Wydział Kultur Azji i Afryki

Warsztaty poświęcone nauce alfabetu hangeul i etykiety koreańskiej dla dzieci i młodzieży mają na celu wprowadzenie uczestników w świat języka i kultury koreańskiej w sposób interesujący i interaktywny. Uczestnicy poznają alfabetu hangeul, który jest unikalnym systemem pisma. Nauczą się rozpoznawać i odczytywać litery, jak również pisać je poprawnie. Mogą również ćwiczyć wymowę i słownictwo związane z poszczególnymi literami.

Etykieta koreańska ma duże znaczenie w społeczeństwie koreańskim, więc uczestnicy będą uczyć się podstawowych zwrotów grzecznościowych, takich jak „annyonghaseyo” (dzień dobry), „kamsahamnida” (dziękuję) czy „mianhamnida” (przepraszam). Będą rozpoznawać także różnice w użyciu zwrotów w zależności od wieku i statusu rozmówcy. Dzięki warsztatom, uczestnicy będą mieć okazję poznać różne aspekty kultury Korei, co pozwoli im lepiej zrozumieć język i etykietę.

Lekcja przeznaczona jest dla osób nieznających języka koreańskiego i będzie składać się z następujących części. Na początku zostaną przedstawione najważniejsze informacje na temat historii języka koreańskiego. Następnie omówione zostaną jego najbardziej charakterystyczne cechy: własny alfabet Hangeul, w którym litery łączą się w bloki sylabowe, typowy szyk zdania (podmiot–dopełnienie–czasownik, SOV), partykuły określające funkcję wyrazów w zdaniu oraz system poziomów grzeczności.

Ostatnia część zajęć będzie poświęcona prezentacji alfabetu, nauce przedstawiania się, powitań i pożegnań, a także zadawania pytań o imię i narodowość. Na zakończenie zostaną przedstawione informacje dotyczące kontekstu kulturowego komunikacji z Koreańczykami, w tym sytuacji, w których „tak” może oznaczać „nie”.

Język arabski jest językiem urzędowym w ponad dwudziestu krajach oraz jednym z sześciu oficjalnych języków ONZ. Liczbę jego rodzimych użytkowników ‒ posługujących się na co dzień rozmaitymi odmianami dialektalnymi i mieszkających przede wszystkim na Bliskim Wschodzie i w Północnej Afryce ‒ szacuje się na 360 mln. Różny poziom znajomości języka arabskiego prezentują również niearabscy muzułmanie. Język arabski jest zatem kluczem do poznania nie tylko bogatej kultury arabskiej, lecz także różnorodnych kultur muzułmańskich, zarówno w ich wymiarze historycznym, jak i współczesnym. Bez znajomości języka arabskiego nie sposób także zrozumieć skomplikowanej sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej na Bliskim Wschodzie i w Północnej Afryce, o której polskie media donoszą często w upraszczający, a czasami wręcz nierzetelny sposób. Celem lekcji jest uświadomienie słuchaczom specyficznej sytuacji językowej w świecie arabskim, jak również zapoznanie ich z najpopularniejszymi zwrotami w arabskim języku literackim oraz jego wybranych dialektach. Te swoiste minirozmówki staną się punktem wyjścia dla zaprezentowania podstawowych informacji na temat pisma i fonetyki arabskiej, z uwzględnieniem jej geograficznego zróżnicowania.

Polacy rzadko mają świadomość istnienia bengalskiego, mimo że jest to jeden z najczęściej używanych języków świata. Jednocześnie rośnie w Polscy liczba migrantów, dla których jest to ich język rodzimy.

Bengalski jest językiem indoeuropejskim i niezbyt trudnym do nauki dla Polaków pod względem wymowy i gramatyki. Obszar jego użytkowania to najdalej wysunięty na wschód region mówiący w jednym z języków indoeuropejskich.

Na bazie języka bengalskiego powstała bogata kultura z wielowiekową tradycją literacką, muzyczną, teatralną i filmową. Indie i Azja Południowa do tej pory tylko raz mogły cieszyć się z literackiej nagrody Nobla – dostał ją piszący po bengalsku Rabindranath Tagore. Bengalczycy dostawali też dwukrotnie nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii i raz pokojowego Nobla.

Bengali ma odrębny system pisma (używany też przez języki asamski i meitei) i podczas lekcji uczestnicy będą mogli samodzielnie spróbować zapisać wybrane znaki pisma.

W dobie powszechnej cyfryzacji, nauka języka obcego przestała być kojarzona wyłącznie z podręcznikiem i klasą. Tradycyjne metody ustępują miejsca nowoczesnemu podejściu, w
którym smartfony, tablety i sztuczna inteligencja stają się codziennymi towarzyszami uczących się. Ale czy samo posiadanie aplikacji takich jak Duolingo gwarantuje sukces?
Podczas prelekcji udowodnimy, że technologia to dopiero połowa drogi, gdyż kluczem do biegłości językowej są odpowiednio dobrane strategie uczenia się.

W trakcie spotkania przyjrzymy się ewolucji strategii językowych: od klasycznych technik zapamiętywania, po współczesne modele strategicznej samoregulacji. Omówimy, jak środowisko cyfrowe modyfikuje ludzkie procesy poznawcze i dlaczego we współczesnym świecie uczeń staje się „architektem” własnego procesu kształcenia. W świecie, gdzie każda
aplikacja walczy o naszą uwagę powiadomieniami, kluczową strategią staje się zarządzanie uwagą. Porozmawiamy o tym, jak przestać „skakać” między bodźcami i jak świadomie
dawkować technologię, by służyła ona realnemu przyswajaniu wiedzy.

Główne punkty spotkania:
1. Od „dobrego ucznia” do świadomego studenta: Jak badania sprzed 50 lat pomagają nam dzisiaj efektywniej korzystać z sieci? Co to znaczy być „dobrym uczniem”?
2. Smartfon w nauczaniu języków obcych: Jak wykorzystać mobilność do tzw. microlearningu, czyli nauki w „martwym czasie”?
3. Psychologia aplikacji mobilnych: Co sprawia, że Duolingo angażuje? Przeanalizujemy mechanizmy gamifikacji oraz ich wpływ na redukcję lęku językowego.
4. Pułapki cyfrowego świata: Porozmawiamy o ryzyku przeciążenia informacyjnego oraz o tym, jak odróżnić rzeczywisty postęp od iluzji nauki.
5. Autonomia uczenia się i AI: Jak świadomie zarządzać własną nauką, korzystając z personalizacji i natychmiastowej informacji zwrotnej oferowanej przez algorytmy sztucznej inteligencji.

Prelekcja oparta jest na współczesnych badaniach glottodydaktycznych i psychologii edukacyjnej. Wydarzenie ma na celu przekazanie wiedzy teoretycznej oraz przedstawienie
konkretnych narzędzi, które ułatwiają efektywne uczenie się przez całe życie w stale zmieniającym się świecie technologii.

Czy kobiety w dawnej Afryce miały władzę? A może ich historia to wyłącznie opowieść o ograniczeniach? Prelekcja zabiera słuchaczy w podróż do jednego z najbardziej fascynujących światów historycznych — chrześcijańskiego Cesarstwa Etiopskiego, które przez ponad 1500 lat rozwijało własną, wyjątkową kulturę.

To opowieść o świecie, w którym kobiety z jednej strony mierzyły się z ograniczeniami życia codziennego i normami społecznymi, z drugiej zaś potrafiły zdobywać realny wpływ — w polityce, religii i gospodarce. Poznamy m.in. historię królowej Ǝläni, która w XVI wieku prowadziła dyplomację z Europą, Walatta Ṗeṭros, zakonnicy i charyzmatycznej liderki religijnej, oraz cesarzowej Zäwditu — jedynej kobiety na tronie Etiopii.

Na podstawie kronik, tekstów religijnych i relacji podróżników spróbujemy odpowiedzieć na pytania: jak pisać historię kobiet, gdy źródła powstawały głównie z perspektywy mężczyzn? Czy życie zakonne mogło być formą niezależności? I co właściwie znaczy „mieć władzę”?

To spotkanie dla wszystkich ciekawych świata — bez względu na wcześniejszą wiedzę. Bo historia Etiopii to nie tylko dzieje cesarzy, ale także niezwykłe losy kobiet, które potrafiły kształtować rzeczywistość wokół siebie.

Bóstwa wioskowe w Tamilnadu stanowią istotny element lokalnej religijności, różniący się od klasycznych nurtów hinduizmu skoncentrowanych na uniwersalnych bóstwach, takich jak Śiwa czy Wisznu. Ich znaczenie nie opiera się na tekstach kanonicznych, lecz na praktyce wspólnotowej, pamięci zbiorowej i codziennym doświadczeniu mieszkańców. Funkcjonują przede wszystkim jako opiekunowie konkretnych wsi (kāval taivam), strzegąc ich granic i zapewniając bezpieczeństwo. Ich miejsca kultu – często skromne kapliczki, święte drzewa lub obrzeża osad – podkreślają ich rolę strażników przestrzeni pomiędzy tym, co znane, a tym, co obce.

Jednym z najbardziej charakterystycznych bóstw jest Ajjanar, przedstawiany jako wojownik na koniu, otoczony glinianymi figurami strażników składanymi przez wiernych. Symbolizuje on aktywną ochronę wsi, patrolując jej granice i odpędzając zagrożenia. Z kolei Marijamman reprezentuje sferę zdrowia i chorób. Jej kult nasila się szczególnie w czasie epidemii, a sama bogini ma ambiwalentny charakter – może zarówno zsyłać choroby, jak i je leczyć.

Rytuały związane z bóstwami wioskowymi są intensywne i często fizycznie wymagające. Obejmują ofiary ze zwierząt, praktyki nakłuwania ciała czy transowe doświadczenia uczestników. Nie są one postrzegane jako akty przemocy wobec siebie, lecz jako formy spełniania ślubów, wyrazy wdzięczności lub sposoby komunikacji z bóstwem. Ciało staje się tu medium religijnego doświadczenia, a ból – narzędziem kontaktu z sacrum.

Praktyki te mają wymiar wspólnotowy i publiczny, angażując całą społeczność. Szczególną rolę odgrywają osoby pełniące funkcję medium, przekazujące wolę bóstwa i interpretujące problemy grupy. Kult bóstw odzwierciedla także lokalne struktury społeczne, w tym podziały kastowe, ale jednocześnie może integrować wspólnotę poprzez wspólne rytuały i święta.

Współczesne procesy, takie jak urbanizacja i globalizacja, wpływają na transformację tych praktyk, przenosząc je do miast i nadając im nowe formy. Mimo zmian, bóstwa wioskowe pozostają żywym i elastycznym elementem hinduizmu, ukazując jego różnorodność oraz zdolność do adaptacji w zmieniającym się świecie.

Podczas prelekcji zaprezentowane zostanie historia najstarszych turkijskich tekstów literackich, jakim są inskrypcje odkryte, odczytane i zakwalifikowane jako runy tureckie w końcu XIX wieku przez Vilhelma Thomsena. Od 2025 roku dzień, w którym publicznie zostało ogłoszone to odkrycie, Komitet UNESCO ustanowił Światowym Dniem Rodziny Języków Turkijskich.

Omówione zostaną trzy stele powstałe w pierwszej połowie VIII stulecia poświęcone władcom Kaganatu Turków Błękitnych. Pokrótce przedstawiona zostanie historia powstania inskrypcji, kto, kiedy i dlaczego je sporządził, następnie historia ich odkrycia i odczytania. Zaprezentowany zostanie też sam alfabet runiczny, który był pierwszym alfabetem używanym przez ludy turkijskie.

The Tibetan language belongs to the Tibeto-Burman language group. Thanks to the Tibetan language, particularly the Classical Tibetan language, Tibetan Buddhism originated from India and is well preserved for more than a thousand years. Because of this language Buddhism spread all over the world for the benefit of all beings. The Modern Tibetan language and the Classical Tibetan language share more common values than differences and help each other to understand written documents, old and modern, deeper and better.

Tibetans traditionally categorize the Tibetan language into two groups. They are known by the name, written language (yig skad) and spoken language (ngag skad). It is one of the oldest languages with a script and writing system in the world. According to modern Tibetologists Tibetan language belongs to the Tibetic language group, utilized and spoken in Tibet proper and around the Himalayan regions. Based on the research findings of the Tibetan language, we can categorize it into three groups; Old Tibetan, Classical Tibetan, and Modern Tibetan. The Tibetan script we have now was invented more than a thousand years ago, in the middle of the 7th century. According to Tibetan history, a minister of the Tibetan imperial court, Thon mi Sambhota, was sent to India to learn the Indian language. Spending more than a decade in India he returned to Tibet and invented two kinds of scripts, Dcu chen and Dcu med. The script Dcu chen is mainly for printing documents and Dcu med script is for everyday usage, writing notes and letters.

There are different theories about the invention of the two Tibetan scripts. Most of the traditional Tibetan historians assert that the two Tibetan scripts were invented based on Lantsa [Ranjana] and Wartula Indian script. And some historians stated that it derived from the Indian Devanagari script. The modern Tibetan scholar Dge ’dun chos ’phel (1903-1951) believe that Dbu chen script is invented based on the Gupta script of India and Dbu med script is just a faster writing version of Dbu chen script, similar to many old archaic writings as well as Dzongkha writing of Bhutan nowadays. In some archaic documents we could find the combination of both scripts in a single syllable. Those archaic documents are called yig rnying (old writing). Except for minor stylistic differences between Tibetan archaic script and modern script, the basic structure of the script remained unchanged without evolution.