Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN

Zajęcia wprowadzą uczniów w fascynujący świat starożytnego Egiptu na przykładzie miasta Pathyris. Podczas lekcji dzieci poznają różne rodzaje pisma używane w starożytności – od egipskich hieroglifów i pisma demotycznego, po alfabet grecki, a także późniejsze pismo arabskie. Uczniowie dowiedzą się również, na jakich materiałach pisano w przeszłości, takich jak papirus, ostraka czy tabliczki. W części praktycznej dzieci będą miały okazję spróbować swoich sił w pisaniu – zapiszą swoje imiona lub wybrane słowa przy użyciu poznanych systemów pisma, co pozwoli im lepiej zrozumieć różnice między nimi oraz poczuć się jak starożytni pisarze.

Kolejnym elementem zajęć będzie gra edukacyjna oparta na tłumaczeniach autentycznych kontraktów z Pathyris. Uczniowie, pracując w grupach, spróbują odtworzyć wygląd mieszkańców miasta oraz zidentyfikować na planach jego zabudowę – w tym domy i inne nieruchomości będące przedmiotem umów. Poznają także charakterystyczne elementy architektury mieszkalnej, ucząc się przez zabawę i współpracę.

Mastaba Faraona to tajemniczy grobowiec, który znajduje się w południowej części Sakkary, ok. 25 km na południe od Kairu w Egipcie. Zbudował go faraon o imieniu Szepseskaf (ok. 2500 p. n.e.), ostatni władca epoki budowniczych wielkich piramid. Jego przodkowie to słynni faraonowie IV dynastii: Cheops (Chufu), Chefren (Chafre) oraz Mykerinosa (Menkaure). To właśnie ich grobowce są jedynym z siedmiu cudów świata starożytnego, jaki przetrwał do naszych czasów. Bo jak mawia stare arabskie przysłowie ludzie lękają się czasu, a czas boi się piramid!

Jednak Szepseskafa w przeciwieństwie do swoich wielkich przodków nie wzniósł swego grobowca w Gizie, lecz w Sakkarze, i nie była to piramida, lecz mastaba (po arabsku ława), rodzaj grobowca zarezerwowany podówczas dla dostojników, nie dla władców.

Czy zrobił tak dlatego, że nie było już miejsca Gizie na jego grobowiec, czy może dlatego, że chciał się uwolnić od stale rosnącego w siłę kleru boga słońca Ra? Czy w istocie za boskiego patrona wybrał Ptaha - głównego boga ówczesnej stolicy Egiptu – Memfis, które znajdowało się dokładnie naprzeciwko Sakkary? Te i inne pytania nurtują naukowców od wielu lat. Również sam grobowiec nigdy nie został dokładnie przebadany.

Szepseskaf rozpoczął budowę grobowca w pierwszym roku panowania, lecz nigdy jej nie ukończył, gdyż jego panowanie trwało prawdopodobnie zaledwie kilka lat. Jedne źródła podają, iż 4, inne, iż 7.

Niemniej, w ciągu tak krótkiego czasu udało mu się wznieść ogromną kamienną mastabę (w chwili obecnej ok. 100 m x 75 x 19 m), której budowę ukończyli jego następcy. Kim byli i dlaczego to zrobili – pozostaje również zagadką.

Od 2024 roku Mastaba Faraona jest badana przez polsko-egipską misję archeologiczną prowadzoną przez Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN i Ministerstwo Turystyki i Starożytności Arabskiej Republiki Egiptu. Już pierwsze sezony przyniosły wiele nowych danych na temat historii tego grobowca.