biologia

Do ekosystemów wodnych trafia tysiące produktów wytworzonych przez przemysł chemiczny, których wpływ na środowisko przyrodnicze nie jest w pełni poznany. Coraz częściej mówi się o obecności w wodach farmaceutyków, pestycydów oraz mikro- i nanoplastiku. Pojawia się pytanie: jaki wpływ mają te mikrozanieczyszczenia na organizmy żywe? W jaki sposób mogą oddziaływać  na organizm człowieka? Dotychczas nie opracowano aparatury umożliwiającej kompleksowe badanie toksyczności wszystkich związków chemicznych obecnych w środowisku. W rutynowej analizie oznacza się jedynie wybrane, znane substancje toksyczne. Tymczasem ogromna część zanieczyszczeń „przechodzi przez sito analityczne” i jest uwzględniana jedynie w ogólnych parametrach chemicznych wody, takich jak ChZT czy OWO (ogólny węgiel organiczny). Metody te nie pozwalają jednak na wykrycie substancji działających toksycznie już w bardzo niskich stężeniach, jak ma to miejsce w przypadku wielu pestycydów. Istotną rolę w ocenie zagrożeń odgrywają organizmy żywe, które – na różnych poziomach organizacji – umożliwiają ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja to metoda wykorzystująca organizmy jako wskaźniki, których reakcje stanowią podstawę oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego środowiska. Czy woda, z której korzystamy, jest więc zawsze bezpieczna do picia i kąpieli? Podczas warsztatów sprawdzimy to w praktyce. Wykorzystując drobne organizmy wodne, zaobserwujecie, jak reagują one na różne mikrozanieczyszczenia, takie jak leki czy mikroplastik. W trakcie zajęć: wykonacie proste testy toksyczności, nauczycie się obserwować i interpretować wyniki, przekonacie się, że nawet niewidoczne substancje mogą mieć realny wpływ na organizmy żywe. Sprawdźcie, co naprawdę kryje się w wodzie!

Opowiemy o ślimakach, które można spotkać podczas spaceru nad Wisłą. Poznamy ich budowę i środowisko życia. Dowiemy się, co ślimaki robią w nocy, podczas deszczu i gdzie chowają się na zimę. Nauczymy się także rozpoznawać najbardziej charakterystyczne gatunki.

Skąd pochodzi wiedza naukowa? Zanim trafi do podręczników trzeba zrobić eksperyment. Na tej lekcji uczniowie przekonają się o tym na własnej skórze, przeprowadzając dwa proste doświadczenia na swoich zmysłach.

Eksperyment pierwszy: mapa smaków języka. Popularne diagramy pokazują, że słony smak czujemy tylko na czubku języka, a gorzki wyłącznie z tyłu. Uczniowie sprawdzą, czy to prawda — i odkryją, że wiedza z podręcznika potrafi być błędna. To ważna lekcja: nauka nie polega na zapamiętywaniu, lecz na sprawdzaniu.

Eksperyment drugi: spinacz i dotyk. Dotykając skóry dwoma końcówkami rozgiętego spinacza, uczniowie zmierzą gęstość receptorów dotyku na opuszce palca i na przedramieniu. Tym razem wynik potwierdza to, co mówi nauka — i pokazuje, że eksperyment potrafi nie tylko obalać, ale też udowadniać.

Lekcja kończy się rozmową: skąd wiemy, że coś jest prawdą? Czym różni się wiedza oparta na eksperymencie od wiedzy z drugiej ręki? Prowadzący jest badaczem mózgu i na co dzień zadaje właśnie takie pytania w laboratorium.

Opowiemy o ślimakach, które można spotkać podczas spaceru nad Wisłą. Poznamy ich budowę i środowisko życia. Dowiemy się, co ślimaki robią w nocy, podczas deszczu i gdzie chowają się na zimę. Nauczymy się także rozpoznawać najbardziej charakterystyczne gatunki.

Czy nietoperze słyszą nawzajem swoje głosy? A jeśli tak, to czy nie przeszkadzają sobie nawzajem w polowaniu? Czy potrafią ze sobą rozmawiać, jeśli zechcą – i co właściwie mogłyby mieć do powiedzenia? Czy jeden może się od drugiego czegoś nauczyć? I jak właściwie będąc nietoperzem podrywa się dziewczynę? Podczas naszych lekcji spróbujemy zajrzeć do wciąż tajemniczego i kryjącego wiele zagadek świata nocnych ssaków i dowiedzieć się, jak wygląda ich życie społeczne i rodzinne. Przekonamy się także, co my, ludzie, wiemy obecnie o możliwościach porozumiewania się nietoperzy – oraz jak to możliwe, że w ogóle cokolwiek o tym wiemy… Zastanowimy się nad tym, co w ogóle można zrobić w takiej sytuacji, kiedy strasznie chcielibyśmy coś wiedzieć, a tu w żadnej, najgrubszej nawet książce nie da się o tym przeczytać, bo po prostu jeszcze nikt na świecie tego nie wie. Posłuchamy, jak brzmią głosy nietoperzy przekształcone przez elektroniczne urządzenia, pozwalające nam usłyszeć dźwięki zbyt wysokie dla ludzkich uszu. Spróbujemy wreszcie sami odrobinę wczuć się w rolę nietoperzy i sprawdzić, jak dalibyśmy sobie radę w różnych niezwykłych dla nas sytuacjach.

Do ekosystemów wodnych trafia tysiące produktów wytworzonych przez przemysł chemiczny, których wpływ na środowisko przyrodnicze nie jest w pełni poznany. Coraz częściej mówi się o obecności w wodach farmaceutyków, pestycydów oraz mikro- i nanoplastiku. Pojawia się pytanie: jaki wpływ mają te mikrozanieczyszczenia na organizmy żywe? W jaki sposób mogą oddziaływać  na organizm człowieka? Dotychczas nie opracowano aparatury umożliwiającej kompleksowe badanie toksyczności wszystkich związków chemicznych obecnych w środowisku. W rutynowej analizie oznacza się jedynie wybrane, znane substancje toksyczne. Tymczasem ogromna część zanieczyszczeń „przechodzi przez sito analityczne” i jest uwzględniana jedynie w ogólnych parametrach chemicznych wody, takich jak ChZT czy OWO (ogólny węgiel organiczny). Metody te nie pozwalają jednak na wykrycie substancji działających toksycznie już w bardzo niskich stężeniach, jak ma to miejsce w przypadku wielu pestycydów. Istotną rolę w ocenie zagrożeń odgrywają organizmy żywe, które – na różnych poziomach organizacji – umożliwiają ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja to metoda wykorzystująca organizmy jako wskaźniki, których reakcje stanowią podstawę oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego środowiska. Czy woda, z której korzystamy, jest więc zawsze bezpieczna do picia i kąpieli? Podczas warsztatów sprawdzimy to w praktyce. Wykorzystując drobne organizmy wodne, zaobserwujecie, jak reagują one na różne mikrozanieczyszczenia, takie jak leki czy mikroplastik. W trakcie zajęć: wykonacie proste testy toksyczności, nauczycie się obserwować i interpretować wyniki, przekonacie się, że nawet niewidoczne substancje mogą mieć realny wpływ na organizmy żywe. Sprawdźcie, co naprawdę kryje się w wodzie!

Czy nietoperze słyszą nawzajem swoje głosy? A jeśli tak, to czy nie przeszkadzają sobie nawzajem w polowaniu? Czy potrafią ze sobą rozmawiać, jeśli zechcą – i co właściwie mogłyby mieć do powiedzenia? Czy jeden może się od drugiego czegoś nauczyć? I jak właściwie będąc nietoperzem podrywa się dziewczynę? Podczas naszych lekcji spróbujemy zajrzeć do wciąż tajemniczego i kryjącego wiele zagadek świata nocnych ssaków i dowiedzieć się, jak wygląda ich życie społeczne i rodzinne. Przekonamy się także, co my, ludzie, wiemy obecnie o możliwościach porozumiewania się nietoperzy – oraz jak to możliwe, że w ogóle cokolwiek o tym wiemy… Zastanowimy się nad tym, co w ogóle można zrobić w takiej sytuacji, kiedy strasznie chcielibyśmy coś wiedzieć, a tu w żadnej, najgrubszej nawet książce nie da się o tym przeczytać, bo po prostu jeszcze nikt na świecie tego nie wie. Posłuchamy, jak brzmią głosy nietoperzy przekształcone przez elektroniczne urządzenia, pozwalające nam usłyszeć dźwięki zbyt wysokie dla ludzkich uszu. Spróbujemy wreszcie sami odrobinę wczuć się w rolę nietoperzy i sprawdzić, jak dalibyśmy sobie radę w różnych niezwykłych dla nas sytuacjach.

Podczas prezentacji multimedialnej i układania puzzli dzieci poznają budowę i działanie układu pokarmowego człowieka, m.in. śledząc drogę jaką przebywa w nim kęs pożywienia. W części praktycznej przekonają się jak trawione są najważniejsze składniki pokarmu - wykonają doświadczenia chemiczne, w którym zbadają działanie swojej śłiny i żółci, wcielą się w enzymy trawienne człowieka oraz obliczą długość własnego przewodu pokarmowego. Swoją wiedzę dzieci będą mogły sprawdzić i utrwalić podczas quizu. 

Wszyscy jesteśmy pokryci mikroorganizmami, mamy też ich pełno w środku. Ich obecność jest bardzo ważna, bo bez nich byśmy nie istnieli. Zabieramy was na wycieczkę do fascynującego świata drobnoustrojów, podczas której poznamy bakterie, wirusy i grzyby – te przyjazne i te groźne. Nauczymy się doceniać naszych sprzymierzeńców i czuć respekt przed „wrogami”. Wszyscy wiemy o ich istnieniu, ale nie możemy zobaczyć ich gołym okiem, dlatego podczas naszego spotkania obejrzymy niektóre z nich pod mikroskopem. 

Czy wiesz, jak wyglądają drożdże i pleśnie? Czy gołym okiem można zobaczyć bakterie? Jakie znaczenie w życiu człowieka mają drobnoustroje? W czasie zajęć dowiemy się, czy należy się ich raczej obawiać czy też można je np. zjeść. Odpowiedzi na te i wiele innych pytań związanych z mikrobiologią, udzielimy w czasie naszego warsztatu. Będzie również możliwość obejrzenia drobnoustrojów rosnących w probówkach, na płytkach i pod mikroskopem (preparaty mikroskopowe).

Warsztat naukowy, podczas którego dzieci będą miały szansę dowiedzieć się skąd nasze ciało czerpie energię niezbędną do życia. Wspólnie odbędziemy podróż do wnętrza żywych organizmów i odkryjemy mitochondria – małe, ale niezwykle ważne elektrownie komórkowe, które decydują o naszych siłach i zdrowiu. Dzięki fascynującym maszynom molekularnym ukrytym w ich wnętrzu, mitochondria produkują energię potrzebną nam do ruchu, myślenia i wzrostu. Przyjrzymy się im z bliska!

W ramach zajęć dowiemy w jaki sposób badamy elektrownie komórkowe i dlaczego ważne jest by dobrze je poznać. Pokażemy, jak naukowcy wyodrębniają mitochondria z komórek, a także zobaczymy prawdziwe, wyizolowane mitochondria! Wspólnie sprawdzimy, jak komórki wykorzystują różne cukry do wytworzenia energii oraz jak budowa mitochondriów umożliwia ich działanie. Całość pokazu odbędzie się w prawdziwym laboratorium badawczym, tak by nasi goście mogli zobaczyć, jak naukowcy pracują na co dzień. To doskonała okazja dla młodych odkrywców, by poznać sekrety działania ludzkiego ciała i dowiedzieć się co kryje się pod tajemniczym pojęciem „metabolizm”.

Warsztat odbędzie się w laboratorium badawczym i będzie miał formę prostego wprowadzenia do tematyki mitochondriów połączonego z pokazami eksperymentów. Dzieci będą miały szansę aktywnie uczestniczyć w pokazie oraz dowiedzieć się, dlaczego mitochondria są ważne dla naszego zdrowia i życia. Postaramy się również udzielić odpowiedzi na wszelkie pytania na temat funkcji komórek i ich roli w dostarczaniu energii naszemu ciału.

Nie trzeba znać biologii – wystarczy ciekawość i chęć poznania świata

Czy wiesz, jak wyglądają drożdże i pleśnie? Czy gołym okiem można zobaczyć bakterie? Jakie znaczenie w życiu człowieka mają drobnoustroje? W czasie zajęć dowiemy się, czy należy się ich raczej obawiać czy też można je np. zjeść. Odpowiedzi na te i wiele innych pytań związanych z mikrobiologią, udzielimy w czasie naszego warsztatu. Będzie również możliwość obejrzenia drobnoustrojów rosnących w probówkach, na płytkach i pod mikroskopem (preparaty mikroskopowe).

Do ekosystemów wodnych trafia tysiące produktów wytworzonych przez przemysł chemiczny, których wpływ na środowisko przyrodnicze nie jest w pełni poznany. Coraz częściej mówi się o obecności w wodach farmaceutyków, pestycydów oraz mikro- i nanoplastiku. Pojawia się pytanie: jaki wpływ mają te mikrozanieczyszczenia na organizmy żywe? W jaki sposób mogą oddziaływać  na organizm człowieka? Dotychczas nie opracowano aparatury umożliwiającej kompleksowe badanie toksyczności wszystkich związków chemicznych obecnych w środowisku. W rutynowej analizie oznacza się jedynie wybrane, znane substancje toksyczne. Tymczasem ogromna część zanieczyszczeń „przechodzi przez sito analityczne” i jest uwzględniana jedynie w ogólnych parametrach chemicznych wody, takich jak ChZT czy OWO (ogólny węgiel organiczny). Metody te nie pozwalają jednak na wykrycie substancji działających toksycznie już w bardzo niskich stężeniach, jak ma to miejsce w przypadku wielu pestycydów. Istotną rolę w ocenie zagrożeń odgrywają organizmy żywe, które – na różnych poziomach organizacji – umożliwiają ocenę toksyczności badanej próbki. Bioindykacja to metoda wykorzystująca organizmy jako wskaźniki, których reakcje stanowią podstawę oceny ogólnej aktywności biologicznej badanego środowiska. Czy woda, z której korzystamy, jest więc zawsze bezpieczna do picia i kąpieli? Podczas warsztatów sprawdzimy to w praktyce. Wykorzystując drobne organizmy wodne, zaobserwujecie, jak reagują one na różne mikrozanieczyszczenia, takie jak leki czy mikroplastik. W trakcie zajęć: wykonacie proste testy toksyczności, nauczycie się obserwować i interpretować wyniki, przekonacie się, że nawet niewidoczne substancje mogą mieć realny wpływ na organizmy żywe. Sprawdźcie, co naprawdę kryje się w wodzie!

Owady są najliczniejszą grupą zwierząt na naszej planecie. I choć spotykamy się z nimi niemal każdego dnia naszego życia, wciąż mało o nich wiemy.Lekcja ta przybliży świat owadów młodym przyrodnikom. Uczestnicy zajęć nauczą się rozróżniać owady i pająki występujące w lesie, rozpoznawać podstawowe gatunki, poznają ich biologię oraz ważną rolę, jaką pełnią w ekosystemach leśnych.

Zastanawialiście się czy czym różnią się komórki człowieka i cebuli? Które komórki naszego ciała możemy łatwo pobrać do zrobienia preparatu mikroskopowego? Jak przygotować preparat aby móc obejrzeć go pod mikroskopem świetlnym i jakiego potrzebujemy powiększenia aby je zobaczyć? Na te i na wiele innych pytań odpowiemy na warsztatach w Zakładzie Fizjologii Zwierząt UW. Uczestnicy zapoznają się z biologią komórki i poznają różnice między komórkami roślinnymi i zwierzęcymi. Poznają składowe komórki oraz cechy charakterystyczne komórek należących do różnych organizmów. Sami pobiorą komórki ze swojego policzka i wykonają preparaty mikroskopowe. Wykonają również preparaty z tkanki roślinnej pobranej z cebuli. Zapoznają się z mechanizmem działania mikroskopu świetlnego i użyją go do obejrzenia wykonanych przez siebie preparatów. Zapraszamy!

Neuroprzekaźniki oraz receptory z którymi się wiążą są odpowiedzialne za funkcjonowanie naszego organizmu. Pewnie wszyscy słyszeliśmy o serotoninie, dopaminie czy noradrenalinie. Ale neuroprzekaźników jest całe mnóstwo i umożliwiają naszym ciałom poprawne funkcjonowanie. Często pewne neuroprzekaźniki kojarzą nam się z jedną funkcją, ale tak naprawdę każdy ma wiele. Dopamina poza szczęściem powiązana jest z ruchem. Serotonina pomaga regulować sen. Często, to nie sam przekaźnik jest odpowiedzialny za daną funkcję, a raczej receptor, z którym się wiąże. Podczas tej dyskusji porozmawiamy sobie o neuroprzekaźnikach i ich receptorach, oraz jak tak naprawdę wpływają na nasze codzienne funkcjonowanie.

Zastanawialiście się czy czym różnią się komórki człowieka i cebuli? Które komórki naszego ciała możemy łatwo pobrać do zrobienia preparatu mikroskopowego? Jak przygotować preparat aby móc obejrzeć go pod mikroskopem świetlnym i jakiego potrzebujemy powiększenia aby je zobaczyć? Na te i na wiele innych pytań odpowiemy na warsztatach w Zakładzie Fizjologii Zwierząt UW. Uczestnicy zapoznają się z biologią komórki i poznają różnice między komórkami roślinnymi i zwierzęcymi. Poznają składowe komórki oraz cechy charakterystyczne komórek należących do różnych organizmów. Sami pobiorą komórki ze swojego policzka i wykonają preparaty mikroskopowe. Wykonają również preparaty z tkanki roślinnej pobranej z cebuli. Zapoznają się z mechanizmem działania mikroskopu świetlnego i użyją go do obejrzenia wykonanych przez siebie preparatów. Zapraszamy!

To jest lekcja o tym, jak się patrzy. Czyli o naszym wzroku, o tym, jak i do czego go używamy - oraz jakie potrafi nam płatać figle.

Ponieważ las najlepiej poznaje się w lesie, zabierzemy was na lekcję z rozpoznawania śladów i tropów zwierząt w Kampinoskim Parku Narodowym. W programie spacer ścieżką dydaktyczną, obserwacje przyrodnicze z wieży widokowej, spacer skrajem obszaru ochrony ścisłej Granica. Wycieczka będzie także świetną okazją do poznania wyjątkowego miejsca - nowo otwartego Muzeum Puszczy Kampinoskiej w Granicy.
W tracie spotkanie opowiemy o:
- zwyczajach i zachowaniach zwierząt
- sposobach kamuflażu i przystosowaniach do życia w zmiennych środowiskach
- jego warstwowej budowie lasu i zamieszkujących je organizmach
- opowiemy jak podziwiać i poznawać przyrodę tak, aby jej nie szkodzić
- wytłumaczymy jak sprawić, aby nasza obecność nie była dla przyrody dokuczliwą, pokażemy, że obserwowanie przyrody jest o wiele ciekawsze!