wiedza o społeczeństwie
| Typ | Tytuł | Opis | Dziedzina | Termin |
|---|---|---|---|---|
| Lekcja festiwalowa | Prawo konsumenta w codziennym życiu, czyli jak nie dać się oszukać na zakupach i w sieci |
Ile razy zdarzyło Wam się kupić coś pod wpływem emocji, a potem żałować? Czy wiecie, czym różni się reklamacja od zwrotu towaru i kiedy sprzedawca ma prawo odmówić przyjęcia nienaruszonego produktu? W dzisiejszym świecie każdy z nas niemal codziennie wchodzi w rolę konsumenta - robiąc zakupy w supermarkecie, zamawiając jedzenie przez aplikację czy kupując ubrania w sklepach internetowych. Niestety, brak znajomości własnych praw często kosztuje nas sporo stresu i pieniędzy. Podczas lekcji „Prawo konsumenta w codziennym życiu” wyposażymy Was w praktyczną wiedzę, która stanowi realną ochronę Waszego portfela. Wspólnie wyjaśnimy sobie, kim w świetle przepisów kodeksu cywilnego jest konsument, a kim przedsiębiorca na prawach konsumenta. Przeanalizujemy różne rodzaje umów oraz przyjrzymy się pułapkom, jakie mogą na nas czekać w regulaminach i umowach, czyli tzw. klauzulom abuzywnym (niedozwolonym). Dowiesz się również, jak skutecznie odstąpić od umowy zawartej na odległość, jak poprawnie złożyć reklamację i co zrobić, gdy sprzedawca ignoruje Twoje pisma. Nie zabraknie też niezwykle aktualnego tematu usług cyfrowych i subskrypcji. Zajęcia opierają się na analizie realnych, życiowych kazusów i sytuacji, z którymi możecie spotkać się każdego dnia. Dowiesz się także, do jakich instytucji warto się zwrócić, gdy potrzebujesz bezpłatnej pomocy prawnej. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Badania opinii publicznej jako instrument demokracji |
Przedmiotem wystąpienia będzie rola badań opinii publicznej w systemach demokratycznych, w szczególności w demokracji przedstawicielskiej, a również zagrożenia dla wiarygodności tych badań. Przedstawiona będzie teoria spirali milczenia Elisabeth Noelle-Neumann (Elisabeth Noelle-Neumann, Opinia publiczna - nasza skóra społeczna, Zysk i S-ka, Poznań 2004), która wyjaśnia zależne od sformułowania pytań zagrożenia dla trafności predykcji zachowań wyborczych. Wskazane też będą instytucjonalne i polityczne zagrożenia dla wiarygodności badań opinii publicznej. Pokazane też będą zasady badań exit poll, które zwiększają trafność prognoz wyborczych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Bez prądu, bez zasięgu, bez planu. Blackout i nasze uzależnienie od technologii |
Smartfon, Wi-Fi, mapy Google, media społecznościowe, płatności bezgotówkowe – technologia jest dla wielu z nas nieodłączną częścią codziennego życia. Ale co się stanie, gdy nagle wszystko przestanie działać? Gdy zniknie zasięg, a kontakt z bliskimi będzie niemożliwy? Blackout w Hiszpanii jest pretekstem do głębszej refleksji: czy jeszcze potrafimy funkcjonować offline? Podczas wykładu porozmawiamy o tym, jak silnie uzależniliśmy się od cyfrowych rozwiązań i jak możemy przetrwać w świecie, który przestaje |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Mów do mnie grzecznie, czyli jak komunikować się z szacunkiem do innych oraz do siebie |
Mów do mnie grzecznie, czyli o odwadze w stawianiu granic - jak mówić „nie” bez poczucia winy? Jak reagować, gdy ktoś przekracza nasze granice? Ten warsztat pomaga rozwijać asertywność, lepiej rozumieć własne potrzeby i budować relacje oparte na szacunku. Uczestnicy poznają praktyczne sposoby reagowania w trudnych sytuacjach i przećwiczą komunikację, która wzmacnia pewność siebie i sprawczość. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Memologia – czyli jak wyrażamy emocje przez obrazki w internecie |
Memy stały się jednym z najpopularniejszych sposobów komunikacji w internecie. Używamy ich do wyrażania emocji, komentowania rzeczywistości, radzenia sobie ze stresem i budowania relacji z innymi ludźmi. Często kilka obrazków i krótkie hasło potrafią przekazać więcej niż długa wiadomość. Podczas spotkania uczestnicy wspólnie zastanowią się, dlaczego niektóre memy wydają się wyjątkowo „trafne”, dlaczego jedne osoby śmieszą, a inne irytują oraz co mówi o nas humor internetowy. Warsztat będzie połączeniem psychologii społecznej, psychologii emocji i analizy współczesnej komunikacji internetowej. W trakcie zajęć analizowane będą przykłady popularnych memów oraz mechanizmy psychologiczne związane z humorem, stresem, stereotypami, identyfikacją grupową i regulacją emocji. Spotkanie ma charakter interaktywny - uczestnicy będą mogli wspólnie interpretować przykłady i dyskutować o tym, jak internet zmienił sposób wyrażania emocji i budowania relacji społecznych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Od hipotezy do eksperymentu. Jak psychologowie badają człowieka? |
Skąd psychologowie wiedzą, że określone czynniki wpływają na nasze zachowanie, decyzje czy sposób myślenia? Jak od naukowego pytania przechodzi się do uzyskania wiarygodnych wyników badań? Podczas warsztatu uczestnicy poznają podstawowe etapy procesu badawczego w psychologii – od formułowania problemu badawczego i stawiania hipotez, przez planowanie procedury badawczej, aż po interpretację wyników. Następnie, pracując w małych zespołach, wcielą się w rolę badaczy i samodzielnie zaprojektują proste eksperymenty psychologiczne dotyczące wybranych aspektów funkcjonowania człowieka. Przygotowane przez uczestników badania zostaną przeprowadzone w grupie, a uzyskane wyniki staną się punktem wyjścia do dyskusji na temat możliwości i ograniczeń metod badawczych stosowanych w psychologii. Warsztat pozwoli spojrzeć na psychologię jako naukę opartą na systematycznym gromadzeniu danych, krytycznym myśleniu i empirycznej weryfikacji hipotez. Spotkanie skierowane jest do uczniów zainteresowanych psychologią, naukami społecznymi oraz praktycznymi aspektami prowadzenia badań naukowych. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Twój ukryty potencjał – poznaj sekrety psychoterapii ericksonowskiej |
Czy zdarzyło Ci się kiedyś poczuć, że utknąłeś w martwym punkcie? Stres przed sprawdzianami, natłok myśli o przyszłości, problemy w relacjach, a może po prostu brak motywacji do działania? A co, jeśli rozwiązanie wszystkich Twoich trudności już w Tobie jest, tylko jeszcze nie wiesz, jak po nie sięgnąć? Zapraszamy na fascynujące zajęcia, podczas których zanurzymy się w świat psychoterapii ericksonowskiej. Jej twórca, genialny amerykański psychiatra Milton H. Erickson, zrewolucjonizował współczesną psychologię. Głęboko wierzył, że każdy człowiek jest niepowtarzalny i posiada w sobie wszystkie zasoby niezbędne do pokonania kryzysów. Zamiast skupiać się na diagnozowaniu problemów i rozgrzebywaniu przeszłości, podejście ericksonowskie koncentruje się na przyszłości, rozwiązaniach i odkrywaniu Twojej wewnętrznej siły. Podczas naszego spotkania dowiesz się, na czym polega magia tego nurtu. Porozmawiamy o tym, jak niezwykłym narzędziem zmiany potrafi być metafora, anegdota czy odpowiednio skonstruowana opowieść, która trafia prosto do naszej nieświadomości. Obalimy również filmowe mity na temat transu – dowiesz się, czym jest stan naturalnego transu, którego doświadczasz każdego dnia (np. gdy zamyślisz się jadąc autobusem)! Podczas zajęć:
Przyjdź i przekonaj się, jak fascynująca potrafi być podróż w głąb własnego umysłu. Zdobędziesz wiedzę i narzędzia, które pomogą Ci w lepszym zrozumieniu samego siebie! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Co łączy prawnika z latającymi samochodami? |
Jeśli planujesz karierę prawnika, musisz wiedzieć nie tylko, jak interpretować przepisy. Ważne jest też, aby rozumieć, w jaki sposób nowe technologie i innowacje kształtują świat prawa i biznesu. Na przykład: |
|
|
| Lekcja festiwalowa | AI a prawa autorskie |
Jedną z najbardziej znanych na świecie technologii opartych na sztucznej inteligencji jest technologia GPT, która umożliwia ChatGPT generowanie zrozumiałych i spójnych odpowiedzi na pytania użytkowników. ChatGPT, podobnie jak inne modele AI, był trenowany na ogromnych zbiorach danych obejmujących teksty, obrazy i dźwięki, które często są objęte prawem autorskim. W związku z tym pojawiają się istotne pytania: czy proces trenowania modelu AI mógł naruszać prawa autorskie, np. w kontekście dozwolonego użytku? Czy sztuczna inteligencja posiada prawa autorskie do wygenerowanych przez siebie treści? Czy model AI może ponosić odpowiedzialność za ewentualne naruszenia praw autorskich wynikające z generowanych treści? A może odpowiedzialność w tym zakresie spoczywa na użytkowniku korzystającym z narzędzi opartych na modelach AI? |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Finanse osobiste - czyli jak radzić sobie z własnym budżetem! |
Na początku zastanowimy się nad naszym budżetem i jego ograniczeniami – bo przecież to, ile mamy pieniędzy, wpływa na nasze decyzje na każdym etapie życia. Porozmawiamy też o kredytach – dzięki nim możemy kupić coś, na co w danym momencie nie mamy gotówki… ale łatwo tu o błąd. Brak rozwagi może mieć poważne konsekwencje, zwłaszcza że często działamy pod wpływem emocji, przyzwyczajeń czy sugestii innych. A co zrobić, gdy pieniędzy mamy więcej? Warto wtedy pomyśleć, jak dobrze je wykorzystać – czy lepiej oszczędzać, czy inwestować? Zastanowimy się także, jak zabezpieczyć się na przyszłość. Ubezpieczenia mogą nam w tym pomóc, ale czy to zawsze wystarczy? O tych i wielu innych wyzwaniach związanych z finansami osobistymi porozmawiamy w trakcie zajęć – w sposób praktyczny, z przykładami i odniesieniem do codziennych decyzji. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Zrównoważony rozwój miast |
Podczas zajęć zaprezentowane zostaną aktualne wyniki badań naukowych, które staną się punktem wyjścia do wspólnej dyskusji. Obejmie ona nie tylko zagadnienia smart city, zielonego transportu i zrównoważonego budownictwa, lecz także szereg kluczowych wyzwań stojących przed współczesnymi miastami. Zastanowimy się m.in., czy zrównoważone miasta mogą stać się w pełni neutralne klimatycznie oraz jakie wiążą się z tym koszty i korzyści. Poruszymy kwestie łączenia dynamicznego rozwoju gospodarczego z ochroną środowiska, ograniczania nierówności społecznych, wzmacniania odporności społecznej oraz zapobiegania kryzysom i minimalizowania ryzyk. Przyjrzymy się również zjawisku gentryfikacji i możliwościom jego ograniczania, a także pytaniu o samowystarczalność energetyczną miast. Omówimy wpływ zmian klimatycznych na funkcjonowanie ośrodków miejskich oraz ocenimy, na ile współczesne planowanie urbanistyczne odpowiada na te wyzwania. Na koniec przeanalizujemy, czy polskie miasta spełniają kryteria smart city i miast zrównoważonych, oraz przedstawimy inspirujące przykłady dobrych praktyk z Europy. Wykład realizowany w ramach projektu Jean Monnet Module “EU: European values and ethics in politics and economy” na SGH.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Dlaczego wybuchamy? Krótki warsztat o stresie, emocjach i odzyskiwaniu równowagi |
Dlaczego czasem reagujemy mocniej, niż sami byśmy chcieli? Skąd biorą się nagłe wybuchy złości, płacz, napięcie, zamknięcie się w sobie albo poczucie, że „już nie daję rady”? Takie reakcje rzadko pojawiają się znikąd, częściej stanowią sygnał, że nasz organizm od dłuższego czasu próbuje poradzić sobie z nadmiarem bodźców, oczekiwań, zmęczenia albo napięcia. Podczas warsztatu spojrzymy na emocje nie jak na „problem” do szybkiego i skutecznego opanowania, czy zarządzania, ale jak na ważną informację o tym, co dzieje się z naszym ciałem, uwagą, relacjami i z poczuciem bezpieczeństwa. Punktem wyjścia będzie podejście self-reg, które pomaga zrozumieć stres jako reakcję organizmu na długotrwałe przeciążenie. Nie będziemy rozmawiać o tym „dlaczego nie umiem się uspokoić?”, tylko zgodnie z zasadą skutecznej samoregulacji, będziemy zastanawiać się jak od tego pytania iść w kierunku: „co mnie przeciąża?”, „po czym poznaję, że napięcie rośnie?” i „co może mi pomóc wrócić do równowagi?”. Uczestnicy poznają wybrany fragment wiedzy o stresie i regulacji emocji: zobaczą, że „wybuch” nie pojawia się znikąd, lecz często jest końcowym sygnałem nagromadzonego w nas napięcia. Warsztat będzie miał charakter praktyczny. Będziemy pracować na codziennych sytuacjach, krótkich przykładach i prostych ćwiczeniach, które pomagają zauważyć, jak stres „mówi” przez ciało, zachowanie i nasze myśli. Przyjrzymy się temu, dlaczego samo „uspokój się” zwykle nie działa, oraz jakie strategie mogą wspierać odzyskiwanie naszego wpływu na trudną sytuację: zatrzymanie się, nazwanie napięcia, zmiana warunków, oddech, ruch, kontakt, przerwa lub ograniczenie nadmiaru bodźców.
|
|
|
| Lekcja festiwalowa | Innowacje społeczne a technika i technologia |
Innowacje społeczne to nowoczesne rozwiązania odpowiadające na potrzeby społeczeństwa oraz poprawiające jakość życia ludzi. Współczesna technika i technologia mają ogromny wpływ na rozwój takich inicjatyw, umożliwiając skuteczniejsze rozwiązywanie problemów związanych z edukacją, zdrowiem, bezpieczeństwem czy ochroną środowiska. Rozwój cyfryzacji, sztucznej inteligencji, Internetu Rzeczy (IoT) oraz aplikacji mobilnych sprawia, że możliwe jest tworzenie inteligentnych systemów wspierających codzienne funkcjonowanie człowieka. Podczas zajęć uczestnicy poznają przykłady innowacji społecznych wykorzystywanych w nowoczesnych miastach, przedsiębiorstwach i instytucjach publicznych. Omówione zostaną m.in. inteligentne systemy monitoringu, aplikacje wspierające osoby starsze i niepełnosprawne, technologie ekologiczne oraz rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo i komunikację społeczną. Uczestnicy dowiedzą się również, jak technologia może wspierać integrację społeczną, ograniczać wykluczenie cyfrowe oraz wpływać na rozwój lokalnych społeczności. Warsztat pozwoli zrozumieć, że innowacje społeczne nie dotyczą wyłącznie nowych urządzeń czy programów komputerowych, ale przede wszystkim ludzi i ich potrzeb. Dzięki praktycznym przykładom uczestnicy zobaczą, w jaki sposób nowoczesna technologia może być wykorzystywana do tworzenia bardziej bezpiecznego, przyjaznego i zrównoważonego społeczeństwa. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | My tworzymy klimat |
Zmiany klimatu są widoczne gołym okiem. Głos nauki o wpływie działalności człowieka na klimat jest mocny i jednoznaczny. Według raportu Eurobarometru "Wiedza i postawy obywateli europejskich wobec nauki i technologii” z lutego 2025 r., aż 52 % Polek i Polaków nadal przypisuje zmiany klimatu naturalnym cyklom. „To wzrost aż o 17 punktów procentowych względem poprzednich badań przeprowadzonych w 2021 r.” (źródło: Interia Zielona). Warsztaty połączą elementy dyskusji, gry edukacyjnej i działań twórczych. Uczestnicy wspólnie przyjrzą się temu, jak działalność człowieka wpływa na środowisko. Od rewolucji przemysłowej do śladu węglowego, od nadmiaru odpadów do utraty bioróżnorodności., od faktów do fake newsów. W bloku I „Ciepło, cieplej, gorąco” porozmawiamy m.in. o konsumpcji, produkcji żywności, recyklingu, upcyklingu i tym, dlaczego nawet drobne decyzje mogą mieć znaczenie dla klimatu. Dyskusja będzie połączona z ćwiczeniami. Blok II „Jak żyć klimatycznie” będzie miał charakter bardziej praktyczny i kreatywny. Uczestnicy zastanowią się, jak żyć bardziej świadomie i klimatycznie na co dzień – w domu, szkole, czasie wolnym. Przyjrzymy się modzie, jedzeniu, rękodziełu oraz wpływowi na środowisko codziennych, w tym cyfrowych nawyków, takich jak nieustanne scrollowanie. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Czy koło samochodowe można wymyślić na nowo? |
Choć idea koła towarzyszy ludzkości od tysięcy lat, jego współczesna wersja wciąż się zmienia i rozwija, wykorzystując najnowsze osiągnięcia nauki i technologii. Czy zastanawiałeś się kiedyś, czy koło samochodowe można jeszcze wymyślić na nowo? A może już jedynie udoskonalić? Podczas wykładu przyjrzymy się temu, co naprawdę kryje się w kole samochodowym. Poznasz jego budowę i dowiesz się, dlaczego opona to coś znacznie więcej niż tylko kawałek gumy. Opowiemy o jego konstrukcji, która sprawia, że samochód może bezpiecznie poruszać się po drodze – w deszczu, na śniegu czy przy dużych prędkościach. Zajrzymy również do świata produkcji. W przystępny sposób wyjaśni, jak wygląda droga od projektu do gotowego koła. Nie zabraknie też wątku badań naukowych. Dowiesz się, jak testuje się opony i koła oraz jakie parametry są najważniejsze i jak sprawdza się ich zachowanie w różnych warunkach. Opowiem o nowoczesnej aparaturze badawczej oraz o tym, jak inżynierowie analizują dane, aby poprawiać osiągi, trwałość i bezpieczeństwo. Na koniec spojrzymy w przyszłość. Czy klasyczna opona z powietrzem ma alternatywę? Jak mogą wyglądać koła w przyszłości? Przedstawię ciekawe koncepcje i kierunki rozwoju, które pokazują, że nawet tak dobrze znany element jak koło wciąż pozostaje polem dla innowacji. Wykład ma na celu pokazanie, że za codziennymi rozwiązaniami stoją zaawansowane badania i nietuzinkowe rozwiązania opracowywane przez inżynierów. Koło samochodowe to nie tylko część samochodu, lecz także to efekt lat pracy naukowców i konstruktorów, który realnie wpływa na bezpieczeństwo i komfort naszej podróży. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Poczuj, a lepiej zrozumiesz - empatyczne projektowanie uniwersalne |
Zajęcia warsztatowe z projektowania uniwersalnego, w których kluczową metodą nie jest słuchanie wykładu, ale nauczanie przez doświadczenie i refleksję. Te zajęcia nie narzucają gotowych schematów i zapraszają do spojrzenia z innej perspektywy. Uniwersalne projektowanie to tworzenie produktów, budynków, kreowanie przestrzeni dla wszystkich - niezależnie od stanu zdrowia i kondycji fizycznej, płci, wieku, wzrostu itp. A pierwszym krokiem do takiego projektowania jest empatia, wczucie się w sytuację drugiego człowieka. Podczas naszych warsztatów, dzięki specjalistycznym symulatorom, uczestnicy wcielą się w rolę różnych użytkowników przestrzeni: osoby starszej, osoby z ograniczoną mobilnością, z trudnościami wzrokowymi czy neuroróżnorodnej. Sprawdzą i przetestują, jak naprawdę działa (albo nie działa) przestrzeń, produkt lub usługa, gdy zmienia się perspektywa użytkownika. My nie mówimy o empatii, my ją praktykujemy, a podczas zajęć uczestnicy:
Zajęcia przeprowadzą nauczyciele akademiccy z interdyscyplinarnego Centrum Projektowania Uniwersalnego Politechniki Warszawskiej |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Popularyzacja badań o sztukach performatywnych |
Podczas lekcji skupimy się na upowszechnianiu wiedzy o tym, jak pięknie tworzyć spektakle i wydarzenia kulturalne. Zapraszam do rozmowy o prezentowaniu wyników badań w przystępny sposób, atrakcyjny dla różnych grup odbiorców. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Prawo karne bez tajemnic, czyli ile lat odsiedzisz (i dlaczego tak mało) |
Zajęcia mają na celu przedstawienie najważniejszych pojęć związanych z prawem karnym, a w szczególności przeprowadzenie aktywnej analizy stanów faktycznych z zakresu prawa karnego w celu zrozumienia struktury przestępstwa (czyn, zabroniony pod groźbą kary, bezprawny, zawiniony, wyższa niż znikoma szkodliwość społeczna) oraz roli zasad i kontratypów w ocenie prawnej, a także zapoznanie z katalogiem kar. Kierując się zasadą – ,,minimum wykładu, maksimum aktywności”, podczas warsztatów przewidziane jest pełne zaangażowanie uczestników poprzez zastosowane metody, m.in. burza mózgów, wiele kart pracy, wykreślanka, kazusy, w tym praca w grupach. Na koniec spotkania młodzież zmierzy się z quizem online (kahoot), co pozwoli na utrwalenie zdobytej wiedzy podczas lekcji oraz nutę rywalizacji. Zajęcia będą trwać 90 minut. Serdecznie zapraszamy! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Migranci w miastach |
Podczas zajęć zaprezentowane zostaną najnowsze wyniki badań naukowych, które staną się punktem wyjścia do inspirującej dyskusji na temat społecznych i ekonomicznych aspektów migracji w miastach europejskich. W trakcie spotkania poruszymy kluczowe zagadnienia, takie jak przyczyny migracji do europejskich ośrodków miejskich, rosnąca różnorodność kulturowa oraz wyzwania związane z uprzedzeniami, stereotypami i dyskryminacją. Przyjrzymy się procesom integracji migrantów, napięciom społecznym oraz wpływowi migracji na rynek pracy, przedsiębiorczość i rozwój usług. Omówimy również zjawiska kształtujące współczesne miasta, takie jak powstawanie dzielnic migrantów, segregacja narodowa i etniczna czy wyzwania edukacyjne. Wspólnie zastanowimy się, jak identyfikować obszary konfliktów, jak skutecznie im przeciwdziałać oraz jakie dobre praktyki wypracowały miasta europejskie w tym zakresie. Nie zabraknie także refleksji nad tym, czy polityka migracyjna i integracyjna w Polsce jest wystarczająco efektywna oraz jakie kierunki działań mogą wspierać budowanie spójnych, otwartych i odpornych społecznie miast. Wykład realizowany jest w ramach projektu Jean Monnet Module „EU: European values and ethics in politics and economy” na SGH. |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Prawa pacjenta bez tajemnic |
Zajęcia mają służyć pokazaniu uczniom się jakie są prawa pacjenta, a w szczególności jakie prawa przysługują małoletnim. Uczestnicy poznają także środki przysługujące pacjentom, których prawa zostały naruszone. Przedstawione zostaną również prawne odpowiedzi na kontrowersyjne sytuacje związane z leczeniem. Zajęcia będą miały formę interaktywną, przewidziane jest aktywne zaangażowanie uczestników, a wspomniane zagadnienia zostaną przedstawione za pomocą kart pracy, kazusów i pracy w grupach. Zajęcia będą trwać 90 minut. Serdecznie zapraszamy! |
|
|
| Lekcja festiwalowa | Interpretacja symboliki alchemicznej w rytuałach i tekstach wolnomularskich |
Lekcja o symbolice alchemicznej w hermetyzmie i wolnomularstwie. Pracując z tekstami i ikonografią, nauczysz się rozpoznawać i interpretować symbole oraz widzieć ich kontekst historyczny. |
|


