatopisarzem, publicystą i wydawcą, który traktował literaturę jako narzędzie pracy narodowej i patriotycznego wychowania. Jako uczestnik konspiracji niepodległościowej stworzył wiele przystępnych, silnie patriotycznych tekstów skierowanych zwłaszcza do ludu i młodzieży. Jego książka Dzieje Polski w dwudziestu czterech obrazkach, wydana w 1863 roku pod pseudonimem Kazimierz Góralczyk, jest doskonałym przykładem publikacji propagandowej z ilustracjami. Do pierwszego wydania dodano na stronie tytułowej dedykację: „skreślił dla użytku braci włościan”. Celem było pozyskanie chłopstwa dla Powstania Styczniowego poprzez przekonanie czytelników, że Polska zawsze kochała chłopów, a dawni władcy szanowali i doceniali ich rolę. Książka ukazała się w sumie w siedmiu wydaniach (1863–1914). W kolejnych edycjach dedykacja dla „braci włościan” zniknęła – po carskim ukazie uwłaszczeniowym z 1864 roku straciła swój polityczny sens. Mimo to we wstępie autor podkreślał, że historia to nie bajki, lecz „pokarm dla duszy” potrzebny do kształtowania świadomości narodowej. Treść podzielono na trzy części: Polska wzrastająca, Polska kwitnąca i Polska upadająca. Sceny zostały dobrane lub zamówione tak, aby pokazać wyjątkowość polskiego państwa i narodu, a zwłaszcza – że władcy szanowali chłopów. Anczyc pisał teksty „pod obrazki”, tworząc spójną narrację propagandową. Publikacja stanowi ciekawy przykład dziewiętnastowiecznej propagandy patriotycznej, w której obraz i słowo miały wspólnie wpływać na wyobraźnię i lojalność najszerszych warstw społeczeństwa. Porównanie jej z dzisiejszymi podręcznikami historii pozwala sobie uświadomić jak kształtowano polski patriotyzm w okresie zaborów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | „Cyfrowa archeologia” gospodarki: jak współczesna technologia pomaga ekonomistom badać historię |
Czy współczesne narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą pomóc odkrywać tajemnice sprzed 150 lat? Czy z zakurzonych ksiąg parafialnych da się odtworzyć życie zwykłych ludzi, ich zawody, migracje i poziom zamożności? Niniejszy wykład daje okazję do zobaczenia, jak współcześni ekonomiści i historycy zamieniają się w cyfrowych archeologów. Zamiast łopat używają sztucznej inteligencji, modeli językowych i analizy ogromnych zbiorów danych, by „wykopać” informacje ukryte w starych dokumentach. Dzięki technologii rozpoznawania dawnego pisma ręcznego komputery potrafią dziś odczytywać XIX-wieczne księgi metrykalne i przekształcać je w dane, które można analizować niemal jak współczesne statystyki. To pozwala sprawdzić m.in.: To opowieść o tym, jak nowe technologie pomagają zadawać historii zupełnie nowe pytania — i jak AI może stać się narzędziem do odkrywania przeszłości. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Trudne sąsiedztwo: polsko-rosyjskie zmagania w XVII-XIX wieku |
Cześć I Polsko-rosyjskie zmagania w XVII-XVIII w. (wojny z Rosją i rozbiory). Część II Polsko-rosyjskie zmagania w XIX w. (Polacy pod zaborem rosyjskim). XVII-XIX stulecie to okres nieustanych walk między Polską i Rosją. Jako cezurę wykładu stawiam wielką smutę, w wyniku której Polacy znaleźli się na Kremlu i 1918 rok, czyli koniec długiego wieku XIX i odzyskanie przez Polskę niepodległości. Uczniowie będą mogli dowiedzieć się, dlaczego Rzeczpospolita, mimo niewątpliwej militarnej i gospodarczej przewagi na początku XVII wieku, musiała przejść do defensywy w swych relacjach z Rosją. Wyjaśnione zostaną przyczyny i przebieg rozbiorów. W czasie wykładu zostanie wspomniana konfederacja barska, powstanie kościuszkowskie, Księstwo Warszawskie i wyprawa z Napoleonem na Moskwę w 1812 roku. Dokładnie zostaną omówione powstanie (listopadowe i styczniowe) oraz represje spadające na Polaków. Szczególny nacisk zostanie położony na zesłania i życie Polaków na Syberii. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Polskie drogi do niepodległości |
Zwiedzanie wystawy stałej Polonia Restituta. O niepodległość i granice 1914 - 1921. Na wystawie „Polonia Restituta” uporządkujemy wiedzę o najważniejszych wydarzeniach i postaciach historycznych, związanych z okresem I wojny światowej. Poznamy zawiłe drogi, jakie pokonała Polska, różnorodność metod i sposobów jakich Polacy się imali, aby odzyskać niepodległość, oraz problemy, z którymi musiała się zmagać nasza ojczyzna, gdy kształtowały się jej granice. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | O czym opowiada Twoje nazwisko? |
Nazwisko może sporo powiedzieć o naszych korzeniach i przodkach. Jest ilustracją pochodzenia społecznego danej osoby, jej tła kulturowego i etnicznych korzeni. W trakcie warsztatów zostaną poruszane następujące zagadnienia:
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Sierpień i wrzesień 1944 w niemieckiej dzielnicy policyjnej - prelekcja edukacyjna |
W okupowanej Warszawie niemiecka dzielnica policyjna stanowiła ośrodek, z którego między innymi kierowano terrorem wymierzonym w ludność cywilną. Prym w tym wiodło Gestapo, czyli hitlerowska policja polityczna, która zajmowała się zwalczaniem wszelkich przejawów oporu. Jako miejsce kaźni tysiąca Polaków nie zmieniła swojej roli w czasie trwania Powstania Warszawskiego. Jako punkt oparcia okupanta w mieście stanowiła jeden z celów oddziałów Armii Krajowej. Po nieudanej próbie zdobycia przez powstańców stała się miejscem dokonywania egzekucji bezbronnych mieszkańców. Tematyka prelekcji będzie nawiązywać do wystawy czasowej pt. „Aleja Szucha po godzinie W” przygotowanej przez Mauzoleum Walki i Męczeństwa na Noc Muzeów 2026. Prelekcji towarzyszyć będzie multimedialna prezentacja. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kazimierz Pużak - działacz, konspirator, więzień |
W trakcie zajęć uczniowe poznają postać Kazimierza Pużaka oraz będą mogli zobaczyć celę w areszcie WUBP przy ul. Strzelekciej 8, w której był przetrzymywany. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie? |
Odkrycie własnych korzeni jest niezwykłym doświadczeniem. Dzięki poszukiwaniom genealogicznym można poznać miejsca, z których pochodzili nasi przodkowie, zawody, w których pracowali, nieznane fakty z ich życia. Informacje dotyczące przodków można przedstawić w postaci drzewa genealogicznego czy genogramu ilustrującego związki i relacje między krewnymi oraz ważne daty z życia członków rodziny. Celem zajęć jest zapoznanie uczestników ze sposobami poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować swoje drzewo genealogiczne. W trakcie warsztatów poruszone zostaną następujące zagadnienia:
|
|
