Program - spotkania

Wyświetlanie 1 - 50 z 411.

Na spotkania festiwalowe jest wstęp wolny.
Przy wybranych wydarzeniach jest informacja, pod jakim adresem można się zapisać, brak takiej informacji oznacza brak zapisów.

Format: 2026-09-11

Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof.
Tomasz
Szapiro
Opis:

Nauka eksploduje – penetruje wciąż nowe obszary badań, prowadzących do wiedzy oraz osiągnięć teoretycznych i praktycznych, a także – zastosowań i źródeł refleksji. Powstają urządzenia dostarczające nowych danych i form społecznej interakcji. Rozszerza się sfera dociekliwej refleksji dotyczącej postrzeganych zjawisk i katalog pytań. Towarzyszy temu eksplozja kosztów, potrzeb i zagrożeń. Pokonanie tych barier wymaga międzynarodowej współpracy różnych kultur naukowych i skutecznej naukowej dyplomacji.

Termin dyplomacja naukowa robi karierę. Jest odmieniany przez przypadki w środowiskach akademickich na tyle często, że rodzą się pytania o istotę takiej dyplomacji. Oto tuzin takich przykładowych pytań.

Co to jest właściwie dyplomacja naukowa? Na czym polega?

Czy dyplomacja naukowa to łagodzenie różnic systemów naukowych?

A czy różnice między systemami badań to coś złego? Dlaczego?

Czy i dlaczego współpraca międzynarodowa jest ważna?

Czy współczesna współpraca międzynarodowa jest oparta o uniwersalne zasady?

A może są różne modele współpracy naukowej?

Jeśli modele współpracy są różne, to na jakiej mapie je ulokować/ klasyfikować?

A w ogóle to jakie są cele i działania opisane w takich modelach współpracy?

Czy istnieje międzynarodowa eksploatacja naukowa? Naukowy kolonializm?

Czy dyplomacja naukowa to lekarstwo, suplement, kostium, alibi czy modne hasło?

A może to działanie pozorne lub na odwrót - przykrywka dla eksploatacji?

Jak budować strategię współpracy i wspierać ją dyplomacją Naukową?

Merytoryczne komentarze do tych pytań będą przedmiotem wykładu profesora Tomasza Szapiro.

Profesor Tomasz Szapiro był przewodniczącym Komisji ds. Międzynarodowych Rady Naukowego Centrum Nauki oraz założycielem i przewodniczącym Komisji ds. Międzynarodowych w Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jest byłym członkiem Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich – uczestnikiem spotkań Komisji Międzynarodowej KRASP, także z Komisarzami Komisji Europejskiej oraz Radą i roboczymi zespołami European University Association. Jest pracownikiem Szkoły Głównej Handlowej, kierownikiem naukowego projektu Centrum Studiów Ukraińskich w SGH.

Stacjonarne
ul. Wołoska 141
02-507 Warszawa

Aula im. prof Jerzego Witolda Wyrzykowskiego na Wydziale Inżynierii Materiałowej PW

Termin:
  • sob., 2026-09-19 13:00 do 14:00
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład , Wykonawcy:
prof.
Wiesław Wiktor
Jędrzejczak
Opis:

Białaczki to grupa śmiertelnych nowotworowych chorób krwi, w której poznawanie przyczyn splata się z wprowadzaniem i udoskonalaniem metod leczniczych. Zbombardowanie przez
Niemców konwoju amerykańskich okrętów, z których jeden przewoził gaz bojowy (iperyt azotowy) doprowadziło do odkrycia, że ten gaz w wersji płynnej może leczyć białaczki i to
zaczęło erę chemioterapii. Wybuchy jądrowe w Hiroshima i Nagasaki spowodowały u ofiar chorobę popromienną. Próby jej leczenia doprowadziły do odkrycia, że białaczkę można
wyleczyć przeszczepieniem szpiku. Odkrycie, że u myszy białaczkę mogą powodować wirusy doprowadziło do identyfikacji genów, których zmiany zwane mutacjami prowadziły do
rozwoju białaczek. To pozwoliło na szukanie antidotum na produkty tych zmian i umożliwiło odkrycie tzw. leków celowanych: celowanych w produkty tych genów. Pierwszym był imatinib.
Wiedza o tym, że mamy przeciwciała, które zwalczają drobnoustroje doprowadziła do wytwarzania przeciwciał przeciwko komórkom białaczkowym tzw. przeciwciał monoklonalnych, takich, jak rytuksymab, które dodatkowo można łączyć z innymi lekami i potęgować ich działanie. Wiedza tym, że mamy nie tylko przeciwciała ale też komórki odpornościowe zdolne zabijać chore komórki umożliwiła ich modyfikacje genetyczne tak, aby rozpoznawały i niszczyły komórki białaczkowe. Tak powstały komórki CAR-T. Postęp jest różny w odniesieniu do różnych rodzajów białaczek, ale coraz częściej osiągany jest skutek wymarzony, to jest wyleczenie. W innych przypadkach udaje się wydłużyć życie chorego bez wyleczenia o długie lata. Ciągle jednak potrzebne są nowe pomysły, aby pomóc także tym chorym, u których dotychczasowe metody zawodzą.

Stacjonarne
Nagranie
ul. Wołoska 141
02-507 Warszawa

Wydział Inżynierii Materiałowej PW, aula im. prof. Jerzego Witolda Wyrzykowskiego

Termin:
  • sob., 2026-09-19 14:00 do 15:00
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof.
Stefan
Kwiatkowski
Opis:

Transfer kapitału edukacyjnego dotyczy dzielenia się wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami społecznymi – wewnątrz grup społecznych i między nimi. Systematyczny międzypokoleniowy transfer kapitału edukacyjnego ma swój początek w rodzinie i jest związany z relacjami: rodzice – dzieci oraz w przypadku rodzin wielopokoleniowych mieszkających wspólnie, dziadkowie – rodzice – dzieci. Na kolejnych etapach transfer tego rodzaju zachodzi między uczniami a nauczycielami i studentami a wykładowcami. Co istotne – nauczyciele i wykładowcy dzielą się ze swoimi uczniami i studentami także doświadczeniem zawodowym i życiowym. Dzielenie się doświadczeniem zawodowym w wielu przypadkach (szkoły branżowe I i II stopnia, kursy, szkolenia, uczelnie wyższe – szczególnie studia niestacjonarne) przyjmuje formę relacji zwrotnej. 

Podstawą transferu międzykulturowego jest otwartość i pozytywne nastawienie do szeroko rozumianej „inności”. Sprowadza się on do relacji: My – Oni (Inni) w następujących warunkach: wewnątrz terytorium danego kraju (relacje między grupami etnicznymi i wyznaniowymi – między przedstawicielami mniejszości narodowych i kulturą dominującą), na terytoriach przygranicznych (relacje z najbliższymi sąsiadami – handel, edukacja, udział w imprezach kulturalnych i sportowych, a także w spotkaniach rodzinnych) oraz w innych krajach (poznawanie innych języków, kultur). 

Stacjonarne
Nagranie
ul. Wołoska 141
02-507 Warszawa

Wydział Inżynierii Materiałowej PW, aula im. prof Jerzego Witolda Wyrzykowskiego

Termin:
  • sob., 2026-09-19 15:00 do 16:00
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof.
Krzysztof
Dołowy
Opis:

To zagadka fascynująca ludzi od początku cywilizacji. W najstarszych legendach Bogowie byli za to odpowiedzialni. 5000 lat później, po powstaniu nauk eksperymentalnych oprócz wyjaśnień nadprzyrodzonych pojawiła się teza, że powstanie życia jest procesem naturalnym i w odpowiednich warunkach może pojawić się wszędzie.

Reakcje chemiczne zachodzące w organizmach współczesnych zwierząt, roślin i bakterii są do siebie bardzo podobne i wszystkie one używają DNA do przechowywania informacji o tym jak zsyntetyzować potrzebne molekuły i jak zbudować całe organizmy. To wystarczający powód, aby przypuszczać, że wszyscy pochodzimy od wspólnego przodka nazwanego w literaturze LUCA (Last Universal Common Ancestor). Ale nawet najprostszy współcześnie żyjący organizm musi mieć około 500 genów, czyli jest bardzo skomplikowany. Według wybitnego astronoma Freda Hoyla spontaniczne powstanie życia na Ziemi jest mniej prawdopodobne niż złożenie Boeinga przez tornado wiejące nad wysypiskiem metalowych śmieci. Ale Hoyle popełnił błąd, bowiem nic w biologii nie ma sensu, jeśli jest rozpatrywane w oderwaniu od ewolucji. Ewolucyjne zmiany zachodzą bardzo powoli, a ich kierunek
jest całkowicie przypadkowy. Małe korzystne zmiany są zachowywane, a niekorzystne zanikają. Kumulacja drobnych zmian prowadzi, po eonach lat, do powstania złożonych struktur.

Próbując odgadnąć od jakich cząsteczek rozpoczęło się przed-życie musimy najpierw odpowiedzieć na pytanie: czym jest życie? Na to pytanie dał odpowiedź Erwin Schrödinger laureat Nagrody Nobla. Jego odpowiedź jest zaskakująca dla laików. Granicą pomiędzy reakcją chemiczną a układem mogącym być prekursorem życia jest zdolność do pochłaniania ujemnej entropii.

O tym jakie to mogły być molekuły i w jakich warunkach ewoluowały będzie treścią wykładu.

Stacjonarne
Nagranie
ul. Miecznikowa 1
02-096 Warszawa

Wydział Biologii UW, sala 103B

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 12:30
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof.
Wojciech
Pisula
Opis:

Dlaczego zwierzęta interesują się nowymi rzeczami? Czy szczur, który zagląda do nieznanego zakamarka albo bada zmieniony przedmiot, robi to tylko dlatego, że szuka jedzenia lub
schronienia? A może - podobnie jak ludzie - potrzebuje informacji, stymulacji i poznawania świata?

Badaliśmy, jak zwierzęta reagują na nowość, zmianę i złożoność otoczenia. Szczególnie ważne było dla nas to, aby obserwować szczury w warunkach możliwie mało stresujących. Zamiast zmuszać je do wykonania konkretnego zadania, pozwalaliśmy im swobodnie poznawać specjalnie przygotowane środowisko badawcze. Dopiero po długim okresie oswajania z aparaturą wprowadzaliśmy niewielkie, niegroźne zmiany i sprawdzaliśmy, jak zwierzęta na nie reagują.

Szczury są bardzo wrażliwe na wzrost złożoności środowiska. Kiedy w otoczeniu pojawia się coś nowego, więcej możliwości lub dodatkowa informacja, zwierzęta zwiększają aktywność eksploracyjną. Można powiedzieć, że zaczynają intensywniej „sprawdzać”, co się zmieniło. Co ciekawe, kiedy środowisko staje się uboższe lub mniej złożone, ich reakcja jest słabsza.Wygląda więc na to, że szczury silniej reagują na pojawiające się możliwości niż na ich utratę. 

Ciekawość można ją rozumieć jako aktywne poszukiwanie informacji o świecie. Zachowania eksploracyjne są jednym ze sposobów zaspokajania tej potrzeby poznawczej. Dzięki nim zwierzę dowiaduje się, co znajduje się w otoczeniu, czy coś się zmieniło, gdzie można znaleźć zasoby, a czego lepiej unikać.

Wcześniejsze doświadczenia wpływają na sposób reagowania na nowość. Nieprzewidywalne lub stabilne środowisko rozwojowe może zmieniać późniejsze zachowania zwierząt, na przykład ich gotowość do eksploracji albo ostrożność wobec nowego pokarmu. 

Wykład będzie więc nie tylko opowieścią o szczurach, ale także o tym, jak badać umysł zwierząt. Jeśli chcemy zrozumieć ciekawość, eksplorację i procesy poznawcze zwierząt,
musimy stworzyć im warunki, w których naprawdę mogą pokazać, jak poznają świat. 

Stacjonarne
Nagranie
ul. Miecznikowa 1
02-096 Warszawa

Wydział Biologii UW, sala 103 B

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 15:30
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr
Stanisław
Bajtlik
Opis:

Popularyzacja nauki jest często mylona z edukacją, informacją naukową, jeszcze jedną formą medialnej rozrywki, a bardzo często po prostu lekceważona. Zapomina się, że w dziejach nauki, zajmowali się nią także najwięksi uczeni, by wymienić, tylko dla przykładu, w czasach nowożytnych Kopernika, Keplera, Galileusza, Śniadeckiego, Voltera, Diderota, d’Alamberta, Darwina, a w czasach najnowszych Einsteina, Schrödingera, Hoyle’a, Infelda, Watsona i Cricka, Faynmana, Steinhausa, Hawkinga i wielu, wielu innych. Wiedzę popularyzowali nie tylko uprawiający nauki ścisłe i przyrodnicze, ale też filozofowie, jak Tatarkiewicz, historycy, jak Braudel, Tazbir, Samsonowicz, językoznawcy, jak Doroszewski czy Miodek, psychologowie i psychiatrzy, jak Piaget czy Kępiński, socjologowie, jak Szacki, ekonomiści jak Keynes, Galbraight, historycy sztuki jak Vasari, Białostocki czy Gombrich. Ten zestaw nazwisk jest przypadkowy i bardzo niekompletny, można by go ciągnąć jeszcze bardzo, bardzo długo. 

Warto zastanowić się nad tym czym jest i czemu powinna służyć popularyzacja. W wielkim skrócie, powinna ona tłumaczyć „skąd wiemy, że wiemy”, że hipotezy, poglądy, teorie i twierdzenia nie są arbitralnymi sądami uczonych. Że wynikają z obserwacji, doświadczeń, metody logicznego wnioskowania, z przemyśleń, analiz, pamięci historycznej, porównań. 

W świecie medialnego zgiełku, demagogicznych twierdzeń, manipulacji, spiskowych teorii, rzetelna popularyzacja wiedzy powinna otwierać oczy, pomagać myśleć krytycznie, uodpornić się na informacyjne zniewolenie. Można wręcz powiedzieć, że popularyzacja powinna przyczyniać się do otwartego, odważnego, ale krytycznego patrzenia na świat, a to powinno sprzyjać wolności jednostek i utrwalaniu świadomości społecznej, bez której nie może być mowy o demokracji. 

Popularyzacja nauki może też pomóc świadomym ludziom w poszukiwaniu godziwej intelektualnej rozrywki, otwierając im widok na rzeczy piękne i ciekawe.

Stacjonarne
Nagranie
ul. Miecznikowa 1
02-096 Warszawa

Wydział Biologii UW, sala 103B

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 15:30 do 16:30
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof.
Bogdan
Lesyng
Opis:

Nauki ścisłe i przyrodnicze rozwijają się poprzez tworzenie modeli otaczającego nas fizycznego świata, na które składają się zazwyczaj trzy elementy: teorie, ich implementacje
numeryczne oraz dane eksperymentalne stanowiące podstawę weryfikacji tych modeli. Rozwój modeli na przestrzeni czasu z punktu widzenia ich przydatności w badaniach naukowych przypomina ewolucję biologiczną z jej darwinowską selekcją.

Na wykładzie, z wykorzystaniem metod sztucznej inteligencji [1,2], hipoteza ta zostanie poddana bardziej szczegółowej analizie. Zaprezentowane zostaną drzewa genealogiczne i
hierarchiczne wybranych dziedzin nauk ścisłych i przyrodniczych oraz korzyści płynące z ich analizy. Drzewa tego typu warto tworzyć i analizować, zwłaszcza wkraczając w nowy obszar badań. Tego typu analiza jest szczególnie przydatna w procesie dydaktycznym, ponieważ pozwala na bardziej komunikatywne podejście w procesie przekazywania wiedzy studentom.
1. Anthropic. ”Claude Opus 4.7.” Anthropic, 2026 www.anthropic.com/news/claude-opus-4-7

2. DeepSeek, A. Liu et al., DeepSeek-V3 Technical Report (2024) ArXiv. https://arxiv.org/abs/2412.19437/

Stacjonarne
Nagranie
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Wydział Fizyki UW, aula 0.03a

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 15:30
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof.
Paweł
Strzelecki
Opis:

Polska Szkoła Matematyczna, z manifestem Zygmunta Janiszewskiego jako punktem wyjścia i rokiem 1939 jako punktem załamania swej historii w dwudzielstoleciu międzywojennym, stanowi wg. mnie do dziś największy zespołowy sukces nauki uprawianej w Polsce. Był on oparty na kilku czynnikach: (1) uznaniu opieki nad młodymi utalentowanymi ludźmi za kluczowe zadanie i powinność środowiska, (2) akceptacji ambicji jako warunku uczestnictwa w nauce, przy jednoczesnej gotowości do podjęcia konkurencji z innymi w świecie, (3) pracy zespołowej i koncentracji sił na wybranych kierunkach badań i grupach problemów, (4) pewnym wsparciu państwa (np. przy wydawaniu czasopism). Efekty tego sukcesu obejmują zarówno osiągnięcia teoretyczne (o wielu z nich można opowiedzieć w sposób popularny - pokażę przykłady), jak i nowatorskie zastosowania matematyki.

Zamierzam opowiedzieć (bardziej w duchu pozytywistycznym niż romantycznym) o tej pouczającej historii, a także o jej długofalowym, nieoczywistym wpływie na powojenną matematykę uprawianą w Polsce i nie tylko. Będę bronił prostej tezy: co najmniej od 1989 roku Polska jako państwo nie ma spójnej, długofalowej polityki naukowej; tymczasem historia uczy, że mogłaby ją mieć mniejszym kosztem, niż się wydaje. Na braku tej polityki tracimy wszyscy, m.in. eksportując naukowe talenty za darmo w świat.

Stacjonarne
Nagranie
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Wydział Fizyki UW, aula 0.03 a

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 15:30 do 17:00
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof. dr hab. n. med.
Zbigniew
Gaciong
Opis:

Dlaczego jedni dożywają stu lat w dobrej formie, a inni starzeją się znacznie szybciej? Czy długość życia jest zapisana w genach, czy raczej zależy od naszych codziennych wyborów? I czy współczesna nauka naprawdę zbliża się do spowolnienia starzenia?

Wykład „Jak długo może żyć człowiek?” to podróż przez największe tajemnice ludzkiej długowieczności. Od legend o Matuzalemie, przez historie rekordzistów długiego życia, aż po najnowsze odkrycia biologii i medycyny - spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, ile naprawdę wynoszą granice ludzkiego życia.

Dowiemy się, co dzieje się w starzejącym się organizmie i dlaczego z wiekiem słabną nasze mięśnie, narządy i zdolności regeneracyjne. Zajrzymy także do wnętrza komórek, by zobaczyć, jaką rolę odgrywają telomery, mitochondria, przewlekły stan zapalny i zmiany epigenetyczne.

Opowiemy również o miejscach na świecie, gdzie ludzie żyją wyjątkowo długo, oraz o tym, co może mieć największe znaczenie dla zdrowej długowieczności: dieta, ruch, relacje społeczne, mikrobiom, a może ograniczenie kalorii. Nie zabraknie też najbardziej intrygujących kierunków badań nad lekami i terapiami, które być może w przyszłości pomogą wydłużyć życie w zdrowiu.

To wykład dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć własne ciało, odkryć, co nauka już wie o starzeniu i zastanowić się, czy sekretem długiego życia jest bardziej nowoczesna technologia, czy jednak codzienny styl życia.

Stacjonarne
Nagranie
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Wydział Fizyki UW, aula 0.03

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 15:00 do 16:30
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof.
Andrzej
Mencwel
Opis:

Internet, jak każde medium podstawowe w kulturze ludzkiej (wcześniej: mowa, pismo, druk) nie jest tylko narzędziem technicznym, lecz również czynnikiem/aktantem antropologicznym. Ta jego właściwość współcześnie jest negliżowana i przemilczana, a cała gigantyczna, globalna propaganda handlowa, będąca właściwie perfidną reklamą kwestię internetu oraz sztucznej inteligencji, redukuje do ich sprawności technicznej. Zapewne w całym świecie istnieje niezliczona ilość instrukcji obsługi
technicznej komputerów, internetu oraz AI, ale nie ma żadnego podręcznika wychowania do tego nowego świata medialnego. 

Dokonam krótkiego przeglądu historycznego, kierowanego pytaniem - jak antropologicznie działały wcześniejsze systemy komunikacji: mowa w mezolicie, pismo w Grecji klasycznej, druk w renesansowej Europie, aby brak działania tego ludzkiego czynnika we współczesnej rewolucji komunikacyjnej unaocznić.

Zakończę przykładem współczesnym, sławną akcją Łatwoganga, aby konieczność takiego współgrania podmiotu człowieczego z obecnymi możliwościami technicznymi
w celu uzyskania niewątpliwego dobra unaocznić.

Esej pod powyższym tytułem jest napisany, będę do niego sięgał, ale fragmenty przedstawię żywym słowem, a nie odczytywaniem.

Stacjonarne
Nagranie
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Instytut Kultury Polskiej, sala nr 5

Termin:
  • czw., 2026-09-24 17:00 do 18:00
Numer: -1
Wykłady na 30-lecie
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
prof.
Małgorzata
Kossut
Opis:

Większość komórek mózgu to nie neurony lecz komórki glejowe – astrocyty, oligodendrocyty i mikroglej. Astrocyty (komórki gwiaździste ) - to mniej więcej 1/5 komórek kory mózgowej, ale astrocyty są ogromne i zajmują aż połowę jej objętości. Uważano, że ich rolą jest wspomaganie funkcjonowania neuronów - utrzymywanie właściwego stężenia jonów wokół synapsy, usuwanie produktów przemiany materii, dostarczanie neuronom substancji do syntezy neuroprzekaźników, regulacja przepływu krwi przez mózg.

Nowe badania udowadniają, że astrocyty są także niezbędne w neuroplastyczności; ich wypustki są integralnym składnikiem większości synaps w mózgu, a obecność w synapsie pozwala na aktywny udział w plastyczności synaptycznej. Plastyczność synaptyczna zmienia siłę synapsy i jest podstawą powstawania, w procesie uczenia się, zespołów  euronalnych tworzących ślad pamięciowy. Synapsy zaangażowane w zapamiętywanie zmieniają swój kształt, a astrocyty wydzielają substancje potrzebne do tych zmian. Jeden astrocyt w ludzkim mózgu może łączyć się z aż dwoma milionami synaps, a więc modulować aktywność wielu neuronów na raz. W ciągu ostatnich dwóch lat szereg eksperymentów badających mózgi uczących się zwierząt udowodniło udział astrocytów w mechanizmach uczenia się i pamięci. Pokazano zaangażowanie astrocytów w pamięci przestrzennej potrzebnej do znalezienia nagrody. Znaleziono rolę astrocytów w stabilizacji pamięci sytuacji wywołującej strach. Co najważniejsze, okazało się, że powstawaniu neuronalnego śladu pamięciowego towarzyszy powstawanie śladu astrocytarnego, a aktywacja śladu astrocytarnego wystarcza do przywołania pamięci. Wiedza o astrocytach ulega rewolucyjnym
zmianom - nawet ich kształt nie jest gwiaździsty tylko krzaczasty - pora zrewidować sposób w jaki o astrocytach myślimy.

Stacjonarne
Nagranie
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Wydział Fizyki UW, aula 0.03a

Termin:
  • ndz., 2026-09-27 15:30 do 16:30
Numer: 1
Debaty główne
Dyskusja
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr
Zofia
Król
dr
Maciej
Łuczak
dr hab.
Michał
Łuczewski, prof. ucz.
dr
Piotr
Sadzik
mgr
Agnieszka
Wiśniewska
dr hab.
Paweł
Rodak, prof. ucz. (prowadzenie)
Opis:

Debata będzie o szeroko rozumianym dziedzictwie Jerzego Giedroycia i paryskiej "Kultury", a więc tego, czy i na ile wizje polskości wypracowywane w „Kulturze” mogą być dla nas dzisiaj inspirujące (zarówno w wymiarze politycznym, a przede wszystkim kulturowym i literackim). Rok 2026 jest dobrym czasem do podjęcia takiej debaty z powodu przypadających w tym roku ważnych rocznic związanych z „Kulturą”: 80-lecie powstania Instytutu Literackiego, 120 rocznica urodzin Jerzego Giedroycia, 130 rocznica urodzin Józefa Czapskiego, 120 rocznica urodzin i 50 rocznica śmierci Juliusza Mieroszewskiego.

Dzisiaj, w obliczu przemian sytuacji geopolitycznej w jakiej znalazła się Polska, a także wewnętrznych dyskusji i sporów dotyczących patriotyzmu i wzorców polskości, taka debata jest nam bardzo potrzebna. Juliusz Mieroszewski, najważniejszy publicysta „Kultury”, pisał o tym, że trzeba „Polskę ciągle wymyślać na nowo!”. Jerzy Giedroyc i jego współpracownicy realizowali to zadanie na co dzień. Przypisując istotną rolę wiedzy i pamięci o przeszłości (Giedroyc redagował przez wiele lat nie tylko „Kulturę”, ale też „Zeszyty Historyczne”), byli nastawieni na przyszłość. Realizm i krytycyzm wobec postaw z przeszłości oraz sytuacji bieżącej łączyli z wizjami Polski i polskości, których wypracowywanie czynili swoim zadaniem. Choć Giedroyc podkreślał polityczne znaczenie swojego pisma, to nie przypadkiem posłużył się tytułem „Kultura” i zgromadził wokół siebie wybitnych publicystów, eseistów i pisarzy, takich jak, oprócz Juliusza Mieroszewskiego, m.in. Józef Czapski, Gustaw Herling-Grudziński, Konstanty Jeleński, Andrzej Bobkowski, Czesław Miłosz, Witold Gombrowicz, Zygmunt Haupt, Leopold Unger czy Bohdan Osadczuk. Dzisiaj ich teksty warte są wciąż nowego odczytywania.

Nasza debata nie będzie zatem debatą tylko rocznicową, dotyczącą historycznych zagadnień związanych z "Kulturą" paryską, ale będzie uwzględniać przede wszystkim kontekst współczesny (Polska w zjednoczonej Europy, wojna w Ukrainie, relacje Polski z sąsiadami, kulturowe i literackie wzorce polskości w XXI wieku). Będziemy debatować o tym, czy wizje polskości, polskiej literatury i kultury, wypracowywane w "Kulturze", mogą być dzisiaj dla nas aktualne. A także o tym, na ile sama postawa Redaktora (jego codzienna praca, nieustanna wymiana listów z setkami korespondentów) oraz jego najbliższych współpracowników (przede wszystkim Zofii i Zygmunta Hertzów) może być dla nas dzisiaj inspirująca.

Stacjonarne
Online
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Audytorium, Stara Biblioteka UW

Termin:
  • pt., 2026-09-18 18:00 do 20:00
Numer: 2
Debaty główne
Dyskusja
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr
Konrad
Maj
prof. dr hab.
Dominik
Batorski
prof. dr hab.
Izabela
Grabowska
prof. dr hab.
Aleksandra
Przegalińska (prowadzenie)
Opis:

Automatyzacja napędzana AI przestała być abstrakcyjnym zagrożeniem i stała się codziennością rynku pracy. W przeciwieństwie do poprzednich fal technologicznych, obecna uderza najpierw w pracowników wiedzy: analityków, prawników, programistów, copywriterów.

Dyskusja zmierzy się z pytaniem, czy tym razem AI rzeczywiście łamie historyczną regułę, według której technologia niszczy miejsca pracy tylko po to, by tworzyć nowe. Przyjrzymy się, kto płaci najwyższą cenę transformacji, gdzie leżą największe luki regulacyjne i instytucjonalne oraz jak wygląda realistyczna ścieżka ludzkiej adaptacji.

Punktem wyjścia będzie prowokacyjne pytanie: czy „współpraca człowieka z AI" to nowy standard pracy, czy tylko eufemizm ukrywający stopniową eliminację stanowisk?

Paneliści:

dr Konrad Maj

prof. dr hab. Dominik Batorski

prof. dr hab. Izabela Grabowska

 

Prowadząca: prof. dr hab. Aleksandra Przegalińska

Stacjonarne
Online
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Audytorium, Stara Biblioteka UW

Termin:
  • sob., 2026-09-19 17:00 do 19:00
Numer: 3
Debaty główne
Dyskusja
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr
Dominika
Czerniawska-Szejda
prof.
Wojciech
Kulesza
Katarzyna
Czarnecka (prowadzenie)
Opis:

Brainrot to określenie oznaczające internetowe treści, które są tworzone bez istotnego celu, niemające większego znaczenia i sensu. To jak śmieciowe jedzenie, którym karmią się użytkownicy portali społecznościowych, nie zdając sobie sprawy z tego, jaki to ma wpływ na ich kondycję psychiczną i fizyczną oraz na ich funkcjonowanie w społeczeństwie.

Serial „Dojrzewanie” spowodował w ubiegłym roku poważną dyskusję na temat wpływu świata cyfrowego na młodzież, raport „Internet dzieci” Instytutu Cyfrowego Obywatelstwa w Polsce dostarczył zaś twarde dane. Pojawiła się też popularnonaukowa książka Jonathana Haidta „Niespokojne pokolenie”. Są już też dostępne badania, które mówią o negatywnych skutkach zbyt długiego i intensywnego przebywania w sieci dorosłych. Oraz o tym, jak łatwo za ich pomocą dezinformować, oszukiwać i prowokować do zachowań w „realu” nieakceptowalnych.

Jaki obraz siebie samych i rzeczywistości widzą bywalcy social mediów? Czy do umieszczanych tam treści rzeczywiście pasuje jedynie slangowe określenie „gnicie mózgu”? A może jednak niosą jakąś wiedzę?

O tym m.in. rozmawiać będziemy z zaproszonymi naukowcami. Zapytamy ich także, co sądzą o obecności instytucji naukowych i badaczy w portalach społecznościowych, np. na TikToku. Czy ona może coś wnieść lub zmienić?

Stacjonarne
Online
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Wydział Fizyki, Aula 0.03

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 17:00 do 19:00
Numer: 4
Debaty główne
Dyskusja
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr
Grzegorz
Sobiecki
mecenas
Marcelina
Szwed-Ziemichód
dr inż.
Jacek
Wytrębowicz
prof. dr hab. inż.
Jarosław
Arabas (prowadzenie)
Opis:

W ramach debaty przybliżymy temat kryptowalut od strony technicznej, ekonomicznej i prawnej. W dyskusji dotkniemy zagadnień podstaw matematycznych oraz infrastruktury
technicznej bezpiecznej komunikacji oraz identyfikacji. Zdefiniujemy kryptowaluty i ich główne rodzaje. Zastanowimy się nad źródłami wartości kryptowalut oraz kwestiami
związanymi z uregulowaniem obrotu kryptowalutami.

Prelegenci:

dr Grzegorz Sobiecki
mec. Marcelina Szwed-Ziemichód
dr inż. Jacek Wytrębowicz

Prowadzący: prof. dr hab. inż. Jarosław Arabas

Stacjonarne
Online
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Audytorium, Stara Biblioteka UW

Termin:
  • pt., 2026-09-25 18:00 do 20:00
Numer: 5
Debaty główne
Dyskusja
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr hab. inż.
Andrzej
Plichta, prof. ucz.
mgr
Joanna
Darska
mgr inż.
Tomasz
Malinowski
prof. dr hab.
Wojciech
Grochala (prowadzenie)
Opis:

Tworzywa sztuczne („plastiki”) stanowią ważne składniki użytkowe współczesnej cywilizacji ludzkiej. Większość z nich ma strukturę polimerów tj. powtarzających się połączonych ze sobą podjednostek o różnej długości. Wiele jest tworami ropopochodnymi, co jest istotne w dobie, gdy zasoby paliw kopalnych się wyczerpują. Część z nich naśladuje materiały naturalne (np. poliamidy – białka), lecz część jest unikatowym wytworem człowieka (np. teflon ®).

Są użyteczne w niemal każdej dziedzinie życia i technologii. Równocześnie, narasta zanieczyszczenie środowiska powiązane m.in. z odpadami „plastikowymi” i wprowadzane są regulacje mające zmniejszyć ilość użytkowanych tworzyw sztucznych oraz zwiększyć ich recycling.

Planowana debata gromadzi panelistów reprezentujących nauki chemiczne, przemysł wielkotonażowy oraz administrację rządową z działu gospodarki odpadami MKiŚ. Celem rozmowy jest rzetelna prowadzona językiem popularno-naukowym dyskusja nt. korzyści i zagrożeń związanych z użytkowaniem polimerów, a także sposobów zminimalizowania strat dla środowiska naturalnego związanych z odpadami „plastikowymi”.

Paneliści:

Dr hab. inż. Andrzej Plichta, prof. PW

Mgr Joanna Darska - Zastępca Dyrektora, Dep. Gospodarki Odpadami, MKiŚ

Mgr. inż. Tomasz Malinowski - Grupa Azoty

Prowadzący: prof. dr hab. Wojciech Grochala

Stacjonarne
Online
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Audytorium, Stara Biblioteka UW

Termin:
  • sob., 2026-09-26 17:00 do 19:00
Numer: 6
Debaty główne
Dyskusja
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr hab.
Błażej
Przybylski, prof. APS
dr
Karolina
Małek
dr
Angelika
Kleszczewska-Albińska
dr
Anna
Sanecka
dr
Marta
Dobrzyniak (prowadzenie)
Opis:

Czy w dobie cyfryzacji, powszechnego dostępu do wiedzy i dynamicznych zmian społecznych szkoła wciąż pełni kluczową rolę? Debata podejmuje to pytanie z perspektywy różnych nauk: pedagogiki, psychologii i socjologii. Uczestnicy zastanowią się, czy tradycyjny model edukacji odpowiada na potrzeby współczesnego świata – zarówno w zakresie przekazywania wiedzy, jak i rozwoju kompetencji społecznych, emocjonalnych i kulturowych. Dyskusja obejmie znaczenie szkoły jako instytucji edukacyjnej, wychowawczej, przestrzeni socjalizacji oraz miejsca kształtowania postaw i tożsamości, ale także zwróci uwagę na wyzwania związane z jej funkcjonowaniem w XXI w.

Punktem wyjścia do debaty są alarmujące zjawiska o charakterze demograficznym, psychologicznym i socjologicznym. Z jednej strony obserwujemy dramatyczne pogorszenie się stanu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, wyrażające się w drastycznym wzroście zachowań samobójczych oraz powszechnym poczuciu braku sprawczości, a także narastanie symptomów wypalenia czy zmęczenia szkołą. Z drugiej strony, system boryka się z kryzysem kadrowym i definicyjnym samego zawodu nauczyciela, który staje się „zawodem wysokiego ryzyka”. Równolegle, systematycznie narasta zjawisko masowego eksodusu uczniów do form edukacji alternatywnej, na czele z edukacją domową, która w samej Polsce obejmuje już dziesiątki tysięcy uczniów.

Wydarzenie to wpisuje się w szerszy, krytyczny nurt refleksji nad kształtem polskiej i globalnej oświaty, stanowiąc platformę zderzenia różnorodnych paradygmatów myślenia o edukacji, wychowaniu i socjalizacji.

Prowadzenie:

Dr Marta Dobrzyniak - Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Nauk Socjologicznych i Pedagogiki, Katedra Pedagogiki

Paneliści:

Dr hab. Błażej Przybylski, prof. APS - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Instytut Pedagogiki, Zakład Społecznych Podstaw Rozwoju Oświaty

Dr Karolina Małek - Uniwersytet Warszawski, Katedra Psychologii Rozwojowej i Edukacyjnej, Zakład Psychologii Wychowania

Dr Angelika Kleszczewska-Albińska - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Instytut Psychologii, Zakład Psychoterapii i Poradnictwa Psychologicznego

Dr Anna Sanecka - Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Nauk Socjologicznych i Pedagogiki, Katedra Socjologii

Stacjonarne
Online
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Wydział Fizyki UW, aula 0.03

Termin:
  • ndz., 2026-09-27 17:00 do 19:00
Numer: 7
Wydarzenia specjalne
Wycieczka naukowa, Wykład, Wystawa
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
Krzysztof
Czajka-Kalinowski
Opis:

Uczelnia to nie tylko nazwa, gmachy i wykłady, o tym, czym jest dziś decyduje również historia, która przez pokolenia budowała jej tożsamość. Politechnika Warszawska należy do grona uczelni, które z powodzeniem łączą nowoczesność i innowacyjność z poszanowaniem tradycji akademickiej.

Podczas spotkania Dyrektor Muzeum PW przybliży uczestnikom dzieje Uczelni. Wykład rozpocznie się od przedstawienia roli Stanisława Staszica w rozwoju szkolnictwa technicznego oraz jego starań, które doprowadziły do powstania Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego. Szkoły, z której wywodzi się dzisiejsza Politechnika Warszawska.

Po wykładzie odbędzie się oprowadzanie, podczas którego będzie można poznać kampus Politechniki Warszawskiej, w tym imponujący Gmach Główny wraz z jego historią. Podczas oprowadzania uczestnicy poznają najważniejsze wydarzenia, postacie i idee, które na przestrzeni dwóch stuleci kształtowały Politechnikę Warszawską i jej pozycję jako jednej z najważniejszych uczelni technicznych w Polsce.

Oprowadzanie zostanie wzbogacone o archiwalne fotografie oraz opowieść o życiu akademickim i codzienności studentów różnych epok.

Na zakończenie odwiedzimy Muzeum Politechniki Warszawskiej, gdzie prezentowana jest wystawa „200 lat Politechniki Warszawskiej”. Zgromadzone na niej artefakty, dokumenty i pamiątki pozwalają lepiej poznać historię Uczelni oraz ludzi, którzy tworzyli ją na przestrzeni dwóch wieków.

30 minut wykładu i 60 minut oprowadzania

Stacjonarne
ul. Nowowiejska 15/19
00-665 Warszawa

Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych PW

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 12:00 do 13:30
Numer: 8
Wydarzenia specjalne
Wykład , Wykonawcy:
prof. dr hab.
Marcin
Zaremba
Opis:

Strach jako jedno z kluczowych doświadczeń społecznych Polski lat 60. i 70., prowadzące od pamięci stalinizmu po narodziny opozycji demokratycznej i rewolucję Solidarności. Punktem wyjścia jest przełom 1956 roku, który osłabił terror, ale nie usunął lęku. Społeczeństwo pozostawało psychicznie obciążone wojną, stalinizmem i autorytaryzmem Gomułki. Strach ujawniał się nie tylko w represjach, lecz także w codziennych nawykach: ściszaniu głosu, rozmowach „na boku”, autocenzurze i unikaniu publicznej krytyki władzy. Po 1956 roku nadzieja na zmianę stopniowo gasła. Zamknięcie „Po prostu”, zaostrzenie cenzury, los rewolucji węgierskiej i przekonanie, że „Zachód się nie ruszy”, utrwalały pesymizm oraz kulturę milczenia.

W latach 70., za Gierka, poziom strachu był mniejszy niż wcześniej: poprawiły się warunki życia, władza przyjęła bardziej miękki styl, a represje nie miały skali znanej z innych krajów bloku wschodniego. Mimo to lęk nadal kształtował postawy. Większość obywateli wybierała konformizm, bo wiedziała, że sprzeciw może oznaczać utratę pracy, awansu, premii, paszportu czy szans edukacyjnych dla dzieci. Szczególne znaczenie miały wydarzenia Czerwca 1976 roku. Represje wobec robotników Radomia, Ursusa i Płocka — zwolnienia, kary, pobicia i „ścieżki zdrowia” — miały nie tylko ukarać uczestników protestów, lecz także odstraszyć resztę społeczeństwa. Władza świadomie zarządzała strachem, stosując jawne sankcje wobec robotników i „ciche represje” wobec opozycji.

Komitet Obrony Robotników stał się przykładem odwagi, ale zarazem został otoczony barierą lęku: podsłuchami, prowokacjami, nękaniem, zatrzymaniami i przemocą. Celem było odizolowanie KOR od społeczeństwa i pokazanie, że działalność opozycyjna wiąże się z wysokimi kosztami.

Strach nie działał jednakowo na wszystkich. Był silniejszy u osób zależnych od państwowego systemu i obciążonych pamięcią wcześniejszych represji, słabszy zaś u części robotników, młodzieży oraz środowisk opozycyjnych. Właśnie te grupy stopniowo przełamywały mechanizm „strachu na zapas”. Istotna była także sieć solidarności: wspólnota zmniejszała poczucie samotności, a więc i lęk. KOR pokazał, że można działać jawnie mimo represji. Kulminacją wywodu jest pytanie, jak mimo powszechnego konformizmu doszło do strajków 1980 roku. Odpowiedź brzmi: strach nie zniknął, ale jego siła osłabła. Odwaga przestała być wyłącznym luksusem jednostek, a zaczęła stawać się doświadczeniem zbiorowym.

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 32
00-627 Warszawa

Pałac Tyszkiewiczów-Potockich, Sala Balowa

Termin:
  • pon., 2026-09-21 17:00 do 18:00
Numer: 9
Wydarzenia specjalne
Dyskusja, Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
Katarzyna
Dąbkowska
Dagmara
Bożek
Opis:

Katarzyna Dąbkowska i Dagmara Bożek, autorki pierwszej biografii Henryka Arctowskiego (1871–1958), polarnika, geofizyka i dyplomaty naukowego, zaproszą czytelników i  uczestników spotkania do wspólnej podróży razem ze swoim bohaterem przez epoki, kontynenty, XIX i XX wiek. 
Opowiedzą, jak powstawała opowieść, która nie jest zbiorem publikacji naukowych i konferencyjnych, ale barwną opowieścią o życiu Henryka, którą w niektórych momentach przyszło rekonstruować na podstawie materiałów nieznanych szerszemu gronu odbiorców.

Celem autorek było przypomnienie niezwykłego życiorysu człowieka, który był świadkiem powstawania kinematografu, wieży Eiffla, budowy biblioteki w Nowym Jorku, Obserwatorium
Astronomicznego Mount Wilson w USA. Na gruncie polskim Arctowski był pionierem i inicjatorem, np. Aeroklubu Lwowskiego czy budowy obserwatorium meteorologicznego na Kasprowym Wierchu. 
Miał w życiu trzy miłości, które można wymienić w kolejności nieprzypadkowej: Nauka, Polska, Żona Jane. Wierzył, że postęp jest możliwy tylko dzięki prawdzie, a tę prawdę niosła nauka. Był pacyfistą i idealistą, który do końca pozostał wierny swoim wartościom.

Za swoje zasługi i marzenia o polskim udziale w badaniach polarnych Henryk Arctowski został uhonorowany w szczególny sposób: jego imię nosi Polska Stacja Antarktyczna na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce Zachodniej oraz okręt hydrograficzny ORP Arctowski, należący do Marynarki Wojennej, który w swojej historii brał udział w polarnych rejsach.

Jego biografia natomiast została uhonorowana Nagrodą Złotej Róży za najlepszą książkę popularnonaukową 2025 roku.

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Stara Biblioteka UW, s. 106

Termin:
  • pon., 2026-09-21 18:00 do 20:00
Numer: 10
Wydarzenia specjalne
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr hab.
Roman
Chymkowski, prof. ucz.
dr
Łukasz
Bukowiecki
Opis:

Wykład ilustrowany materiałami wizualnymi poświęcony będzie społecznej historii budynku dawnego Szpitala św. Rocha stanowiącego dziś część Kampusu Głównego Uniwersytetu Warszawskiego, siedzibę m.in. Instytutu Kultury Polskiej.

Szpital w tym miejscu działał od pierwszej dekady XVIII w. aż do roku 1944, kiedy budynek został niemal doszczętnie zniszczony. Poprzez sylwetki wybranych pracowników i pacjentów szpitala prześledzimy to, jak jego funkcjonowanie towarzyszyło burzliwym dziejom Warszawy naznaczonym epidemiami chorób zakaźnych, rosyjską i niemiecką okupacją oraz dwiema wojnami światowymi.

Historia budynku jest dłuższa niż samej placówki medycznej, obejmuje także osiem dziesięcioleci po odbudowie i oddanie w użytkowanie uczelni. Zwracając uwagę na niektóre – widoczne z ulicy lub bardziej ukryte – elementy, pokażemy jak w jego architekturze widać zachowane, niekiedy zniekształcone, ślady dawnych funkcji, także tych nieoczywistych.

Wykładowi towarzyszyć będzie wystawa w Galerii Plenerowej IKP na Małym Dziedzińcu UW.

Wykładowi towarzyszyć będzie wystawa w Galerii Plenerowej IKP na Małym Dziedzińcu UW.

Stacjonarne
u. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Instytut Kultury Polskiej, sala 5

Termin:
  • wt., 2026-09-22 17:00 do 19:30
Numer: 11
Wydarzenia specjalne
Wykład
Organizator: Sekretariat FN
Wykonawcy:
dr inż.
Katarzyna
Cieślak
Opis:

Wybuchowa chemia – czy można okiełznać ogromną energię zamkniętą w kilku gramach substancji? Dlaczego jedne materiały spalają się powoli, a inne reagują z prędkością kilku kilometrów na sekundę? Jak to możliwe, że ta sama chemia, która pozwala wynosić rakiety w kosmos, znajduje zastosowanie w ratownictwie, górnictwie, motoryzacji czy nowoczesnym przemyśle? 

Podczas wykładu wyruszymy w podróż do świata materiałów wysokoenergetycznych – substancji, które od ponad stu lat zmieniają oblicze technologii i nauki. Poznamy podstawowe mechanizmy odpowiedzialne za gwałtowne uwalnianie energii oraz dowiemy się, czym różnią się spalanie, deflagracja i detonacja. Odkryjemy, dlaczego niektóre związki chemiczne pozostają stabilne przez dziesiątki lat, a w odpowiednich warunkach potrafią w ułamku sekundy uwolnić olbrzymie ilości energii.

Przyjrzymy się materiałom napędowym wykorzystywanym w amunicji i silnikach rakietowych. Zastanowimy się, dlaczego bez chemii związków wysokoenergetycznych nie byłoby współczesnej eksploracji kosmosu. Pokażę również, jak wiedza o procesach energetycznych przekłada się na bezpieczeństwo – od samochodowych poduszek powietrznych, przez systemy ratownicze, po zastosowania przemysłowe. Nie zabraknie odpowiedzi na pytania, skąd biorą się kolory fajerwerków, dlaczego nie każdy wybuch wygląda tak samo i czy
hollywoodzkie eksplozje mają cokolwiek wspólnego z rzeczywistością.

Wykład pozwoli oddzielić fakty od mitów i pokaże, że „wybuchowa chemia” to przede wszystkim precyzyjna nauka o kontrolowaniu energii. Za spektakularnymi efektami
kryją się prawa chemii, fizyki i inżynierii, a współczesne badania koncentrują się nie tylko na zwiększaniu osiągów materiałów wysokoenergetycznych, ale także na poprawie ich bezpieczeństwa i ograniczaniu wpływu na środowisko.

Podczas wykładu pokażę, jak chemicy i inżynierowie projektują materiały wysokoenergetyczne oraz dlaczego bez nich nie byłoby ani współczesnych rakiet, ani wielu technologii, z których korzystamy na co dzień. 

Stacjonarne
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa

Stara Biblioteka UW, s. 106

Termin:
  • śr., 2026-09-23 18:00 do 19:30
Numer: 12
Spotkania całodniowe
Gra edukacyjna, Konkurs, Warsztat, Wycieczka naukowa, Wystawa
Organizator: Instytut Badawczy Leśnictwa, we współpracy z Instytut Ochrony Środowiska
Wykonawcy:
mgr inż.
Artur
Sawicki
Opis:

W ramach spotkania przewidujemy:

  • zajęcia warsztatowo-terenowe na "Szlaku Leśnych Gigantów",
  • wycieczki po lesie z przewodnikiem "Na sosnowym szlaku",
  • zajęcia rekreacyjne na ścieżce „Ruch w świecie zwierząt”,
  • plenerowa wystawa fotograficzna "30 lat Festiwalu Nauki w IBL",
  • quizy i gry zręcznościowe dla dzieci i dorosłych,
  • pieczenie kiełbasek na ognisku.

Równolegle z Piknikiem Rodzinnym organizowany będzie 9. Bieg "Naukowcy na Start!". Planowane konkurencje: bieg dzieci: młodsze - 200 m i starsze - 800 m, marsz nordic walking (5 km), bieg osób dorosłych na 5 km i 10 km.

*Zapisy dotyczą wyłącznie grup zorganizowanych powyżej 15 osób.
Wskazane ubranie terenowe.

Stacjonarne
ul. Braci Leśnej 3
05-090 Sękocin Stary

Organizator zapewnia miejsca parkingowe dla samochodów uczestników.
Do Sękocina Starego można dojechać autobusami ZTM Warszawa, liniami: 707, 721 i 728.

Termin:
  • sob., 2026-09-19 10:00 do 15:00
Numer: 13
Spotkania całodniowe
Nauki techniczne
Gra edukacyjna, Pokaz, Warsztat
Organizator: Politechnika Warszawska
Opis:

Czy nauka może zaskakiwać, bawić i inspirować jednocześnie? Przekonaj się podczas jubileuszowej, 5. edycji Festiwalu Młodych Inżynierów. Z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej przygotowaliśmy coś szczególnego – aż dwie odsłony FMI: Północną i Południową. To niepowtarzalna okazja, by zajrzeć do świata inżynierii, nowych technologii i nauk ścisłych oraz odkryć, jak fascynujące zjawiska kryją się za rozwiązaniami, z których korzystamy każdego dnia.

Na odwiedzających czekać będą interaktywne stanowiska przygotowane przez studentów, doktorantów i naukowców. Będzie można samodzielnie eksperymentować, podejmować
inżynierskie wyzwania, uczestniczyć w warsztatach, obserwować widowiskowe pokazy i rozmawiać z ludźmi, którzy z pasją tworzą technologie przyszłości.

Nie znajdziesz tu długich wykładów ani trudnej teorii. FMI to nauka, której można dotknąć, sprawdzić i doświadczyć. To miejsce, gdzie ciekawość zamienia się w odkrywanie, a zabawa prowadzi do zdobywania wiedzy. Niezależnie od wieku – każdy znajdzie coś dla siebie: od najmłodszych odkrywców po dorosłych pasjonatów nauki i techniki.

Przyjdź, eksperymentuj, zadawaj pytania, odkrywaj i daj się zainspirować. Niezależnie od tego, czy marzysz o budowaniu robotów, fascynują Cię kosmos, chemiczne reakcje,  nowoczesne materiały czy zagadki matematyczne – podczas Festiwalu Młodych Inżynierów nauka pokaże Ci swoje najbardziej ekscytujące oblicze.

Podejmij wyzwanie młodego inżyniera! Odwiedź obie odsłony Festiwalu Młodych Inżynierów – Północną i Południową – wykonaj misję i jeśli znajdziesz się w gronie pierwszych 200 uczestników, czeka na Ciebie specjalny inżynierski prezent przygotowany z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej i 5. edycji FMI.

Bieżące informacje oraz opis atrakcji znajdziesz na wim.pw.edu.pl/fmi

FMI Południe tworzą Wydziały: Inżynierii Materiałowej, Inżynierii Chemicznej i Procesowej, Mechaniczny Technologiczny, Mechatroniki oraz Zarządzania. 

Stacjonarne
ul. Wołoska 141
02-507 Warszawa
Termin:
  • sob., 2026-09-19 10:00 do 15:00
Numer: 14
Spotkania całodniowe
Nauki techniczne
Gra edukacyjna, Pokaz, Warsztat
Organizator: Politechnika Warszawska
Opis:

Czy nauka może zaskakiwać, bawić i inspirować jednocześnie? Przekonaj się podczas jubileuszowej, 5. edycji Festiwalu Młodych Inżynierów. Z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej przygotowaliśmy coś szczególnego – aż dwie odsłony FMI: Północną i Południową. To niepowtarzalna okazja, by zajrzeć do świata inżynierii, nowych technologii i nauk ścisłych oraz odkryć, jak fascynujące zjawiska kryją się za rozwiązaniami, z których korzystamy każdego dnia.

Na odwiedzających czekać będą interaktywne stanowiska przygotowane przez studentów, doktorantów i naukowców. Będzie można samodzielnie eksperymentować, podejmować
inżynierskie wyzwania, uczestniczyć w warsztatach, obserwować widowiskowe pokazy i rozmawiać z ludźmi, którzy z pasją tworzą technologie przyszłości. 

Nie znajdziesz tu długich wykładów ani trudnej teorii. FMI to nauka, której można dotknąć, sprawdzić i doświadczyć. To miejsce, gdzie ciekawość zamienia się w odkrywanie, a zabawa prowadzi do zdobywania wiedzy. Niezależnie od wieku – każdy znajdzie coś dla siebie: od najmłodszych odkrywców po dorosłych pasjonatów nauki i techniki.

Przyjdź, eksperymentuj, zadawaj pytania, odkrywaj i daj się zainspirować. Niezależnie od tego, czy marzysz o budowaniu robotów, fascynują Cię kosmos, chemiczne reakcje,  nowoczesne materiały czy zagadki matematyczne – podczas Festiwalu Młodych Inżynierów nauka pokaże Ci swoje najbardziej ekscytujące oblicze.

Podejmij wyzwanie młodego inżyniera! Odwiedź obie odsłony Festiwalu Młodych Inżynierów – Północną i Południową – wykonaj misję i jeśli znajdziesz się w gronie pierwszych 200 uczestników, czeka na Ciebie specjalny inżynierski prezent przygotowany z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej i 5. edycji FMI.

Bieżące informacje oraz opis atrakcji znajdziesz na wim.pw.edu.pl/fmi

FMI Północ tworzą Wydziały: Administracji i Nauk Społecznych, Architektury, Chemiczny, Elektroniki i Technik Informacyjnych, Elektryczny, Fizyki, Geodezji i Kartografii, Matematyki i Nauk Informacyjnych oraz Energetyki i Lotnictwa.

Stacjonarne
Plac Politechniki 1
00-661 Warszawa

Duża Aula

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 15:00
Numer: 15
Spotkania całodniowe
Pokaz, Warsztat, Wykład, Zwiedzanie laboratorium lub pracowni
Organizator: Politechnika Warszawska, Wydział Geodezji i Kartografii
Wykonawcy:
mgr inż.
Krzysztof
Książek
Opis:

Z okazji 105-lecia Wydziału Geodezji i Kartografii oraz 200-lecia Politechniki Warszawskiej zapraszamy na wyjątkowy, jubileuszowy Dzień z Wydziałem GiK. Wydarzenie odbywać się będzie w niedzielę 20 września w Dużej Auli PW w godzinach 10:00-15:00. Serdecznie zapraszamy na otwarte pokazy, które przeniosą Cię w fascynujący świat technologii i badań! W programie m.in.:

  • wystawa sprzętów geodezyjnych – sprawdź jak mierzono dawniej, a jak robimy to współcześnie,
  • łaziki marsjańskie – poczuj się jak prawdziwy odkrywca kosmosu,
  • drony – czyli jak wygląda świat z lotu ptaka,
  • gogle VR - zanurz się w wirtualnej rzeczywistości i zaprojektuj swoją przestrzeń,
  • zastosowania skanera 3D – czyli stwórz swój własny model z chmury punktów,
  • symulatory ruchu osób starszych i o ograniczonej mobilności,
  • gra o przestrzeń – interaktywna makieta pozwalająca decydować o tym, jak zmieni się nasze miasto,
  • mobilne studio fotograficzne – możliwość udziału w profesjonalnej sesji zdjęciowej,
  • stoiska kół naukowych: Koła Naukowego Gospodarki Przestrzennej PW, Koła Naukowego „Wektor”, Stowarzyszenia Studentów "Geoida" oraz Klubu Filmowo-Fotograficznego "Focus",
  • stoisko informacyjno-rekrutacyjne Wydziału Geodezji i Kartografii.

Równolegle do pokazów i wydarzeń w Dużej Auli planujemy zwiedzanie naszych sal laboratoryjnych. Dowiesz się, jak mierzyć przemieszczenia, czym zajmuje się specjalista z zakresu fotogrametrii oraz jakie tajemnice kryją otaczające nas gleby!

Dołącz do nas i odkryj fascynujący świat nauki na Wydziale Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej!

Stacjonarne
Pl. Politechniki 1
00-661 Warszawa

Duża Aula

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 15:00
Numer: 16
Spotkania całodniowe
Dyskusja, Pokaz, Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Centrum Badań Kosmicznych PAN
Opis:
W ramach Dnia otwartego planujemy kilka pokazów i aktywności, np.
1) pokaz na temat powstawania gejzerów i wulkanów oraz procesów zachodzących w nich
2) pokaz tworzenia jądra komety 
3) warsztaty związane z budowaniem bazy Marsjańskiej
4) warsztaty "satelitarne obserwacje Ziemi"
5) warsztat o planowaniu misji kosmicznych
6) godz. 12:00 - artystyczna opowieść o Guglielmo Marconim
7) gry i zabawy satelitarne dla najmłodszych (np. kolorowanki, krzyżówki,...)
Stacjonarne
ul. Bartycka 18 A
00-716 Warszawa
Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 15:00
Numer: 17
Spotkania całodniowe
Nauki fizyczne
Dyskusja, Pokaz, Wykład
Organizator: Polska Akademia Nauk, Centrum Astronomiczne im. M. Kopernika PAN
Wykonawcy:
Opis:

W programie seria 4 wykładów, zajęcia interaktywne dla dzieci (7-12 lat) oraz pokazy:

  • Pokazy teleskopowe plam na Słońcu
  • Pokaz radiowego promieniowania Słońca i płaszczyzny Drogi Mlecznej za pomocą amatorskiego
    radioteleskopu
  • Wirtualna rzeczywistość (google VR)
  • Prezentacja komputerowa fal grawitacyjnych
  • Tellurium
Stacjonarne
ul. Bartycka 18
00-716 Warszawa
Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 16:00
Numer: 18
Spotkania całodniowe
Nauki o Ziemi
Gra edukacyjna, Konkurs, Pokaz
Organizator: Muzeum Geologiczne PIG-PIB
Wykonawcy:
mgr
Maria
Andruszkiewicz-Gorzelak
Opis:

W niedzielę 20 września br. będziemy obchodzić 29 Urodziny dinozaura Dyzia - dinozaura z rodzaju Dilophosaurus wetherilli, który zamieszkał w Muzeum Geologicznym PIG – PIB prawie 30 lat temu.

Z tej okazji zapraszamy na Piknik Rodzinny, podczas którego oprócz stanowisk Muzeum Geologicznego PIG-PIB, będziemy gościli instytucje związane z geologią i przyrodą.
Na stoiskach edukacyjnych uczestnicy pikniku dowiedzą się m.in. jak rozróżnić skałę od minerału, jakie zwierzęta żyły w prehistorii, a najmłodsi, jak co roku wcielą się w paleontologa, poszukując pędzlami kości polskiego silezaura. Nie zabraknie również stanowisk plastyczno-technicznych. W tym roku zapraszamy także do spróbowania swoich sił na 7 metrowej ściance wspinaczkowej. Wszyscy uczestnicy Urodzin Dyzia będą mogli zbierać pieczątki na stoiskach i wymieniać je na upominki.

Urodziny Dyzia cieszą się dużą popularnością, a wisienką na torcie jest odśpiewanie Dyziowi 100 lat. Dyzio wraz z zespołem muzealnym serdecznie zaprasza na swoje urodziny.

Stacjonarne
ul. Rakowiecka 4
00-975 Warszawa

Wejście od ulicy Wiśniowej

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 16:00
Numer: 19
Spotkania całodniowe
Nauki społeczne
Gra edukacyjna
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Filozofii i Socjologii PAN
Wykonawcy:
doktorantka
Klaudia
Khan
Opis:

Jak wygląda droga od decyzji o wyjeździe, do pierwszej pracy w Polsce? W tej interaktywnej grze, uczestnicy wcielą się w osoby migrujące do Polski i podejmujące pracę za pośrednictwem platform cyfrowych. Każdy otrzyma profil postaci – z określonym krajem pochodzenia, znajomością języka, sytuacją prawną i zasobami finansowymi – które będą wpływać na przebieg gry.

W kolejnych rundach, uczestnicy przechodzą przez etapy procesu migracyjnego oraz starają się uniknąć pułapek związanych z pracą platformową (np. dostawy jedzenia, przewozy taxi). Decyzje podejmowane na każdym etapie wpływają na dostęp do pracy, stabilność dochodów oraz codzienne warunki życia.

Centralnym elementem gry jest symulacja działania platformy: uczestnicy otrzymują zlecenia, doświadczają zmiennych stawek, systemów ocen, czasu oczekiwania bez wynagrodzenia oraz nieprzewidywalnych zmian „algorytmu”. W trakcie gry ujawniają się nierówności wynikające m.in. z barier językowych, niepewnego statusu pobytowego czy ograniczonego dostępu do informacji.

Po części symulacyjnej, zaplanowana jest wspólna rozmowa, w której uczestnicy podzielą się swoimi doświadczeniami z gry i porównają strategie radzenia sobie w trudnych warunkach. Warsztat opiera się na aktualnych badaniach dotyczących migracji i pracy platformowej w Polsce i pozwala lepiej zrozumieć codzienność osób pracujących w tym sektorze.

Spotkanie ma charakter angażujący i nie wymaga wcześniejszej wiedzy – zapraszamy wszystkich zainteresowanych współczesnymi przemianami rynku pracy i doświadczeniami migracyjnymi.

Przedsięwzięcie w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki „Preludium Bis” nr 2023/50/O/HS6/00090

 

Stacjonarne
ul. Nowy Świat 72
00-330 Warszawa

Pałac Staszica, 2 piętro, sala nr 268 im. Barbary Skargi

Termin:
  • pt., 2026-09-25 11:00 do 13:00
Numer: 20
Spotkania całodniowe
Nauki społeczne
Gra edukacyjna
Organizator: Polska Akademia Nauk, Instytut Filozofii i Socjologii PAN
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Urszula
Jarecka
Opis:

Podróżowanie w XXI wieku jest niemal naturalną aktywnością wszystkich grup społecznych i wiekowych. Wyjazdy na wakacje, wycieczki są czynnością zalgorytmizowaną, korzystamy z dobrodziejstw rozwoju technologicznego – łatwe rezerwowanie noclegów, kupowanie biletów na podróż i na zwiedzanie itd.

Natomiast w czasach przedinternetowych, bez telefonów komórkowych, gdy nie w każdym domu był telefon stacjonarny, gdy obowiązywały wizy do wszystkich niemal krajów i nie każdy obywatel mógł dostać paszport, a bilety na pociągi zagraniczne rezerwowało się przez specjalne biura - podróże zagraniczne były dość skomplikowaną operacją. Nie mniej skomplikowana była organizacja wypoczynku w kraju.

A jednak – turystyka rozwijała się na przekór trudnościom logistycznym: w siermiężnych niekiedy warunkach, miłośnicy gór, morza, zagranicznych wojaży starali się realizować swoje pasje. Praktyki i zwyczaje czasów PRL nadal fascynują. Jakie były wówczas typowe pamiątki z podróży? Pokażemy. A do rytuałów turystycznych należało wysyłanie widokówek i kartek pocztowych do rodzin, przyjaciół, znajomych.

Gra edukacyjna „Podróż marzeń” pokaże nam, z jakimi trudnościami mierzyli się dziadkowie współczesnego młodego pokolenia, jak radzili sobie z ograniczeniami. Każdy uczestnik, po losowaniu miejsca wyjazdu, przejdzie przez kolejne stanowiska, by dotrzeć do celu podróży i przygotuje kartkę-kolaż z pozdrowieniami z wakacji.

Stroje wakacyjne nie są wymagane, ostatni etap to działania kreatywne – tworzymy własną pamiątkową kartkę. Pamiętajmy, że najmłodszym uczestnikom trzeba będzie pomóc w pisaniu pozdrowień.

Stanowiska będą otwarte przez dwie godziny, w trakcie których można odwiedzać nasze „biuro podróży”, całość przygody przewidziana jest na ok. 20-30 minut.

Całość przygody przewidziana jest na ok. 20-30 minut.

Stacjonarne
ul. Nowy Świat 72
00-330 Warszawa

Pałac Staszica, I piętro, sala nr 167 im. H. Kołłątaja

Termin:
  • sob., 2026-09-26 11:00 do 13:00
Numer: 21
Spotkania całodniowe
Nauki techniczne
Dyskusja, Pokaz, Zwiedzanie laboratorium lub pracowni
Organizator: Politechnika Warszawska, Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych
Wykonawcy:
dr inż.
Łukasz
Lepak
mgr inż.
Piotr
Walas
dr inż.
Jakub
Łyskawa
Opis:

Na spotkaniu “Proste roje autonomicznych dronów w symulacji i w praktyce” prezentowany będzie symulator roju dronów oraz rzeczywiste małe drony z prostymi algorytmami sterowania. 

W ramach prezentacji symulatora można m. in. zobaczyć przygotowane środowiska, w których drony uczą się wykonywać zadania (np. omijanie przeszkód, lot za poruszającym się
punktem, przenoszenie obiektów), zapoznać się z edytorem scen i scenariuszy pozwalającym na realizację własnych środowisk testowych, a także porozmawiać o potencjalnych metodach sterowania dronem czy ich rojem i zastosowaniach takich metod w praktycznych zadaniach.

Podczas spotkania zaplanowane są także pokazy rzeczywistych dronów realizujących określone zadania z wykorzystaniem prostych metod sterowania.

Stacjonarne
ul. Nowowiejska 15/19
00-665 Warszawa

s. 134, p. 1

Termin:
  • sob., 2026-09-26 10:00 do 15:00
Numer: 22
Spotkania całodniowe
Nauki techniczne
Warsztat
Organizator: Politechnika Warszawska, Wydział Mechaniczny Energetyki i Lotnictwa
Wykonawcy:
dr inż. prof. PW
Maciej
Zasuwa
mgr inż.
Grzegorz
Świętoń
Opis:

W ramach warsztatów będzie można zapoznać się z symulatorem samolotu pasażerskiego Boeing 737 MAX (Laboratorium Symulatorów). Specjaliści z Zakładu Automatyki i Osprzętu Lotniczego zapoznają uczestników z zasadami budowy symulatorów, opowiedzą o pracy pilota, zapoznają z budową kokpitu współczesnego samolotu pasażerskiego.

W trakcie warsztatów będzie można także spróbować swoich sił za sterami samolotu w kabinie, będącej wierną repliką rzeczywistej kabiny.

Osoby małoletnie mogą latać na symulatorze jedynie w obecności opiekuna.

Stacjonarne
ul. Nowowiejska 24
00-665 Warszawa

sala 146

Termin:
  • sob., 2026-09-26 10:00 do 14:00
Numer: 23
Spotkania całodniowe
Nauki techniczne
Warsztat
Organizator: Politechnika Warszawska, Wydział Mechaniczny Energetyki i Lotnictwa, we współpracy z Fundacja "Smyki na Start"
Wykonawcy:
mgr inż.
Krzysztof
Drabarek
mgr
Robert
Naumiuk
Opis:

Odwiedzający hangar lotniczy Wydziału MEiL PW będziecie mogli wziąć udział w warsztatach budowy latającego modelu szybowca PW-5 Smyk.

Warsztaty polegają na samodzielnym złożeniu na miejscu modelu szybowca PW-5 Smyk z pianki depron. Po pomyślnym oblocie modelu wydawany będzie imienny certyfikat uczestnictwa w warsztatach, który zawiera opis i historię powstania szybowca.

Uczestnicy budują swoje modele w miejscu, gdzie powstał szybowiec PW-5 Smyk, zwycięzca konkursu Międzynarodowej Federacji Lotniczej na szybowiec klasy światowej.

Stacjonarne
ul. Nowowiejska 24
00-665 Warszawa

Hangar Wydziału MEiL PW - wejście na teren Politechniki Warszawskiej w pobliżu repliki szybowca PW-5, widocznej z Al. Niepodległości na wysokości nru 222, lub wejście od ul. Nowowiejskiej.

Termin:
  • sob., 2026-09-26 10:00 do 15:00
  • ndz., 2026-09-27 10:00 do 15:00
Numer: 24
Spotkania całodniowe
Nauki biologiczne
Film, Gra edukacyjna, Pokaz, Wykład, Wystawa
Organizator: Polska Akademia Nauk, PAN Muzeum Ziemi w Warszawie
Opis:

Na uczestników czeka moc atrakcji z niesamowitego świata skamieniałości, bursztynu, minerałów i skał i meteorytów.

Stacjonarne
Al. Na Skarpie 20/26 i 27
00-488 Warszawa
Termin:
  • ndz., 2026-09-27 10:00 do 15:00
Numer: 25
Dzień Nauki
Nauki matematyczne
Pokaz, Warsztat
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW, we współpracy z uczniowie Bednarskiej Szkoły Realnej
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Jerzy
Tyszkiewicz
Opis:

Stoisko prezentuje w formie zagadek logicznych, kolorowanek i zabaw ruchowych całkiem poważne zagadnienia matematyczne.

Pokazy w trybie ciągłym

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Strefa Pokazów 1 piętro

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 09:00 do 15:00
Numer: 26
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Pokaz
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
Wykonawcy:
student
Mateusz
Kamiński
Opis:

Interesujesz się elektroniką, mechaniką bądź programowaniem? Zapraszamy na nasze stoisko, gdzie zaprezentujemy w akcji projekty stworzone przez członków naszego koła - m.in. łazik marsjański!

Pokazy w trybie ciągłym

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Strefa Pokazów, hol na 1 piętrze

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 09:00 do 15:00
Numer: 27
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Warsztat
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
Wykonawcy:
dr
Rafał
Brygoła
Opis:

Na stoisku Koła Naukowego Optometrii i Optyki Okularowej RETINA osoby odwiedzające będą miały możliwość udziału w przesiewowym badaniu wzroku.  Badanie będzie prowadzone na autorefraktometrze oraz z wykorzystaniem tablicy do optotypów.

Zajęcia w trybie ciągłym

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Strefa Pokazów, 1 piętro

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 09:00 do 15:00
Numer: 28
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Warsztat
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
Wykonawcy:
dr
Marta
Narczyk
Opis:

Większość ważnych funkcji w naszych organizmach pełnią białka. Są to duże cząsteczki składające się z kilku tysięcy do wielu milionów atomów. Często, aby zrozumieć funkcję jakiegoś białka, musimy znać jego strukturę, czyli wiedzieć jak te tysiące atomów są ułożone względem siebie w przestrzeni. Możemy zdobyć tę wiedzę dzięki krystalografii rentgenowskiej. Technika ta wykorzystuje rozproszenie promieniowania rentgenowskiego (promienie X) na kryształach białka.

Promienie, które trafiają w atom zmieniają swój kierunek, czyli rozpraszają się. Jeśli zmierzymy w jakich kierunkach rozproszyły się padające promienie i jaka jest ich intensywność, będziemy mogli powiedzieć gdzie się znajdowały i jakiego rodzaju (tlen, węgiel, azot) były atomy, na których to promieniowanie się rozproszyło. Ale nie wystarcza nam do tego jedna cząsteczka białka, ponieważ rozproszenie na pojedynczej cząsteczce jest bardzo słabe i trudno je zarejestrować. Musimy mieć dużo cząsteczek, i muszą one być ułożone w w sposób regularny, czyli muszą tworzyć kryształ.

W czasie warsztatów obejrzymy kryształy białka pod mikroskopem, nauczymy się stawiać kryształy białka. Wyłowimy kryształy białka z kropelek w których rosły, zamrozimy je i sprawdzimy czy rozpraszają promieniowanie rentgenowskie.

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

zbiórka w holu Wydziału Fizyki UW, bud. A, parter

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 12:00
Numer: 29
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Pokaz, Wycieczka naukowa
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Szymon
Malinowski
dr
Marta
Wacławczyk
Opis:

Zapraszamy do zwiedzania stanowisk i przyrządów pomiarowych w laboratorium mechaniki płynów w Instytucie Geofizyki Wydziału Fizyki UW. Prowadzimy w nim pomiary przepływu powietrza w warunkach zbliżonych do tych, jakie występują w prawdziwych chmurach. Stosujemy techniki oświetlania laserowego, obrazowania przepływów i analizy obrazów.
W trakcie zajęć przeprowadzony zostanie pokaz działania komory chmurowej, czyli wytwarzania chmury w warunkach laboratoryjnych. Zaprezentujemy również doświadczenie ze zbiornikiem na obracającym się stole, aby zobrazować jak na przepływ działa siła Coriolisa. 

od 15 lat

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

zbiórka w holu budynku A Wydziału Fizyki UW

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 12:00 do 12:45
  • ndz., 2026-09-20 13:00 do 13:45
Numer: 30
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Warsztat
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki, we współpracy z Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Przemysłu Organicznego
Wykonawcy:
mgr inż.
Ewa Zuzanna
Kowalik-Pilarska
Opis:

Najmłodsze dzieci (i te trochę starsze) mają spontaniczną potrzebę poznawania otaczającego je świata i przyrody, a więc nauka i ciekawość świata jest dla nich naturalna.

W programie warsztatów przeznaczonych dla najmłodszych na pewno znajdzie się czas na obserwacje ulubionego przez dzieci, choć bardzo prostego wybuchu wulkanu oraz własnoręcznego stworzenia tęczy, a także kilka niespodziankowych eksperymentów. Zapraszamy najmłodszych i trochę starszych! 

Spotkanie pod patronatem Orlen S.A.

Spotkanie pod patronatem Orlen S.A.
Sugerowany wiek uczestników od 2 do 5 lat, ale zapraszamy także starsze i młodsze dzieci - pod opieką osoby dorosłej.

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

zbiórka w holu Wydziału Fizyki UW, parter bud. A.

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 10:40
  • ndz., 2026-09-20 12:00 do 12:40
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 14:40
Numer: 31
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Wycieczka naukowa
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki, we współpracy z Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego
Wykonawcy:
dr hab.
Marcin
Kiraga
Opis:

Wyjazd do astronomicznej stacji obserwacyjnej w Ostrowiku pod Warszawą. Na miejscu będzie można wziąć udział w wycieczce po Układzie Słonecznym, zobaczyć teleskop, posłuchać wykładów na tematy astronomiczne. Nastepnie planowane są pokazy nieba i ognisko.

 

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Zbiórka w holu Wydziału Fizyki UW (bud. A. ) o 15.45. Wyjazd autokarem z Kampusu Ochota o godz. 16:00, planowany powrót ok. 21:45.

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 16:00 do 22:00
Numer: 32
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Warsztat
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
Wykonawcy:
mgr
Patrycja
Chuchała
mgr
Artur
Krawczyk
Opis:

Warsztaty pełne eksperymentów i naukowych zaskoczeń! Uczestnicy odkryją, jak działa elektryczność i magnetyzm, poznają sekrety ruchu cieczy i powietrza, sprawdzą, co wspólnego mają geometria i codzienne przedmioty, a także przekonają się, że wiele „magicznych” sztuczek można wyjaśnić prawami nauki.

Nauka w praktyce, dużo działania i odrobina magii gwarantowane! 

Dla dzieci w wieku od 2 do 5 lat.

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

sala. 1.03

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 09:00 do 10:00
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 12:00
  • ndz., 2026-09-20 13:00 do 14:00
Numer: 33
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Pokaz
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
Wykonawcy:
student
Tomasz
Prokop
dr
Michał
Karpiński
studentka
Ewa
Pajurek
Opis:

Na tym stanowisku uczestnicy będą mogli odkryć tajemnice skrywane przez… światło! Dzięki spektakularnemu zjawisku barber pole effect przekonają się, jak cukier tworzy spiralną tęczę, a interaktywne eksperymenty ze spektroskopem pozwolą łatwiej zrozumieć zjawisko dyfrakcji. Dodatkowo na stanowisku uczestnicy zobaczą światłowód wykonany z jadalnej galaretki oraz dowiedzą się jak za pomocą fluorescencji sprawdzić jakość toniku.

To świetna okazja by poznać optykę i fotonikę w praktycznym i ciekawym wydaniu.

Zajęcia w trybie ciągłym

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

sala 1.37, 1 piętro

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 09:00 do 15:00
Numer: 34
Dzień Nauki
Nauki fizyczne
Pokaz, Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
Wykonawcy:
prof. dr hab.
Wojciech
Satuła
Jacek
Szczytko
Krzysztof
Turzyński
Opis:

Sztuczna inteligencja to maszyna cyfrowa, ale jak właściwie ona funkcjonuje? Czy prawa logiki matematycznej można wykonywać całkowicie automatycznie? Podczas wykładu odkryjemy, czym są zjawiska nieobliczalne i dlaczego istnieją pytania, na które żadna maszyna nie potrafi odpowiedzieć. Zbudujemy „żywy komputer”, zajrzymy do wnętrza procesora i przekonamy się, dlaczego komputery kwantowe działają zupełnie inaczej niż te, z których korzystamy na co dzień.

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

s. 0.03, parter

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 12:00
Numer: 35
Dzień Nauki
Nauki biologiczne
Warsztat
Organizator: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Nauk o Żywieniu Człowieka
Wykonawcy:
dr
Małgorzata
Jałosińska
dr inż.
Katarzyna
Kajak-Siemaszko
dr inż.
Elżbieta
Rosiak
dr inż.
Barbara
Sionek
Opis:

Dzieci dowiedzą się o ”dobrych” i „złych” mikrobach w żywności, o ich wpływie na zdrowie małego człowieka. Poznają produkty, w których mogą je spotkać. Zobaczą bakterie pod mikroskopem i na zdjęciach. Będą też rozwiązywać tematyczne konkursy i krzyżówki.

Dla dzieci od 5 lat, a także młodzieży i osób dorosłych. Warsztaty w trybie ciągłym, czas trwania 20 minut.

Stacjonarne
Ludwika Pasteura 5
02-093 Warszawa

gościnnie na Wydziale Fizyki UW, sala 1.01

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 14:00
Numer: 36
Dzień Nauki
Nauki o Ziemi
Gra edukacyjna
Organizator: Fundacja Katalyst Education
Opis:

Fundacja Katalyst Education tworzy darmowe i bezpłatne cyfrowe narzędzia edukacyjne. Jesteśmy autorem platform Pi-stacja oraz Mapa Karier, które wspierają dzieci i młodzież w nauce i podejmowaniu świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych, a także wyrównują szanse wszystkich uczniów w Polsce.

Na naszym stanowisku każdy znajdzie coś dla siebie, bez względu na wiek i poziom naukowego zaawansowania. Spróbujcie swoich sił w quizach, zgadywankach i układankach z matematyki, biologii, fizyki, techniki, przyrody i geografii.

To także okazja, żeby zobaczyć, jak dobrze orientujecie się w świecie zawodów i rynku pracy.

 

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

gościnnie na Wydziale Fizyki UW, sala 2.23

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 14:00
Numer: 37
Dzień Nauki
Nauki humanistyczne
Pokaz, Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej
Wykonawcy:
dr
Łukasz
Karpiński
mgr
Sebastian
Dudek
dr
Iwona
Jacewicz
dr
Wanda
Józwikowska
dr
Maciej
Durkiewicz
Opis:

Burzymy mit, że AI odbierze pracę tłumaczom i że tłumacze wyginą. To człowiek nadal zatwierdza i odpowiada za przygotowany tekst, a co za tym idzie - problemem jest odpowiedzialność za to, czego nie widać gołym okiem: znaczenie, bezpieczeństwo danych, zgodność tekstu z wymogami prawnymi, kulturowymi i oczekiwaniami klienta.

Jednocześnie AI zmienia sposób tłumaczenia, a siłą nowoczesnego tłumacza (inaczej: redaktora jakości translatorycznej) jest połączenie znajomości języka z wiedzą ekspercką, intuicją językową, znajomością kultury źródłowej i docelowej (kultury korporacyjnej, kultury organizacji, znajomość tekstów kultury: literatury, gier, filmów, seriali czy happeningów i trwałych memów). 

Podczas wykładu pokażemy także wybrane przykłady odpowiedzi chatbotów i analizę ich działania, pokazując zarówno ich dobre, jak i złe strony (na obecnym etapie rozwoju).

Prezentacja obejmuje wybrane aspekty działania instytutowego zespołu TACHI-AI (Translation Analytics and CAT Innovation Hub).

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

gościnnie na Wydziale Fizyki, sala 2.24

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 10:35
Numer: 38
Dzień Nauki
Nauki humanistyczne
Wykład
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej
Wykonawcy:
dr hab.
Karolina
Dębska
Opis:

Instytut Lingwistyki Stosowanej od ponad półwiecza zajmuje się kształceniem studentów i prowadzeniem badań w obszarach przekładu pisemnego, ustnego i audiowizualnego, przyswajania języka, analizy dyskursu, komunikacji literackiej oraz semiotyki. Prężnie działają w nim też różne pracownie: AVT Lab, Pracownia Neurolingwistyczna, Zespół Badań Skandynawistycznych, Pracownia Japońskiego Językoznawstwa Stosowanego i inne.

W swojej prezentacji zrelacjonuję po pierwsze badania prowadzone w ILS-owskich zakładach i pracowniach, opowiem o najnowszych publikacjach pracowników, o organizowanych w Instytucie wydarzeniach naukowych, a także zarysuję miejsce Instytutu Lingwistyki Stosowanej w krajowych i międzynarodowych sieciach badawczych i dydaktycznych.

Chciałabym także opowiedzieć o kształceniu naszych studentów: o programie studiów dla przyszłych tłumaczy pisemnych i ustnych, nauczycieli i specjalistów od języka, o kołach badawczych, w których działają nasi studenci, oraz o perspektywach absolwentów Instytutu.

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

gościnnie na Wydziale Fizyki, sala 2.24

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 10:40 do 11:15
Numer: 39
Dzień Nauki
Nauki medyczne
Warsztat
Organizator: Uniwersytet Warszawski, Wydział Medyczny
Wykonawcy:
student
Jeremi
Aneszko
Opis:

Dziecięca Akademia Ratownictwa powraca! Zapraszamy na drugą edycję warsztatów, podczas których najmłodsi uczestnicy poznają podstawy udzielania pomocy w bezpiecznej i przyjaznej atmosferze. Wszystko odbywa się w formie angażującej zabawy i pod czujnym okiem instruktorów.

Zabierz ze sobą mamę, tatę lub starsze rodzeństwo – będą Twoimi „poszkodowanymi”, którym pomożesz jako prawdziwy ratownik! To świetna okazja do wspólnej zabawy, zdobycia nowych umiejętności i przekonania się, że pomaganie innym jest naprawdę ważne.

Stacjonarne
ul. Pasteura 5
02-093 Warszawa

Gościnnie na Wydziale Fizyki, sala 1.02

Termin:
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 14:00

©2026 Festiwal Nauki