Szkoła podstawowa 7-8
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Wątki biblijne w sztuce, czyli historie z morałem |
Na podstawie wybranych dzieł sztuki z kolekcji stałej MAW poznamy kilka opowieści biblijnych. Wspólnie poszukamy zawartego w nich morału oraz odpowiemy na pytanie, czy treści biblijne są aktualne obecnie. Będziemy poruszać się między obrazami, których bohaterami są m.in. Zuzanna, Hiob, Ezechiel i Samarytanka. Przyjrzymy się temu, jak określone postawy etyczne zobrazowali na płótnie artyści poszczególnych epok i jakich użyli środków artystycznych? Kluczowe słowa: wierność, pokora, czystość, oddanie, zaufanie, prawda, miłość, odwaga. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Zieleń to ściema! Odkrywamy prawdziwe kolory liści |
Czy zieleń liści może skrywać inne barwy? Zapraszamy uczniów na fascynujące warsztaty laboratoryjne, podczas których wspólnie zdemaskujemy prawdziwe kolory kryjące się w liściach szpinaku. Kluczem do zagadki jest fotosynteza, czyli proces autotroficzny, który napędza życie na Ziemi – to w jego wyniku rośliny wytwarzają dla siebie pokarm oraz tlen, którym oddychamy. Do przeprowadzenia tego życiodajnego procesu niezbędne są „anteny" łapiące słońce: barwniki roślinne wychwytujące fotony światła. Ponieważ każdy z nich potrafi pochłonąć tylko ściśle określony zakres fali, pojedynczy barwnik nie dałby rady wykorzystać całego potencjału światła słonecznego. Rośliny potrzebują zgranego zespołu różnych barwników, które wspólnie pokrywają całą długość fali światła białego. Dlaczego więc na co dzień widzimy tylko zieleń? Bo to dominujący kamuflaż, który ukrywa przed nami żółcie, pomarańcze i czerwienie. Podczas naszych zajęć uczniowie wejdą do laboratorium i samodzielnie ściągną z liści ten zielony filtr. W świecie nauki używamy wielu zaawansowanych technik rozdzielania mieszanin, ale my nauczymy się tej najbardziej widowiskowej: chromatografii cienkowarstwowej (TLC). Uczniowie wyizolują barwniki ze szpinaku wykorzystując żel krzemionkowy i fazę ruchomą, będą na własne oczy obserwować fascynujący wyścig i ruch kolorów na płytkach pokrytych żelem krzemionkowym. To doskonała okazja, by połączyć teorię z podstawy programowej z prawdziwą praktyką badawczą i pokazać młodzieży, że nauka potrafi zaskakiwać! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kto nie lubi błota? Ratujemy mokradła! |
Lekcja w ramach ogólnoeuropejskiej kampanii edukacyjnej EAZA - Wetlands for Life - poświęconej roli, jaką w przyrodzie odgrywają bagna, mokradła i tereny podmokłe. Spotkanie rozpoczyna się lekcją warsztatową poświęconą żółwiom, ze szczególnym uwzględnieniem jedynego gatunku żółwia w polsce - żółwia błotnego. Podczas zajęć będzie możłiwość bezpośredniego kontaktu z żywym przedstawicielem świata żółwi, oglądania naturalnych eksponatów, jak pancerze, szkielet itp. Poznamy zasady hodowli żółwi, różnice między żółwiami lądowymi, a wodnymi i wodnolądowymi. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ile warta jest nieruchomość? |
W trakcie lekcji uczestnicy dowiedzą się, czym jest nieruchomość i poznają cechy rynkowe, które wpływają na jej wartość, w szczególności określą przedmiot wyceny, zbadają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz obliczą pole powierzchni działki ewidencyjnej na podstawie współrzędnych punktów granicznych. Uczestnikom lekcji przybliżony zostanie zawód geodety oraz rzeczoznawcy majątkowego. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Magiczne materiały czy nauka? Jak pomagamy ciału zdrowieć |
Czy zastanawialiście się kiedyś, skąd wiemy, że gdy dojdzie do skomplikowanego złamania kości, można zastosować implanty tytanowe? Skąd wiemy, że ten materiał nie spowoduje pogorszenia się stanu pacjenta? Jak ustalono, że zastosowanie szwów chirurgicznych z polimerów syntetycznych czy soczewek kontaktowych nie spowoduje lokalnego stanu zapalnego? Czy możliwe jest opracowanie materiału, który sam wie, gdzie dostarczyć lek? Aby dowiedzieć się, jakie są odpowiedzi na te i inne pytania dotyczące biomateriałów, zapraszamy na wyjątkowe spotkanie w laboratorium naukowym IPPT PAN, gdzie odkryjesz, jak powstają biomateriały pomagające leczyć choroby i regenerować tkanki! Wyjaśnimy, czym są biomateriały i jakie są ich najważniejsze właściwości. Uczestnicy dowiedzą się, jak wygląda praca naukowca: od pierwszego pomysłu, przez tworzenie nowych materiałów, aż po ich testowanie i drogę do zastosowania w medycynie. Pokażemy, jak powstają nowoczesne biomateriały w laboratorium oraz jakie mają zastosowania – np. w dostarczaniu leków czy regeneracji tkanek. Podczas spotkania zaprezentujemy wybrane metody badawcze wykorzystywane przez naukowców, takie jak obserwacje mikroskopowe czy testy sprawdzające wybrane właściwości materiałów. Uczestnicy zobaczą, jak bada się bezpieczeństwo i skuteczność nowych rozwiązań, zanim trafią one do lekarzy i pacjentów. To niepowtarzalna okazja, by zajrzeć „za kulisy” świata nauki, zadać pytania badaczom i przekonać się, jak fascynująca może być droga od eksperymentu do realnej pomocy ludziom. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Niszczycielska i twórcza rola wulkanów |
Jak powstają wulkany i zjawiska z nimi związane. Wulkanizm oddziaływuje na życie na Ziemi, tworząc nowe miejsca i jednocześnie niszcząc istniejące. Jak powstają wyspy wulkaniczne, nowe kontynenty oraz ekosystemy wyspowe. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Podróż do nanoświata: skaningowy mikroskop elektronowy w akcji |
Jak małe obiekty potrafi dostrzec ludzkie oko? Co znajduje się poniżej granicy naszej widzialności i dlaczego nie jesteśmy w stanie tego zobaczyć bez specjalistycznej aparatury? Czy poznanie niewidzialnego świata może pomóc nam lepiej zrozumieć zjawiska obserwowane na co dzień? Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) wykorzystuje wiązkę elektronów o bardzo małej długości fali, dzięki czemu umożliwia obserwację obiektów w skali nano. Podczas zajęć uczestnicy dowiedzą się, jakie materiały i struktury można obrazować przy użyciu SEM oraz czym mikroskopia elektronowa różni się od mikroskopii świetlnej. Wspólnie odbędziemy podróż od świata makro do nanoskali – od obserwacji niewielkich organizmów aż po hodowle komórek rozwijających się na nanowłóknach. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Podróże i językowe pułapki. Czy podobne słowa znaczą to samo? |
Czy rosyjski wyraz „магазин” oznacza to samo co polski „magazyn”? Dlaczego „,бронь” w języku rosyjskim nie znaczy „broń” w języku polskim? I czy podobnie brzmiące słowa zawsze pomagają w komunikacji? Podczas spotkania uczniowie wyruszą w językową podróż po świecie turystyki, podróży i codziennych sytuacji, w których łatwo o zabawne – a czasem bardzo kłopotliwe – nieporozumienia. Wykład pokaże, jak działają paralele leksykalne, czyli słowa podobne pod względem brzmienia lub pisowni w języku rosyjskim i polskim. Niektóre oznaczają dokładnie to samo, inne tylko częściowo pokrywają się znaczeniowo, a jeszcze inne potrafią całkowicie zmienić sens wypowiedzi. Uczestnicy poznają przykłady z języka polskiego i rosyjskiego związane z podróżowaniem, zwiedzaniem, hotelami, jedzeniem, transportem czy komunikacją. Na spotkaniu przeanalizujemy autentyczne przykłady pokazujące, że nauka języka to nie tylko gramatyka, ale również odkrywanie kultury, sposobów myślenia i pułapek komunikacyjnych. Uczniowie przekonają się, że podobieństwo słów może zarówno pomagać, jak i wprowadzać w błąd, a znajomość takich różnic jest niezwykle przydatna podczas podróży i kontaktów międzynarodowych. To propozycja dla wszystkich ciekawych świata, języków i tego, jak łatwo jedno słowo może zmienić znaczenie całej rozmowy. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Cyrkularność – koło ratunkowe rzucone Planecie. I ty możesz zostać ratownikiem! |
Spotkanie przełamuje stereotyp ekologii jako czegoś trudnego lub radykalnego. Pokazuje, że wybory takie jak kupowanie z drugiej ręki, naprawianie przedmiotów czy ograniczanie impulsywnych zakupów są dziś globalnym trendem i elementem nowoczesnego stylu życia młodego pokolenia oraz budują większą niezależność i świadome podejście do konsumpcji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ekonomia podziemna - warsztaty górnicze |
Czy zastanawialiście się kiedyś, co sprawia, że złoża kopalin mają wartość? Nie tylko ich chemia – lecz przede wszystkim trud ich wydobycia, ryzyko i koszty, jakie ponosi górnik. Zapraszamy na warsztaty, podczas których wcielicie się w poszukiwaczy surowców w świecie Stanisława Staszica – człowieka zasłuzonego dla rozwoju polskiego przemysłu. W drugiej dekadzie XIX wieku Staszic zorganizował na terenie Staropolskiego Okręgu Przemysłowego poszukiwania węgla i budowę hut cynku. Jego działania na zawsze zmieniły krajobraz gospodarczy regionu. My jednak spojrzymy na nie z innej perspektywy: co oznacza „ekonomia podziemna”? To nie tylko zyski, ale także koszty – odpady, zanieczyszczenia, ryzyko katastrof i trud pracy w ciasnych chodnikach. W części warsztatowej zagramy w grę ekonomiczno- zręcznościową. Uczestnicy przy użyciu manipulatorów będą wydobywać zasoby- klocki. Każdy klocek ma swój kolor: czyste złoże, zanieczyszczona ruda, płonny urobek, toksyczne odpady… a nawet metan. Wyciągnięcie każdego z nich to nie tylko punkty, ale i konsekwencje – bo przecież eksploatacja złóż zawsze wpływa na środowisko. Gra pokazuje, że surowce nie biorą się znikąd. Za każdym urobkiem stoi decyzja: warto ryzykować? Co zrobić z odpadami? Jak uniknąć katastrofy? I wreszcie – kto płaci prawdziwą cenę za przemysłowy rozwój? Warsztat łączy historię techniki, ekonomię i ekologię. Nie wymagamy wcześniejszej wiedzy – wystarczy chęć do działania. Przekonajcie się, jak trudna i fascynująca jest ekonomia podziemna! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dane – moc ukryta w liczbach! |
Liczby naprawdę nie są nudne – przeciwnie, pokazują swoją prawdziwą moc i przydatność w codziennym życiu. Podczas lekcji wspólnie odkryjemy, czym są dane i jak pomagają podejmować trafne decyzje – od tych najprostszych po całkiem poważne. Zajrzymy za kulisy świata statystyki – poznamy ciekawostki o Polsce i Mazowszu oraz dowiemy się skąd biorą się dane, które widzimy na co dzień w mediach i internecie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | O czym opowiada muzyka? |
|
||
| Lekcja festiwalowa | Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo? |
Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach. Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo. Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji. Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy samochody autonomiczne są nam potrzebne? |
Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | DNA pod lupą – PCR i elektroforeza w praktyce |
Uczniowie poznają podstawowe techniki biologii molekularnej wykorzystywane we współczesnych laboratoriach badawczych i diagnostycznych. Tematem warsztatów będzie reakcja PCR (Polymerase Chain Reaction), umożliwiająca powielanie wybranych fragmentów DNA, oraz elektroforeza w żelu agarozowym służąca do rozdziału i analizy materiału genetycznego. W pierwszej części zajęć uczestnicy dowiedzą się, czym jest DNA i w jaki sposób można je namnażać w warunkach laboratoryjnych. Uczniowie poznają zasadę działania reakcji PCR, rolę polimerazy DNA, starterów oraz termocyklera. Następnie samodzielnie przygotują mieszaninę reakcyjną, ucząc się pracy z mikropipetami oraz podstaw technik laboratoryjnych. Druga część warsztatów poświęcona będzie elektroforezie DNA. Uczniowie poznają zasadę działania elektroforezy w żelu agarozowym oraz dowiedzą się, w jaki sposób możliwe jest rozdzielanie fragmentów DNA na podstawie ich długości. Uczestnicy zobaczą, jak przygotowuje się żel agarozowy, jak nanosi się próbki oraz jak interpretować otrzymane wyniki. Podczas zajęć omówione zostaną również praktyczne zastosowania PCR i elektroforezy w diagnostyce chorób, kryminalistyce, biologii sądowej, badaniach naukowych oraz analizie organizmów roślinnych i zwierzęcych. Warsztaty mają charakter praktyczny i pozwolą uczestnikom wcielić się w rolę młodych naukowców pracujących w laboratorium biologii molekularnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze |
Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu. Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kolorowa chemia – tajemnice kwasów i zasad |
Podczas zajęć uczniowie wcielą się w rolę młodych chemików i wykonają efektowne doświadczenia pełne kolorów i niespodzianek. Odkryją, jak przebiegają proste reakcje chemiczne, poznają reakcje kwasów, zasad i tlenków oraz działanie barwnych wskaźników chemicznych. Stworzą niezwykłe chemiczne ogrody i wykonają doświadczenia z wytrącaniem kolorowych osadów. Wszystkie eksperymenty będą bezpieczne, proste do samodzielnego wykonania i dostosowane do wieku młodych naukowców. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | O kampinoskich lasach |
Las najlepiej poznaje się… w lesie. Dlatego chodźmy na wspólny spacer! Zabierzemy was na wędrówkę, podczas której postaramy się spojrzeć na to wyjątkowe miejsce z trochę innej perspektywy. Czy dacie się namówić na spacer z głową w chmurach? Czy odważycie się podążać w głąb lasu za dźwiękiem? Las to dużo więcej niż drzewa, a własne obserwacje jego mieszkańców mogą być niesamowitą przygodą. Spróbujemy poczuć go wszystkimi zmysłami. Przyroda ma nam mnóstwo do zaoferowania, w tym również wiele zabawy, jednak w zamian powinniśmy okazać jej szacunek i zapewnić ochronę. Zastanowimy się, co zawdzięczamy lasom, za co możemy je polubić i jak powinniśmy o nie dbać. Przebieg trasy: Truskaw - Truskawska Droga - Zaborów Leśny - Kręta Droga - Karczmisko - Paśniki - Truskaw. Omawiane zagadnienia: |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Osteobiografie, czyli historie życia zapisane w kościach |
Czy zastanawialiście się kiedyś jakich informacji dostarcza nam ludzki szkielet? W jaki sposób na podstawie zachowanego materiału osteologicznego odtwarzany jest profil biologiczny zmarłego? Jak odczytujemy historie życia, która zapisuje się na kościach każdego z nas? Jeśli chcie się dowiedzieć jak to robimy, to nasze warsztaty są dla Was! W czasie zajęć pokażemy Wam, jakie cechy szkieletu pozwalają na ocenę płci i określenie wieku w chwili śmierci. Zaprezentujemy też w jaki sposób odtwarzamy przyżyciową wysokość i masę ciała. Dowiecie się także czym są paleopatologie i o czym świadczy ich obecność. W czasie warsztatów, korzystając z materiałów archeologicznych, wspólnie zbudujemy profil biologiczny i odtworzymy historię zapisaną na kośćcu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Świat atomów w komputerze: projektowanie nowych antybiotyków |
Antybiotyki są niezastąpione w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. Gdybyśmy chcieli projektować nowe antybiotyki metodą "zgadywania" i testowania ich skuteczności doświadczalnie, trwałoby to bardzo długo i by było bardzo kosztowne. Z tego powodu każda cząsteczka, która może być nowym antybiotykiem, jest najpierw zaprojektowana w komputerze. W ten sposób sprawdza się jej miejsce wiązania, ocenia szanse na zwalczanie infekcji bakteryjnych oraz toksyczność. Cząsteczki, które pomyślnie przeszły ten etap, są następnie badane eksperymentalnie w laboratorium. Dopiero wiele lat później, po wielu badaniach i eksperymentach, taki lek może być zatwierdzony do podawania ludziom. Na etapie komputerowego projektowania nowych antybiotyków wykorzystuje się modelowanie molekularne. Jesteśmy w stanie zobaczyć trójwymiarowy obraz zarówno cząsteczki, która może być nowym lekiem, jak i jej sposobu wiązania do receptora. Dzięki symulacjom dynamiki molekularnej możemy też obserwować jak poruszają się dane cząsteczki. Wszystko to jest możliwe, ponieważ znamy strukturę elektronową atomów, wiemy w jaki sposób atomy wiążą się między sobą oraz znamy charakter tych wiązań. Ponadto, znamy masę każdego atomu i za pomocą prostych praw fizyki, jesteśmy w stanie modelować ich sposób poruszania się. Na wykładzie zaobserwujemy m. in. sposób wiązania wybranych antybiotyków do rybosomu bakteryjnego oraz obejrzymy krótkie filmiki z symulacji dynamiki molekularnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia |
"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca". |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dane – moc ukryta w liczbach! |
Liczby naprawdę nie są nudne – przeciwnie, pokazują swoją prawdziwą moc i przydatność w codziennym życiu. Podczas lekcji wspólnie odkryjemy, czym są dane i jak pomagają podejmować trafne decyzje – od tych najprostszych po całkiem poważne. Zajrzymy za kulisy świata statystyki – poznamy ciekawostki o Polsce i Mazowszu oraz dowiemy się skąd biorą się dane, które widzimy na co dzień w mediach i internecie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | DNA – istota życia |
Gdy w drugiej połowie XX wieku J. Watson i F. Crick odkryli podstawowy element dziedziczności i nośnik informacji genetycznej - strukturę DNA, wypowiedzieli słowa "Odkryliśmy istotę życia...". DNA, czyli kwas deoksyrybonukleinowy, jest chemiczną makrocząsteczką, która w swojej budowie ma zapisane informacje dotyczące budowy organizmu. Występuje on zarówno u wirusów, bakterii, roślin, zwierząt oraz ludzi.Celem zajęć jest zapoznanie uczniów z ogólną budową i właściwościami materiału genetycznego. Na wielu ciekawych przykładach dowiedzą się dlaczego każdy z nas jest inny – inaczej wygląda, rośnie, zachowuje się, a nawet choruje. W części praktycznej, uczniowie będą samodzielnie izolować DNA. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Promieniowanie jonizujące wokół nas |
Promieniowanie jonizujące to jedno z naturalnie występujących w przyrodzie zjawisk fizycznych. Pomimo jego powszechności, często budzi w ludziach niezrozumienie, a niekiedy nawet strach. Naszym celem jest przybliżenie społeczeństwu wiedzy na temat promieniowania jonizującego, jego zastosowań oraz źródeł – zarówno naturalnych, jak i wynikających z działalności człowieka. Prelegent podczas wykładu omówi cały zakres wiedzy o promieniowaniu jonizującym. Zaprezentuje podstawowe jego rodzaje, jednostki fizyczne opisujące to zjawisko, a także przedstawi zastosowania promieniowania jonizującego w różnych dziedzinach życia, takich jak energetyka, medycyna czy przemysł. Wykład będzie połączony z prezentacją detektora promieniowania jonizującego oraz pomiarami wykonanymi przy jego użyciu na różnego rodzaju próbkach środowiskowych oraz elementach z naszego codziennego otoczenia, takich jak materiały budowlane. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych" |
Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Kto nie lubi błota? Ratujemy mokradła! |
Lekcja w ramach ogólnoeuropejskiej kampanii edukacyjnej EAZA - Wetlands for Life - poświęconej roli, jaką w przyrodzie odgrywają bagna, mokradła i tereny podmokłe. Spotkanie rozpoczyna się lekcją warsztatową poświęconą żółwiom, ze szczególnym uwzględnieniem jedynego gatunku żółwia w polsce - żółwia błotnego. Podczas zajęć będzie możłiwość bezpośredniego kontaktu z żywym przedstawicielem świata żółwi, oglądania naturalnych eksponatów, jak pancerze, szkielet itp. Poznamy zasady hodowli żółwi, różnice między żółwiami lądowymi, a wodnymi i wodnolądowymi. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Osteobiografie, czyli historie życia zapisane w kościach |
Czy zastanawialiście się kiedyś jakich informacji dostarcza nam ludzki szkielet? W jaki sposób na podstawie zachowanego materiału osteologicznego odtwarzany jest profil biologiczny zmarłego? Jak odczytujemy historie życia, która zapisuje się na kościach każdego z nas? Jeśli chcie się dowiedzieć jak to robimy, to nasze warsztaty są dla Was! W czasie zajęć pokażemy Wam, jakie cechy szkieletu pozwalają na ocenę płci i określenie wieku w chwili śmierci. Zaprezentujemy też w jaki sposób odtwarzamy przyżyciową wysokość i masę ciała. Dowiecie się także czym są paleopatologie i o czym świadczy ich obecność. W czasie warsztatów, korzystając z materiałów archeologicznych, wspólnie zbudujemy profil biologiczny i odtworzymy historię zapisaną na kośćcu. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia |
"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca". |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych" |
Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Stawiamy miniaturę: warsztaty kreatywnej architektury dla młodych twórców |
Podczas spotkania uczestnicy wejdą w rolę prawdziwych projektantów. Ich zadaniem będzie stworzenie własnej przestrzennej koncepcji drewnianego pawilonu. Warsztaty odwzorowują pierwszy, niezwykle ważny etap pracy architekta, czyli poszukiwanie formy poprzez zabawę bryłą i materiałem. Pracując w małych zespołach rówieśniczych, młodzież rozwinie wyobraźnię przestrzenną, zdolności manualne oraz umiejętność współpracy. Do dyspozycji uczestników oddamy bezpieczne i łatwe w obróbce materiały, np. drewniane patyczki, wykałaczki, tekturę oraz elementy dekoracyjne. Bez użycia ostrych narzędzi, za to przy użyciu wyobraźni i kreatywności, młodzi twórcy przekonają się, jak z prostych elementów wyczarować unikalną strukturę przestrzenną. Kto wie, może to właśnie tutaj powstanie pomysł na kolejną wielką konstrukcję? Warsztaty to idealna okazja, by pobudzić swoją kreatywność, spróbować sił w modelowaniu i przekonać się, że architektura to nie tylko nudne rysunki, ale przede wszystkim świetna zabawa przestrzenią. Zapraszamy do wspólnego projektowania! Praktyczne warsztaty architektoniczne prowadzone przez studentów – twórców projektu „stawiamy_”. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Świat atomów w komputerze: projektowanie nowych antybiotyków |
Antybiotyki są niezastąpione w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. Gdybyśmy chcieli projektować nowe antybiotyki metodą "zgadywania" i testowania ich skuteczności doświadczalnie, trwałoby to bardzo długo i by było bardzo kosztowne. Z tego powodu każda cząsteczka, która może być nowym antybiotykiem, jest najpierw zaprojektowana w komputerze. W ten sposób sprawdza się jej miejsce wiązania, ocenia szanse na zwalczanie infekcji bakteryjnych oraz toksyczność. Cząsteczki, które pomyślnie przeszły ten etap, są następnie badane eksperymentalnie w laboratorium. Dopiero wiele lat później, po wielu badaniach i eksperymentach, taki lek może być zatwierdzony do podawania ludziom. Na etapie komputerowego projektowania nowych antybiotyków wykorzystuje się modelowanie molekularne. Jesteśmy w stanie zobaczyć trójwymiarowy obraz zarówno cząsteczki, która może być nowym lekiem, jak i jej sposobu wiązania do receptora. Dzięki symulacjom dynamiki molekularnej możemy też obserwować jak poruszają się dane cząsteczki. Wszystko to jest możliwe, ponieważ znamy strukturę elektronową atomów, wiemy w jaki sposób atomy wiążą się między sobą oraz znamy charakter tych wiązań. Ponadto, znamy masę każdego atomu i za pomocą prostych praw fizyki, jesteśmy w stanie modelować ich sposób poruszania się. Na wykładzie zaobserwujemy m. in. sposób wiązania wybranych antybiotyków do rybosomu bakteryjnego oraz obejrzymy krótkie filmiki z symulacji dynamiki molekularnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy wiesz kim byli Twoi przodkowie? |
Odkrycie własnych korzeni jest niezwykłym doświadczeniem. Dzięki poszukiwaniom genealogicznym można poznać miejsca, z których pochodzili nasi przodkowie, zawody, w których pracowali, nieznane fakty z ich życia. Informacje dotyczące przodków można przedstawić w postaci drzewa genealogicznego czy genogramu ilustrującego związki i relacje między krewnymi oraz ważne daty z życia członków rodziny. Celem zajęć jest zapoznanie uczestników ze sposobami poszukiwania informacji o swoich przodkach, dzięki którym będą mogli przygotować swoje drzewo genealogiczne. W trakcie warsztatów poruszone zostaną następujące zagadnienia:
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia |
"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca". |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Niszczycielska i twórcza rola wulkanów |
Jak powstają wulkany i zjawiska z nimi związane. Wulkanizm oddziaływuje na życie na Ziemi, tworząc nowe miejsca i jednocześnie niszcząc istniejące. Jak powstają wyspy wulkaniczne, nowe kontynenty oraz ekosystemy wyspowe. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Od plastra do biomateriału – jak inżynieria materiałowa zmienia leczenie ran |
Czy zwykły plaster może stać się „inteligentnym” materiałem wspierającym leczenie? Podczas spotkania uczestnicy poznają fascynujący świat nowoczesnych opatrunków i dowiedzą się, jak inżynieria materiałowa pomaga tworzyć materiały wspomagające gojenie ran oraz chroniące organizm przed zakażeniami. Lekcja rozpocznie się od krótkiej podróży przez historię leczenia ran – od prostych opatrunków wykonywanych z tkanin i naturalnych substancji po nowoczesne biomateriały stosowane we współczesnej medycynie. Uczniowie dowiedzą się, jak przebiega proces gojenia, dlaczego skóra jest ważną barierą ochronną organizmu oraz co dzieje się, gdy do rany dostaną się bakterie. W trakcie spotkania uczestnicy poznają właściwości hydrożeli i materiałów włóknistych wykorzystywanych w nowoczesnych opatrunkach. W prosty i atrakcyjny sposób zostanie pokazane, dlaczego rana „lubi wilgoć”, jak opatrunki pomagają utrzymać odpowiednie środowisko gojenia oraz w jaki sposób nowoczesne materiały mogą ograniczać rozwój drobnoustrojów. Zajęcia będą miały formę wykładu z elementami interaktywnego pokazu naukowego. Uczniowie zobaczą eksperymenty prezentujące działanie hydrożeli, porównają właściwości różnych materiałów oraz wcielą się w rolę projektantów „opatrunku przyszłości”, wybierając jego najważniejsze cechy: chłonność, elastyczność i ochronę przed bakteriami. Spotkanie pokaże, że współczesny opatrunek to już nie tylko plaster, ale zaawansowany biomateriał tworzony dzięki połączeniu biologii, chemii, medycyny i inżynierii materiałowej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych" |
Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Cyrkularność – koło ratunkowe rzucone Planecie. I ty możesz zostać ratownikiem! |
Spotkanie przełamuje stereotyp ekologii jako czegoś trudnego lub radykalnego. Pokazuje, że wybory takie jak kupowanie z drugiej ręki, naprawianie przedmiotów czy ograniczanie impulsywnych zakupów są dziś globalnym trendem i elementem nowoczesnego stylu życia młodego pokolenia oraz budują większą niezależność i świadome podejście do konsumpcji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Ekonomia podziemna - warsztaty górnicze |
Czy zastanawialiście się kiedyś, co sprawia, że złoża kopalin mają wartość? Nie tylko ich chemia – lecz przede wszystkim trud ich wydobycia, ryzyko i koszty, jakie ponosi górnik. Zapraszamy na warsztaty, podczas których wcielicie się w poszukiwaczy surowców w świecie Stanisława Staszica – człowieka zasłuzonego dla rozwoju polskiego przemysłu. W drugiej dekadzie XIX wieku Staszic zorganizował na terenie Staropolskiego Okręgu Przemysłowego poszukiwania węgla i budowę hut cynku. Jego działania na zawsze zmieniły krajobraz gospodarczy regionu. My jednak spojrzymy na nie z innej perspektywy: co oznacza „ekonomia podziemna”? To nie tylko zyski, ale także koszty – odpady, zanieczyszczenia, ryzyko katastrof i trud pracy w ciasnych chodnikach. W części warsztatowej zagramy w grę ekonomiczno- zręcznościową. Uczestnicy przy użyciu manipulatorów będą wydobywać zasoby- klocki. Każdy klocek ma swój kolor: czyste złoże, zanieczyszczona ruda, płonny urobek, toksyczne odpady… a nawet metan. Wyciągnięcie każdego z nich to nie tylko punkty, ale i konsekwencje – bo przecież eksploatacja złóż zawsze wpływa na środowisko. Gra pokazuje, że surowce nie biorą się znikąd. Za każdym urobkiem stoi decyzja: warto ryzykować? Co zrobić z odpadami? Jak uniknąć katastrofy? I wreszcie – kto płaci prawdziwą cenę za przemysłowy rozwój? Warsztat łączy historię techniki, ekonomię i ekologię. Nie wymagamy wcześniejszej wiedzy – wystarczy chęć do działania. Przekonajcie się, jak trudna i fascynująca jest ekonomia podziemna! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | "Radowa gorączka" - czyli jak "sprzedać" promieniowanie jonizujące |
Na początku wykładu zostanie przybliżone zjawisko promieniotwórczości oraz historia jego odkrycia. W drugiej części przedstawiona zostanie fascynacja promieniotwórczością, obecna na początku XX wieku i określana mianem „radowej gorączki”. Omówione zostaną również strategie wykorzystywane przez przedsiębiorców do promowania i sprzedaży swoich produktów. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia |
"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca". |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Co nas kontroluje? Neuroprzekaźniki czy receptory? |
Neuroprzekaźniki oraz receptory z którymi się wiążą są odpowiedzialne za funkcjonowanie naszego organizmu. Pewnie wszyscy słyszeliśmy o serotoninie, dopaminie czy noradrenalinie. Ale neuroprzekaźników jest całe mnóstwo i umożliwiają naszym ciałom poprawne funkcjonowanie. Często pewne neuroprzekaźniki kojarzą nam się z jedną funkcją, ale tak naprawdę każdy ma wiele. Dopamina poza szczęściem powiązana jest z ruchem. Serotonina pomaga regulować sen. Często, to nie sam przekaźnik jest odpowiedzialny za daną funkcję, a raczej receptor, z którym się wiąże. Podczas tej dyskusji porozmawiamy sobie o neuroprzekaźnikach i ich receptorach, oraz jak tak naprawdę wpływają na nasze codzienne funkcjonowanie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych" |
Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Świat atomów w komputerze: projektowanie nowych antybiotyków |
Antybiotyki są niezastąpione w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. Gdybyśmy chcieli projektować nowe antybiotyki metodą "zgadywania" i testowania ich skuteczności doświadczalnie, trwałoby to bardzo długo i by było bardzo kosztowne. Z tego powodu każda cząsteczka, która może być nowym antybiotykiem, jest najpierw zaprojektowana w komputerze. W ten sposób sprawdza się jej miejsce wiązania, ocenia szanse na zwalczanie infekcji bakteryjnych oraz toksyczność. Cząsteczki, które pomyślnie przeszły ten etap, są następnie badane eksperymentalnie w laboratorium. Dopiero wiele lat później, po wielu badaniach i eksperymentach, taki lek może być zatwierdzony do podawania ludziom. Na etapie komputerowego projektowania nowych antybiotyków wykorzystuje się modelowanie molekularne. Jesteśmy w stanie zobaczyć trójwymiarowy obraz zarówno cząsteczki, która może być nowym lekiem, jak i jej sposobu wiązania do receptora. Dzięki symulacjom dynamiki molekularnej możemy też obserwować jak poruszają się dane cząsteczki. Wszystko to jest możliwe, ponieważ znamy strukturę elektronową atomów, wiemy w jaki sposób atomy wiążą się między sobą oraz znamy charakter tych wiązań. Ponadto, znamy masę każdego atomu i za pomocą prostych praw fizyki, jesteśmy w stanie modelować ich sposób poruszania się. Na wykładzie zaobserwujemy m. in. sposób wiązania wybranych antybiotyków do rybosomu bakteryjnego oraz obejrzymy krótkie filmiki z symulacji dynamiki molekularnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Błogosławiona Elżbieta Róża Czacka przewodnikiem na drogach miłosierdzia |
"Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” - powiedział Lis z "Małego Księcia". Na lekcji poznasz kogoś, do kogo te słowa pasują idealnie. To błogosławiona Elżbieta Róża Czacka, zwana "niewidomą matką niewidomych". Jest ona jedną z patronek 2026 roku. Pochodząca ze szlacheckiego rodu, dobrze wykształcona, zamożna... ale to wszystko nie uchroniło jej przed nieszczęśliwym upadkiem z konia. Po wypadku zupełnie straciła wzrok. Jednak nie załamała się, nie złościła na Boga i cały świat. Przeciwnie... rozpoczęła trwające do dziś wielkie dzieło, przez które możemy nazwać ją przewodnikiem na drogach miłosierdzia. Uczniowie w ramach lekcji poznają życie i dzieło bł. Elżbiety Róży Czackiej, ośrodek dla ociemniałych w Laskach ale także podejmą analizę tytułowego zagadnienia pochodzącego z lektury szkolnej. Zastanowią się także nad tym, jak patrzeć na innych - zwłaszcza potrzebujących - "oczami serca". |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Moduł jako narzędzie kreacji - intencja, struktura, przestrzeń |
Wyraźnie zdefiniowane, modułowe elementy nawiązują do form mozaik i stanowią formę współczesnej sztuki piktograficznej. Ich projekt pozwala na podjęcie się wspólnego, integrującego procesu tworzenia przestrzeni. Proponowana lekcja będzie polegała na przebudowywaniu z użyciem zadanego, zaprojektowanego modułu struktury, która - dowolnie - stanie się pawilonem, meblem czy też plenerową wiatą. Rezultat jest zawarty w kreatywności i inwencji odbiorców. Zasada działania to Learning by doing / Creating by doing. Budowanie obiektu będzie poprzedzone prezentacją, trwającą około 30 min, na temat idei, doświadczeń z tym związanych i celu przedsięwzięcia. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Średniowiecze odczarowane. O funkcjonującym micie "wieków ciemnych" |
Lekcja ma na celu pokazanie średniowiecza z innej perspektywy niż popularny obraz „wieków ciemnych”. Uczniowie poznają najważniejsze osiągnięcia tej epoki w różnych dziedzinach oraz dowiedzą się, dlaczego średniowiecze przez długi czas było oceniane niesprawiedliwie. Podczas zajęć uczestnicy przyjrzą się codziennemu życiu ludzi średniowiecza i ich osiągnięciom, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć intelektualnych. Lekcja pokaże, że epoka ta była czasem dynamicznych zmian, rozwoju kultury i kształtowania fundamentów współczesnej Europy. Wspólna analiza stereotypów obecnych w kulturze popularnej pozwoli uczniom zastanowić się, skąd biorą się historyczne mity i jak wpływają one na nasze postrzeganie przeszłości. Dzięki angażującym przykładom i pracy z materiałami wizualnymi uczestnicy odkryją, że średniowiecze było znacznie bardziej różnorodne i fascynujące, niż często się uważa. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | BINGO bezpieczeństwo informacji na gruncie oświaty |
Dynamiczny rozwój nowych technologii informatycznych, komunikacyjnych, społecznościowych stawia przed organizacjami (placówki oświatowe i samorządy oraz inne organy prowadzące szkoły i placówki) nowe wyzwania i liczne szanse. Pomimo dostrzegalnych zalet jakie stwarzają nowoczesne rozwiązania cyfrowe, nadal dostrzegalny jest deficyt odpowiedniego poziomu wiedzy i umiejętności personelu zarządzającego procesami bezpieczeństwa informacji. Inicjatywa BING@ ma na celu upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o bezpieczeństwie oraz kształtowanie właściwych postaw wobec zagrożeń, w tym związanych z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych. Pomysł uświadamiania wynika z prowadzonych obserwacji i powstałej w tym obszarze potrzeby edukacyjnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo? |
Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach. Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo. Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji. Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy samochody autonomiczne są nam potrzebne? |
Czy samochody autonomiczne to przyszłość, bez której nie damy rady, czy tylko technologiczna ciekawostka? Podczas wykładu dowiesz się, jak rozwijała się motoryzacja, co mówią statystyki wypadków i jakie przepisy regulują tę dziedzinę. Zajrzysz także „do środka” pojazdu autonomicznego, poznasz jego budowę — czujniki i strukturę oprogramowania — oraz usłyszysz o realnych problemach związanych z ich rozwojem. A to wszystko po to, by móc samodzielnie odpowiedzieć na pytanie: czy naprawdę potrzebujemy autonomicznych pojazdów? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze |
Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu. Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. |
|


