Wydział Farmaceutyczny
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Aminokwasy i ich identyfikacja |
Warsztaty poświęcone aminokwasom wprowadzają uczestników w świat biochemii oraz chemii organicznej poprzez połączenie teorii z praktyką laboratoryjną. Ich głównym celem jest poznanie budowy, właściwości i metod wykrywania aminokwasów – podstawowych składników białek. Zajęcia rozpoczynają się krótkim wprowadzeniem teoretycznym, podczas którego omawiana jest ogólna struktura, ich podział oraz rola biologiczna. Uczestnicy dowiadują się, jak różnice w budowie aminokwasów wpływają na ich właściwości chemiczne. Część praktyczna obejmuje wykonywanie doświadczeń pozwalających na identyfikację wybranych aminokwasów. Warsztaty mają formę pracy zespołowej w laboratorium – uczestnicy samodzielnie wykonują eksperymenty, zapisują obserwacje i formułują wnioski, które następnie są omawiane wspólnie z prowadzącym. Dzięki temu rozwijają umiejętności praktyczne, analityczne oraz uczą się pracy naukowej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Aminokwasy i ich identyfikacja |
Warsztaty poświęcone aminokwasom wprowadzają uczestników w świat biochemii oraz chemii organicznej poprzez połączenie teorii z praktyką laboratoryjną. Ich głównym celem jest poznanie budowy, właściwości i metod wykrywania aminokwasów – podstawowych składników białek. Zajęcia rozpoczynają się krótkim wprowadzeniem teoretycznym, podczas którego omawiana jest ogólna struktura, ich podział oraz rola biologiczna. Uczestnicy dowiadują się, jak różnice w budowie aminokwasów wpływają na ich właściwości chemiczne. Część praktyczna obejmuje wykonywanie doświadczeń pozwalających na identyfikację wybranych aminokwasów. Warsztaty mają formę pracy zespołowej w laboratorium – uczestnicy samodzielnie wykonują eksperymenty, zapisują obserwacje i formułują wnioski, które następnie są omawiane wspólnie z prowadzącym. Dzięki temu rozwijają umiejętności praktyczne, analityczne oraz uczą się pracy naukowej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Tajemnice laboratoriów farmaceutycznych – TLC i właściwości fizyczne związków |
Zastanawiasz się, jak wygląda prawdziwa praca chemika i farmaceuty? Przyjdź na nasze warsztaty i przekonaj się sam! Podczas zajęć zmierzysz temperatury wrzenia i topnienia różnych substancji oraz poznasz jedną z najważniejszych technik analitycznych – chromatografię cienkowarstwową (TLC). Dowiesz się, dlaczego takie badania są kluczowe w syntezie związków o potencjalnym działaniu biologicznym. Temperatury topnienia i wrzenia pozwalają ocenić czystość i tożsamość otrzymanych substancji, natomiast chromatografia cienkowarstwowa umożliwia śledzenie przebiegu reakcji chemicznej oraz sprawdzenie, czy udało się otrzymać pożądany produkt. To właśnie dzięki takim metodom naukowcy opracowują nowe związki, które mogą stać się w przyszłości lekami. Jeśli interesuje Cię chemia, medycyna lub kierunek farmacja – te warsztaty są dla Ciebie! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Małe organizmy-wielkie odpowiedzi |
Do ekosystemów wodnych trafia tysiące produktów wytworzonych przez przemysł chemiczny, których wpływ na środowisko przyrodnicze nie jest w pełni poznany. Coraz częściej mówi się o obecności w wodach farmaceutyków, pestycydów oraz mikro- i nanoplastiku. Pojawia się pytanie: jaki wpływ mają te mikrozanieczyszczenia na organizmy żywe? W jaki sposób mogą oddziaływać na organizm człowieka? Dotychczas nie opracowano aparatury umożliwiającej kompleksowe badanie toksyczności wszystkich związków chemicznych obecnych w środowisku. W rutynowej analizie oznacza się jedynie wybrane, znane substancje toksyczne. Tymczasem ogromna część zanieczyszczeń „przechodzi przez sito analityczne” i jest uwzględniana jedynie w ogólnych parametrach chemicznych wody, takich jak ChZT czy OWO (ogólny węgiel organiczny). Metody te nie pozwalają jednak na wykrycie substancji działających toksycznie już w bardzo niskich stężeniach, jak ma to miejsce w przypadku wielu pestycydów. Istotną rolę w ocenie zagrożeń odgrywają organizmy żywe, które – na różnych poziomach organizacji – umożliwiają ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja to metoda wykorzystująca organizmy jako wskaźniki, których reakcje stanowią podstawę oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego środowiska. Czy woda, z której korzystamy, jest więc zawsze bezpieczna do picia i kąpieli? Podczas warsztatów sprawdzimy to w praktyce. Wykorzystując drobne organizmy wodne, zaobserwujecie, jak reagują one na różne mikrozanieczyszczenia, takie jak leki czy mikroplastik. W trakcie zajęć: wykonacie proste testy toksyczności, nauczycie się obserwować i interpretować wyniki, przekonacie się, że nawet niewidoczne substancje mogą mieć realny wpływ na organizmy żywe. Sprawdźcie, co naprawdę kryje się w wodzie! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Drogi podawania leków i ich prawidłowe stosowanie – niby oczywiste, ale czy na pewno? |
Czy tabletki można dzielić? Dlaczego krople do nosa nie powinny spływać do gardła? I czy jedna dodatkowa kropla do oka naprawdę ma znaczenie? Podczas tego pełnego praktycznych ciekawostek wykładu uczestnicy odkryją, że skuteczność leku zależy nie tylko od jego składu, lecz także od sposobu podania. Nawet pozornie drobne błędy mogą osłabić działanie preparatu, zwiększyć ryzyko działań niepożądanych lub całkowicie zmienić efekt terapii. W trakcie spotkania uczniowie poznają zasady prawidłowego stosowania preparatów aptecznych podawanych różnymi drogami: doustnie, na skórę, do nosa, do oka, do ucha, do odbytu i do pochwy. Dowiedzą się m.in., jak prawidłowo połykać tabletki i kapsułki, których leków nie wolno kruszyć, dlaczego preparaty musujące należy wypijać od razu po rozpuszczeniu oraz jak poprawnie dawkować syropy i krople. Omówione zostaną również praktyczne techniki aplikacji aerozoli donosowych, kropli do oczu i uszu, czopków, globulek czy preparatów stosowanych na skórę. Wykład łączy wiedzę medyczną, farmaceutyczną i codzienne doświadczenia pacjentów. Uczestnicy poznają najczęstsze błędy popełniane podczas stosowania leków, nauczą się świadomie czytać zalecenia i odkryją, że prawidłowa aplikacja preparatu może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa. To praktyczna dawka wiedzy, która przyda się każdemu – zarówno dziś, jak i w dorosłym życiu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Elektroforeza kapilarna (CE) jako nowoczesne narzędzie oznaczania izomerów strukturalnych |
Izomery strukturalne to związki chemiczne posiadające identyczny wzór sumaryczny, lecz różniące się budową chemiczną, rozmieszczeniem grup funkcyjnych lub kolejnością połączeń atomów. Rozróżnianie takich związków stanowi istotne wyzwanie analityczne, szczególnie w analizie farmaceutyków, peptydów, metabolitów oraz związków biologicznie czynnych. W ostatnich latach coraz większe znaczenie w tym obszarze zyskuje elektroforeza kapilarna (Capillary Electrophoresis, CE), która dzięki wysokiej sprawności separacyjnej, krótkim czasom analizy i niewielkiemu zużyciu odczynników stanowi atrakcyjną alternatywę dla klasycznych technik chromatograficznych. CE jest techniką separacyjną opartą na różnicach w ruchliwości elektroforetycznej jonów w polu elektrycznym. Rozdział analitów zachodzi w cienkiej kapilarze kwarcowej wypełnionej elektrolitem roboczym. Na szybkość migracji wpływają przede wszystkim: stosunek ładunku do wielkości cząsteczki, stopień jonizacji, konformacja przestrzenna, oddziaływania z elektrolitem/dodatkami do fazy. Klasyczne techniki chromatograficzne (HPLC czy GC), nie zawsze umożliwiają skuteczne rozdzielenie izomerów bez stosowania specjalistycznych kolumn lub długiego czasu analizy. Elektroforeza kapilarna w tym zakresie ma kilka istotnych zalet: wysoka efektywność separacji, krótki czas analizy, małe zużycie próbek/rozpuszczalników, możliwość modyfikacji selektywności. Elektroforeza kapilarna stanowi nowoczesną i bardzo obiecującą metodę oznaczania izomerów strukturalnych. Dzięki wysokiej sprawności separacyjnej, elastyczności metodologicznej oraz możliwości sprzężenia ze spektrometrią mas technika ta znajduje coraz szersze zastosowanie w analizie farmaceutycznej, biochemicznej i bioanalitycznej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Tajemnice laboratoriów farmaceutycznych – TLC i właściwości fizyczne związków |
Zastanawiasz się, jak wygląda prawdziwa praca chemika i farmaceuty? Przyjdź na nasze warsztaty i przekonaj się sam! Podczas zajęć zmierzysz temperatury wrzenia i topnienia różnych substancji oraz poznasz jedną z najważniejszych technik analitycznych – chromatografię cienkowarstwową (TLC). Dowiesz się, dlaczego takie badania są kluczowe w syntezie związków o potencjalnym działaniu biologicznym. Temperatury topnienia i wrzenia pozwalają ocenić czystość i tożsamość otrzymanych substancji, natomiast chromatografia cienkowarstwowa umożliwia śledzenie przebiegu reakcji chemicznej oraz sprawdzenie, czy udało się otrzymać pożądany produkt. To właśnie dzięki takim metodom naukowcy opracowują nowe związki, które mogą stać się w przyszłości lekami. Jeśli interesuje Cię chemia, medycyna lub kierunek farmacja – te warsztaty są dla Ciebie! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Drogi podawania leków i ich prawidłowe stosowanie – niby oczywiste, ale czy na pewno? |
Czy tabletki można dzielić? Dlaczego krople do nosa nie powinny spływać do gardła? I czy jedna dodatkowa kropla do oka naprawdę ma znaczenie? Podczas tego pełnego praktycznych ciekawostek wykładu uczestnicy odkryją, że skuteczność leku zależy nie tylko od jego składu, lecz także od sposobu podania. Nawet pozornie drobne błędy mogą osłabić działanie preparatu, zwiększyć ryzyko działań niepożądanych lub całkowicie zmienić efekt terapii. W trakcie spotkania uczniowie poznają zasady prawidłowego stosowania preparatów aptecznych podawanych różnymi drogami: doustnie, na skórę, do nosa, do oka, do ucha, do odbytu i do pochwy. Dowiedzą się m.in., jak prawidłowo połykać tabletki i kapsułki, których leków nie wolno kruszyć, dlaczego preparaty musujące należy wypijać od razu po rozpuszczeniu oraz jak poprawnie dawkować syropy i krople. Omówione zostaną również praktyczne techniki aplikacji aerozoli donosowych, kropli do oczu i uszu, czopków, globulek czy preparatów stosowanych na skórę. Wykład łączy wiedzę medyczną, farmaceutyczną i codzienne doświadczenia pacjentów. Uczestnicy poznają najczęstsze błędy popełniane podczas stosowania leków, nauczą się świadomie czytać zalecenia i odkryją, że prawidłowa aplikacja preparatu może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa. To praktyczna dawka wiedzy, która przyda się każdemu – zarówno dziś, jak i w dorosłym życiu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Elektroforeza kapilarna (CE) jako nowoczesne narzędzie oznaczania izomerów strukturalnych |
Izomery strukturalne to związki chemiczne posiadające identyczny wzór sumaryczny, lecz różniące się budową chemiczną, rozmieszczeniem grup funkcyjnych lub kolejnością połączeń atomów. Rozróżnianie takich związków stanowi istotne wyzwanie analityczne, szczególnie w analizie farmaceutyków, peptydów, metabolitów oraz związków biologicznie czynnych. W ostatnich latach coraz większe znaczenie w tym obszarze zyskuje elektroforeza kapilarna (Capillary Electrophoresis, CE), która dzięki wysokiej sprawności separacyjnej, krótkim czasom analizy i niewielkiemu zużyciu odczynników stanowi atrakcyjną alternatywę dla klasycznych technik chromatograficznych. CE jest techniką separacyjną opartą na różnicach w ruchliwości elektroforetycznej jonów w polu elektrycznym. Rozdział analitów zachodzi w cienkiej kapilarze kwarcowej wypełnionej elektrolitem roboczym. Na szybkość migracji wpływają przede wszystkim: stosunek ładunku do wielkości cząsteczki, stopień jonizacji, konformacja przestrzenna, oddziaływania z elektrolitem/dodatkami do fazy. Klasyczne techniki chromatograficzne (HPLC czy GC), nie zawsze umożliwiają skuteczne rozdzielenie izomerów bez stosowania specjalistycznych kolumn lub długiego czasu analizy. Elektroforeza kapilarna w tym zakresie ma kilka istotnych zalet: wysoka efektywność separacji, krótki czas analizy, małe zużycie próbek/rozpuszczalników, możliwość modyfikacji selektywności. Elektroforeza kapilarna stanowi nowoczesną i bardzo obiecującą metodę oznaczania izomerów strukturalnych. Dzięki wysokiej sprawności separacyjnej, elastyczności metodologicznej oraz możliwości sprzężenia ze spektrometrią mas technika ta znajduje coraz szersze zastosowanie w analizie farmaceutycznej, biochemicznej i bioanalitycznej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Aminokwasy i ich identyfikacja |
Warsztaty poświęcone aminokwasom wprowadzają uczestników w świat biochemii oraz chemii organicznej poprzez połączenie teorii z praktyką laboratoryjną. Ich głównym celem jest poznanie budowy, właściwości i metod wykrywania aminokwasów – podstawowych składników białek. Zajęcia rozpoczynają się krótkim wprowadzeniem teoretycznym, podczas którego omawiana jest ogólna struktura, ich podział oraz rola biologiczna. Uczestnicy dowiadują się, jak różnice w budowie aminokwasów wpływają na ich właściwości chemiczne. Część praktyczna obejmuje wykonywanie doświadczeń pozwalających na identyfikację wybranych aminokwasów. Warsztaty mają formę pracy zespołowej w laboratorium – uczestnicy samodzielnie wykonują eksperymenty, zapisują obserwacje i formułują wnioski, które następnie są omawiane wspólnie z prowadzącym. Dzięki temu rozwijają umiejętności praktyczne, analityczne oraz uczą się pracy naukowej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Chemia, która dotyka codzienności – jak bada się jakość wody i żywności |
Czy wiesz, że chemia pozwala odpowiedzieć na pytania, które dotyczą każdego z nas: jakiej jakości jest woda w kranie i czy olej, którego używamy w kuchni, jest świeży oraz bezpieczny? Podczas proponowanych zajęć uczestnicy odkryją, jak za pomocą prostych, ale niezwykle skutecznych metod chemicznych można oceniać właściwości substancji obecnych w naszym codziennym życiu. Doświadczenie łączy dwa pozornie różne zagadnienia – badanie twardości wody oraz ocenę jakości olejów – pokazując, że oba mają wspólny mianownik: analizę chemiczną opartą na miareczkowaniu. To jedna z klasycznych metod stosowanych zarówno w laboratoriach badawczych, jak i w przemyśle czy kontroli jakości żywności. Uczniowie przekonają się, że chemia nie ogranicza się do szkolnych zadań, lecz realnie wpływa na komfort życia, zdrowie oraz ochronę urządzeń domowych i środowiska. Pierwsza część zajęć dotyczy badania twardości wody, czyli oznaczania zawartości jonów wapnia i magnezu odpowiedzialnych za powstawanie m.in. tak zwanego „kamienia”. W wyniku doświadczenia uczniowie będą w stanie ocenić jej przydatność do celów domowych oraz przemysłowych. Druga część zajęć polega na oznaczeniu liczby kwasowej oleju roślinnego, która informuje o stopniu jego świeżości i trwałości. Ilość zużytej w doświadczeniu zasady pozwala określić zawartość wolnych kwasów tłuszczowych, powstających m.in. w procesie jełczenia. Zajęcia rozwijają umiejętność obserwacji, pracy laboratoryjnej oraz pokazują praktyczne znaczenie chemii w ochronie zdrowia i środowiska. Udział w doświadczeniu to zaproszenie do świata, w którym nauka spotyka się z codziennością, a uczeń wciela się w rolę badacza analizującego jakość otaczającego go świata.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Enzymy w akcji - zobacz niewidzialne reakcje |
Zgłębimy świat biokatalizatorów - czyli enzymóm, bez których życie (i współczesna farmacja) nie mogłyby istnieć. Głównym obiektem badań będzie inwertaza. Sprawdzimy, czy inwertaza jest „wybredna” (specyficzność substratowa) oraz jak temperatura wpływa na jej wydajność. Wykorzystamy do tego klasyczne metody barwne oraz nowoczesną diagnostykę enzymatyczną stosowaną w laboratoriach klinicznych, łącząc tradycyjną chemię z precyzyjną spektrofotometrią. Zajęcia łączą teorię z praktyką laboratoryjną. Głównymi celami są:
Zajęcia kształtują umiejętność krytycznej analizy i precyzji manualnej. Warsztaty to unikalna okazja do pracy z profesjonalną aparaturą i poczucia atmosfery badań akademickich. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kapsułka kontra tabletka – co decyduje o szybkości działania leku? |
Tabletka czy kapsułka – która zadziała szybciej? Czy wszystkie leki uwalniają substancję czynną w ten sam sposób? Podczas zajęć uczestnicy będą mieli okazję to sprawdzić, wykorzystując profesjonalną aparaturę laboratoryjną stosowaną w badaniach farmaceutycznych. W trakcie warsztatów uczniowie zobaczą aparat do badania uwalniania substancji czynnej i przekonają się, jak naukowcy oceniają działanie różnych postaci leków. Porównamy tabletki i kapsułki, obserwując, która postać szybciej uwalnia substancję czynną oraz jakie czynniki wpływają na ten proces. To nie będzie zwykły wykład – uczestnicy wezmą udział w eksperymencie, przeanalizują wyniki i wspólnie odpowiedzą na pytania:
Zajęcia będą miały formę warsztatów połączonych z dyskusją i pozwolą uczestnikom zajrzeć do świata nowoczesnej farmacji oraz prawdziwego laboratorium badawczego. To okazja, by zobaczyć naukę w praktyce i odkryć, co dzieje się z lekiem po jego połknięciu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Małe organizmy-wielkie odpowiedzi |
Do ekosystemów wodnych trafia tysiące produktów wytworzonych przez przemysł chemiczny, których wpływ na środowisko przyrodnicze nie jest w pełni poznany. Coraz częściej mówi się o obecności w wodach farmaceutyków, pestycydów oraz mikro- i nanoplastiku. Pojawia się pytanie: jaki wpływ mają te mikrozanieczyszczenia na organizmy żywe? W jaki sposób mogą oddziaływać na organizm człowieka? Dotychczas nie opracowano aparatury umożliwiającej kompleksowe badanie toksyczności wszystkich związków chemicznych obecnych w środowisku. W rutynowej analizie oznacza się jedynie wybrane, znane substancje toksyczne. Tymczasem ogromna część zanieczyszczeń „przechodzi przez sito analityczne” i jest uwzględniana jedynie w ogólnych parametrach chemicznych wody, takich jak ChZT czy OWO (ogólny węgiel organiczny). Metody te nie pozwalają jednak na wykrycie substancji działających toksycznie już w bardzo niskich stężeniach, jak ma to miejsce w przypadku wielu pestycydów. Istotną rolę w ocenie zagrożeń odgrywają organizmy żywe, które – na różnych poziomach organizacji – umożliwiają ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja to metoda wykorzystująca organizmy jako wskaźniki, których reakcje stanowią podstawę oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego środowiska. Czy woda, z której korzystamy, jest więc zawsze bezpieczna do picia i kąpieli? Podczas warsztatów sprawdzimy to w praktyce. Wykorzystując drobne organizmy wodne, zaobserwujecie, jak reagują one na różne mikrozanieczyszczenia, takie jak leki czy mikroplastik. W trakcie zajęć: wykonacie proste testy toksyczności, nauczycie się obserwować i interpretować wyniki, przekonacie się, że nawet niewidoczne substancje mogą mieć realny wpływ na organizmy żywe. Sprawdźcie, co naprawdę kryje się w wodzie! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Pod lupą farmaceuty: aromatyczne rośliny, kultury in vitro i mikroświat groźnych pasożytów |
Czy wiesz, co kryje się w środku liścia eukaliptusa, skąd bierze się zapach lawendy i jak wygląda zarodziec malarii we krwi pod mikroskopem? Podczas tych warsztatów odkryjesz, że praca farmaceuty to znacznie więcej niż apteczna lada: to genetyka, mikrobiologia, chemia, botanika i biotechnologia w jednym. Zajęcia składają się z dwóch bloków, które razem tworzą fascynującą podróż przez świat roślin leczniczych i biologii farmaceutycznej. W pierwszym bloku usiądziesz przy mikroskopie świetlnym i obejrzysz wyjątkowe preparaty: komórki roślinne uchwycone w trakcie podziału, aberracje chromosomowe wywołane przez talidomid – substancję, która zmieniła zasady bezpieczeństwa leków na całym świecie. Zobaczysz także anatomię kleszcza, zarodźce malarii we krwi ludzkiej, trofozoity lamblii jelitowej i przekroje organów roślin leczniczych. To spojrzenie farmaceuty przez okular mikroskopu: precyzyjne, analityczne i pełne zaskakujących odkryć. W drugim bloku przeprowadzisz prawdziwy eksperyment farmakognosty: metodą destylacji z parą wodną wyodrębnisz olejki eteryczne z roślinnych surowców farmaceutycznych, które trafiają do leków, kosmetyków i preparatów aromaterapeutycznych. Dowiesz się też, dlaczego mięta orzeźwia, a lawenda uspokaja. Następnie zwiedzisz laboratorium roślinnych kultur in vitro – miejsce, gdzie całe rośliny lub ich wybrane tkanki rosną w sterylnych naczyniach bez gleby, na specjalnej pożywce. Ta technologia wspiera produkcję substancji leczniczych, kosmetycznych i dodawanych do żywności, a także ochronę zagrożonych gatunków roślin. Farmacja badawcza jest wielowymiarowa – to pokazują te warsztaty. Wyjdziesz z szerszym spojrzeniem na aptekę, kosmetyki i otaczającą nas przyrodę – być może także z pomysłem na własną przyszłość naukową. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wielozadaniowe struktury żelowe, czyli tam gdzie chemia organiczna spotyka chemię nieorganiczną |
Czy można połączyć świat chemii organicznej i nieorganicznej w taki sposób, by stworzyć materiały przypominające inteligentne opatrunki, kapsułki na leki albo jadalne struktury o niezwykłych właściwościach? Podczas warsztatów uczestnicy przekonają się, że odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak! Te wyjątkowe zajęcia praktyczne pozwolą uczniom wejść do świata nowoczesnych materiałów i samodzielnie wcielić się w rolę młodych naukowców pracujących w laboratorium chemicznym. W trakcie warsztatów uczestnicy poznają właściwości naturalnych polimerów, takich jak alginian i pektyny, oraz dowiedzą się, w jaki sposób można łączyć je z popularnymi jonami nieorganicznymi. Efektem tych działań będą struktury żelowe o określonych kształtach i specyficznych właściwościach. Uczestnicy samodzielnie wykonają zadania laboratoryjne, zdobywając praktyczne umiejętności pracy z nowoczesnymi materiałami. To jednak nie tylko chemiczne eksperymenty! Uczniowie sprawdzą, jak otrzymane żele mogą działać jako materiały opatrunkowe, nośniki substancji leczniczych, składniki produktów spożywczych czy kosmetycznych. Dzięki temu odkryją, że chemia nie jest wyłącznie teorią zapisaną w podręcznikach, ale nauką realnie wpływającą na medycynę, przemysł, żywność i codzienne życie. Warsztaty będą okazją do rozwijania ciekawości, kreatywności i laboratoryjnej precyzji. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą zobaczyć, jak wiedza chemiczna przekłada się na projektowanie innowacyjnych materiałów przyszłości oraz przekonać się, że nauka może być jednocześnie praktyczna, inspirująca i pełna eksperymentalnych odkryć. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Enzymy w akcji - zobacz niewidzialne reakcje |
Zgłębimy świat biokatalizatorów - czyli enzymóm, bez których życie (i współczesna farmacja) nie mogłyby istnieć. Głównym obiektem badań będzie inwertaza. Sprawdzimy, czy inwertaza jest „wybredna” (specyficzność substratowa) oraz jak temperatura wpływa na jej wydajność. Wykorzystamy do tego klasyczne metody barwne oraz nowoczesną diagnostykę enzymatyczną stosowaną w laboratoriach klinicznych, łącząc tradycyjną chemię z precyzyjną spektrofotometrią. Zajęcia łączą teorię z praktyką laboratoryjną. Głównymi celami są:
Zajęcia kształtują umiejętność krytycznej analizy i precyzji manualnej. Warsztaty to unikalna okazja do pracy z profesjonalną aparaturą i poczucia atmosfery badań akademickich. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Chemia, która dotyka codzienności – jak bada się jakość wody i żywności |
Czy wiesz, że chemia pozwala odpowiedzieć na pytania, które dotyczą każdego z nas: jakiej jakości jest woda w kranie i czy olej, którego używamy w kuchni, jest świeży oraz bezpieczny? Podczas proponowanych zajęć uczestnicy odkryją, jak za pomocą prostych, ale niezwykle skutecznych metod chemicznych można oceniać właściwości substancji obecnych w naszym codziennym życiu. Doświadczenie łączy dwa pozornie różne zagadnienia – badanie twardości wody oraz ocenę jakości olejów – pokazując, że oba mają wspólny mianownik: analizę chemiczną opartą na miareczkowaniu. To jedna z klasycznych metod stosowanych zarówno w laboratoriach badawczych, jak i w przemyśle czy kontroli jakości żywności. Uczniowie przekonają się, że chemia nie ogranicza się do szkolnych zadań, lecz realnie wpływa na komfort życia, zdrowie oraz ochronę urządzeń domowych i środowiska. Pierwsza część zajęć dotyczy badania twardości wody, czyli oznaczania zawartości jonów wapnia i magnezu odpowiedzialnych za powstawanie m.in. tak zwanego „kamienia”. W wyniku doświadczenia uczniowie będą w stanie ocenić jej przydatność do celów domowych oraz przemysłowych. Druga część zajęć polega na oznaczeniu liczby kwasowej oleju roślinnego, która informuje o stopniu jego świeżości i trwałości. Ilość zużytej w doświadczeniu zasady pozwala określić zawartość wolnych kwasów tłuszczowych, powstających m.in. w procesie jełczenia. Zajęcia rozwijają umiejętność obserwacji, pracy laboratoryjnej oraz pokazują praktyczne znaczenie chemii w ochronie zdrowia i środowiska. Udział w doświadczeniu to zaproszenie do świata, w którym nauka spotyka się z codziennością, a uczeń wciela się w rolę badacza analizującego jakość otaczającego go świata.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kapsułka kontra tabletka – co decyduje o szybkości działania leku? |
Tabletka czy kapsułka – która zadziała szybciej? Czy wszystkie leki uwalniają substancję czynną w ten sam sposób? Podczas zajęć uczestnicy będą mieli okazję to sprawdzić, wykorzystując profesjonalną aparaturę laboratoryjną stosowaną w badaniach farmaceutycznych. W trakcie warsztatów uczniowie zobaczą aparat do badania uwalniania substancji czynnej i przekonają się, jak naukowcy oceniają działanie różnych postaci leków. Porównamy tabletki i kapsułki, obserwując, która postać szybciej uwalnia substancję czynną oraz jakie czynniki wpływają na ten proces. To nie będzie zwykły wykład – uczestnicy wezmą udział w eksperymencie, przeanalizują wyniki i wspólnie odpowiedzą na pytania:
Zajęcia będą miały formę warsztatów połączonych z dyskusją i pozwolą uczestnikom zajrzeć do świata nowoczesnej farmacji oraz prawdziwego laboratorium badawczego. To okazja, by zobaczyć naukę w praktyce i odkryć, co dzieje się z lekiem po jego połknięciu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Miareczkowanie w akcji – jak warzywa prowadzą reakcje chemiczne? |
Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego przekrojone jabłko ciemnieje, a ziemniak potrafi „spieniać” nadtlenek wodoru? Podczas warsztatów „Miareczkowanie enzymów – co potrafi ogórek i ziemniak?” uczestnicy poznają fascynujący świat enzymów – naturalnych katalizatorów odpowiedzialnych za przebieg reakcji chemicznych w organizmach żywych. W trakcie zajęć uczniowie samodzielnie wykonają doświadczenia chemiczne z wykorzystaniem miareczkowania oraz prostych analiz laboratoryjnych. Sprawdzą działanie askorbinazy obecnej w ogórku, która odpowiada za rozkład witaminy C, oraz peroksydazy z ziemniaka, katalizującej reakcje związane z nadtlenkiem wodoru. Uczestnicy dowiedzą się, jak badać aktywność enzymów, interpretować wyniki doświadczeń i wykorzystywać podstawowe techniki analityczne stosowane w laboratoriach chemicznych i biologicznych. Warsztaty pozwolą połączyć teorię z praktyką i pokażą, że chemia jest obecna w codziennych produktach spożywczych oraz procesach zachodzących wokół nas. To doskonała okazja, aby zobaczyć „żywą chemię” w działaniu, nauczyć się pracy laboratoryjnej i odkryć, jak naukowcy badają związki oraz reakcje biologiczne. Zajęcia są skierowane do uczniów zainteresowanych chemią, biologią i eksperymentami laboratoryjnymi. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Małe organizmy-wielkie odpowiedzi |
Do ekosystemów wodnych trafia tysiące produktów wytworzonych przez przemysł chemiczny, których wpływ na środowisko przyrodnicze nie jest w pełni poznany. Coraz częściej mówi się o obecności w wodach farmaceutyków, pestycydów oraz mikro- i nanoplastiku. Pojawia się pytanie: jaki wpływ mają te mikrozanieczyszczenia na organizmy żywe? W jaki sposób mogą oddziaływać na organizm człowieka? Dotychczas nie opracowano aparatury umożliwiającej kompleksowe badanie toksyczności wszystkich związków chemicznych obecnych w środowisku. W rutynowej analizie oznacza się jedynie wybrane, znane substancje toksyczne. Tymczasem ogromna część zanieczyszczeń „przechodzi przez sito analityczne” i jest uwzględniana jedynie w ogólnych parametrach chemicznych wody, takich jak ChZT czy OWO (ogólny węgiel organiczny). Metody te nie pozwalają jednak na wykrycie substancji działających toksycznie już w bardzo niskich stężeniach, jak ma to miejsce w przypadku wielu pestycydów. Istotną rolę w ocenie zagrożeń odgrywają organizmy żywe, które – na różnych poziomach organizacji – umożliwiają ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja to metoda wykorzystująca organizmy jako wskaźniki, których reakcje stanowią podstawę oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego środowiska. Czy woda, z której korzystamy, jest więc zawsze bezpieczna do picia i kąpieli? Podczas warsztatów sprawdzimy to w praktyce. Wykorzystując drobne organizmy wodne, zaobserwujecie, jak reagują one na różne mikrozanieczyszczenia, takie jak leki czy mikroplastik. W trakcie zajęć: wykonacie proste testy toksyczności, nauczycie się obserwować i interpretować wyniki, przekonacie się, że nawet niewidoczne substancje mogą mieć realny wpływ na organizmy żywe. Sprawdźcie, co naprawdę kryje się w wodzie! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Wielozadaniowe struktury żelowe, czyli tam gdzie chemia organiczna spotyka chemię nieorganiczną |
Czy można połączyć świat chemii organicznej i nieorganicznej w taki sposób, by stworzyć materiały przypominające inteligentne opatrunki, kapsułki na leki albo jadalne struktury o niezwykłych właściwościach? Podczas warsztatów uczestnicy przekonają się, że odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak! Te wyjątkowe zajęcia praktyczne pozwolą uczniom wejść do świata nowoczesnych materiałów i samodzielnie wcielić się w rolę młodych naukowców pracujących w laboratorium chemicznym. W trakcie warsztatów uczestnicy poznają właściwości naturalnych polimerów, takich jak alginian i pektyny, oraz dowiedzą się, w jaki sposób można łączyć je z popularnymi jonami nieorganicznymi. Efektem tych działań będą struktury żelowe o określonych kształtach i specyficznych właściwościach. Uczestnicy samodzielnie wykonają zadania laboratoryjne, zdobywając praktyczne umiejętności pracy z nowoczesnymi materiałami. To jednak nie tylko chemiczne eksperymenty! Uczniowie sprawdzą, jak otrzymane żele mogą działać jako materiały opatrunkowe, nośniki substancji leczniczych, składniki produktów spożywczych czy kosmetycznych. Dzięki temu odkryją, że chemia nie jest wyłącznie teorią zapisaną w podręcznikach, ale nauką realnie wpływającą na medycynę, przemysł, żywność i codzienne życie. Warsztaty będą okazją do rozwijania ciekawości, kreatywności i laboratoryjnej precyzji. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą zobaczyć, jak wiedza chemiczna przekłada się na projektowanie innowacyjnych materiałów przyszłości oraz przekonać się, że nauka może być jednocześnie praktyczna, inspirująca i pełna eksperymentalnych odkryć. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Miareczkowanie w akcji – jak warzywa prowadzą reakcje chemiczne? |
Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego przekrojone jabłko ciemnieje, a ziemniak potrafi „spieniać” nadtlenek wodoru? Podczas warsztatów „Miareczkowanie enzymów – co potrafi ogórek i ziemniak?” uczestnicy poznają fascynujący świat enzymów – naturalnych katalizatorów odpowiedzialnych za przebieg reakcji chemicznych w organizmach żywych. W trakcie zajęć uczniowie samodzielnie wykonają doświadczenia chemiczne z wykorzystaniem miareczkowania oraz prostych analiz laboratoryjnych. Sprawdzą działanie askorbinazy obecnej w ogórku, która odpowiada za rozkład witaminy C, oraz peroksydazy z ziemniaka, katalizującej reakcje związane z nadtlenkiem wodoru. Uczestnicy dowiedzą się, jak badać aktywność enzymów, interpretować wyniki doświadczeń i wykorzystywać podstawowe techniki analityczne stosowane w laboratoriach chemicznych i biologicznych. Warsztaty pozwolą połączyć teorię z praktyką i pokażą, że chemia jest obecna w codziennych produktach spożywczych oraz procesach zachodzących wokół nas. To doskonała okazja, aby zobaczyć „żywą chemię” w działaniu, nauczyć się pracy laboratoryjnej i odkryć, jak naukowcy badają związki oraz reakcje biologiczne. Zajęcia są skierowane do uczniów zainteresowanych chemią, biologią i eksperymentami laboratoryjnymi. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Tęczowe czary z magicznym eliksirem |
Uczestnicy przygotują naturalny magiczny eliksir i sprawdzą, jak zmienia on barwę po zmieszaniu z różnymi substancjami spotykanymi na co dzień. Kilka kropli eliksiru wystarczy, aby wywołać prawdziwą eksplozję kolorów— od odcieni różu i fioletu, po zieleń czy błękit. W trakcie zajęć odkrywcy dowiedzą się, czym są kwasy i zasady oraz jak chemicy wykorzystują wskaźniki do badania właściwości roztworów. Warsztaty łączą proste doświadczenia laboratoryjne z samodzielną obserwacją |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Tęczowe czary z magicznym eliksirem |
Uczestnicy przygotują naturalny magiczny eliksir i sprawdzą, jak zmienia on barwę po zmieszaniu z różnymi substancjami spotykanymi na co dzień. Kilka kropli eliksiru wystarczy, aby wywołać prawdziwą eksplozję kolorów— od odcieni różu i fioletu, po zieleń czy błękit. W trakcie zajęć odkrywcy dowiedzą się, czym są kwasy i zasady oraz jak chemicy wykorzystują wskaźniki do badania właściwości roztworów. Warsztaty łączą proste doświadczenia laboratoryjne z samodzielną obserwacją |
|


