Narodowe Centrum Badań Jądrowych

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe CPT - ostatnia symetria. O poszukiwaniu nowej fizyki w Wielkim Zderzaczu Hadronów

Symetria od wieków fascynuje zarówno artystów, jak i naukowców. W fizyce ma jednak szczególny status: twierdzenie Emmy Noether pokazuje, że symetrii praw przyrody odpowiadają prawa zachowania. Symetrie decydują o tym, co jest możliwe, a co zakazane.

Niekiedy symetrie ulegają złamaniu i to właśnie wtedy dzieje się coś najciekawszego. Łamanie symetrii CP, łączącej odbicie przestrzenne z zamianą cząstek na antycząstki, jest jednym z warunków koniecznych do powstania asymetrii między materią a antymaterią, dzięki której w ogóle istniejemy.

Gdy do symetrii CP dodamy jeszcze odwrócenie kierunku czasu, otrzymamy bardziej fundamentalną symetrię CPT. Według kwantowej teorii pola ta złożona symetria jest absolutna: żadne znane zjawisko fizyki mikroskopowej jej nie narusza. Złamanie CPT wymagałoby porzucenia fundamentów, na których zbudowany jest Model Standardowy opisujący świat
cząstek, i otworzyłoby drzwi do nowej fizyki.

W moich badaniach na detektorze LHCb w CERN poszukuję właśnie takich śladów: analizując oscylacje mezonów, cząstek, w których materia i antymateria spontanicznie zamieniają się miejscami, szukam subtelnych asymetrii ukrytych w danych. To poszukiwanie igły w stogu siana, ale igły, która mogłaby zmienić nasze rozumienie wszechświata.

Wykład będzie zaproszeniem do świata, w którym piękno symetrii i fundamentalne pytania o istnienie spotykają się w tunelach Wielkiego Zderzacza Hadronów.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 15:00
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o metodach detekcji neutrin

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazamiI - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Jak działają pułapki na neutrina?”

Fizyków cząstek elementarnych fascynuje to co najmniejsze - badamy składniki materii, które występują we Wszechświecie. Tematem tego wykładu będą neutrina, czyli jedne z cząstek elementarnych. Przedstawione zostanie gdzie można znaleźć neutrina oraz w jaki sposób produkujemy je przy pomocy przyspieszaczy cząstek (akceleratorów). Nietrywialne jest łapanie neutrin i ich badanie. Omówione zostaną pułapki na neutrina, których używamy w doświadczeniach w Japonii (T2K, Super-Kamiokande, Hyper-Kamiokande), w których to bierzemy czynny udział.

 

  • pon., 2026-09-21 08:30 do 14:40
  • pon., 2026-09-21 09:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o metodach detekcji neutrin

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazamiI - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Jak działają pułapki na neutrina?”

Fizyków cząstek elementarnych fascynuje to co najmniejsze - badamy składniki materii, które występują we Wszechświecie. Tematem tego wykładu będą neutrina, czyli jedne z cząstek elementarnych. Przedstawione zostanie gdzie można znaleźć neutrina oraz w jaki sposób produkujemy je przy pomocy przyspieszaczy cząstek (akceleratorów). Nietrywialne jest łapanie neutrin i ich badanie. Omówione zostaną pułapki na neutrina, których używamy w doświadczeniach w Japonii (T2K, Super-Kamiokande, Hyper-Kamiokande), w których to bierzemy czynny udział.

 

  • pon., 2026-09-21 08:30 do 14:40
  • pon., 2026-09-21 09:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o mikroskopie elektronowym

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazami - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Jak mikroskop elektronowy pomaga projektować reaktory przyszłości?”

Jak zaprojektować reaktor jądrowy? Kluczowe są materiały odporne na ekstremalne warunki. Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) pozwala zobaczyć ich mikrostrukturę i ocenić odporność na temperaturę i promieniowanie. Uczestnicy poznają badania materiałów dla energetyki przyszłości, w tym implantację jonową, która symuluje wieloletnie uszkodzenia. Zobaczą obrazy SEM: metale, pęknięcia i kryształy. Na koniec quiz „Zgadnij, co to jest?” i nagroda: mikrograwer niewidoczny gołym okiem.

 

  • wt., 2026-09-22 08:30 do 14:40
  • wt., 2026-09-22 09:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o mikroskopie elektronowym

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazami - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Jak mikroskop elektronowy pomaga projektować reaktory przyszłości?”

Jak zaprojektować reaktor jądrowy? Kluczowe są materiały odporne na ekstremalne warunki. Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) pozwala zobaczyć ich mikrostrukturę i ocenić odporność na temperaturę i promieniowanie. Uczestnicy poznają badania materiałów dla energetyki przyszłości, w tym implantację jonową, która symuluje wieloletnie uszkodzenia. Zobaczą obrazy SEM: metale, pęknięcia i kryształy. Na koniec quiz „Zgadnij, co to jest?” i nagroda: mikrograwer niewidoczny gołym okiem.

 

  • wt., 2026-09-22 08:30 do 14:40
  • wt., 2026-09-22 09:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o spektroskopii

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazami - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Spektroskopia, czyli jak fotony niosą informację o otaczającym nas świecie”

Oddziaływanie fotonów z atomami i cząsteczkami pozwala nam na uzyskanie różnych informacji o budowie materii – informacji które trudno uzyskać innymi sposobami – pozwalając nam „zajrzeć” na przykład do wnętrza gwiazd czy reaktorów termojądrowych, a nawet badać strukturę jądra atomowego. Podczas wykładu zostaną przedstawione różne rodzaje spektroskopii – od wysokoenergetycznych spektroskopii gamma i rentgenowskiej po niskoenergetyczne spektroskopie IR i NMR – i ich zastosowania w fizyce, chemii i medycynie.

 

  • śr., 2026-09-23 08:30 do 14:40
  • śr., 2026-09-23 09:30 do 15:30
Lekcja festiwalowa Lekcje z promieniowaniem, w tym wykład o spektroskopii

1. Wykład „Promieniowanie jonizujące i promieniotwórczość”

Wizytę w NCBJ warto zacząć od zrozumienia podstaw fizyki jądrowej. Omówimy takie zagadnienia jak promieniowanie jonizujące i jego własności, rozpady promieniotwórcze oraz inne podstawowe pojęcia fizyki jądrowej.

Wykład opatrzymy licznymi pokazami - zaprezentujemy m.in promieniotwórczość rozmaitych eksponatów naturalnych oraz przedmiotów domowego użytku.

2. Warsztaty z licznikami promieniowania

Poprowadzimy warsztaty polegające na badaniu własności promieniowania jonizującego. Uczestnicy w małych zespołach wykonają kilka prostych ćwiczeń z wykorzystaniem tego promieniowania.

3. Komora mgłowa

Zaprezentujemy Państwu okazałą komorę mgłową (komorę Willsona), omówimy jej działanie i wyjaśnimy pochodzenie obserwowanych śladów promieniowania.

4. Wykład „Spektroskopia, czyli jak fotony niosą informację o otaczającym nas świecie”

Oddziaływanie fotonów z atomami i cząsteczkami pozwala nam na uzyskanie różnych informacji o budowie materii – informacji które trudno uzyskać innymi sposobami – pozwalając nam „zajrzeć” na przykład do wnętrza gwiazd czy reaktorów termojądrowych, a nawet badać strukturę jądra atomowego. Podczas wykładu zostaną przedstawione różne rodzaje spektroskopii – od wysokoenergetycznych spektroskopii gamma i rentgenowskiej po niskoenergetyczne spektroskopie IR i NMR – i ich zastosowania w fizyce, chemii i medycynie.

 

  • śr., 2026-09-23 08:30 do 14:40
  • śr., 2026-09-23 09:30 do 15:30

©2026 Festiwal Nauki