Instytut Fizyki PAN

Ten agent porusza się z prędkością światła i potrafi błyskawicznie współpracować z partnerem na dowolną odległość. Dlatego fizycy wysyłają go na misje wszędzie tam, gdzie konieczne jest wykonanie zadania niemożliwego nawet dla najpotężniejszego klasycznego komputera.

Podczas wykładu prześledzimy akta personalne tej niezwykłej cząstki i odkryjemy, jakie kwantowe supermoce posiada. Następnie przyjrzymy się brawurowym operacjom specjalnym, w których z powodzeniem brał udział wraz ze swoimi partnerami.

Interaktywne warsztaty dla dzieci od 6. roku życia, podczas których uczestnicy samodzielnie wykonują doświadczenia, budują proste urządzenia i odkrywają świat nauki poprzez eksperymenty związane m.in. ze światłem, magnetyzmem i elektroniką oraz – uwaga! – rozwiązują zagadki detektywistyczne. Wydarzenie ma formę otwartego laboratorium ze stanowiskami eksperymentalnymi, dzięki którym uczestnicy poznają naukę poprzez działanie i zabawę.

Warsztaty podzielone są na dwie przestrzenie. W pierwszej sali znajduje się strefa eksperymentów i odkryć z interaktywnymi stanowiskami tematycznymi. Uczestnicy poznają fascynujący świat kryształów i rozpoczną hodowlę własnego kryształu, dowiadując się, dlaczego kryształy odgrywają kluczową rolę w elektronice, laserach i nowoczesnych technologiach.

Na kolejnych stanowiskach będzie można samodzielnie wytworzyć prąd elektryczny. Czy da się uzyskać energię z owoców, roślin lub cieczy? Uczestnicy sprawdzą, czy uda się zasilić zegarek, diodę LED lub uruchomić brzęczyk piezoelektryczny. Starsi uczestnicy zbudują prosty alarm lub czujnik wilgotności oraz poznają podstawy elektroniki i fal elektromagnetycznych.

Nie zabraknie także doświadczeń z magnetyzmu, elektrostatyki i indukcji elektromagnetycznej. Uczestnicy przekonają się, czy można „zobaczyć” ładunki elektryczne, poznają działanie elektroskopu oraz sprawdzą, na czym polega hamowanie indukcyjne.

W drugiej sali uczestnicy wcielą się w rolę młodych detektywów i naukowców rozwiązujących zagadkę kryminalną poprzez analizę śladów, obserwacje optyczne i logiczne wnioskowanie. Poznają tajniki ukrytych wiadomości, filtrów optycznych, soczewek i światła UV.

Warsztaty pokazują, że nauka jest fascynującą przygodą, a fizykę można poznawać poprzez eksperymentowanie, odkrywanie i samodzielne działanie.

Gdy w 2018 r. na Festiwalu Nauki mówiłem o ponurych konsekwencjach skażenia środowiska naturalnego w Polsce i na Świecie nie spodziewałem się, że przez te osiem lat wiele zmieniło się na gorsze. Wciąż rośnie emisja gazu cieplarnianego (na szczęście poza Unią Europejską), a dodatkowo pojawiły się nowe zagrożenia, na przykład zagrożenia wynikające z gigantycznej produkcji przedmiotów plastykowych. Pokażę następstwa masowego stosowania plastyku dla skażenia wody. W jego wyniku pojawiła się nowa jednostka chorobowa – plastykoza. Woda skażona jest także nadużywanymi lekarstwami.

W wykładzie powiem także o możliwych zagrożeniach związanych z rozwojem nanotechnologii. Ponownie „nauka poszła w las” ponieważ choroba zwana srebrzycą znana była już w średniowieczu, a mimo to doprowadziliśmy do niekontrolowanego użycia nanosrebra w wielu produktach. Kolejne niepokojące dane dotyczą między innymi grafenu, nanocząstek TiO2 (komponent między innymi farb), etc... Często wprowadzamy nowe technologie i produkty bez dokładnego zbadania ich szkodliwości. Tragicznym przykładem jest tutaj masowe stosowanie eternitu, choć pierwsze dane o szkodliwości tego materiału dostępne były wiele lat temu!

Kolejnym tematem który planuję poruszyć, jest rozwój technologi atomowych. W Polsce planuje się budowę elektrowni atomowych, co często kojarzone jest (przez nieuków i demagogów!) z konsekwencjami skażenia po eksplozji elektrowni atomowej w Czarnobylu. Może warto jednak zaznaczyć, że głównym źródłem skażenia radioaktywnego w Polsce są elektrownie węglowe. Podam odpowiednie dane dotyczące tego skażenia. Te elektrownie są ponadto źródłem skażenia metalami cieżkimi takimi jak rtęć, ołów, etc... To swojego rodzaju hipokryzja, że zabroniono używania rtęciowych termometrów, a z drugiej strony toleruje się gigantyczną emisję rtęci do powietrza z elektrowni węglowych!