Instytut "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka"

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Lekcja festiwalowa Dieta, efekt jo‑jo i "pasażer na gapę": jak mikrobiota steruje twoją wagą

Wyobraź sobie, że w twoich jelitach żyje ogromna społeczność mikroskopijnych organizmów, które codziennie decydują o tym, ile energii wyciągasz z jedzenia, jak szybko spalasz kalorie i czy łatwo przybierasz na wadze. Ta społeczność to mikrobiota jelitowa – miliardy bakterii, które działają jak niewidzialny „zespół metaboliczny”.

Podczas wykładu odkryjesz, że mikrobiota nie tylko pomaga trawić pokarm, ale też wpływa na hormony głodu i sytości, poziom cukru we krwi, a nawet na to, czy masz ochotę na słodycze. Niektóre bakterie produkują substancje, które przyspieszają metabolizm, inne – wręcz przeciwnie – sprzyjają odkładaniu tłuszczu. Dlatego dwie osoby jedzące to samo mogą chudnąć w zupełnie innym tempie.

Porozmawiamy o tym, jak różni się mikrobiota osób szczupłych i tych z nadwagą oraz dlaczego długotrwałe diety mogą ją zaburzać. Dowiesz się, że ciągłe „bycie na diecie” może spowolnić metabolizm, zmniejszyć różnorodność bakterii i utrudnić utrzymanie prawidłowej wagi – co częściowo tłumaczy efekt jo-jo.

Wykład pokaże też, jak dieta wpływa na bakterie jelitowe: które produkty je wzmacniają, a które im szkodzą. Omówimy rolę probiotyków, prebiotyków i błonnika oraz to, czy można „przeprogramować” mikrobiotę, aby wspierała zdrową wagę. Zajrzymy również w przyszłość – badania nad przeszczepami mikrobioty (FMT) czy spersonalizowanymi dietami opartymi na analizie bakterii jelitowych mogą całkowicie zmienić podejście do odchudzania.

To wykład dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, dlaczego waga to nie tylko kalorie i siłownia, ale także fascynujący świat mikroorganizmów żyjących w nas i z nami.

  • pon., 2026-09-21 09:45 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 09:45 do 10:30
Lekcja festiwalowa Mały Chemik – odkrywca! Jak pracuje naukowiec: eksperyment, obserwacja i wnioski

Warsztaty „Mały Chemik – odkrywca!” to spotkanie, podczas którego uczniowie klas 4–5 szkoły podstawowej wcielą się w prawdziwych naukowców. Celem zajęć jest pokazanie, że chemia to nie tylko wzory i trudne słowa, ale przede wszystkim ciekawość, eksperymentowanie i umiejętność wyciągania wniosków. Dzieci poznają podstawy pracy laboratoryjnej, nauczą się prowadzić proste doświadczenia oraz dokumentować swoje obserwacje tak, jak robią to badacze na całym świecie.

Podczas warsztatów uczestnicy wykonają serię efektownych, ale bezpiecznych eksperymentów, takich jak tworzenie kolorowych reakcji, badanie właściwości substancji czy obserwowanie zmian zachodzących podczas mieszania różnych składników. Każde doświadczenie będzie okazją do zadawania pytań: Co się stało? Dlaczego? Co to oznacza? Dzieci dowiedzą się, że nauka to nie magia, lecz logiczne myślenie i uważna obserwacja.

Ważnym elementem zajęć będzie nauka dokumentowania pracy naukowej. Uczestnicy stworzą własne „karty eksperymentów”, w których zapiszą przebieg doświadczeń, wyniki oraz wnioski. Dzięki temu zrozumieją, że naukowiec nie tylko wykonuje doświadczenia, ale także potrafi je opisać i wyjaśnić.

Warsztaty rozwijają kreatywność, uczą cierpliwości i pokazują, że błędy są naturalną częścią odkrywania świata. Dzieci przekonają się, że każdy może zostać małym badaczem, jeśli tylko ma odwagę pytać i chęć sprawdzania, jak działa otaczający nas świat.

Zajęcia są prowadzone w formie interaktywnej, pełnej zabawy i współpracy, tak aby każdy uczestnik poczuł się jak prawdziwy naukowiec w laboratorium.

  • wt., 2026-09-22 11:00 do 12:30
Spotkanie festiwalowe Trudności w polskiej psychiatrii dzieci i młodzieży - jak może pomóc podejście Gestalt

Pierwszym krokiem do rozwiązania jakiegokolwiek problemu to zauważyć, że w ogóle ten problem istnieje.

Krok pierwszy: Polska Psychiatria Dzieci i Młodzieży ma problem. Dla większości specjalistów, pacjentów i ich rodziców nie jest to żadna nowina. To co jest - potencjalnie - nowością to zwrócenie uwagi, że wszystkie te trzy grupy ludzi widzą inne problemy tego samego systemu. Czy wszyscy się mylą? Czy wszyscy mają rację? A może coś pomiędzy? 

Specjaliści, pracujący na oddziałach i w poradniach, powiedzieliby pewnie o za małych środkach finansowych na szkolenia, wypłatach czy wyposażenia oddziałów. Powiedzieliby o często starych, niedostosowanych budynkach i korytarzach, a także o niewystarczającej ilości superwizji (wsparciu terapeutów w prowadzonych przez nich procesach). Zwróciliby uwagę na niewspółpracujących rodziców czy nauczycielach przekraczających granice uczniów. Rodzice Pacjentów powiedzieliby zapewne o za długich kolejkach oczekiwania na oddział, małej skuteczności oddziaływań terapeutyznych, a także o niesprawiedliwej tendencji psychologów i terapeutów do “zwalania całej winy na Nas - rodziców”.

A co by powiedziała młodzież? Co by powiedziały dzieci? Przez lata słucham głosów pacjentów oddziałów i poradni psychiatrycznych i przez lata słyszę co często odpowiadają na te głosy “dorośli” - psychiatrzy, nauczyciele, terapeuci i rodzice. “To manipulacja”, “to zwalanie winy”, “to złośliwość”, “to objaw choroby”...

Jestem ciekaw co by się stało gdyby tych głosów wysłuchać.

Udało mi się, przy niemałej pomocy moich kolegów i koleżanek (terapeutek, psychoterapeutów i psychiatrów) spisać listę problemów stworzonych przez najważniejszych Zainteresowanych usługą jaką jest Polska psychiatria dla dzieci i młodzieży. Zebrane na przestrzeni lat, z różnych oddziałów, poradni i gabinetów psychoaterapeutycznych głosy są zaledwie początkiem potrzebnej dyskusji. Co my - dorośli - z tymi głosami zrobimy to kolejny krok.

Oferta nurtu Gestalt w psychiatrii może być tym kolejnym krokiem - o jej szczegółach chciałbym porozmawiać z uczestnikami. Zapraszam!

Nauki medyczne
  • wt., 2026-09-22 15:00 do 16:30
Lekcja festiwalowa Roboty w sali operacyjnej: jak nowoczesna technologia zmienia chirurgię dziecięcą

Wyobraź sobie robota, który potrafi wykonywać niezwykle precyzyjne ruchy, widzi lepiej niż ludzkie oko i pomaga chirurgom operować nawet najmniejszych pacjentów. To nie jest już science fiction – to współczesna chirurgia robotyczna, która coraz śmielej wkracza do szpitali dziecięcych.

Podczas wykładu opowiemy, jak działają roboty chirurgiczne i dlaczego są tak przydatne w operacjach u dzieci. Dowiesz się, że ich ramiona potrafią wykonywać ruchy o dokładności niemożliwej do osiągnięcia ludzką ręką, a kamera 3D pozwala lekarzom zobaczyć struktury anatomiczne w ogromnym powiększeniu. Dzięki temu operacje mogą być mniej inwazyjne, a mali pacjenci szybciej wracają do zdrowia.

Przyjrzymy się też temu, jakie zabiegi najczęściej wykonuje się z pomocą robotów – od operacji układu moczowego, przez zabiegi w obrębie klatki piersiowej, aż po niektóre operacje onkologiczne. Nie zabraknie przykładów prawdziwych przypadków, które pokażą, jak wygląda praca chirurga „za sterami” robota i jakie wyzwania wiążą się z operowaniem w bardzo małej przestrzeni ciała dziecka.

Porozmawiamy również o ograniczeniach tej technologii: wysokich kosztach, konieczności specjalistycznego szkolenia oraz o tym, dlaczego roboty chirurgiczne nie zastąpią lekarzy, lecz staną się ich zaawansowanym narzędziem.

Na koniec zajrzymy w przyszłość – miniaturowe instrumenty, systemy dające chirurgowi „zmysł dotyku” oraz sztuczna inteligencja wspierająca decyzje podczas operacji to tylko część tego, co już powstaje w laboratoriach.

Wykład jest idealny dla młodzieży zainteresowanej medycyną, technologią i tym, jak te dwa światy łączą się, by ratować zdrowie najmłodszych pacjentów.

  • śr., 2026-09-23 14:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Znajdź swoją rolę w ratowaniu świata: medyczne ścieżki kariery

Czy medycyna to wyłącznie zawód lekarza? Kto stoi za sukcesem nowoczesnego leczenia i jak wiele różnych ścieżek kariery prowadzi do pracy na rzecz zdrowia pacjentów? Ten interaktywny wykład zabierze uczestników w fascynującą podróż przez świat współczesnej medycyny, pokazując ją jako dynamiczny system współpracy specjalistów reprezentujących wiele dziedzin nauki, technologii i ochrony zdrowia.

 

Wykład pokaże również mniej znane, ale niezwykle fascynujące oblicze medycyny: pracę naukową i badania kliniczne, dzięki którym powstają nowe leki, technologie diagnostyczne i nowoczesne metody leczenia. Uczestnicy dowiedzą się, jak wygląda droga od odkrycia naukowego w laboratorium do zastosowania go w leczeniu pacjentów oraz dlaczego współczesna medycyna rozwija się dzięki współpracy specjalistów z wielu dziedzin.

 

Szczególna uwaga zostanie poświęcona zawodom przyszłości, związanym z genetyką, sztuczną inteligencją, analizą danych medycznych, medycyną personalizowaną i inżynierią biomedyczną. Uczestnicy przekonają się, że medycyna to nie tylko praca przy łóżku pacjenta, ale także działalność badawcza, tworzenie innowacji i udział w projektach, które mogą zmieniać standardy leczenia na całym świecie.

 

Wykład skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych stojących przed wyborem dalszej ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Jego celem jest inspirowanie młodych ludzi do odkrywania własnych talentów oraz pokazanie, że współczesna medycyna potrzebuje osób o bardzo różnych zainteresowaniach: od pasjonatów biologii i chemii, przez osoby lubiące bezpośrednią pracę z ludźmi, aż po przyszłych naukowców, programistów i twórców nowych technologii. To okazja, by znaleźć odpowiedź na pytanie: jaką rolę ja mógłbym lub mogłabym odegrać w świecie, który każdego dnia nie tylko ratuje życie, ale również tworzy medycynę przyszłości?

Nauki medyczne
  • czw., 2026-09-24 10:00 do 12:00
Lekcja festiwalowa Dieta, efekt jo‑jo i "pasażer na gapę": jak mikrobiota steruje twoją wagą

Wyobraź sobie, że w twoich jelitach żyje ogromna społeczność mikroskopijnych organizmów, które codziennie decydują o tym, ile energii wyciągasz z jedzenia, jak szybko spalasz kalorie i czy łatwo przybierasz na wadze. Ta społeczność to mikrobiota jelitowa – miliardy bakterii, które działają jak niewidzialny „zespół metaboliczny”.

Podczas wykładu odkryjesz, że mikrobiota nie tylko pomaga trawić pokarm, ale też wpływa na hormony głodu i sytości, poziom cukru we krwi, a nawet na to, czy masz ochotę na słodycze. Niektóre bakterie produkują substancje, które przyspieszają metabolizm, inne – wręcz przeciwnie – sprzyjają odkładaniu tłuszczu. Dlatego dwie osoby jedzące to samo mogą chudnąć w zupełnie innym tempie.

Porozmawiamy o tym, jak różni się mikrobiota osób szczupłych i tych z nadwagą oraz dlaczego długotrwałe diety mogą ją zaburzać. Dowiesz się, że ciągłe „bycie na diecie” może spowolnić metabolizm, zmniejszyć różnorodność bakterii i utrudnić utrzymanie prawidłowej wagi – co częściowo tłumaczy efekt jo-jo.

Wykład pokaże też, jak dieta wpływa na bakterie jelitowe: które produkty je wzmacniają, a które im szkodzą. Omówimy rolę probiotyków, prebiotyków i błonnika oraz to, czy można „przeprogramować” mikrobiotę, aby wspierała zdrową wagę. Zajrzymy również w przyszłość – badania nad przeszczepami mikrobioty (FMT) czy spersonalizowanymi dietami opartymi na analizie bakterii jelitowych mogą całkowicie zmienić podejście do odchudzania.

To wykład dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, dlaczego waga to nie tylko kalorie i siłownia, ale także fascynujący świat mikroorganizmów żyjących w nas i z nami.

  • pon., 2026-09-21 09:45 do 10:30
  • pt., 2026-09-25 09:45 do 10:30
Lekcja festiwalowa Science fiction na sali operacyjnej: jak algorytmy wspierają chirurgów

Wyobraź sobie chirurga, który podczas operacji współpracuje z „superasystentem” analizującym tysiące danych w kilka sekund, przewidującym możliwe powikłania i podpowiadającym najlepsze decyzje. Tym asystentem jest sztuczna inteligencja (AI), coraz silniej obecna we współczesnej medycynie.

W trakcie wykładu pokażemy, jak AI wspiera chirurgów na każdym etapie leczenia. Algorytmy potrafią analizować obrazy z tomografii i rezonansu, wskazując kluczowe struktury i ułatwiając planowanie zabiegu. Podczas operacji AI rozpoznaje narządy i tkanki w czasie rzeczywistym, ostrzega przed ryzykiem uszkodzenia ważnych struktur i pomaga utrzymać najwyższą precyzję. Po zabiegu przewiduje przebieg gojenia oraz ryzyko powikłań, wspierając lekarzy w dalszej opiece nad pacjentem.

Uczestnicy zobaczą, jak wygląda współpraca człowieka z maszyną i dlaczego, mimo ogromnych możliwości, AI nie zastąpi chirurga, lecz stanie się jego zaawansowanym narzędziem.

Omówimy również kluczowe wyzwania: odpowiedzialność za decyzje podejmowane z udziałem algorytmów, bezpieczeństwo pacjentów, konieczność nadzoru człowieka oraz znaczenie jakości danych, na których uczone są modele.

Na zakończenie zajrzymy w przyszłość chirurgii: autonomiczne systemy operacyjne, algorytmy analizujące jednocześnie obraz, dźwięk i dane kliniczne, a także połączenie AI z rozszerzoną rzeczywistością. To technologie, które już powstają i mogą całkowicie odmienić salę operacyjną.

Wykład jest skierowany do młodzieży zainteresowanej medycyną, technologią i tym, jak połączenie tych dwóch światów otwiera nowe możliwości leczenia.

  • pt., 2026-09-25 14:00 do 15:00

©2026 Festiwal Nauki