Wydział Historii

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe Koncesjonowana (nie)podległość w cieniu czarnych orłów. Akt 5 Listopada 1916 r.

Wykład prof. Piotra Szlanty, znakomitego znawcy historii XIX wieku, I wojny światowej oraz polskich dróg do niepodległości, poświęcony będzie Aktowi 5 Listopada 1916 roku — jednemu z najbardziej niejednoznacznych wydarzeń w dziejach sprawy polskiej. Czy ogłoszona przez cesarzy Niemiec i Austro-Węgier zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego była rzeczywistym krokiem ku niepodległości, czy raczej polityczną koncesją podporządkowaną interesom państw centralnych?

Spotkanie pozwoli spojrzeć na rok 1916 jako na moment, w którym polskie nadzieje splatały się z kalkulacją wielkiej polityki i realiami wojny.

 

Nauki humanistyczne
  • pon., 2026-09-21 18:00 do 19:30
Spotkanie festiwalowe Przewrót majowy i rządy piłsudczyków w kontekście europejskim

Przed stu laty, 12 maja 1926 roku rozpoczął się przewrót majowy. Marszałek Józef Piłsudski obalił konstytucyjne władze państwa i ustanowił rządy autorytarne. Nie były one zjawiskiem wyjątkowym w międzywojennej Europie. Niedemokratyczne reżimy przebierały wiele form i odcieni.

 

Na spotkaniu postaramy się odpowiedzieć na pytania: Co wyróżniało dyktaturę piłsudczyków? Pod jakimi względami była podobna do innych systemów autorytarnych? Jaki był jej bilans?

Nauki humanistyczne
  • wt., 2026-09-22 18:00 do 19:30
Spotkanie festiwalowe Polacy jako potomkowie małp w pamflecie "Orangutan europejski, czyli Polak taki, jaki jest" (1779)

W 1779 roku w Hamburgu ukazała się w języku francuskim broszura pt. Orangutan europejski, czyli Polak taki, jaki jest. Dzieło metodyczne zwieńczone nagrodą w dziedzinie
historii naturalnej; rok później w Berlinie opublikowano jej niemiecki przekład. Oba teksty wydrukowane zostały anonimowo.

Oś wywodu stanowiła teza, zgodnie z którą, Polacy mieli być potomkami małp, które zaledwie kilka stuleci wcześniej upodobniły się fizycznie do człowieka. Choć pamflet wpisywał się w szereg współczesnych tekstów dyskredytujących porządek polityczny i społeczny Rzeczypospolitej oraz przedstawiających jej kulturę jako egzotyczną i obcą europejskim normom, przekraczał on granice, których większość ówczesnych polemistów, nawet w najostrzejszych wystąpieniach, nie była skłonna naruszyć. Autor odmienność Polaków i Litwinów wyjaśniał bowiem nie w kategoriach kulturowych, lecz biologicznych.

Celem poniższych uwag jest prezentacja głównych tez pamfletu oraz polemiki, jaką wywołał, a także osadzenie ich w kontekście osiemnastowiecznych wyobrażeń o barbarzyństwie i naturze człowieka.

Nauki humanistyczne
  • pt., 2026-09-25 18:00 do 19:30

©2026 Festiwal Nauki