Dla każdego

Typ Tytuł Opis Dziedzina Termin
Spotkanie festiwalowe Jerzy Giedroyc i „Kultura” paryska: jak wymyślać polskość na nowo?

Debata będzie o szeroko rozumianym dziedzictwie Jerzego Giedroycia i paryskiej "Kultury", a więc tego, czy i na ile wizje polskości wypracowywane w „Kulturze” mogą być dla nas dzisiaj inspirujące (zarówno w wymiarze politycznym, a przede wszystkim kulturowym i literackim). Rok 2026 jest dobrym czasem do podjęcia takiej debaty z powodu przypadających w tym roku ważnych rocznic związanych z „Kulturą”: 80-lecie powstania Instytutu Literackiego, 120 rocznica urodzin Jerzego Giedroycia, 130 rocznica urodzin Józefa Czapskiego, 120 rocznica urodzin i 50 rocznica śmierci Juliusza Mieroszewskiego.

Dzisiaj, w obliczu przemian sytuacji geopolitycznej w jakiej znalazła się Polska, a także wewnętrznych dyskusji i sporów dotyczących patriotyzmu i wzorców polskości, taka debata jest nam bardzo potrzebna. Juliusz Mieroszewski, najważniejszy publicysta „Kultury”, pisał o tym, że trzeba „Polskę ciągle wymyślać na nowo!”. Jerzy Giedroyc i jego współpracownicy realizowali to zadanie na co dzień. Przypisując istotną rolę wiedzy i pamięci o przeszłości (Giedroyc redagował przez wiele lat nie tylko „Kulturę”, ale też „Zeszyty Historyczne”), byli nastawieni na przyszłość. Realizm i krytycyzm wobec postaw z przeszłości oraz sytuacji bieżącej łączyli z wizjami Polski i polskości, których wypracowywanie czynili swoim zadaniem. Choć Giedroyc podkreślał polityczne znaczenie swojego pisma, to nie przypadkiem posłużył się tytułem „Kultura” i zgromadził wokół siebie wybitnych publicystów, eseistów i pisarzy, takich jak, oprócz Juliusza Mieroszewskiego, m.in. Józef Czapski, Gustaw Herling-Grudziński, Konstanty Jeleński, Andrzej Bobkowski, Czesław Miłosz, Witold Gombrowicz, Zygmunt Haupt, Leopold Unger czy Bohdan Osadczuk. Dzisiaj ich teksty warte są wciąż nowego odczytywania.

Nasza debata nie będzie zatem debatą tylko rocznicową, dotyczącą historycznych zagadnień związanych z "Kulturą" paryską, ale będzie uwzględniać przede wszystkim kontekst współczesny (Polska w zjednoczonej Europy, wojna w Ukrainie, relacje Polski z sąsiadami, kulturowe i literackie wzorce polskości w XXI wieku). Będziemy debatować o tym, czy wizje polskości, polskiej literatury i kultury, wypracowywane w "Kulturze", mogą być dzisiaj dla nas aktualne. A także o tym, na ile sama postawa Redaktora (jego codzienna praca, nieustanna wymiana listów z setkami korespondentów) oraz jego najbliższych współpracowników (przede wszystkim Zofii i Zygmunta Hertzów) może być dla nas dzisiaj inspirująca.

  • pt., 2026-09-18 18:00 do 20:00
Spotkanie festiwalowe Depresja: więcej niż smutek - co naprawdę dzieje się w umyśle i ciele?

Depresja to jedna z najczęstszych, a jednocześnie jedna z najbardziej niezrozumianych chorób w medycynie, wokół której narosło wiele społecznych mitów.

Podczas prezentacji dowiesz się, czym depresja różni się od zwykłego smutku, jakie mechanizmy biologiczne mogą za nią stać, dlaczego nie jest oznaką słabości oraz dlaczego aktywność fizyczna może wspierać zdrowienie, ale nie zastępuje farmakoterapii ani psychoterapii.

Omówimy także, jak rozpoznawać sygnały ostrzegawcze u siebie i innych oraz gdzie szukać pomocy. Przedstawione zostaną również nowoczesne metody leczenia depresji.

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 09:00 do 09:45
Spotkanie festiwalowe Borsuk – władca nocy

Podczas spaceru spróbujemy spojrzeć na Puszczę z perspektywy zwierząt żyjących głównie po zmroku. Dowiemy się, jak żyje borsuk, czym się odżywia, jak buduje rozległe systemy nor i dlaczego jego podziemne „miasta” potrafią służyć wielu pokoleniom. Opowiemy o jego zwyczajach, znakowaniu terenu, wychowywaniu młodych oraz o tym, jak doskonale przystosował się do życia w ukryciu.

Borsuk nie jest jednak jedynym nocnym drapieżnikiem Puszczy Kampinoskiej. W trakcie wędrówki poznamy również innych przedstawicieli rodziny łasicowatych zamieszkujących Park. Będzie okazja opowiedzieć o kunach leśnych i domowych – zwinnych wspinaczach prowadzących skryty tryb życia – a także o tchórzu, łasicy i gronostaju, których niezwykła szybkość i skuteczność czynią z nich jednych z najbardziej wyspecjalizowanych drapieżników Europy.

Porozmawiamy również o innych nocnych ssakach drapieżnych występujących w Kampinoskim Parku Narodowym. Wśród nich znajdują się lisy i wilki, które również najczęściej przemieszczają się pod osłoną nocy. Dowiemy się, jak noc zmienia zachowanie zwierząt, dlaczego wiele gatunków unika aktywności za dnia oraz jakie zmysły pomagają im funkcjonować w ciemności.

Zapraszamy na spokojną, terenową wyprawę poświęconą jednemu z najbardziej skrytych i fascynujących mieszkańców polskich lasów oraz nocnym tajemnicom Kampinoskiego Parku Narodowego.

Trasa: żółty szlak i czerwony szlak w stronę Góry Ojca, powrót: niebieski i żółty do Polany Opaleń.
Dystans ok . 7.5  km.
 

Nauki biologiczne
  • sob., 2026-09-19 09:00 do 13:00
Spotkanie festiwalowe Jak widzą Cię kierowcy – bądź bezpieczny na drodze

Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dokładnie widzi kierowca samochodu, gdy zbliżasz się do przejścia dla pieszych lub jedziesz rowerem po zmroku? Jako naukowiec, zajmujący się percepcją wzrokową i bezpieczeństwem ruchu drogowego, zapraszam Cię na wyjątkowe pokazy edukacyjne, które łączą wiedzę z praktycznym doświadczeniem. 

Podczas zajęć odkryjesz, czy kierowca zawsze Cię widzi w dynamicznych warunkach drogowych. Dowiesz się, dlaczego kierowca nie zawsze zauważa pieszego na czas oraz jak ograniczenia biologiczne – takie jak pole widzenia, czas reakcji czy adaptacja do światła i ciemności – wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.  

Nie będzie to jednak zwykły wykład. W interaktywnych eksperymentach sam sprawdzisz, jak wygląda droga z perspektywy kierowcy – za dnia i po zmroku, w symulacji dobrych i trudnych warunków pogodowych. Przekonasz się, jak duże znaczenie mają elementy odblaskowe, kontrast ubioru oraz Twoje zachowanie na drodze. Zobaczysz również, jak łatwo można „zniknąć” z pola widzenia kierowcy i jakie błędy najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. 

Celem pokazów jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim rozwinięcie świadomości i odpowiedzialności. Bezpieczeństwo to nie przypadek – to efekt świadomych decyzji opartych na wiedzy i zrozumieniu. Niezależnie od tego, czy jesteś pieszym, rowerzystą czy pasażerem, masz realny wpływ na swoje bezpieczeństwo. 

Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady rządzące ruchem drogowym i nauczyć się, jak chronić siebie oraz innych – dołącz do nas. Nauka może dosłownie uratować życie. 

Nauki techniczne
  • sob., 2026-09-19 09:00 do 12:00
Spotkanie festiwalowe Borelioza – co naprawdę dzieje się w organizmie po ukąszeniu kleszcza?

Jak Borrelia burgdorferi wnika do organizmu, jak się rozprzestrzenia i jak na infekcję reaguje układ odpornościowy w pierwszych dniach i tygodniach po zakażeniu.

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 10:00 do 10:30
Spotkanie festiwalowe Festiwal Młodych Inżynierów - Południe

Czy nauka może zaskakiwać, bawić i inspirować jednocześnie? Przekonaj się podczas jubileuszowej, 5. edycji Festiwalu Młodych Inżynierów. Z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej przygotowaliśmy coś szczególnego – aż dwie odsłony FMI: Północną i Południową. To niepowtarzalna okazja, by zajrzeć do świata inżynierii, nowych technologii i nauk ścisłych oraz odkryć, jak fascynujące zjawiska kryją się za rozwiązaniami, z których korzystamy każdego dnia.

Na odwiedzających czekać będą interaktywne stanowiska przygotowane przez studentów, doktorantów i naukowców. Będzie można samodzielnie eksperymentować, podejmować
inżynierskie wyzwania, uczestniczyć w warsztatach, obserwować widowiskowe pokazy i rozmawiać z ludźmi, którzy z pasją tworzą technologie przyszłości.

Nie znajdziesz tu długich wykładów ani trudnej teorii. FMI to nauka, której można dotknąć, sprawdzić i doświadczyć. To miejsce, gdzie ciekawość zamienia się w odkrywanie, a zabawa prowadzi do zdobywania wiedzy. Niezależnie od wieku – każdy znajdzie coś dla siebie: od najmłodszych odkrywców po dorosłych pasjonatów nauki i techniki.

Przyjdź, eksperymentuj, zadawaj pytania, odkrywaj i daj się zainspirować. Niezależnie od tego, czy marzysz o budowaniu robotów, fascynują Cię kosmos, chemiczne reakcje,  nowoczesne materiały czy zagadki matematyczne – podczas Festiwalu Młodych Inżynierów nauka pokaże Ci swoje najbardziej ekscytujące oblicze.

Podejmij wyzwanie młodego inżyniera! Odwiedź obie odsłony Festiwalu Młodych Inżynierów – Północną i Południową – wykonaj misję i jeśli znajdziesz się w gronie pierwszych 200 uczestników, czeka na Ciebie specjalny inżynierski prezent przygotowany z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej i 5. edycji FMI.

Bieżące informacje oraz opis atrakcji znajdziesz na wim.pw.edu.pl/fmi

FMI Południe tworzą Wydziały: Inżynierii Materiałowej, Inżynierii Chemicznej i Procesowej, Mechaniczny Technologiczny, Mechatroniki oraz Zarządzania. 

Nauki techniczne
  • sob., 2026-09-19 10:00 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Piknik Rodzinny IBL pt. "Las jakiego nie znamy"

W ramach spotkania przewidujemy:

  • zajęcia warsztatowo-terenowe na "Szlaku Leśnych Gigantów",
  • wycieczki po lesie z przewodnikiem "Na sosnowym szlaku",
  • zajęcia rekreacyjne na ścieżce „Ruch w świecie zwierząt”,
  • plenerowa wystawa fotograficzna "30 lat Festiwalu Nauki w IBL",
  • quizy i gry zręcznościowe dla dzieci i dorosłych,
  • pieczenie kiełbasek na ognisku.

Równolegle z Piknikiem Rodzinnym organizowany będzie 9. Bieg "Naukowcy na Start!". Planowane konkurencje: bieg dzieci: młodsze - 200 m i starsze - 800 m, marsz nordic walking (5 km), bieg osób dorosłych na 5 km i 10 km.

  • sob., 2026-09-19 10:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Schizofrenia: kiedy umysł tworzy inną rzeczywistość

Schizofrenia to poważna i przewlekła choroba psychiczna, która wpływa na nastrój, sposób myślenia, postrzegania rzeczywistości i codzienne funkcjonowanie człowieka. Podczas prezentacji wyjaśnimy, czym jest schizofrenia, jakie są fazy tej choroby i jakie mogą być jej objawy.

Omówimy także możliwe przyczyny i czynniki ryzyka, w tym znaczenie biologii, stresu oraz środowiska. Ważnym elementem będzie pokazanie, jak wygląda leczenie, wsparcie osób chorujących oraz przełamywanie stereotypów związanych ze schizofrenią. 

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 10:00 do 11:00
Spotkanie festiwalowe Zamknięte przestrzenie. Ukryte Mechanizmy - BG WAT od kulis

Zajrzyj tam, gdzie na co dzień wstęp mają tylko pracownicy biblioteki, i poznaj Bibliotekę Główną WAT od zupełnie nowej strony!

W ramach wydarzenia odkryjesz przestrzenie, które pozostają zazwyczaj ukryte dla użytkowników – miejsca, gdzie przechowywana jest wiedza całej Uczelni, a także nowoczesne rozwiązania wspierające codzienne funkcjonowanie biblioteki. Zobaczysz, jak wygląda przechowywanie zbiorów od kulis. Poznasz najstarsze i najbardziej wyjątkowe egzemplarze, dowiesz się, jak dba się o ich bezpieczeństwo i trwałość dzięki specjalistycznym rozwiązaniom, takim jak system RFID, teczki antykwasowe czy regały przesuwne. Pracownicy pokażą, jak odnajdywane są zamówione książki i jak działa system zamówień, który na co dzień pozostaje niewidoczny dla czytelników.

To jednak nie wszystko. Poznasz także nowoczesne rozwiązania, które ułatwiają i przyspieszają dostęp do zbiorów. Dowiesz się, jak działa wrzutnia – „najcichszy pracownik biblioteki” – oraz prześledzisz drogę książki, od momentu jej zwrotu aż do ponownego udostępnienia. Zobaczysz także książkomat od zaplecza: jak przebiega proces zamawiania i odbioru książek oraz w jaki sposób biblioteka przygotowuje i uzupełnia jego zasoby.

To wyjątkowa okazja, by przekonać się, że biblioteka to nie tylko półki i książki, ale dynamiczna przestrzeń, która łączy tradycję z nowoczesnością i rozwija się w tempie życia współczesnych studentów.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2026-09-19 10:00 do 11:00
Spotkanie festiwalowe Dlaczego przebieg boreliozy jest tak bardzo zróżnicowany?

Rola czynników immunologicznych, genetycznych i środowiskowych w przebiegu choroby.

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 10:35 do 11:05
Spotkanie festiwalowe Czy pompa ciepła może chłodzić?

W trakcie zajęć uczestnicy poznają zasadę działania pomp ciepła, które coraz częściej wykorzystywane są nie tylko do ogrzewania domów i podgrzewania ciepłej wody użytkowej, ale również – co może być zaskoczeniem – do ich chłodzenia. Na działającym urządzeniu zostanie krok po kroku zaprezentowane, jak pompa ciepła może pełnić funkcję klimatyzatora, a także dlaczego z jednej jednostki energii elektrycznej można uzyskać nawet 4 jednostki energii cieplnej lub chłodniczej.

Uczestnicy pokazu prześledzą obieg czynnika roboczego w układzie – od sprężarki, przez skraplacz, zawór rozprężny i parownik – dowiadując się, jakie role pełnią te elementy zarówno w trybie grzania, jak i chłodzenia. Na koniec przedstawione zostaną przykłady zastosowań pomp ciepła w różnych typach budynków (nie tylko jednorodzinnych) oraz w systemach, które umożliwiają chłodzenie pomieszczeń latem.

Nauki techniczne
  • sob., 2026-09-19 11:00 do 11:50
Spotkanie festiwalowe Świat „ciemnej informacji”. Fizyczna transcendencja u Bolesława Prusa a współczesna nauka

Referat będzie próbą spojrzenia z perspektywy współczesności na rozsiane po całej późniejszej twórczości Prusa rozważania dotyczące fizycznie uchwytnych przejawów istnienia szeroko rozumianej „płaszczyzny transcendentnej” istnienia Kosmosu i egzystencji człowieka. Te Prusowskie refleksje i roztrząsania – których najlepszym przykładem jest wykład profesora Dębickiego z Emancypantek – zostaną zestawione ze współczesnym stanem rzetelnej, zaakceptowanej przez naukowy konsensus wiedzy o trudno uchwytnych aspektach rzeczywistości fizycznej (takich, jak te, które bada bioinformatyka czy kognitywistyka), przypominających przednowoczesną metafizykę lub romantyczny „świat duchowy”.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2026-09-19 11:00 do 12:30
Spotkanie festiwalowe Zaburzenia odżywiania - nadmiar kontroli czy raczej jej brak?

Zaburzenia odżywiania to poważny problem naszych czasów. Mimo nieustannego nagłaśniania tematu nadal zbyt mała jest świadomość społeczeństwa w kontekście tych problemów.

W trakcie prezentacji postaramy się dokładnie wytłumaczyć na czym polegają poszczególne zaburzenia takie jak: anoreksja, bulimia czy kompulsywne objadanie się, a także jak je od siebie odróżnić.

Omówimy przyczyny, oraz jaką rolę odgrywa otoczenie w przebiegu choroby, a także jak pomóc osobie cierpiącej na zaburzenia odżywiania i jak rozpoznać pierwsze symptomy, że „coś jest nie tak”.

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 11:00 do 12:00
Spotkanie festiwalowe Układ odpornościowy kontra Borrelia – gra w ukrywanie i wykrywanie

Jak bakteria unika odpowiedzi immunologicznej i dlaczego zakażenie może utrzymywać się mimo reakcji obronnej organizmu?

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 11:10 do 11:40
Spotkanie festiwalowe Boccaccio 2.0? Dekameron dawniej i dziś

Czy Dekameron to tylko średniowieczny zbiór nowel? A może jedna z najbardziej pomysłowych książek o tym, po co ludzie opowiadają sobie historie? Utwór Boccaccia zaczyna się w chwili katastrofy: Florencję paraliżuje epidemia, codzienny porządek znika, a dziesięcioro młodych ludzi opuszcza miasto. Co robią, kiedy świat staje się niepewny? Zaczynają opowiadać.

Podczas spotkania pokażemy, jak Boccaccio buduje literacką grę z narratorami, tematami, czytelnikiem i samą sztuką opowiadania. Sprawdzimy też, dlaczego Dekameron wciąż powraca w kulturze współczesnej. Jak inspiruje pisarzy, twórców i odbiorców oraz dlaczego jego opowieści nadal wydają się żywe? Jednym z punktów odniesienia będzie również słynna filmowa interpretacja Piera Paola Pasoliniego, która pozwala zapytać, co dzieje się z nowelami Boccaccia, gdy trafiają do współczesnej wyobraźni wizualnej.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2026-09-19 11:30 do 13:00
Spotkanie festiwalowe Przewlekła borelioza – choroba, zespół objawów czy spór medyczny?

Dlaczego wokół długotrwałych objawów narosło tyle kontrowersji?

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 11:45 do 12:15
Spotkanie festiwalowe Spacer po Kolonii Staszica

Kolonia, którą nazwano na cześć Stanisława Staszica, powstawała w bardzo krótkim czasie – przez około 5 lat. Od 1924 roku na Ochocie wytyczano nowe ulice i budowano nowe domy jednorodzinne, inspirowane polską architekturą historyczną. Większość zachowała do dzisiaj oryginalny charakter i idee projektantów (Antoniego Dygata, Mariana Kontkiewicza, Adama Paprockiego i Józefa Referowskiego).

Partnerem spotkania jest: Centrum Architektury, wydawca „Och. Ilustrowanego atlasu architektonicznego Ochoty”.

Obszar sztuki
  • sob., 2026-09-19 12:00 do 13:15
Spotkanie festiwalowe Zmęczenie, ból, „mgła mózgowa” – czy zawsze chodzi o boreliozę?

Różnicowanie objawów nieswoistych i ich możliwych przyczyn poza infekcją Borrelia.

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 12:20 do 12:50
Spotkanie festiwalowe Diagnostyka boreliozy – dlaczego to wciąż wyzwanie?

Testy, interpretacja wyników i granice współczesnej diagnostyki laboratoryjnej.
Testy na boreliozę – kiedy mają sens, a kiedy wprowadzają w błąd? Co naprawdę mówią o infekcji? Czy wyniki badań laboratoryjnych odzwierciedlają odpowiedź organizmu na terapię? Dlaczego kontekst kliniczny jest kluczowy w interpretacji wyników?

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 12:55 do 13:25
Spotkanie festiwalowe Międzynarodowa współpraca i dyplomacja naukowa - mechanizmy i pułapki

Nauka eksploduje – penetruje wciąż nowe obszary badań, prowadzących do wiedzy oraz osiągnięć teoretycznych i praktycznych, a także – zastosowań i źródeł refleksji. Powstają urządzenia dostarczające nowych danych i form społecznej interakcji. Rozszerza się sfera dociekliwej refleksji dotyczącej postrzeganych zjawisk i katalog pytań. Towarzyszy temu eksplozja kosztów, potrzeb i zagrożeń. Pokonanie tych barier wymaga międzynarodowej współpracy różnych kultur naukowych i skutecznej naukowej dyplomacji.

Termin dyplomacja naukowa robi karierę. Jest odmieniany przez przypadki w środowiskach akademickich na tyle często, że rodzą się pytania o istotę takiej dyplomacji. Oto tuzin takich przykładowych pytań.

Co to jest właściwie dyplomacja naukowa? Na czym polega?

Czy dyplomacja naukowa to łagodzenie różnic systemów naukowych?

A czy różnice między systemami badań to coś złego? Dlaczego?

Czy i dlaczego współpraca międzynarodowa jest ważna?

Czy współczesna współpraca międzynarodowa jest oparta o uniwersalne zasady?

A może są różne modele współpracy naukowej?

Jeśli modele współpracy są różne, to na jakiej mapie je ulokować/ klasyfikować?

A w ogóle to jakie są cele i działania opisane w takich modelach współpracy?

Czy istnieje międzynarodowa eksploatacja naukowa? Naukowy kolonializm?

Czy dyplomacja naukowa to lekarstwo, suplement, kostium, alibi czy modne hasło?

A może to działanie pozorne lub na odwrót - przykrywka dla eksploatacji?

Jak budować strategię współpracy i wspierać ją dyplomacją Naukową?

Merytoryczne komentarze do tych pytań będą przedmiotem wykładu profesora Tomasza Szapiro.

Profesor Tomasz Szapiro był przewodniczącym Komisji ds. Międzynarodowych Rady Naukowego Centrum Nauki oraz założycielem i przewodniczącym Komisji ds. Międzynarodowych w Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jest byłym członkiem Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich – uczestnikiem spotkań Komisji Międzynarodowej KRASP, także z Komisarzami Komisji Europejskiej oraz Radą i roboczymi zespołami European University Association. Jest pracownikiem Szkoły Głównej Handlowej, kierownikiem naukowego projektu Centrum Studiów Ukraińskich w SGH.

  • sob., 2026-09-19 13:00 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Dlaczego (nie) ufamy ekspertom?

Wiedza ekspercka jest obietnicą obiektywności, oderwania od światopoglądowej czy emocjonalnej arbitralności. Jednocześnie krytykujemy eksepertów jako stronniczych, przewidywalnych, przemycających ukryte wartościowania.

Kim są eksperci? Od czego zależy zaufanie do nich? Czy eksperci są politycznie zaangażowani? Skąd popularność figury eksperta i dyskursu eksperckiego? Jakie są granice użyteczności wiedzy eksperckiej? Jakie są podstawy nieufności wobec ekspertów?

Nauki społeczne
  • sob., 2026-09-19 13:15 do 14:15
Spotkanie festiwalowe Szczepionka na boreliozę – dlaczego wciąż jej nie mamy?

Historia nieudanych prób i aktualne kierunki prac nad skuteczną profilaktyką.

Nauki medyczne
  • sob., 2026-09-19 13:30 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Wyleczyć białaczkę

Białaczki to grupa śmiertelnych nowotworowych chorób krwi, w której poznawanie przyczyn splata się z wprowadzaniem i udoskonalaniem metod leczniczych. Zbombardowanie przez
Niemców konwoju amerykańskich okrętów, z których jeden przewoził gaz bojowy (iperyt azotowy) doprowadziło do odkrycia, że ten gaz w wersji płynnej może leczyć białaczki i to
zaczęło erę chemioterapii. Wybuchy jądrowe w Hiroshima i Nagasaki spowodowały u ofiar chorobę popromienną. Próby jej leczenia doprowadziły do odkrycia, że białaczkę można
wyleczyć przeszczepieniem szpiku. Odkrycie, że u myszy białaczkę mogą powodować wirusy doprowadziło do identyfikacji genów, których zmiany zwane mutacjami prowadziły do
rozwoju białaczek. To pozwoliło na szukanie antidotum na produkty tych zmian i umożliwiło odkrycie tzw. leków celowanych: celowanych w produkty tych genów. Pierwszym był imatinib.
Wiedza o tym, że mamy przeciwciała, które zwalczają drobnoustroje doprowadziła do wytwarzania przeciwciał przeciwko komórkom białaczkowym tzw. przeciwciał monoklonalnych, takich, jak rytuksymab, które dodatkowo można łączyć z innymi lekami i potęgować ich działanie. Wiedza tym, że mamy nie tylko przeciwciała ale też komórki odpornościowe zdolne zabijać chore komórki umożliwiła ich modyfikacje genetyczne tak, aby rozpoznawały i niszczyły komórki białaczkowe. Tak powstały komórki CAR-T. Postęp jest różny w odniesieniu do różnych rodzajów białaczek, ale coraz częściej osiągany jest skutek wymarzony, to jest wyleczenie. W innych przypadkach udaje się wydłużyć życie chorego bez wyleczenia o długie lata. Ciągle jednak potrzebne są nowe pomysły, aby pomóc także tym chorym, u których dotychczasowe metody zawodzą.

  • sob., 2026-09-19 14:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Patronat społeczny i uchodźcy - na czym polega ta forma wsparcia?

W planie wykład oraz dyskusja na temat community sponsorship (w Polsce tłumaczonego jako patronat społeczny), czyli publiczno-prywatnego partnerstwa przyjmowania i wspierania uchodźców, w którym kluczową rolę odgrywają osoby prywatne - zazwyczaj w formie grupy kilku osób wspierających osobę/rodzinę uchodźczą.

Na wykładzie opowiemy, czym jest ta forma wsparcia, jak się rozwija, jak ją badamy i co wynika z naszych badań.

Nauki społeczne
  • sob., 2026-09-19 14:30 do 15:30
Spotkanie festiwalowe Transfer kapitału edukacyjnego – aspekty międzypokoleniowe i międzykulturowe

Transfer kapitału edukacyjnego dotyczy dzielenia się wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami społecznymi – wewnątrz grup społecznych i między nimi. Systematyczny międzypokoleniowy transfer kapitału edukacyjnego ma swój początek w rodzinie i jest związany z relacjami: rodzice – dzieci oraz w przypadku rodzin wielopokoleniowych mieszkających wspólnie, dziadkowie – rodzice – dzieci. Na kolejnych etapach transfer tego rodzaju zachodzi między uczniami a nauczycielami i studentami a wykładowcami. Co istotne – nauczyciele i wykładowcy dzielą się ze swoimi uczniami i studentami także doświadczeniem zawodowym i życiowym. Dzielenie się doświadczeniem zawodowym w wielu przypadkach (szkoły branżowe I i II stopnia, kursy, szkolenia, uczelnie wyższe – szczególnie studia niestacjonarne) przyjmuje formę relacji zwrotnej. 

Podstawą transferu międzykulturowego jest otwartość i pozytywne nastawienie do szeroko rozumianej „inności”. Sprowadza się on do relacji: My – Oni (Inni) w następujących warunkach: wewnątrz terytorium danego kraju (relacje między grupami etnicznymi i wyznaniowymi – między przedstawicielami mniejszości narodowych i kulturą dominującą), na terytoriach przygranicznych (relacje z najbliższymi sąsiadami – handel, edukacja, udział w imprezach kulturalnych i sportowych, a także w spotkaniach rodzinnych) oraz w innych krajach (poznawanie innych języków, kultur). 

  • sob., 2026-09-19 15:00 do 16:00
Spotkanie festiwalowe Bezpieczeństwo energetyczne, zrównoważony rozwój i przystępność cenowa – jak znaleźć złoty środek?

Wykład poświęcony bezpieczeństwu energetycznemu, zrównoważonemu rozwojowi i przystępności cenowej, skupi się na kluczowych wyzwaniach współczesnych rynków energii. Omówione zostaną najnowsze trendy, takie jak globalna transformacja energetyczna, czy niestabilność cen surowców. Szczególną uwagę poświęcimy narzędziom polityki publicznej, mające na celu korygowanie zawodności rynku. Wykład przedstawi najnowsze empiryczne dowody w tych obszarach.

Nauki ekonomiczne
  • sob., 2026-09-19 16:00 do 17:30
Spotkanie festiwalowe Od czego wolny jest człowiek w czasie wolnym?

Zapraszamy na debatę.

Czy czas wolny pozwala nam uciec od społeczeństwa?
Czy nam się to podoba, czy nie, na naszym stylu życia swoje piętno odciska położenie klasowe. I nie tylko w pracy, która nam tę klasę zasadniczo wyznacza, lecz również i w tym, co robimy po niej. Różnią nas nie tylko kierunki wakacyjnych wyjazdów, ale też spędzanie czasu wolnego wieczorami i w weekendy.

Popatrzmy na rower. Wielu jeździ nim do pracy – jedni z konieczności, drudzy z wyboru, ale tylko ci drudzy będą nim jeździć dla samej przyjemności pedałowania. A przetwory? Jedni robią je, by zaoszczędzić kilka złotych, inni znajdują w tym satysfakcję: sam zrobiłem te grzybki!

Czy czas wolny jest naprawdę naszym własnym, czy nie należy także do społeczeństwa, które nam łaskawie „podpowiada”, jak go spędzać? Czy możemy to robić niezależnie od klasowych przynależności, których nikt przecież oficjalnie nie deklaruje?

Na ten temat będą dyskutować Maciej Gdula, redaktor książki Style życia i porządek klasowy w Polsce oraz Andrzej Waśkiewicz, autor książki Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Rozmowę poprowadzi Małgorzata Tłomak, absolwentka Wydziału Socjologii UW.

Nauki społeczne
  • sob., 2026-09-19 16:00 do 17:00
Spotkanie festiwalowe Praca bez ludzi, ludzie bez pracy. Jak AI zmienia rynek pracy. Nowy krajobraz bezrobocia

Automatyzacja napędzana AI przestała być abstrakcyjnym zagrożeniem i stała się codziennością rynku pracy. W przeciwieństwie do poprzednich fal technologicznych, obecna uderza najpierw w pracowników wiedzy: analityków, prawników, programistów, copywriterów.

Dyskusja zmierzy się z pytaniem, czy tym razem AI rzeczywiście łamie historyczną regułę, według której technologia niszczy miejsca pracy tylko po to, by tworzyć nowe. Przyjrzymy się, kto płaci najwyższą cenę transformacji, gdzie leżą największe luki regulacyjne i instytucjonalne oraz jak wygląda realistyczna ścieżka ludzkiej adaptacji.

Punktem wyjścia będzie prowokacyjne pytanie: czy „współpraca człowieka z AI" to nowy standard pracy, czy tylko eufemizm ukrywający stopniową eliminację stanowisk?

Paneliści:

dr Konrad Maj

prof. dr hab. Dominik Batorski

prof. dr hab. Izabela Grabowska

 

Prowadząca: prof. dr hab. Aleksandra Przegalińska

  • sob., 2026-09-19 17:00 do 19:00
Spotkanie festiwalowe Zakazane = nieczytane? Czytelnicy starych druków wobec cenzury

Kiedy książkę zakazaną można było czytać? Czy obecność nazwiska autora na indeksie ksiąg zakazanych oznaczała, że jego dzieła znikały z obiegu? Czy zakazane książki były rzeczywiście palone na stosach? A może cenzura – nawet ta najsurowsza – znała wyjątki? Jak wyglądały indeksy ksiąg zakazanych i kto z nich korzystał?

Na te i inne pytania dotyczące książek, których nie wolno było czytać w dawnych wiekach (XV–XVIII w.), odpowiedzą specjalistki z Gabinetu Starych Druków BUW podczas festiwalowego spotkania poświęconego dziejom cenzury, kontroli lektury i granicom wolności słowa. Będzie to wyjątkowa okazja, by poznać niejednoznaczny świat dawnych zakazów, intelektualnych sporów i praktyk czytelniczych, w którym oficjalne regulacje nieraz podlegały osobistym interpretacjom.

Uczestnicy spotkania obejrzą oryginalne stare druki ze zbiorów BUW ze śladami cenzury nanoszonej już po wydrukowaniu książki – przez cenzorów, bibliotekarzy, właścicieli i czytelników. Zaprezentowane zostaną egzemplarze, w których problematyczne fragmenty wykreślano, wydzierano, wycinano, zamazywano, zaszywano lub zaklejano, a także opatrywano adnotacjami „prohibitus” („zakazany”), czy „purgatus” („oczyszczony”). Te materialne ślady ingerencji pozwalają zobaczyć bezpośrednie konsekwencje cenzury w postaci znaków pozostawionych na kartach książek. Wśród prezentowanych obiektów znajdą się dzieła autorów, których pisma budziły szczególne kontrowersje – m.in. Mikołaja Kopernika, Conrada Gessnera i Erazma z Rotterdamu – poddawane procedurom usuwania treści uznanych za nieprawomyślne. Spotkanie pokaże, że książki mogą opowiedzieć nie tylko o historii czytania, ale również nieczytania.

Nauki humanistyczne
  • sob., 2026-09-19 17:00 do 18:00
Spotkanie festiwalowe Stoisko Koła Naukowego Optometrii i Optyki Okularowej RETINA

Na stoisku Koła Naukowego Optometrii i Optyki Okularowej RETINA osoby odwiedzające będą miały możliwość udziału w przesiewowym badaniu wzroku.  Badanie będzie prowadzone na autorefraktometrze oraz z wykorzystaniem tablicy do optotypów.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 09:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Stoisko Koła Robotyki i Automatyki UW

Interesujesz się elektroniką, mechaniką bądź programowaniem? Zapraszamy na nasze stoisko, gdzie zaprezentujemy w akcji projekty stworzone przez członków naszego koła - m.in. łazik marsjański!

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 09:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Światło pod Lupą – Stoisko Koła Naukowego Optyki i Fotoniki

Na tym stanowisku uczestnicy będą mogli odkryć tajemnice skrywane przez… światło! Dzięki spektakularnemu zjawisku barber pole effect przekonają się, jak cukier tworzy spiralną tęczę, a interaktywne eksperymenty ze spektroskopem pozwolą łatwiej zrozumieć zjawisko dyfrakcji. Dodatkowo na stanowisku uczestnicy zobaczą światłowód wykonany z jadalnej galaretki oraz dowiedzą się jak za pomocą fluorescencji sprawdzić jakość toniku.

To świetna okazja by poznać optykę i fotonikę w praktycznym i ciekawym wydaniu.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 09:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe 29 Urodziny Dinozaura Dyzia

W niedzielę 20 września br. będziemy obchodzić 29 Urodziny dinozaura Dyzia - dinozaura z rodzaju Dilophosaurus wetherilli, który zamieszkał w Muzeum Geologicznym PIG – PIB prawie 30 lat temu.

Z tej okazji zapraszamy na Piknik Rodzinny, podczas którego oprócz stanowisk Muzeum Geologicznego PIG-PIB, będziemy gościli instytucje związane z geologią i przyrodą.
Na stoiskach edukacyjnych uczestnicy pikniku dowiedzą się m.in. jak rozróżnić skałę od minerału, jakie zwierzęta żyły w prehistorii, a najmłodsi, jak co roku wcielą się w paleontologa, poszukując pędzlami kości polskiego silezaura. Nie zabraknie również stanowisk plastyczno-technicznych. W tym roku zapraszamy także do spróbowania swoich sił na 7 metrowej ściance wspinaczkowej. Wszyscy uczestnicy Urodzin Dyzia będą mogli zbierać pieczątki na stoiskach i wymieniać je na upominki.

Urodziny Dyzia cieszą się dużą popularnością, a wisienką na torcie jest odśpiewanie Dyziowi 100 lat. Dyzio wraz z zespołem muzealnym serdecznie zaprasza na swoje urodziny.

Nauki o Ziemi
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 16:00
Spotkanie festiwalowe Alergia w praktyce – jak organizm może reagować na „niewinny” alergen?

Alergia może przybierać bardzo różne formy – od łagodnych objawów skórnych i oddechowych po gwałtowne, ogólnoustrojowe reakcje zagrażające życiu. W trakcie wykładu omówimy, jak układ odpornościowy interpretuje kontakt z alergenem i dlaczego ta sama substancja może wywoływać tak odmienne odpowiedzi organizmu.

Nauki medyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 10:30
Spotkanie festiwalowe Dziekani Wydziału Fizyki prezentują – jak działa komputer?

Sztuczna inteligencja to maszyna cyfrowa, ale jak właściwie ona funkcjonuje? Czy prawa logiki matematycznej można wykonywać całkowicie automatycznie? Podczas wykładu odkryjemy, czym są zjawiska nieobliczalne i dlaczego istnieją pytania, na które żadna maszyna nie potrafi odpowiedzieć. Zbudujemy „żywy komputer”, zajrzymy do wnętrza procesora i przekonamy się, dlaczego komputery kwantowe działają zupełnie inaczej niż te, z których korzystamy na co dzień.

Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 12:00
Spotkanie festiwalowe Dzień Otwarty w CBK PAN
W ramach Dnia otwartego planujemy kilka pokazów i aktywności, np.
1) pokaz na temat powstawania gejzerów i wulkanów oraz procesów zachodzących w nich
2) pokaz tworzenia jądra komety 
3) warsztaty związane z budowaniem bazy Marsjańskiej
4) warsztaty "satelitarne obserwacje Ziemi"
5) warsztat o planowaniu misji kosmicznych
6) godz. 12:00 - artystyczna opowieść o Guglielmo Marconim
7) gry i zabawy satelitarne dla najmłodszych (np. kolorowanki, krzyżówki,...)
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Dzień otwarty w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN Warszawa

W programie seria 4 wykładów, zajęcia interaktywne dla dzieci (7-12 lat) oraz pokazy:

  • Pokazy teleskopowe plam na Słońcu
  • Pokaz radiowego promieniowania Słońca i płaszczyzny Drogi Mlecznej za pomocą amatorskiego
    radioteleskopu
  • Wirtualna rzeczywistość (google VR)
  • Prezentacja komputerowa fal grawitacyjnych
  • Tellurium
Nauki fizyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 16:00
Spotkanie festiwalowe Dzień z Wydziałem GiK

Z okazji 105-lecia Wydziału Geodezji i Kartografii oraz 200-lecia Politechniki Warszawskiej zapraszamy na wyjątkowy, jubileuszowy Dzień z Wydziałem GiK. Wydarzenie odbywać się będzie w niedzielę 20 września w Dużej Auli PW w godzinach 10:00-15:00. Serdecznie zapraszamy na otwarte pokazy, które przeniosą Cię w fascynujący świat technologii i badań! W programie m.in.:

  • wystawa sprzętów geodezyjnych – sprawdź jak mierzono dawniej, a jak robimy to współcześnie,
  • łaziki marsjańskie – poczuj się jak prawdziwy odkrywca kosmosu,
  • drony – czyli jak wygląda świat z lotu ptaka,
  • gogle VR - zanurz się w wirtualnej rzeczywistości i zaprojektuj swoją przestrzeń,
  • zastosowania skanera 3D – czyli stwórz swój własny model z chmury punktów,
  • symulatory ruchu osób starszych i o ograniczonej mobilności,
  • gra o przestrzeń – interaktywna makieta pozwalająca decydować o tym, jak zmieni się nasze miasto,
  • mobilne studio fotograficzne – możliwość udziału w profesjonalnej sesji zdjęciowej,
  • stoiska kół naukowych: Koła Naukowego Gospodarki Przestrzennej PW, Koła Naukowego „Wektor”, Stowarzyszenia Studentów "Geoida" oraz Klubu Filmowo-Fotograficznego "Focus",
  • stoisko informacyjno-rekrutacyjne Wydziału Geodezji i Kartografii.

Równolegle do pokazów i wydarzeń w Dużej Auli planujemy zwiedzanie naszych sal laboratoryjnych. Dowiesz się, jak mierzyć przemieszczenia, czym zajmuje się specjalista z zakresu fotogrametrii oraz jakie tajemnice kryją otaczające nas gleby!

Dołącz do nas i odkryj fascynujący świat nauki na Wydziale Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej!

  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 15:00
Spotkanie festiwalowe Festiwal Młodych Inżynierów - Północ

Czy nauka może zaskakiwać, bawić i inspirować jednocześnie? Przekonaj się podczas jubileuszowej, 5. edycji Festiwalu Młodych Inżynierów. Z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej przygotowaliśmy coś szczególnego – aż dwie odsłony FMI: Północną i Południową. To niepowtarzalna okazja, by zajrzeć do świata inżynierii, nowych technologii i nauk ścisłych oraz odkryć, jak fascynujące zjawiska kryją się za rozwiązaniami, z których korzystamy każdego dnia.

Na odwiedzających czekać będą interaktywne stanowiska przygotowane przez studentów, doktorantów i naukowców. Będzie można samodzielnie eksperymentować, podejmować
inżynierskie wyzwania, uczestniczyć w warsztatach, obserwować widowiskowe pokazy i rozmawiać z ludźmi, którzy z pasją tworzą technologie przyszłości. 

Nie znajdziesz tu długich wykładów ani trudnej teorii. FMI to nauka, której można dotknąć, sprawdzić i doświadczyć. To miejsce, gdzie ciekawość zamienia się w odkrywanie, a zabawa prowadzi do zdobywania wiedzy. Niezależnie od wieku – każdy znajdzie coś dla siebie: od najmłodszych odkrywców po dorosłych pasjonatów nauki i techniki.

Przyjdź, eksperymentuj, zadawaj pytania, odkrywaj i daj się zainspirować. Niezależnie od tego, czy marzysz o budowaniu robotów, fascynują Cię kosmos, chemiczne reakcje,  nowoczesne materiały czy zagadki matematyczne – podczas Festiwalu Młodych Inżynierów nauka pokaże Ci swoje najbardziej ekscytujące oblicze.

Podejmij wyzwanie młodego inżyniera! Odwiedź obie odsłony Festiwalu Młodych Inżynierów – Północną i Południową – wykonaj misję i jeśli znajdziesz się w gronie pierwszych 200 uczestników, czeka na Ciebie specjalny inżynierski prezent przygotowany z okazji 200-lecia Politechniki Warszawskiej i 5. edycji FMI.

Bieżące informacje oraz opis atrakcji znajdziesz na wim.pw.edu.pl/fmi

FMI Północ tworzą Wydziały: Administracji i Nauk Społecznych, Architektury, Chemiczny, Elektroniki i Technik Informacyjnych, Elektryczny, Fizyki, Geodezji i Kartografii, Matematyki i Nauk Informacyjnych oraz Energetyki i Lotnictwa.

Nauki techniczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Między ekranem a rzeczywistością. Co psychologia mówi o świecie młodych online?

Media społecznościowe stały się integralną częścią naszego życia. To tam budujemy i podtrzymujemy relacje, śledzimy wydarzenia, wyrażamy emocje, szukamy inspiracji i spędzamy coraz większą część dnia. Choć często korzystamy z nich niemal automatycznie, za naszymi zachowaniami stoją mechanizmy, które od lat bada psychologia.

Podczas warsztatu przyjrzymy się temu, co współczesne badania mówią o funkcjonowaniu człowieka w świecie online, ze szczególnym uwzględnieniem młodych ludzi, którzy dorastają w świecie mediów społecznościowych i od najmłodszych lat funkcjonują równocześnie w dwóch rzeczywistościach – offline i online. Dlaczego tak trudno odłożyć telefon? Skąd bierze się FOMO? Dlaczego porównujemy się z innymi, mimo że w mediach społecznościowych widzimy głównie wyidealizowane fragmenty rzeczywistości? Czy hejt naprawdę boli i dlaczego anonimowość zmienia sposób, w jaki traktujemy innych? Jak działają algorytmy oraz mechanizmy nagrody, które sprawiają, że „jeszcze tylko jeden filmik” często zamienia się w godzinę scrollowania? Odpowiedzi na te pytania poszukamy, odwołując się do aktualnych badań z zakresu psychologii społecznej.

Warsztat łączy wyniki badań psychologicznych z interaktywnymi aktywnościami i dyskusją. Uczestnicy wezmą udział w krótkich ćwiczeniach, odpowiedzą na pytania dotyczące własnych doświadczeń oraz wspólnie przeanalizują zjawiska, z którymi większość z nas styka się na co dzień. Celem spotkania nie jest ocenianie mediów społecznościowych jako „dobrych” lub „złych”, lecz pokazanie, jak wpływają one na nasze emocje, relacje i decyzje oraz w jaki sposób możemy korzystać z nich bardziej świadomie. Warsztat jest skierowany
zarówno do młodzieży, dla której świat online stanowi naturalną część codzienności, jak i do wszystkich osób zainteresowanych lepszym zrozumieniem psychologicznych  mechanizmów stojących za funkcjonowaniem mediów społecznościowych oraz ich wpływu na nasze emocje, relacje i codzienne decyzje.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 11:30
Spotkanie festiwalowe Mikroby w żywności

Dzieci dowiedzą się o ”dobrych” i „złych” mikrobach w żywności, o ich wpływie na zdrowie małego człowieka. Poznają produkty, w których mogą je spotkać. Zobaczą bakterie pod mikroskopem i na zdjęciach. Będą też rozwiązywać tematyczne konkursy i krzyżówki.

Nauki biologiczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Na straży jakości tłumaczeń: sztuczna inteligencja vs. nowocześni tłumacze

Burzymy mit, że AI odbierze pracę tłumaczom i że tłumacze wyginą. To człowiek nadal zatwierdza i odpowiada za przygotowany tekst, a co za tym idzie - problemem jest odpowiedzialność za to, czego nie widać gołym okiem: znaczenie, bezpieczeństwo danych, zgodność tekstu z wymogami prawnymi, kulturowymi i oczekiwaniami klienta.

Jednocześnie AI zmienia sposób tłumaczenia, a siłą nowoczesnego tłumacza (inaczej: redaktora jakości translatorycznej) jest połączenie znajomości języka z wiedzą ekspercką, intuicją językową, znajomością kultury źródłowej i docelowej (kultury korporacyjnej, kultury organizacji, znajomość tekstów kultury: literatury, gier, filmów, seriali czy happeningów i trwałych memów). 

Podczas wykładu pokażemy także wybrane przykłady odpowiedzi chatbotów i analizę ich działania, pokazując zarówno ich dobre, jak i złe strony (na obecnym etapie rozwoju).

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 10:35
Spotkanie festiwalowe Nowa era w onkologii: Jak immunoterapia zmienia zasady gry?

Immunoterapia to przełomowa metoda leczenia, która zamiast bezpośrednio atakować komórki nowotworowe, „uczy” układ odpornościowy pacjenta, jak samodzielnie je rozpoznawać i niszczyć. Przez lata rak pozostawał nieuchwytny dla naszych naturalnych mechanizmów obronnych, stosując zaawansowane strategie kamuflażu. Dzięki nowoczesnym lekom, takim jak inhibitory punktów kontrolnych czy terapia CAR-T, potrafimy dziś skutecznie „zdjąć maskę” nowotworowi, przywracając organizmowi jego naturalną zdolność do walki.

Ta innowacyjna technologia daje nadzieję chorym, u których tradycyjna chemioterapia nie przyniosła rezultatów, oferując często dłuższą przeżywalność przy mniejszej toksyczności. Rozwój immunoterapii to nie tylko szansa na wyleczenie, ale przede wszystkim zmiana paradygmatu – z walki z chorobą na aktywne wspieranie sił witalnych człowieka.

Nauki medyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 11:00
Spotkanie festiwalowe Sprawdź swoją wiedzę! Pi-stacja i Mapa Karier

Fundacja Katalyst Education tworzy darmowe i bezpłatne cyfrowe narzędzia edukacyjne. Jesteśmy autorem platform Pi-stacja oraz Mapa Karier, które wspierają dzieci i młodzież w nauce i podejmowaniu świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych, a także wyrównują szanse wszystkich uczniów w Polsce.

Na naszym stanowisku każdy znajdzie coś dla siebie, bez względu na wiek i poziom naukowego zaawansowania. Spróbujcie swoich sił w quizach, zgadywankach i układankach z matematyki, biologii, fizyki, techniki, przyrody i geografii.

To także okazja, żeby zobaczyć, jak dobrze orientujecie się w świecie zawodów i rynku pracy.

 

Nauki o Ziemi
  • ndz., 2026-09-20 10:00 do 14:00
Spotkanie festiwalowe Ciało-świadomość: regulacja i odzyskiwanie relacji ze sobą poprzez ruch

Warsztat poświęcony jest doświadczeniu ciała i ruchu jako sposobu wspierania regulacji emocjonalnej, pogłębiania samoświadomości oraz budowania bardziej świadomej relacji ze sobą. Punktem wyjścia jest założenie, że poczucie „Ja” rozwija się nie tylko poprzez myśli i refleksję, ale również poprzez doświadczenie cielesne - rozpoznawanie napięć, impulsów, emocji i sposobów reagowania. Z badań wynika, że to właśnie ciało reaguje najwcześniej na bodźce zewnętrzne często uruchamiając utrwalone wzorce. Na warsztacie chcemy dotrzeć do informacji jakie przekazuje nam bycie w kontakcie z ciałem bez konieczności automatycznego reagowania. Zapraszamy do otworzenia się na poszerzanie możliwości wyboru reakcji z centrum połączenia ze sobą, dając tym samym większe poczucie swobody i wolności.

Warsztat łączy część teoretyczną i praktyczną. W części wprowadzającej uczestnicy poznają podstawowe zagadnienia dotyczące relacji między układem nerwowym, emocjami i procesem regulacji. Porozmawiamy o tym, w jaki sposób automatyczne reakcje utrwalają się w codziennym funkcjonowaniu oraz jak ruch i doświadczenie cielesne mogą wspierać większą elastyczność i lepsze rozumienie własnych stanów emocjonalnych.

Inspiracją dla warsztatu są podejścia wykorzystujące ruch i świadomość ciała w pracy rozwojowej i terapeutycznej, m.in. Movement Medicine, analiza bioenergetyczna Lowena czy psychoterapia sensomotoryczna.

Część praktyczna będzie oparta na prostych ćwiczeniach, tańcu intuicyjnym, pracy z oddechem i eksploracji ruchu. Uczestnicy będą mogli doświadczać tego, jak ciało wyraża emocje i napięcie. Ważnym elementem warsztatu będzie także przyjrzenie się repertuarowi automatycznych reakcji ciała oraz eksplorowanie jak to jest poruszyć się w nowy sposób.

Nie są wymagane żadne umiejętności taneczne ani wcześniejsze doświadczenie. Warsztat ma charakter psychoedukacyjny i rozwojowy, jest skierowany do osób zainteresowanych relacją między emocjami, ciałem i świadomością siebie.

Zalecany jest wygodny strój umożliwiający swobodny ruch.

Nauki społeczne
  • ndz., 2026-09-20 10:30 do 12:00
Spotkanie festiwalowe Alergia – choroba dobrobytu?

Dlaczego alergie częściej występują w społeczeństwach rozwiniętych?

Nauki medyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:35 do 11:05
Spotkanie festiwalowe Co się robi w Instytucie Lingwistyki Stosowanej: Prezentacja dorobku ostatnich lat

Instytut Lingwistyki Stosowanej od ponad półwiecza zajmuje się kształceniem studentów i prowadzeniem badań w obszarach przekładu pisemnego, ustnego i audiowizualnego, przyswajania języka, analizy dyskursu, komunikacji literackiej oraz semiotyki. Prężnie działają w nim też różne pracownie: AVT Lab, Pracownia Neurolingwistyczna, Zespół Badań Skandynawistycznych, Pracownia Japońskiego Językoznawstwa Stosowanego i inne.

W swojej prezentacji zrelacjonuję po pierwsze badania prowadzone w ILS-owskich zakładach i pracowniach, opowiem o najnowszych publikacjach pracowników, o organizowanych w Instytucie wydarzeniach naukowych, a także zarysuję miejsce Instytutu Lingwistyki Stosowanej w krajowych i międzynarodowych sieciach badawczych i dydaktycznych.

Chciałabym także opowiedzieć o kształceniu naszych studentów: o programie studiów dla przyszłych tłumaczy pisemnych i ustnych, nauczycieli i specjalistów od języka, o kołach badawczych, w których działają nasi studenci, oraz o perspektywach absolwentów Instytutu.

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2026-09-20 10:40 do 11:15
Spotkanie festiwalowe Czy pompa ciepła może chłodzić?

W trakcie zajęć uczestnicy poznają zasadę działania pomp ciepła, które coraz częściej wykorzystywane są nie tylko do ogrzewania domów i podgrzewania ciepłej wody użytkowej, ale również – co może być zaskoczeniem – do ich chłodzenia. Na działającym urządzeniu zostanie krok po kroku zaprezentowane, jak pompa ciepła może pełnić funkcję klimatyzatora, a także dlaczego z jednej jednostki energii elektrycznej można uzyskać nawet 4 jednostki energii cieplnej lub chłodniczej.

Uczestnicy pokazu prześledzą obieg czynnika roboczego w układzie – od sprężarki, przez skraplacz, zawór rozprężny i parownik – dowiadując się, jakie role pełnią te elementy zarówno w trybie grzania, jak i chłodzenia. Na koniec przedstawione zostaną przykłady zastosowań pomp ciepła w różnych typach budynków (nie tylko jednorodzinnych) oraz w systemach, które umożliwiają chłodzenie pomieszczeń latem.

Nauki techniczne
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 11:50
Spotkanie festiwalowe Jak powstało życie na Ziemi?

To zagadka fascynująca ludzi od początku cywilizacji. W najstarszych legendach Bogowie byli za to odpowiedzialni. 5000 lat później, po powstaniu nauk eksperymentalnych oprócz wyjaśnień nadprzyrodzonych pojawiła się teza, że powstanie życia jest procesem naturalnym i w odpowiednich warunkach może pojawić się wszędzie.

Reakcje chemiczne zachodzące w organizmach współczesnych zwierząt, roślin i bakterii są do siebie bardzo podobne i wszystkie one używają DNA do przechowywania informacji o tym jak zsyntetyzować potrzebne molekuły i jak zbudować całe organizmy. To wystarczający powód, aby przypuszczać, że wszyscy pochodzimy od wspólnego przodka nazwanego w literaturze LUCA (Last Universal Common Ancestor). Ale nawet najprostszy współcześnie żyjący organizm musi mieć około 500 genów, czyli jest bardzo skomplikowany. Według wybitnego astronoma Freda Hoyla spontaniczne powstanie życia na Ziemi jest mniej prawdopodobne niż złożenie Boeinga przez tornado wiejące nad wysypiskiem metalowych śmieci. Ale Hoyle popełnił błąd, bowiem nic w biologii nie ma sensu, jeśli jest rozpatrywane w oderwaniu od ewolucji. Ewolucyjne zmiany zachodzą bardzo powoli, a ich kierunek
jest całkowicie przypadkowy. Małe korzystne zmiany są zachowywane, a niekorzystne zanikają. Kumulacja drobnych zmian prowadzi, po eonach lat, do powstania złożonych struktur.

Próbując odgadnąć od jakich cząsteczek rozpoczęło się przed-życie musimy najpierw odpowiedzieć na pytanie: czym jest życie? Na to pytanie dał odpowiedź Erwin Schrödinger laureat Nagrody Nobla. Jego odpowiedź jest zaskakująca dla laików. Granicą pomiędzy reakcją chemiczną a układem mogącym być prekursorem życia jest zdolność do pochłaniania ujemnej entropii.

O tym jakie to mogły być molekuły i w jakich warunkach ewoluowały będzie treścią wykładu.

  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 12:30
Spotkanie festiwalowe Jedzenie, turyści i nierówności: gentryfikacja kulinarna w Oaxace w południowym Meksyku

W ostatnich dwóch dekadach miasto Oaxaca na południu Meksyku było intensywnie promowane jako „mekka kulinarna” i „serce kuchni meksykańskiej”. Rozwój turystyki kulinarnej sprawił, że lokalna gastronomia stała się jednym z najważniejszych sektorów miejskiej gospodarki. Tradycyjne produkty spożywcze, lokalne praktyki kulinarne i dziedzictwo kuchni oaxaquańskiej zostały przekształcone w atrakcję dla turystów z Meksyku i zagranicy. W centrum miasta zaczęły powstawać ekskluzywne restauracje, bary mezcalowe, modne kawiarnie, ekologiczne targi i sklepy z produktami premium.

Proces ten przyniósł jednak także wzrost nierówności społecznych i coraz silniejsze konflikty wokół przestrzeni miejskiej oraz prawa mieszkańców do miasta. W ostatnich latach w Oaxace nasiliły się protesty przeciwko gentryfikacji i podporządkowaniu miasta potrzebom turystyki. Sprzeciw wobec rosnących cen życia, komercjalizacji lokalnej kultury oraz wypierania mieszkańców z historycznego centrum widoczny jest m.in. w demonstracjach ulicznych, działaniach aktywistycznych i politycznych graffiti.

Wykład opiera się na długoterminowych badaniach etnograficznych prowadzonych w Oaxace w latach 2011–2017 oraz po pandemii COVID-19 w latach 2021–2025. Spotkanie poświęcone będzie zjawisku gentryfikacji kulinarnej, czyli procesowi, w którym jedzenie i kultura kulinarna stają się narzędziem transformacji miasta podporządkowanej klasom uprzywilejowanym i turystyce. Szczególna uwaga zostanie poświęcona roli kobiet zarówno w sektorze gastronomicznym, jak i w lokalnych formach oporu wobec przemian społecznych i ekonomicznych.

Wydarzenie pokaże, w jaki sposób jedzenie może stać się polem sporów o władzę, nierówności i tożsamość kulturową we współczesnych miastach globalnego Południa.

Nauki humanistyczne
  • ndz., 2026-09-20 11:00 do 12:30

©2026 Festiwal Nauki