biologia

Ptaki najlepiej poznaje się… w terenie. Dlatego zapraszamy was na wspólną wędrówkę po Kampinoskim Parku Narodowym! Podczas spaceru spróbujemy spojrzeć na puszczę z perspektywy jej skrzydlatych mieszkańców. Nauczymy się wsłuchiwać w głosy dochodzące z koron drzew i mokradeł, wypatrywać sylwetek szybujących nad polanami oraz rozpoznawać podstawowe gatunki ptaków związanych z lasami, bagnami i terenami otwartymi. Przekonamy się, że ptaki są niezwykle ważną częścią przyrody, pomagają utrzymać równowagę w ekosystemach i mogą wiele powiedzieć o stanie środowiska. Porozmawiamy o zagrożeniach, z jakimi się mierzą, oraz o tym, jak człowiek może pomagać w ich ochronie. Spróbujemy poczuć przyrodę wszystkimi zmysłami – nie tylko wzrokiem, ale także słuchem.

Przebieg trasy: Sieraków – zielony szlak – żółty szlak – Kamień Uł. Jazłowieckich – czarny szlak – Sieraków.
Długość trasy: ok. 9 km. Czas przejścia: ok. 4 godz. Trasa wycieczki prowadzi przez jedne z najciekawszych obszarów zachodniej części Puszczy Kampinoskiej, będący ważnym siedliskiem wielu gatunków ptaków.

Omawiane zagadnienia:

• czym wyróżniają się ptaki i jakie mają przystosowania do życia,
• rozpoznawanie podstawowych gatunków ptaków KPN,
• ptaki lasów, mokradeł i terenów otwartych,
• rola ptaków w przyrodzie i funkcjonowaniu ekosystemów,
• znaczenie martwego drewna i dziupli dla ptaków,
• migracje ptaków i przystosowania do dalekich wędrówek,
• łańcuch pokarmowy i miejsce ptaków w sieci zależności przyrodniczych,
• zagrożenia dla ptaków (utrata siedlisk, presja człowieka, zmiany klimatu),
• odpowiedzialna obserwacja ptaków,
• znaczenie ptaków jako wskaźników stanu środowiska.

Jak to jest biegać za piłką, mając do dyspozycji tylko jedną nogę i specjalistyczne kule? Jak utrzymać równowagę i precyzyjnie uderzyć w okienko bramki? Zapraszamy na interaktywny warsztat, który pozwoli Wam wejść w świat ampfutbolu – widowiskowej piłki nożnej dla osób po amputacjach i z wadami kończyn. Zajęcia mają w pełni praktyczną i interaktywną formę. Uczestnicy nie tylko poznają zasady tej wyjątkowej dyscypliny i historię sukcesów reprezentacji, ale przede wszystkim będą mogli sami spróbować swoich sił w wyzwaniach ruchowych. W bezpiecznych warunkach sprawdzimy, jak wygląda koordynacja, drybling oraz technika poruszania się i odbijania piłki z wykorzystaniem kul łokciowych. Warsztat to doskonała okazja, by z perspektywy praktyka zrozumieć wyzwania, z jakimi mierzą się sportowcy z niepełnosprawnościami, a także odkryć niesamowity potencjał ludzkiego ciała. Przekonacie się, że determinacja i technika potrafią znieść każdą barierę – zarówno architektoniczną, jak i społeczną.

W trakcie zajęć uczestnicy nabędą wiedzę na temat budowy, preparowania i etykietowania postaci imaginalnych owadów. Samodzielnie spreparują, oznaczą i zaetykietują jeden okaz chrząszcza. W efekcie posiądą umiejętność zakładania i prowadzenia entomologicznych kolekcji naukowych.

Why are some people more vulnerable to addiction than others? Does it depend on willpower, genetics, or the way our brains work? In this lesson, we will journey into the brain's reward and motivation system, explore how addictive substances take control of our decision-making, and learn why addiction is a brain disease rather than a matter of character.

The centerpiece of the lesson is the card game "What's the Deal?", developed by BrainU (University of Notre Dame) based on materials from the NIH. Students will take on the role of participants in a scientific experiment and discover how genes and environmental factors influence susceptibility to addiction. The results of the game will serve as a starting point for a discussion about what we really know about addiction. The lesson will also include interactive simulations from learn.genetics.utah.edu, including "Mouse Party," which demonstrates what happens in the brain under the influence of different substances.

The lesson is led by a PhD researcher from the Laboratory of Neuroplasticity at the Nencki Institute of Experimental Biology, Polish Academy of Sciences. The session will be conducted in English.

Zabiorę uczestników w podróż do wnętrza jądra komórkowego, starając się przybliżyć jego budowę oraz sposób komunikacji z cytoplazmą. Skupię się na budowie i funkcji domen znajdujących się w obrębie jądra komórkowego. Opowiem o trójwymiarowej strukturze chromatyny oraz o tym, co wynika z przestrzennych interakcji chromatynowych, jak i oddziaływań chromatyny z poszczególnymi domenami jądrowymi.

Zmiany klimatu pozostawiają ślady, które umieją odczytać geolodzy i które pozwaląją pokazać zachodzace zmiany na przestrzeni wieków. Można określic przyczyny tych zmian, czy były natyuralne czy może powstały pod wpływem działalności człowieka.

Rozwój układu nerwowego to jeden z najbardziej złożonych i fascynujących procesów biologicznych, który decyduje o tym, jak postrzegamy świat, jak uczymy się, zapamiętujemy, reagujemy na zagrożenia i budujemy relacje społeczne. Choć większość z nas kojarzy badania nad mózgiem głównie z ludźmi, to w rzeczywistości wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy niepozornej rybce – danio pręgowanemu (Danio rerio). Podczas pokazu skupimy się na trzech kluczowych aspektach rozwoju mózgu: 1. Proliferacja, migracja i różnicowanie komórek nerwowych, 2. Tworzenie połączeń synaptycznych, 3. Aktywność neuronalna i dojrzewanie sieci neuronalnych. 

U danio aktywność neuronalną można monitorować dzięki specjalnym barwnikom lub białkom fluorescencyjnym, które zmieniają intensywność świecenia w odpowiedzi na wzrost stężenia wapnia – a towarzyszy on impulsom nerwowym. Podczas pokazu uczestnicy poznają podstawowe i zaawansowane techniki obrazowania rozwoju mózgu. Uczniowie zobaczą eksperyment, w którym mózg danio reaguje na światło. Dzięki specjalnym nagraniom zobaczymy „na żywo”, jak pojedyncze neurony „rozmawiają” ze sobą, przesyłając sygnały i budując sieci komunikacyjne.

Mózg nie powstaje z dnia na dzień – to dynamiczna i wieloetapowa podróż od komórki do złożonej sieci komunikacyjnej. Dzięki danio pręgowanemu możemy nie tylko obserwować ten proces z bliska, ale także uczyć się, jak wspierać zdrowy rozwój mózgu i jak zapobiegać zaburzeniom neurologicznym i psychicznym. Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko poznają teorię, ale także zobaczą prawdziwy rozwijający się mózg w akcji. Od fluorescencyjnych neuronów po aktywność mózgu pod wpływem światła – to wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak rodzi się nasza zdolność do myślenia, czucia i działania.

Rośliny doniczkowe to ozdoba wielu mieszkań – dodają zieleni, poprawiają nastrój i wpływają na jakość powietrza. Niestety, nie wszystkie są bezpieczne dla naszych pupili. W trakcie tej lekcji przyjrzymy się najczęstszym przypadkom zatruć kotów roślinami domowymi. Dowiemy się, które gatunki są szczególnie niebezpieczne, jakie objawy mogą sugerować zatrucie oraz jak postępować w sytuacji zagrożenia. Pokażemy również, jakie rośliny można bezpiecznie uprawiać w domu, dzieląc przestrzeń z kotem.

Lekcja ma charakter popularnonaukowy – łączy wiedzę z zakresu biologii, weterynarii i toksykologii z praktycznymi wskazówkami dla opiekunów zwierząt. Zajęcia prowadzi lekarz weterynarii z doświadczeniem dydaktycznym i klinicznym, który na co dzień zajmuje się toksykologią zwierząt towarzyszących.

Zapraszamy wszystkich miłośników zwierząt – szczególnie tych, którzy mają w domu kota lub planują go przygarnąć. To lekcja, która może uratować życie Twojemu pupilowi!

Gatunek ludzki charakteryzuje neuroróżnorodność, w ramach której istnieją dwie grupy: neutorypowi i neuroatypowi. Pierwsza grupa to, osoby, których funkcje i struktury mózgu, determinują typowy dla większości sposób percypowania świata i reagowania na niego. Do drugiej grupy należą osoby, których mózgi warunkują bardziej idiosynkratyczny sposób percypowania świata. W tej grupie znajdują się przede wszystkim osoby w spektrum autyzmu.

Autyzm jest genetycznie uwarunkowanym ludzkim wariantem neurologicznym. Autystyczne mózgi charakteryzują się szczególnie wysokim poziomem łączności synaptycznej i reaktywności. To sprawia, że subiektywne doświadczenie jednostki autystycznej staje się bardziej intensywne i chaotyczne niż u osób nie autystycznych: zarówno na poziomie czuciowo-ruchowym, jak i poznawczym, umysł autystyczny ma tendencję do rejestrowania większej ilości informacji, a wpływ każdego fragmentu informacji ma tendencję do bycia zarówno silniejszym i mniej przewidywalnym.

• Dyskusja na temat ludzkich zasobów, budujących społeczności – czego potrzebujemy by żyło się dobrze. Analogia do bioróżnorodności w omawianiu zasobów tkwiących a atypowych umysłach. Do czego może się przydać osoba neuroatypowa.
• Przypowiastki neuroróżnorodne pozwalające zrozumieć, że ludzkość potrzebuje różnych perspektyw dla budowania własnej komplementarności.
• Prezentacja definicji autyzmu w ujęciu normatywizującym, akcentującym jedynie odmienność ścieżki rozwojowej. Przeformułowanie rozumienia ASD z kategorii zaburzenia na kategorie odmienności.  
• Dyskusja na temat wykorzystania mocnych stron na swoich przykładach i odniesienie tego od mocnych stron osób neuroróżnorodnych.

Czy można trenować biegi nie widząc toru? Skakać w dal kierując się tylko dźwiękiem? Trafić do celu bez użycia wzroku? Sporty osób z niepełnosprawnością wzrokową to nie tylko rywalizacja, ale także fascynujący przykład współpracy, zaufania oraz precyzji działania – przekonaj się o tym na własnej skórze. Zapraszamy na warsztaty, które zmienią Twoje postrzeganie sportu i pokaże, że nie ma w nim miejsca dla barier. Podczas zajęć wcielisz się w rolę zawodnika oraz przewodnika, poznając czym jest Adaptowana Aktywność Fizyczna (APA). Następnie uczestnicy wezmą udział w serii aktywności ruchowych inspirowanych lekkoatletyką paraolimpijską (paraatletyką): pod okiem przewodnika sprawdzisz swoją orientację w biegu, weźmiesz udział w unikalnej sztafecie i spróbujesz swoich sił w Bocci – grze, w której liczy się każdy centymetr i absolutne skupienie. Przekonaj się jak sport buduje empatię i uczy współdziałania, które przydaje się nie tylko na boisku, ale i w codziennym życiu.

Dlaczego nie każdy może zostać dawcą krwi? Na czym polega kompatybilność dawcy i biorcy krwi? Odpowiedzi na te i inne istotne pytania dotyczące krwi staną się jasne dzięki organizowanym przez nas warsztatom. Nasza krew skrywa wiele tajemnic, decydujących o wyjątkowości każdego z nas. W osoczu zawieszone są rozmaite związki, które stanowią źródło energii, regulują funkcje naszego organizmu, a nawet odpowiadają za jego siły obronne. Organizowane przez nas interaktywne warsztaty pozwolą uczestnikom poznać zarówno nieorganiczne, organiczne, jak i komórkowe składniki krwi oraz funkcje pełnione przez poszczególne elementy morfotyczne. Wyjaśnimy podłoże istnienia i znaczenie grup krwi oraz zjawisko i profilaktykę konfliktu serologicznego. Uczestnicy warsztatów będą mieli okazję obejrzeć elementy krwi pod mikroskopem, własnoręcznie oznaczyć grupę krwi i przeprowadzić symulację krzyżowania krwi potencjalnych dawców i biorców.

To wyjątkowa okazja, aby wejść do świata nowoczesnej biologii i samodzielnie wykonać eksperymenty wykorzystywane na co dzień w laboratoriach badawczych oraz biotechnologicznych. Podczas zajęć uczestnicy poznają podstawowe techniki biologii molekularnej, pracując z materiałem biologicznym i profesjonalnym sprzętem laboratoryjnym. Głównym celem warsztatów będzie izolacja DNA plazmidowego z bakterii Escherichia coli. Uczniowie dowiedzą się, czym są plazmidy – niewielkie koliste cząsteczki DNA, które odgrywają ogromną rolę w inżynierii genetycznej, diagnostyce i biotechnologii. Następnie krok po kroku przeprowadzą proces izolacji materiału genetycznego: od przygotowania hodowli bakteryjnej, poprzez lizę komórek i oczyszczanie DNA. Kolejnym etapem będzie trawienie restrykcyjne DNA z wykorzystaniem enzymów restrykcyjnych. Uczestnicy poznają zasadę działania „molekularnych nożyczek”, które umożliwiają precyzyjne cięcie DNA w określonych miejscach. Dzięki temu zobaczą, jak naukowcy analizują i modyfikują materiał genetyczny. Zwieńczeniem zajęć będzie elektroforeza DNA w żelu agarozowym – jedna z najważniejszych metod analizy kwasów nukleinowych. Uczniowie przygotują próbki, przeprowadzą rozdział fragmentów DNA w polu elektrycznym oraz dokonają wizualizacji wyników w świetle niebieskim. Warsztaty pozwolą zrozumieć, w jaki sposób można identyfikować i analizować materiał genetyczny. Zajęcia mają charakter praktyczny i są skierowane do licealistów zainteresowanych biologią, medycyną, farmacją oraz nowoczesnymi technologiami biomedycznymi. To doskonała okazja, aby zdobyć doświadczenie laboratoryjne, rozwinąć zainteresowania naukowe i przekonać się, jak wygląda praca biologa molekularnego w praktyce.

Gatunek ludzki charakteryzuje neuroróżnorodność, w ramach której istnieją dwie grupy: neutorypowi i neuroatypowi. Pierwsza grupa to, osoby, których funkcje i struktury mózgu, determinują typowy dla większości sposób percypowania świata i reagowania na niego. Do drugiej grupy należą osoby, których mózgi warunkują bardziej idiosynkratyczny sposób percypowania świata. W tej grupie znajdują się przede wszystkim osoby w spektrum autyzmu.

Autyzm jest genetycznie uwarunkowanym ludzkim wariantem neurologicznym. Autystyczne mózgi charakteryzują się szczególnie wysokim poziomem łączności synaptycznej i reaktywności. To sprawia, że subiektywne doświadczenie jednostki autystycznej staje się bardziej intensywne i chaotyczne niż u osób nie autystycznych: zarówno na poziomie czuciowo-ruchowym, jak i poznawczym, umysł autystyczny ma tendencję do rejestrowania większej ilości informacji, a wpływ każdego fragmentu informacji ma tendencję do bycia zarówno silniejszym i mniej przewidywalnym.

• Dyskusja na temat ludzkich zasobów, budujących społeczności – czego potrzebujemy by żyło się dobrze. Analogia do bioróżnorodności w omawianiu zasobów tkwiących a atypowych umysłach. Do czego może się przydać osoba neuroatypowa.
• Przypowiastki neuroróżnorodne pozwalające zrozumieć, że ludzkość potrzebuje różnych perspektyw dla budowania własnej komplementarności.
• Prezentacja definicji autyzmu w ujęciu normatywizującym, akcentującym jedynie odmienność ścieżki rozwojowej. Przeformułowanie rozumienia ASD z kategorii zaburzenia na kategorie odmienności.  
• Dyskusja na temat wykorzystania mocnych stron na swoich przykładach i odniesienie tego od mocnych stron osób neuroróżnorodnych.

Rośliny doniczkowe to ozdoba wielu mieszkań – dodają zieleni, poprawiają nastrój i wpływają na jakość powietrza. Niestety, nie wszystkie są bezpieczne dla naszych pupili. W trakcie tej lekcji przyjrzymy się najczęstszym przypadkom zatruć kotów roślinami domowymi. Dowiemy się, które gatunki są szczególnie niebezpieczne, jakie objawy mogą sugerować zatrucie oraz jak postępować w sytuacji zagrożenia. Pokażemy również, jakie rośliny można bezpiecznie uprawiać w domu, dzieląc przestrzeń z kotem.

Lekcja ma charakter popularnonaukowy – łączy wiedzę z zakresu biologii, weterynarii i toksykologii z praktycznymi wskazówkami dla opiekunów zwierząt. Zajęcia prowadzi lekarz weterynarii z doświadczeniem dydaktycznym i klinicznym, który na co dzień zajmuje się toksykologią zwierząt towarzyszących.

Zapraszamy wszystkich miłośników zwierząt – szczególnie tych, którzy mają w domu kota lub planują go przygarnąć. To lekcja, która może uratować życie Twojemu pupilowi!

Rozwój układu nerwowego to jeden z najbardziej złożonych i fascynujących procesów biologicznych, który decyduje o tym, jak postrzegamy świat, jak uczymy się, zapamiętujemy, reagujemy na zagrożenia i budujemy relacje społeczne. Choć większość z nas kojarzy badania nad mózgiem głównie z ludźmi, to w rzeczywistości wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy niepozornej rybce – danio pręgowanemu (Danio rerio). Podczas pokazu skupimy się na trzech kluczowych aspektach rozwoju mózgu: 1. Proliferacja, migracja i różnicowanie komórek nerwowych, 2. Tworzenie połączeń synaptycznych, 3. Aktywność neuronalna i dojrzewanie sieci neuronalnych. 

U danio aktywność neuronalną można monitorować dzięki specjalnym barwnikom lub białkom fluorescencyjnym, które zmieniają intensywność świecenia w odpowiedzi na wzrost stężenia wapnia – a towarzyszy on impulsom nerwowym. Podczas pokazu uczestnicy poznają podstawowe i zaawansowane techniki obrazowania rozwoju mózgu. Uczniowie zobaczą eksperyment, w którym mózg danio reaguje na światło. Dzięki specjalnym nagraniom zobaczymy „na żywo”, jak pojedyncze neurony „rozmawiają” ze sobą, przesyłając sygnały i budując sieci komunikacyjne.

Mózg nie powstaje z dnia na dzień – to dynamiczna i wieloetapowa podróż od komórki do złożonej sieci komunikacyjnej. Dzięki danio pręgowanemu możemy nie tylko obserwować ten proces z bliska, ale także uczyć się, jak wspierać zdrowy rozwój mózgu i jak zapobiegać zaburzeniom neurologicznym i psychicznym. Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko poznają teorię, ale także zobaczą prawdziwy rozwijający się mózg w akcji. Od fluorescencyjnych neuronów po aktywność mózgu pod wpływem światła – to wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak rodzi się nasza zdolność do myślenia, czucia i działania.

Zmiany klimatu pozostawiają ślady, które umieją odczytać geolodzy i które pozwaląją pokazać zachodzace zmiany na przestrzeni wieków. Można określic przyczyny tych zmian, czy były natyuralne czy może powstały pod wpływem działalności człowieka.

Rośliny nieodłącznie kojarzą się z kolorem zielonym, który zawdzięczają obecności chlorofilom – barwnikom odpowiedzialnym za absorpcję promieniowania świetlnego podczas fotosyntezy. Wyróżnia się kilka typów chlorofili, różniących się strukturą, co wpływa na długość pochłanianych fal świetlnych i przyjmowanych przez nie odcieni zieleni. Oprócz chlorofili, w roślinach występują także inne barwniki fotosyntetyczne, takie jak karotenoidy – pomarańczowe karoteny i żółte ksantofile, które wspomagają absorpcję światła, a także zapewniają ochronę przed nadmiarem energii. Rośliny wytwarzają także barwniki niefotosyntetyczne, odpowiedzialne za intensywne zabarwienie kwiatów, owoców oraz jesiennych liści. Do tej grupy należą antocyjany – rozpuszczalne w wodzie związki nadające roślinom odcienie od czerwieni, przez fiolet, aż po niebieski, ale i również pełniące rolę antyoksydacyjną. Choć obecne przez cały sezon, w liściach ujawniają się dopiero jesienią, gdy rozkładowi ulegają dominujące ilościowo chlorofile.

Podczas zajęć uczniowie poznają właściwości chemiczne barwników roślinnych. Wykonają rozdział barwników fotosyntetycznych metodą Krausa. Ponadto, oznaczą spektrofotometrycznie zawartość antocyjanów w materiale roślinnym. W ramach zajęć, podkreślone zostanie znaczenie barwników w podstawowych procesach fizjologicznych, ale również ich rola w strategiach, dzięki którym rośliny zwiększają swoją tolerancję na zmieniające się warunki środowiskowe.

Wyjątkowy dokument found-footage, który wciąga w świat pasji, poświęcenia i ceny, jaką trzeba za nie zapłacić. Opowiada o Włodzimierzu Puchalskim, pionierze polskiego filmu przyrodniczego, który przez ponad pół wieku uwieczniał piękno otaczającej go natury. Jego ostatnia wyprawa na Antarktydę w 1978 roku, spełnienie największego marzenia, stała się zarazem końcem jego drogi, ale i osią narracyjna do tej opowieści Film łączy archiwalne materiały Puchalskiego z bezcennymi zasobami Wytwórni Filmów Oświatowych, obejmującymi 75 lat jej istnienia oraz scen fabularyzowanych kręconych współcześnie kamerą bohatera. Twórcy pokazują nie tylko to, co udane, ale też to, co odrzucone – niedoskonałe ujęcia, błędy i momenty, które nigdy nie miały trafić na ekran. To właśnie one odsłaniają prawdziwego bohatera – człowieka, dla którego pasja była wszystkim. „Niewyraźny klekot ptaków" to nie tylko historia wielkiego filmowca, ale przede wszystkim poruszające pytanie o cenę jaką on i jego rodzina muszą za to zapłacić oraz opowieść o degradacji ludzkiej pamięci, taśmy filmowej i natury.

Pokaz filmu odbywa się w ramach specjalnego bloku filmowego Wytwórni Filmów Oświatowych.

W trakcie zajęć uczestnicy nabędą wiedzę na temat budowy, preparowania i etykietowania postaci imaginalnych owadów. Samodzielnie spreparują, oznaczą i zaetykietują jeden okaz chrząszcza. W efekcie posiądą umiejętność zakładania i prowadzenia entomologicznych kolekcji naukowych.

Ludzkie ciało skrywa wiele informacji o naszym zdrowiu, stylu życia i przebytych zdarzeniach. Podczas wykładu przyjrzymy się temu, jak wiedza z zakresu anatomii oraz medycyny sądowej pozwala lepiej zrozumieć budowę i funkcjonowanie organizmu, a także interpretować ślady, które pozostają w ciele człowieka.

Opowiemy m.in. o tym, co o człowieku mogą powiedzieć kości, jakie zmiany w organizmie wywołują urazy czy choroby oraz jak specjaliści potrafią na ich podstawie odtworzyć przebieg różnych zdarzeń. To okazja, by spojrzeć na ludzkie ciało z nieco innej perspektywy i odkryć, jak wiele można z niego „odczytać”.

Postępujące zmiany w środowiskach i zmiany klimatyczne powodują fluktuacje zarówno bezkręgowców, jak i kręgowców. Wzrost liczebności bezkręgowców i kręgowców w bardzo krótkim czasie może doprowadzić do wielu sytuacji konfliktowych na styku człowiek-zwierzę. Najczęściej można to dostrzec poprzez szkody wyrządzane w uprawach rolnych i lasach. Rozrastające się populacje dzikich zwierząt coraz częściej zasiedlają także tereny miejskie, stwarzając zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Zmiany klimatu powodują w ostatnich czasach przesuwanie się granic zasięgu występowania wielu gatunków, których wcześniej nie obserwowaliśmy w naszej faunie. Coraz częściej obserwujemy także rozprzestrzenianie się inwazyjnych gatunków obcych. W trakcie zajęć zostaną omówione i przedyskutowane mechanizmy powstawania konfliktów pomiędzy człowiekiem a zwierzętami. Wraz ze słuchaczami zostanie podjęta również próba stworzenia realnych rozwiązań dotyczących zapobiegania tym konfliktom.

Probiotyki są to żywe drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Jednym z podstawowych kryteriów selekcji mikroorganizmów probiotycznych, w tym bakterii jest ich zdolność do przeżycia w organizmie gospodarza. Adhezja, czyli zdolność mikroorganizmów do przylegania do śluzówki jelita umożliwia kolonizację przewodu pokarmowego, a tym samym wydłuża czas działania probiotyków i przyczynia się do poprawy równowagi mikrobiologicznej przewodu pokarmowego. Również inne cechy, takie jak oporność na niskie pH, czy sole żółciowe, wytwarzanie różnych metabolitów, w tym substancji przeciwko innym, konkurencyjnym drobnoustrojom, decydują o zdolności do przeżycia bakterii w przewodzie pokarmowym zwierząt czy ludzi. Adhezja ponadto, umożliwia mikroorganizmom i komórkom nabłonka bezpośredni kontakt co jest czynnikiem istotnym, w przypadku wielu efektów prozdrowotnych obserwowanych dla szczepów probiotycznych. W trakcie lekcji przedstawimy bakterie mlekowe, grupę drobnoustrojów, do której należy najwięcej szczepów z poznanych dotychczas bakterii probiotycznych. Pokażemy, jak wyglądają ich komórki, jak zbadać ich właściwości pod kątem zastosowań probiotycznych przy użyciu prostych testów mikrobiologicznych i biochemicznych, oraz opowiemy o badaniach probiotyków z wykorzystaniem nowoczesnych technik omicznych (genomiki, metagenomiki, transkryptomiki, proteomiki i metabolomiki).

W trakcie zajęć uczestnicy nabędą wiedzę na temat budowy, preparowania i etykietowania postaci imaginalnych owadów. Samodzielnie spreparują, oznaczą i zaetykietują jeden okaz chrząszcza. W efekcie posiądą umiejętność zakładania i prowadzenia entomologicznych kolekcji naukowych.

Wyobraź sobie robota, który potrafi wykonywać niezwykle precyzyjne ruchy, widzi lepiej niż ludzkie oko i pomaga chirurgom operować nawet najmniejszych pacjentów. To nie jest już science fiction – to współczesna chirurgia robotyczna, która coraz śmielej wkracza do szpitali dziecięcych.

Podczas wykładu opowiemy, jak działają roboty chirurgiczne i dlaczego są tak przydatne w operacjach u dzieci. Dowiesz się, że ich ramiona potrafią wykonywać ruchy o dokładności niemożliwej do osiągnięcia ludzką ręką, a kamera 3D pozwala lekarzom zobaczyć struktury anatomiczne w ogromnym powiększeniu. Dzięki temu operacje mogą być mniej inwazyjne, a mali pacjenci szybciej wracają do zdrowia.

Przyjrzymy się też temu, jakie zabiegi najczęściej wykonuje się z pomocą robotów – od operacji układu moczowego, przez zabiegi w obrębie klatki piersiowej, aż po niektóre operacje onkologiczne. Nie zabraknie przykładów prawdziwych przypadków, które pokażą, jak wygląda praca chirurga „za sterami” robota i jakie wyzwania wiążą się z operowaniem w bardzo małej przestrzeni ciała dziecka.

Porozmawiamy również o ograniczeniach tej technologii: wysokich kosztach, konieczności specjalistycznego szkolenia oraz o tym, dlaczego roboty chirurgiczne nie zastąpią lekarzy, lecz staną się ich zaawansowanym narzędziem.

Na koniec zajrzymy w przyszłość – miniaturowe instrumenty, systemy dające chirurgowi „zmysł dotyku” oraz sztuczna inteligencja wspierająca decyzje podczas operacji to tylko część tego, co już powstaje w laboratoriach.

Wykład jest idealny dla młodzieży zainteresowanej medycyną, technologią i tym, jak te dwa światy łączą się, by ratować zdrowie najmłodszych pacjentów.