język obcy nowożytny
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Język hindi i pismo dewanagari |
W prosty sposób przybliżymy Wam główny język Indii, który jest trzecim najczęściej używanym językiem świata, po angielskim i chińskim. Osoby uczestniczące opanują podstawowe zwroty i zobaczą, jak działa pismo dewanagari. Hindi to język indoeuropejski, a więc daleko spokrewniony z polskim, dlatego jego wymowa nie jest zazwyczaj dużym wyzwaniem dla Polaków. W hindi mówi na co dzień ponad pół miliarda ludzi, a kolejne kilkaset milionów zna go na poziomie komunikatywnym. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kulturowe podróże. Warsztaty nauki koreańskiego alfabetu hangeul |
Warsztaty poświęcone nauce alfabetu hangeul i etykiety koreańskiej dla dzieci i młodzieży mają na celu wprowadzenie uczestników w świat języka i kultury koreańskiej w sposób interesujący i interaktywny. Uczestnicy poznają alfabetu hangeul, który jest unikalnym systemem pisma. Nauczą się rozpoznawać i odczytywać litery, jak również pisać je poprawnie. Mogą również ćwiczyć wymowę i słownictwo związane z poszczególnymi literami. Etykieta koreańska ma duże znaczenie w społeczeństwie koreańskim, więc uczestnicy będą uczyć się podstawowych zwrotów grzecznościowych, takich jak „annyonghaseyo” (dzień dobry), „kamsahamnida” (dziękuję) czy „mianhamnida” (przepraszam). Będą rozpoznawać także różnice w użyciu zwrotów w zależności od wieku i statusu rozmówcy. Dzięki warsztatom, uczestnicy będą mieć okazję poznać różne aspekty kultury Korei, co pozwoli im lepiej zrozumieć język i etykietę.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Mówimy po turecku |
Lekcja przeznaczona jest dla osób nieznających języka tureckiego. Na wstępie zostanie przedstawiona krótka historia języka tureckiego używanego w Turcji na tle innych języków tureckich (turkijskich). Język turecki używany w Republice Tureckiej należy do oguzyjskiej grupy języków tureckich. Wraz z migracją Turków na obecnie zamieszkiwanym przez nich terenem Azji Mniejszej i części Półwyspu Bałkańskiego ulegał wielu modyfikacjom. Wraz z przyjęciem przez Turków islamu zapisywany był alfabetem arabskim. Od roku 1928 Turcy posługują się alfabetem łacińskim dostosowanym do wymowy tureckich samogłosek i spółgłosek. Następnie omówienie struktury języka tureckiego i jego cech charakterystycznych. Język turecki jest językiem aglutynacyjnym, czyli opiera się na przyłączaniu końcówek do rdzenia. W języku tym występują zarówno sufiksy słowotwórcze, deklinacyjne, jak i koniugacyjne. W języku tym nie ma gramatycznej kategorii rodzaju. Istnieją konstrukcje wyrażające posiadanie będące odpowiednikiem polskiego ‘mieć’, np. ‘mam kota’ – ‘mój kot istnieje’, dlatego też najważniejszą konstrukcją w języku tureckim jest posesywność wyrażana przez końcówki dzierżawcze. Podstawową częścią zajęć będzie prezentacja alfabetu, nauka przedstawiania się, powitania o różnej porze dnia, pożegnania, pytania o imię, narodowość, wiek, rodzeństwo. Tym samym zostaną przedstawione liczebniki, nazwy kilku krajów i języków, jakie w danych państwach są używane. Na zakończenie podane zostaną podstawowe zwroty grzecznościowe, zarówno te, z jakimi mamy do czynienia w języku polskim, jak i te, które charakterystyczne są dla języka tureckiego, a których użycie wymagane jest przez turecki savoir vivre. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Język i kultura Korei – pierwsze spotkanie z Koreą |
Lekcja przeznaczona jest dla osób nieznających języka koreańskiego i będzie składać się z następujących części. Na początku zostaną przedstawione najważniejsze informacje na temat historii języka koreańskiego. Następnie omówione zostaną jego najbardziej charakterystyczne cechy: własny alfabet Hangeul, w którym litery łączą się w bloki sylabowe, typowy szyk zdania (podmiot–dopełnienie–czasownik, SOV), partykuły określające funkcję wyrazów w zdaniu oraz system poziomów grzeczności. Ostatnia część zajęć będzie poświęcona prezentacji alfabetu, nauce przedstawiania się, powitań i pożegnań, a także zadawania pytań o imię i narodowość. Na zakończenie zostaną przedstawione informacje dotyczące kontekstu kulturowego komunikacji z Koreańczykami, w tym sytuacji, w których „tak” może oznaczać „nie”.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jikoshо̄kai, czyli jak się przedstawić po japońsku |
Na lekcji pokazowej wykorzystane zostaną zarówno klasyczne, jak i nowoczesne metody nauczania. Uczestnicy otrzymają karty pracy, na których będą zapisywać jikoshо̄kai, czyli ‘przedstawienie się’. Podamy nasze imię i nazwisko (lektorka zapisze je dla uczestników japońskim sylabariuszem - katakaną), a także kraj i miasto pochodzenia. Nauczymy się liczyć do stu (ale spokojnie, będzie nam potrzebne tylko dziesięć słówek! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Marhaban ‒ minirozmówki oraz wprowadzenie do pisma i fonetyki arabskiej |
Język arabski jest językiem urzędowym w ponad dwudziestu krajach oraz jednym z sześciu oficjalnych języków ONZ. Liczbę jego rodzimych użytkowników ‒ posługujących się na co dzień rozmaitymi odmianami dialektalnymi i mieszkających przede wszystkim na Bliskim Wschodzie i w Północnej Afryce ‒ szacuje się na 360 mln. Różny poziom znajomości języka arabskiego prezentują również niearabscy muzułmanie. Język arabski jest zatem kluczem do poznania nie tylko bogatej kultury arabskiej, lecz także różnorodnych kultur muzułmańskich, zarówno w ich wymiarze historycznym, jak i współczesnym. Bez znajomości języka arabskiego nie sposób także zrozumieć skomplikowanej sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej na Bliskim Wschodzie i w Północnej Afryce, o której polskie media donoszą często w upraszczający, a czasami wręcz nierzetelny sposób. Celem lekcji jest uświadomienie słuchaczom specyficznej sytuacji językowej w świecie arabskim, jak również zapoznanie ich z najpopularniejszymi zwrotami w arabskim języku literackim oraz jego wybranych dialektach. Te swoiste minirozmówki staną się punktem wyjścia dla zaprezentowania podstawowych informacji na temat pisma i fonetyki arabskiej, z uwzględnieniem jej geograficznego zróżnicowania. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy Polacy mogą zrozumieć język ukraiński? Ciekawostki o języku i kulturze Ukrainy |
Czy język ukraiński jest naprawdę trudny? A może Polacy rozumieją więcej, niż im się wydaje? Podczas interaktywnej lekcji uczestnicy spróbują samodzielnie odgadnąć znaczenie ukraińskich słów i wyrażeń oraz odkryją podobieństw między językiem polskim i ukraińskim.
Uczniowie będą uczestniczyć w krótkich quizach językowych oraz interaktywnych zadaniach, dzięki którym przekonają się, że język ukraiński może być jednocześnie bliski, zrozumiały i interesujący. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Lekcja języka bengalskiego |
Polacy rzadko mają świadomość istnienia bengalskiego, mimo że jest to jeden z najczęściej używanych języków świata. Jednocześnie rośnie w Polscy liczba migrantów, dla których jest to ich język rodzimy. Bengalski jest językiem indoeuropejskim i niezbyt trudnym do nauki dla Polaków pod względem wymowy i gramatyki. Obszar jego użytkowania to najdalej wysunięty na wschód region mówiący w jednym z języków indoeuropejskich. Na bazie języka bengalskiego powstała bogata kultura z wielowiekową tradycją literacką, muzyczną, teatralną i filmową. Indie i Azja Południowa do tej pory tylko raz mogły cieszyć się z literackiej nagrody Nobla – dostał ją piszący po bengalsku Rabindranath Tagore. Bengalczycy dostawali też dwukrotnie nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii i raz pokojowego Nobla. Bengali ma odrębny system pisma (używany też przez języki asamski i meitei) i podczas lekcji uczestnicy będą mogli samodzielnie spróbować zapisać wybrane znaki pisma.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Perski starter pack - rozszyfruj alfabet i przedstaw się po persku |
Na początku zastanowimy się, dlaczego można powiedzieć, że język perski jest dalekim krewnym języka polskiego i spróbujemy odnaleźć dostrzegalne podobieństwa w tych dwóch językach. Następnie przejdziemy do krótkiego, praktycznego ćwiczenia, w którym uczestnicy spróbują rozpoznać w języku polskim słowa mające swoje źródło w perskim. W dalszej części lekcji przeniesiemy się na mapę świata żeby zobaczyć, gdzie współcześnie używany jest język perski. Uczestnicy dowiedzą się, w jakich krajach się nim mówi, jakie są jego odmiany oraz jaką rolę pełni w kulturze. Po tym wprowadzeniu przejdziemy do głównej części zajęć, czyli nauki alfabetu perskiego. Uczestnicy poznają podstawowe litery i znaki diakrytyczne używane do zapisu krótkich samogłosek. Zwrócimy uwagę na różnice między alfabetem perskim a łacińskim, a także na kierunek pisania i specyfikę łączenia liter. Po wprowadzeniu do alfabetu, przejdziemy do ćwiczeń praktycznych o rosnącym stopniu trudności. Między innymi uczestnicy spróbują rozpoznawać i odczytywać proste słowa i zapisać swoje imię po persku. Ostatnią częścią lekcji będzie nauka kilku przydatnych zwrotów w języku perskim umożliwiających przestawienie się, powiedzenie skąd jesteśmy czy zapytanie o samopoczucie. Całość zakończy się podsumowaniem zdobytej wiedzy oraz możliwością zadania pytań.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | O polskim Oświeceniu w Rosji XIX wieku (1. Stanisław Staszic i Jan Śniadecki. 2. Ignacy Krasicki) |
Spotkanie podzielone na dwie części o charakterze interdyscyplinarnym, łączące wiedzę z zakresu historii nauki oraz historii literatury. Tematem jest znajomość życia i twórczości polskich uczonych oraz pisarzy oświeceniowych w Rosji pooświeceniowej (pierwszej połowy XIX wieku) oraz ich oddziaływanie na naukę i kulturę rosyjską (myśl społeczna, historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo; rozwój przekładu literackiego oraz gatunków prozatorskich i poetyckich). Wykłady pokazują relacje polsko-rosyjskie w obszarze nauki i kultury oraz na kulturę polską jako kulturę-pośrednik w transferze filozofii, nauki i literatury zachodniej (w tym niemieckiej) do Rosji. Wykorzystane zostaną materiały opublikowane w czasopismach prowincjonalnych (m.in. charkowski „Ukrainskij Wiestnik”) i stołecznych (m.in. „Wiestnik Jewropy”). Cz. 1 – Stanisław Staszic i Jan Śniadecki. Czy Staszic i Śniadecki byli w Rosji postaciami kontrowersyjnymi? Co Staszic sądził o Rosji i co rosyjscy oświeceni sądzili o Polsce? Kto to jest polihistor i czy w Polsce i Rosji byli polihistorzy? Co sądził Śniadecki o języku polskim i literaturze? Komu Rosjanie zawdzięczają znajomość filozofii Immanuela Kanta? Cz. 2 – Ignacy Krasicki. Kto w Polsce i w Rosji pisał pierwsze powieści? Co to są Uwagi Krasickiego i czy były one znane Rosjanom? Co to jest esej? Co sądził Krasicki o dawnych drogach, wojskowych i o listach? Czy łatwo jest tłumaczyć utwory Krasickiego na język rosyjski? Jaka jest wymowa epigramatu Krasickiego Król i pisarze oraz czy obywatele Rosji zgadzali się z nią? Spotkania pozwolą (w sposób nieoczywisty, w oparciu o ciekawostki) rzucić światło na podobieństwa i różnice w dziejach kultury i nauki polskiej i rosyjskiej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | To na pewno sztuczna inteligencja! O błędach w lokalizacji językowej gier i ich przyczynach |
W dzisiejszych czasach gry wideo są wydawane w kilkunastu, a niekiedy nawet kilkudziesięciu różnych wersjach językowych na całym świecie. Nie zawsze jednak gracze są usatysfakcjonowani grą w rodzimej wersji językowej. Wielokrotnie na forach internetowych krytykują oni wydawców za błędy w grach wydawanych po polsku. Najczęściej wymienianymi usterkami są nienaturalna intonacja aktorów udzielających głosów pojawiającym się w grach postaciom, nadgorliwość w przekładaniu nazw własnych, czy nieścisłości gramatyczne lub ortograficzne negatywnie wpływające na odbiór gry. Błędy pojawiające się w polskich wersjach gier przetłumaczonych z innych języków nie zawsze muszą jednak wynikać z nieuwagi tłumaczy. Czasem mogą być one spowodowane strategiami podejmowanymi przez producentów, organizacją procesu tworzenia nowych wersji językowych gry, czy strukturą samych gier. Na spotkaniu przedstawione zostaną najczęściej wskazywane przez odbiorców błędy tego rodzaju oraz możliwe powody ich pojawiania się. Towarzyszyć im będą przykłady pochodzące z gier reprezentujących różne gatunki oraz wydanych zarówno w ostatnich latach, jak i w początkach dystrybucji gier w Polsce. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | O polskim Oświeceniu w Rosji XIX wieku (1. Stanisław Staszic i Jan Śniadecki. 2. Ignacy Krasicki) |
Spotkanie podzielone na dwie części o charakterze interdyscyplinarnym, łączące wiedzę z zakresu historii nauki oraz historii literatury. Tematem jest znajomość życia i twórczości polskich uczonych oraz pisarzy oświeceniowych w Rosji pooświeceniowej (pierwszej połowy XIX wieku) oraz ich oddziaływanie na naukę i kulturę rosyjską (myśl społeczna, historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo; rozwój przekładu literackiego oraz gatunków prozatorskich i poetyckich). Wykłady pokazują relacje polsko-rosyjskie w obszarze nauki i kultury oraz na kulturę polską jako kulturę-pośrednik w transferze filozofii, nauki i literatury zachodniej (w tym niemieckiej) do Rosji. Wykorzystane zostaną materiały opublikowane w czasopismach prowincjonalnych (m.in. charkowski „Ukrainskij Wiestnik”) i stołecznych (m.in. „Wiestnik Jewropy”). Cz. 1 – Stanisław Staszic i Jan Śniadecki. Czy Staszic i Śniadecki byli w Rosji postaciami kontrowersyjnymi? Co Staszic sądził o Rosji i co rosyjscy oświeceni sądzili o Polsce? Kto to jest polihistor i czy w Polsce i Rosji byli polihistorzy? Co sądził Śniadecki o języku polskim i literaturze? Komu Rosjanie zawdzięczają znajomość filozofii Immanuela Kanta? Cz. 2 – Ignacy Krasicki. Kto w Polsce i w Rosji pisał pierwsze powieści? Co to są Uwagi Krasickiego i czy były one znane Rosjanom? Co to jest esej? Co sądził Krasicki o dawnych drogach, wojskowych i o listach? Czy łatwo jest tłumaczyć utwory Krasickiego na język rosyjski? Jaka jest wymowa epigramatu Krasickiego Król i pisarze oraz czy obywatele Rosji zgadzali się z nią? Spotkania pozwolą (w sposób nieoczywisty, w oparciu o ciekawostki) rzucić światło na podobieństwa i różnice w dziejach kultury i nauki polskiej i rosyjskiej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | „Liustra”, „kriesło” i „zażygałka”, czyli fałszywi przyjaciele tłumacza w języku rosyjskim |
Zjawisko fałszywych przyjaciół tłumacza jest znane chyba każdej osobie uczącej się języka obcego. Słowa, które brzmią lub wyglądają podobnie albo identycznie w języku ojczystym i języku uczonym mogą doprowadzić do nieporozumień lub nawet nieprzyjemności. Dlatego też trzeba mieć ich świadomość. Z uwagi na różnicę w systemie zapisu między językiem polskim i rosyjskim (alfabet łaciński i cyrylica) w przypadku tych języków możemy mówić jedynie o słowach o podobnym lub identycznym brzmieniu, czyli homonimach. Przykładowo, w języku rosyjskim słowo „zapominać” ma tak naprawdę zupełnie przeciwne znaczenie niż w języku polskim, ponieważ odnosi się do zapamiętywania. Po spotkaniu uczestnicy nie będą się już bać rosyjskiej „zażygałki”, dowiedzą się, że rosyjska „dynia” na pewno nie przyda się na Halloween, a „but” po rosyjsku nie jest częścią garderoby. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jakie techniki tłumaczeniowe są ważne dla tłumacza? |
Omówienie stosowanych w przekładzie elementów nacechowanych kulturowo technik przekładowych, ilustrowane licznymi przykładami. Podczas spotkania przedstawię klasyfikacje technik przekładowych, stosowanych w przekładzie elementów nacechowanych kulturowo, w różnych parach językowych (angielski, niemiecki, ukraiński, polski), w tym w zakresie języka prawa (cywilnego, karnego, mediacji). |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Common Problems to Avoid in English – pułapki językowe Polaków |
Spotkanie poświęcone będzie jednemu z najbardziej fascynujących zjawisk w nauce języków obcych: interferencji językowej, czyli wpływowi języka ojczystego na sposób, w jaki mówimy w języku obcym. Dlaczego Polacy pytają po angielsku „How to say it?”, mówią o „mobbingu”, używają słowa „meeting” zamiast „get-together”. Jakie błędy zdarzają się nawet osobom na wysokim poziomie językowym? Podczas spotkania przyjrzymy się najczęstszym „polskim śladom” w języku angielskim — od fałszywych przyjaciół i anglicyzmów po kalki gramatyczne i kulturowe nieporozumienia. Uczestnicy dowiedzą się, dlaczego wiele błędów brzmi dla Polaków całkowicie logicznie, choć dla native speakerów bywają zabawne, dziwne lub niezrozumiałe. W przystępnej formie pokażę, dlaczego tłumaczenie „słowo w słowo” tak często zawodzi oraz które błędy są praktycznie nieśmiertelne. Spotkanie będzie pełne autentycznych przykładów z sal lekcyjnych, internetu i codziennej komunikacji. To spotkanie dla wszystkich, którzy uczą się angielskiego, uczą innych albo po prostu interesują się tym, jak języki wpływają na nasze myślenie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Podróże i językowe pułapki. Czy podobne słowa znaczą to samo? |
Czy rosyjski wyraz „магазин” oznacza to samo co polski „magazyn”? Dlaczego „,бронь” w języku rosyjskim nie znaczy „broń” w języku polskim? I czy podobnie brzmiące słowa zawsze pomagają w komunikacji? Podczas spotkania uczniowie wyruszą w językową podróż po świecie turystyki, podróży i codziennych sytuacji, w których łatwo o zabawne – a czasem bardzo kłopotliwe – nieporozumienia. Wykład pokaże, jak działają paralele leksykalne, czyli słowa podobne pod względem brzmienia lub pisowni w języku rosyjskim i polskim. Niektóre oznaczają dokładnie to samo, inne tylko częściowo pokrywają się znaczeniowo, a jeszcze inne potrafią całkowicie zmienić sens wypowiedzi. Uczestnicy poznają przykłady z języka polskiego i rosyjskiego związane z podróżowaniem, zwiedzaniem, hotelami, jedzeniem, transportem czy komunikacją. Na spotkaniu przeanalizujemy autentyczne przykłady pokazujące, że nauka języka to nie tylko gramatyka, ale również odkrywanie kultury, sposobów myślenia i pułapek komunikacyjnych. Uczniowie przekonają się, że podobieństwo słów może zarówno pomagać, jak i wprowadzać w błąd, a znajomość takich różnic jest niezwykle przydatna podczas podróży i kontaktów międzynarodowych. To propozycja dla wszystkich ciekawych świata, języków i tego, jak łatwo jedno słowo może zmienić znaczenie całej rozmowy. |
|


), i podamy swój wiek. Liczby i cyfry przydadzą się także, by powiedzieć „Jestem w X klasie”. Oprócz tych zdań nauczymy się także podstawowych wyrażeń grzecznościowych (proszę, przepraszam, itp.). Nowoczesne metody dydaktyczne to na przykład Kahoot i Quizlet, które posłużą do wprowadzenia i zebrania w jedno miejsce słownictwa.