Synkretyzm buddyzmu i sintoizmu w Japonii - teoria i praktyka

W trakcie wykładu zostaną omówione przyczyny synkretyzmu buddyzmu i sintoizmu, czyli rodzimej religii Japonii, który przejawia się współcześnie tzw. paradoksem statystycznym. W badaniach na temat przynależności religijnej wielu ankietowanych deklaruje się jednocześnie jako buddyści i sintoiści. Z tego powodu liczba wszystkich wyznawców religii Japonii jest większa niż populacja tego kraju.

Wyjaśnione zostaną teoretyczne podstawy synkretyzmu buddyzmu i innych religii m.in. w Sutrze Lotosu (jap. Hokkekyō). Na wybranych przykładach zostaną przedstawione poszczególne fazy synkretyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem teorii „pierwotnej postaci i tymczasowego przejawu”, która umożliwiła utożsamianie bóstw sintoistycznych z obiektami kultu buddyzmu Wielkiego Wozu. Podane zostaną przykłady synkretycznych kompleksów, takich jak Asakusa Jinja i Sensōji w Tokio. Synkretyzm religijny jest łączony z tolerancją religijną, jednak w Japonii były okresy, kiedy miały miejsce prześladowania buddyzmu ze względu na polityczne uwarunkowania. W tym kontekście wspomniane zostanie usunięcie wszystkich śladów buddyzmu z tras pielgrzymek na górę Fuji.

Szczególna uwaga zostanie poświęcona współczesnej synkretycznej religijności Japończyków, która niesłusznie uważana jest za nieuzasadnioną z punktu widzenia doktryny buddyzmu. Wiele ważnych świąt religijnych, takich jak Święto Zmarłych (Obon), łączy w sobie elementy buddyjskie i sintoistyczne. Bardzo ważne jest to, że praktyka w obu religiach postrzegana jest także w kategoriach doczesnych korzyści. Porównane zostaną w tym kontekście Wielkie Ceremonie Oczyszczania w obrządku sintoistycznym oraz Ceremonia pokutna (Shūnie) odprawiana w buddyjskiej świątyni Tōdaiji w Narze.