fizyka

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Lekcja festiwalowa Plazma wokół nas – tworzenie warstw cieńszych od włosa

Jak cienki może być materiał, który potrafi chronić powierzchnie przed ekstremalnym zużyciem, korozją i bardzo wysoką temperaturą?

Serdecznie zapraszamy do Pracowni Technologicznych Zastosowań Laserów Zakładu Mechaniki Doświadczalnej IPPT PAN, w której tworzymy powłoki o grubości liczonej w nanometrach — tysiące razy cieńsze od ludzkiego włosa — które mogą radykalnie zmieniać właściwości materiałów.

Nasze badania koncentrują się na projektowaniu i wytwarzaniu nowoczesnych cienkich warstw z wykorzystaniem plazmy, czyli zjonizowanej materii nazywanej często „czwartym stanem skupienia”. Dzięki technologii magnetronowego rozpylania budujemy materiały atom po atomie, tworząc zaawansowane powłoki wieloskładnikowe zawierające m.in. bor i metale przejściowe. Takie materiały znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie potrzebna jest wyjątkowa trwałość — od przemysłu lotniczego i energetyki po nowoczesne narzędzia przemysłowe.

Rozwijamy również techniki osadzania cienkich warstw z użyciem impulsów laserowych (PLD), które pozwalają z dużą precyzją kontrolować skład chemiczny i strukturę materiału. Aby zrozumieć, jak zachowują się one w nanoskali, wykorzystujemy zaawansowane metody badawcze, takie jak mikroskopia elektronowa, profilometria czy nanoindentacja.

Podczas lekcji pokazowej opowiemy, czym zajmuje się nasza pracownia, jak wygląda codzienna praca badawcza oraz w jaki sposób prowadzi się badania nowoczesnych materiałów i cienkich warstw. Uczestnicy będą mogli zobaczyć wykorzystywaną aparaturę oraz poznać metody stosowane w laboratorium.

Łączymy fizykę, inżynierię materiałową i nanotechnologię, projektując materiały przyszłości od podstaw — zaczynając od struktur niemal niewidocznych dla ludzkiego oka.

  • wt., 2026-09-22 12:00 do 13:00
Lekcja festiwalowa Czy da się zobaczyć dźwięk? O technikach obrazowania fal akustycznych

Podczas zajęć zaprezentowane zostaną techniki identyfikacji źródeł dźwięku oraz obrazowania rozkładu ciśnienia stojącej fali akustycznej. Pokazy poprzedzone będą wykładem opisującym zjawiska wykorzystane w tych technikach.

W trakcie prezentacji multimedialnej opisane zostaną różne rodzaje fal występujących w przyrodzie i wytłumaczona zostanie różnica między falami podłużnymi a falami poprzecznymi. Uczestnicy lekcji poznają charakterystyczne warunki powstawania fal stojących. Ponadto, wyjaśnione zostanie, jak można wykorzystać mikrofony rozmieszczone w różnych odległościach od źródła dźwięku do ustalenia kierunku, z którego ten dźwięk dobiega.

Doświadczalna część lekcji obejmie pokaz zastosowania beamformingu oraz rury Kundta. Beamforming (ang. kształtowanie wiązki) to metoda identyfikacji źródeł dźwięku przy użyciu matrycy mikrofonów, kamery wizyjnej i dedykowanego algorytmu analizującego wartości odczytywanych sygnałów. Uczestnicy będą mieli możliwość wzięcia aktywnego udziału w pokazie określając położenie oraz charakterystykę badanych źródeł dźwięku. Natomiast doświadczenie z rurą Kundta zobrazuje występujące w niej stojące fale dźwiękowe. Uczestnicy zaobserwują zmianę kształtu fali wynikającą ze zmiany jej częstotliwości dzięki dokonanej wizualizacji rozkładu ciśnienia akustycznego.

Wspólnie zobaczmy dźwięk!

  • czw., 2026-09-24 11:30 do 12:30

©2026 Festiwal Nauki