Uniwersytet SWPS

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe Między ekranem a rzeczywistością. Co psychologia mówi o świecie młodych online?

Media społecznościowe stały się integralną częścią naszego życia. To tam budujemy i podtrzymujemy relacje, śledzimy wydarzenia, wyrażamy emocje, szukamy inspiracji i spędzamy coraz większą część dnia. Choć często korzystamy z nich niemal automatycznie, za naszymi zachowaniami stoją mechanizmy, które od lat bada psychologia.

Podczas warsztatu przyjrzymy się temu, co współczesne badania mówią o funkcjonowaniu człowieka w świecie online, ze szczególnym uwzględnieniem młodych ludzi, którzy dorastają w świecie mediów społecznościowych i od najmłodszych lat funkcjonują równocześnie w dwóch rzeczywistościach – offline i online. Dlaczego tak trudno odłożyć telefon? Skąd bierze się FOMO? Dlaczego porównujemy się z innymi, mimo że w mediach społecznościowych widzimy głównie wyidealizowane fragmenty rzeczywistości? Czy hejt naprawdę boli i dlaczego anonimowość zmienia sposób, w jaki traktujemy innych? Jak działają algorytmy oraz mechanizmy nagrody, które sprawiają, że „jeszcze tylko jeden filmik” często zamienia się w godzinę scrollowania? Odpowiedzi na te pytania poszukamy, odwołując się do aktualnych badań z zakresu psychologii społecznej.

Warsztat łączy wyniki badań psychologicznych z interaktywnymi aktywnościami i dyskusją. Uczestnicy wezmą udział w krótkich ćwiczeniach, odpowiedzą na pytania dotyczące własnych doświadczeń oraz wspólnie przeanalizują zjawiska, z którymi większość z nas styka się na co dzień. Celem spotkania nie jest ocenianie mediów społecznościowych jako „dobrych” lub „złych”, lecz pokazanie, jak wpływają one na nasze emocje, relacje i decyzje oraz w jaki sposób możemy korzystać z nich bardziej świadomie. Warsztat jest skierowany
zarówno do młodzieży, dla której świat online stanowi naturalną część codzienności, jak i do wszystkich osób zainteresowanych lepszym zrozumieniem psychologicznych  mechanizmów stojących za funkcjonowaniem mediów społecznościowych oraz ich wpływu na nasze emocje, relacje i codzienne decyzje.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 11:30
Spotkanie festiwalowe Jak młodym pracuje się ze starszymi, a jak starszym z młodymi?

Podczas warsztatu zastanowimy się dlaczego młodszym i starszym może się pracować razem trudno, a także co można zrobić, żeby pracowało nam się lepiej.

Wspólnie podejmiemy refleksję nad różnorodnością pokoleniową, zwracając uwagę na wydłużającą się długość życia i starzenie się społeczeństwa, ale też na zmiany społeczne takie jak cyfryzacja, która w różnym stopniu kształtuje ścieżki zawodowe osób pracujących w różnym wieku. Warsztat umożliwi uczestniczkom i uczestnikom dyskusję o podobieństwach i różnicach między pokoleniami, a także będzie okazją do identyfikacji potencjału do współdziałania w obliczu istniejących podziałów.

Warsztatowo i wspólnie będziemy pracować nad tematem stereotypów dotyczących różnych grup wiekowych. Zachęcimy do ćwiczenia wyobraźni, poszerzając rozumienie pojęć takich jak pokoleniowość, wiek, młodość i starość. Zmapujemy przeszkody, które utrudniają nam międzygeneracyjne porozumienie i poszukamy strategii, które mogą pomóc je przezwyciężyć.

Nasze spotkanie będzie zachęcać do swobodnej ekspresji, a towarzyszyć mu będą pytania takie jak: Jak bardzo to, kiedy się urodziłeś_aś, kształtuje to, kim jesteś, w tym w swoim miejscu pracy? Jak wydarzenia, technologia i kultura lat, w których dorastałeś_aś, wpłynęły na Twoje pokolenie? Czy dostrzegasz różnice między swoim pokoleniem a innymi i co - potencjalnie - z tych różnic wynika dla (współ)pracy?

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 11:30 do 13:00
Spotkanie festiwalowe Gniew i nadzieja w świecie sporów. Perspektywa psychologii społecznej

Dlaczego jedne konflikty eskalują, a inne prowadzą do zmiany?

Wykład przedstawia wyniki badań psychologii społecznej dotyczące roli gniewu, nadziei i polaryzacji w konfliktach społecznych. Uczestnicy poznają mechanizmy, które utrudniają porozumienie, oraz dowiedzą się, dlaczego konstruktywny gniew i nadzieja oparta na sprawczości mogą sprzyjać dialogowi i trwałej zmianie.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 12:00 do 12:30
Spotkanie festiwalowe Człowiek człowiekowi wilkiem. O dehumanizacji w języku

Czy język może odbierać ludziom człowieczeństwo? Dlaczego w debacie publicznej przeciwników politycznych nazywa się „szczurami”, „zarazą” albo „owcami”? W jaki sposób to, co czytamy w mediach, co próbuje nam wpoić polityczna propaganda i treści, które konsumujemy w internecie, wpływają na nasze postrzeganie innych ludzi? I jak daleko jest od słów do przemocy?

Wykład poświęcony będzie zjawisku dehumanizacji (odczłowieczenia), czyli przedstawiania ludzi jako istot nieludzkich lub mniej ludzkich – zwierząt, maszyn, plag i katastrof naturalnych czy „obcych”. Uczestnicy dowiedzą się, czym jest dehumanizacja z perspektywy psychologii społecznej, językoznawstwa i analizy dyskursu oraz dlaczego odgrywa ona tak ważną rolę w konfliktach społecznych, propagandzie, mowie nienawiści i komunikacji medialnej.

Podczas wykładu omówione zostaną najważniejsze strategie językowe służące dehumanizacji. Przyjrzymy się metaforom pojęciowym, dzięki którym grupy społeczne bywają przedstawiane jako „fala”, „plaga” czy „stado”, a także eufemizmom i zjawisku „sanityzacji” językowej, które pozwalają ukrywać przemoc i osiągnąć stan moralnego rozłączenia od tego, co robimy sami lub tego, co ktoś robi innym na naszych oczach.

Zastanowimy się również, jak działają formy bezosobowe i bierne, które zacierają sprawstwo i odpowiedzialność. Wykład pokaże także, jak dehumanizacja funkcjonuje w dyskursie medialnym dotyczącym tematów wojny i migracji. Omówione zostaną przykłady języka używanego w relacjach z konfliktów zbrojnych oraz sposoby przedstawiania uchodźców.

Osobna część spotkania poświęcona będzie mowie nienawiści w internecie i mechanizmom dehumanizacji obecnym w ekstremistycznych społecznościach internetowych. Przyjrzymy się również temu, jak dehumanizacja może dotykać nas samych, kiedy przejawia się w dyskursie medycznym czy prawniczym.

Wykład skierowany jest do wszystkich osób zainteresowanych językiem, mediami, psychologią społeczną i mechanizmami wpływu społecznego. Spotkanie pokaże, że sposób, w jaki mówimy o innych, nigdy nie jest neutralny – język nie tylko opisuje rzeczywistość, ale także ją współtworzy.

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2026-09-20 12:15 do 13:45
Spotkanie festiwalowe Wpływ AI na kształcenie studentów prawa

Na edukację studentów prawa trzeba dziś patrzeć przez pryzmat realnych potrzeb rynku prawniczego. Branża będzie oczekiwać od absolwentów nie tylko znajomości prawa i biegłości w interpretacji przepisów, lecz także umiejętności pracy z narzędziami AI: od zaawansowanego researchu, przez analizę dokumentów i tworzenie projektów pism, po modelowanie ryzyk i ocenę jakości generowanych treści. Prawnik przyszłości to osoba, który potrafi łączyć wiedzę prawniczą z kompetencjami technologicznymi, rozumie
ograniczenia modeli, świadomie zarządza halucynacjami i wykorzystuje AI jako rozszerzenie własnych kompetencji.

Wykład pokaże również, jak powinny zmienić się programy studiów prawniczych, aby skutecznie przygotowywać studentów do nowej, AI‑owej rzeczywistości: od wprowadzenia podstaw teorii prawa sztucznej inteligencji, przez praktyczną pracę z różnymi narzędziami (ich zaletami i wadami), aż po rozwój krytycznego myślenia i odpowiedzialności zawodowej w  środowisku, w którym technologia staje się integralną częścią pracy prawnika.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 12:30 do 13:00
Spotkanie festiwalowe Geologia mediów. Materialne wymiary procesów komunikowania

Skoro patronem tegorocznego festiwalu jest Stanisław Staszic, pionier polskiej geologii, to porozmawiajmy właśnie o niej - ale w sposób wciąż słabo obecny w przestrzeni publicznej. Spotkanie będzie poświęcone geologii mediów. To koncept badacza kultury cyfrowej Jussiego Parikki, akcentujący fakt, że urządzenia komunikacyjne z których korzystamy na co dzień są przedłużeniem Ziemi. Media to bowiem nie tylko informacje, ale też infrastruktura, która wymaga litu, miedzi, koltanu i metali ziem rzadkich. Surowców, których złoża powstawały przez miliony lat i których wydobycie nie pozostaje bez wpływu na środowisko. Ekologiczne myślenie o mediach - konsumujących zasoby mineralne planety, wymagających do działania także energii i wody - to jeden z aspektów, które musimy uwzględniać w rozmowie o technologii.

Podczas wykładu odnosić będziemy się do projektu realizowanego w Centrum Kulturowych Badań Technologii Uniwersytetu SWPS, poświęconego powstającym wokół Warszawy centrom danych. Ich przykład pokazuje sieć uwikłań, w jakich funkcjonują dzisiejsze usługi medialne, dotykając takich kontekstów jak kryzys klimatyczny, ale też ekonomia czy napięcia geopolityczne.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 14:00 do 14:45
Spotkanie festiwalowe Historie i granice klasowe: warsztaty

Czy polskie społeczeństwo dzieli się na klasy? Jakie klasy możemy wyróżnić? Czym się charakteryzują? Gdzie w strukturze klasowej jesteśmy my i co to znaczy?

Podczas warsztatów będziemy wspólnie poszukiwać odpowiedzi na te właśnie pytania. Po krótkim wprowadzeniu, uczestnicy i uczestniczki – ze wsparciem prowadzących – będą przyglądać się sobie w społeczeństwie.

Pierwsza część warsztatowa poświęcona będzie historiom klasowym, czyli poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie o własną pozycję klasową. Będziemy tutaj odnosić się do historii rodziny (pradziadków, dziadków, rodziców) i tego, jak ukształtowała ona biografię uczestników i uczestniczek. Czy w historię rodziny wpisany jest awans klasowy? Czy dziadkowie i rodzice pochodzili z podobnych rodzin? 

W drugiej części warsztatów będziemy wspólnie zastanawiać się nad granicami klasowymi, tzn. tym, co różni nas od osób, które w strukturze klasowej znajdują się na innych pozycjach. W jaki sposób rozpoznajemy i oceniamy ludzi, którzy są „niżej” w hierarchii społecznej, a w jaki tych, którzy są „wyżej”. Jak rozpoznajemy, że ktoś przynależy do innej klasy? Czy w granicach klasowych kluczowe są kwestie ekonomiczne czy może kulturowe?

Afektywny wymiar klasowości. Czy nasze emocje i emocje np. duma, wstyd są bezpośrednio związane z tym, do jakiej klasy społecznej należymy? Co oznacza „poczucie bycia we właściwym miejscu”?

Na koniec warsztatów zastanowimy się nad tym, czy, a jeśli tak, to jakie są postaci ikonograficzne właściwe dla klas społecznych w Polsce np. aktorzy, politycy, artyści? Czy istnieje „typ idealny” osoby publicznej, która uosabia cechy klasy wyższej, średniej i niższej? Co wyróżnia styl życia klas społecznych w Polsce np. formy spędzania czasu wolnego, praktyki kulturowe (książki, filmy, festiwale)?

Podczas warsztatów prowadzący będą dzielić się wiedzą płynącą z projektów badawczych prowadzonych w Uniwersytecie SWPS.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 14:15 do 17:15
Spotkanie festiwalowe Między faktem a fałszem. Dezinformacja w świecie współczesnych mediów

Debata ekspercka poświęcona będzie zjawisku dezinformacji – jego mechanizmom, źródłom oraz wpływowi na współczesne media, społeczeństwo i procesy zarządzania informacją. Wydarzenie zgromadzi przedstawicieli środowiska akademickiego, ekspertów branży medialnej, praktyków komunikacji oraz osoby zajmujące się bezpieczeństwem informacyjnym i analizą mediów.

Podczas spotkania uczestnicy przyjrzą się temu, czym jest dezinformacja we współczesnym ekosystemie medialnym, jakie formy przybiera oraz w jaki sposób wpływa na funkcjonowanie redakcji, odbiorców treści i wiarygodność przekazu medialnego. Dyskusja obejmie również rolę mediów społecznościowych, algorytmów i nowych technologii w rozpowszechnianiu fałszywych informacji, a także wyzwania związane z weryfikacją źródeł i budowaniem zaufania społecznego. Eksperci poruszą kwestie odpowiedzialności mediów za jakość debaty publicznej oraz znaczenia edukacji medialnej i kompetencji cyfrowych w przeciwdziałaniu manipulacji informacyjnej. Istotnym elementem debaty będzie także analiza wpływu dezinformacji na zarządzanie mediami jako branżą – zarówno w kontekście strategii komunikacyjnych, modeli biznesowych, jak i budowania reputacji organizacji medialnych.

Celem dyskusji jest stworzenie przestrzeni do wymiany wiedzy i doświadczeń oraz pogłębionej refleksji nad rolą mediów w świecie dynamicznego przepływu informacji. Debata ma również inspirować do poszukiwania skutecznych rozwiązań wspierających transparentność, rzetelność i odpowiedzialność komunikacyjną we współczesnym środowisku medialnym.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 15:00 do 16:00
Spotkanie festiwalowe Stan polaryzacji 2026 – prezentacja raportu i debata

Wydarzenie rozpocznie się prezentacją najważniejszych wyników raportu „Stan polaryzacji 2026” – ogólnopolskiego badania dotyczącego polaryzacji społecznej w Polsce. To pierwsze tak kompleksowe opracowanie tego zjawiska, obejmujące trzy kluczowe wymiary polaryzacji:

  • polaryzację ideologiczną – różnice w poglądach Polek i Polaków na najważniejsze aktualne kwestie społeczno-polityczne,
  • polaryzację afektywną – na ile różnice światopoglądowe przekładają się na niechęć i wrogość wobec osób myślących inaczej,
  • polaryzację odczuwaną – jak postrzegamy podziały w naszym społeczeństwie i ich wpływ na codzienne życie.

Badanie zostało opracowane przez interdyscyplinarny zespół badawczy reprezentujący psychologię społeczną, socjologię i politologię, i jest wynikiem współpracy Fundacji Nowej Wspólnoty (organizacji pozarządowej, której misją jest łagodzenie podziałów społecznych w Polsce) oraz Uniwersytetu SWPS.

Po prezentacji raportu odbędzie się otwarta dyskusja z udziałem autorek i autorów badania. Publiczność będzie miała możliwość zadawania pytań oraz wspólnej rozmowy o wynikach raportu i stanie polaryzacji w Polsce.

W panelu dyskusyjnym udział wezmą:

  • Olga Białobrzeska (Uniwersytet SWPS),
  • Marta Żerkowska-Balas (Uniwersytet SWPS),
  • Witold Chorąży (Uniwersytet Warszawski),
  • Wawrzyniec Smoczyński (Fundacja Nowej Wspólnoty).
Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 16:15 do 17:45
Spotkanie festiwalowe Mężczyzna w depresji. Dlaczego tak trudno ją rozpoznać i jak możemy skuteczniej pomagać?

Depresja u mężczyzn często pozostaje nierozpoznana – zarówno przez otoczenie, jak i przez samych zainteresowanych. Dlaczego tak się dzieje? Jakie stereotypy i społeczne oczekiwania utrudniają dostrzeżenie objawów oraz szukanie pomocy?

Podczas pierwszej części spotkania (45 minut) dr Ewa Jarczewska-Gerc zaprezentuje wyniki pierwszego ogólnopolskiego badania reprezentatywnego poświęconego depresji u mężczyzn. W drugiej części wydarzenia odbędzie się dyskusja ekspertów z udziałem dr Ewy Jarczewskiej-Gerc, dr Magdaleny Nowickiej oraz zaproszonego przedstawiciela Kliniki Uniwersytetu SWPS lub organizacji zajmującej się wsparciem osób zmagających się z depresją.

Ekspertki wspólnie omówią znaczenie uzyskanych wyników oraz odpowiedzą na pytania, co z nich wynika dla praktyki – jak skuteczniej rozpoznawać depresję u mężczyzn, jak wspierać osoby doświadczające kryzysu psychicznego oraz jakie działania mogą realnie przyczynić się do skuteczniejszej profilaktyki i pomocy.

Spotkanie skierowane jest do wszystkich osób zainteresowanych zdrowiem psychicznym i rolą nauki w lepszym rozumieniu współczesnych wyzwań związanych z depresją.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 18:00 do 19:30

©2026 Festiwal Nauki