Dla każdego

Spotkanie, poświęcone dyskusji o szeroko pojmowanych kresach, czyli wschodnim pograniczu polsko-białorusko-ukraińskim, a dokładniej mówiąc o regionie Podlasia i Polesia. Wspólna debata o tych ziemiach, pozwoli zrozumieć niezwykle skomplikowane dzieje podlaskich i poleskich terenów, historie tutejszego osadnictwa, kulturowe wartości i społeczne tradycje pogranicznych obszarów, lokalny język, wraz z funkcjonującymi tutaj dialektami, występujące tu Kościoły i wyznania, czy wreszcie granice administracyjne i kulturowe omawianych regionów Polski. Uczestnicy spotkania poznają zarówno kresowe zwyczaje obrzędowości dorocznej i rodzinnej (np. tradycje Bożego Narodzenia, Wielkanocy, Wniebowzięcia NMP, czy też chrztu, wesela i pogrzebu), niepowtarzalny język i charakterystyczną gwarę lokalnej ludności, ich kulturę, a także religię. Na spotkaniu zaprezentowane zostaną zarówno dawne tradycyjne pieśni – wykonywane w kilku słowiańskich językach (m.in. przez śpiewaczkę ludową Olgę Pawluczuk z nadbużańskiej wsi Bubel Łukowiska), jak i sama autentyczna mowa, bądź też gwara rdzennych mieszkańców regionu (autochtonów), będąca swego rodzaju mieszaniną języka dawnych Rusinów i osadzających się na tych ziemiach Polaków. Zwrócona zostanie również uwaga na kontekst kultury materialnej, w którym szczególnym wyróżnikiem danego obszaru może być charakterystyczna drewniana zabudowa, wraz z rozmieszczeniem domostw i poszczególnych budynków gospodarczych, a także specyficzny dla wybranych regionów strój. Tym samym, spotkanie i towarzysząca mu dyskusja ukaże najbardziej reprezentatywne przykłady różnorodnych wartości kultury duchowej i materialnej, stanowiące „kulturową wizytówkę regionu”.

Spotkanie będzie miało formę warsztatu, poprzedzonego krótkim wprowadzeniem do idei współprojektowania technologii wspierających osoby starsze. Punktem wyjścia będzie międzynarodowy projekt EMA_FRAILTY (Horizon Europe, 2025–2028) z udziałem SGH, który łączy inteligentne technologie z codzienną samooceną zdrowia, umożliwiając wczesne wykrywanie sygnałów osłabienia i lepsze dopasowanie wsparcia do potrzeb seniorów. Jego celem jest wydłużenie okresu samodzielnego i godnego życia we własnym domu.

W części warsztatowej uczestnicy wspólnie poszukają odpowiedzi na pytanie, jak skutecznie włączać osoby starsze, ich rodziny i opiekunów w proces tworzenia takich rozwiązań – od projektowania „dla”, przez „z”, aż po „przez” seniorów. W pracy indywidualnej i grupowej powstaną konkretne pomysły na współpracę, m.in. warsztaty współprojektowania, living labs czy prototypowanie, a także sposoby pokonywania barier, takich jak kompetencje cyfrowe, zaufanie czy dostępność.

Warsztat promuje nowoczesne podejście do gerontechnologii oraz inspiruje do tworzenia rozwiązań naprawdę odpowiadających potrzebom użytkowników. Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych przyszłością opieki i innowacjami społecznymi – bez względu na doświadczenie. Liczy się Twoja perspektywa jako mieszkańca, członka rodziny, opiekuna czy potencjalnego użytkownika.

Czy wiesz, że 90 proc. z surowców wykorzystywanych do produkcji staje się odpadami zanim produkt opuści fabrykę, podczas gdy 80 proc. wytworzonych produktów trafiających na rynek wyrzuca się w ciągu pierwszych 6 miesięcy ich używania? Czy wiesz, ile każdy z nas generuje samych odpadów opakowaniowych w ciągu roku? A ile milionów ton śmieci generują przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe na całym świecie, w ciągu jednej tylko minuty? Ile plastiku płynie rzekami i trafia do oceanów, a ile nigdy nie zakupionej lub wyrzuconej odzieży zalega na pustyniach?

Liczby te absolutnie nie mają być jedynie przyczyną smutku i narzekania, ale hasłem i motywacją - powodem do tego, by samodzielnie włączyć się w budowanie gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ)! Bo GOZ to jedyny obecnie model rozwoju ekonomicznego, który może odwrócić trend postępującej degradacji środowiska naturalnego na całym świecie. To dzięki cyrkularności możemy „odśmiecić” krajobrazy nie tylko w Polsce, ale na całym świecie, zatrzymać degradację.

Na naszym spotkaniu zastanowimy się i przedyskutujemy, jakie efekty przynosi gospodarowanie w układzie linearnym, ile skorzystała na tym ludzkość i kto jest beneficjentem tradycyjnej ekonomii. Przeanalizujemy fakty i dane na temat gospodarki cyrkularnej i zastanowimy się, czy może ona pogłębić różnice dochodowe i jeszcze bardziej spolaryzować społeczeństwa czy przeciwnie. Spróbujemy odpowiedzieć sobie na pytanie, jakie warunki spełnić musi biznes by świat podążał w kierunki GOZ, ale też jaka jest tu rola rządów i regulacji. Wreszcie -  jak zmienić sposób myślenia konsumentów i przekonać ich, że choćby poprzez codzienne wdrażanie zasad „5R”, można pomóc we wdrażaniu obiegów cyrkularnych w ekonomii.

„Mydło i kremidło” to zajęcia skierowane do uczestników powyżej 10. roku życia. Podczas warsztatów dowiemy się, z czego składają się kosmetyki oraz które składniki są naprawdę niezbędne do ich tworzenia. W trakcie zajęć będziemy własnoręcznie przygotowywać ekologiczne preparaty pozbawione konserwantów. Nasze kosmetyki będą miały krótszy termin przydatności, ale za to będą bardziej przyjazne dla skóry.

Krótki wykład z długą dyskusją na tematy związane z tytułem oraz przeszłą, obecną i przyszłą sytuacją w lasach Polski.

Przeznaczony dla dorosłych i dla młodzieży zainteresowanej tematem.

Lasy w Polsce mają swoich właścicieli. Różnią się pod względem własności i stanu zainteresowania, sposobów zagospodarowania, funkcji i reżimów ochrony. Różnią się także pod względem praw i obowiązków właścicieli i zarządców. Skąd czerpać informacje o własności lasu, w których spędzamy czas, jego funkcjach i płynących z tego ograniczeniach? Ze struktury własnościowej wynika, że większość lasów należy do państwa. Są lasami publicznymi. Co z tego wynika dla nas jako społeczeństwa? Czy własność Skarbu Państwa jest tożsama z własnością lasu przez każdego z nas?

Obecne prawo pozwala na udział przedstawicieli społeczeństwa w systemie planowania i sterowania gospodarką leśną a ta możliwość staje się coraz bardziej aktualna. Istnieją przykłady ciekawych rozwiązań partycypacyjnych w procesach planistycznych związanych z planowaniem przestrzeni. Które z nich warto zaadoptować w lasach? Czego możemy jako społeczeństwo oczekiwać od zarządców lasów publicznych: dobrych praktyk, dopasowania do zmiany klimatu, retencji siedliskowej, czy może czegoś jeszcze?

Spotkanie stacjonarne kontynuujące i poszerzające temat warszawskich pomników. Szczególna uwaga zostanie skierowana na pomniki, które nie znalazły się na trasie spaceru w tym  na dzieła Torvaldsena i innych mniej znanych a dobrych artystów. Spotkanie na sali to także okazja do zobaczenia modeli pomników wykonanych z różnych materiałów (gipsowe, woskowe). Uczestnicy spotkania zobaczą także jak wygląda forma zdjęta z modelu, a jak odlew. 

Spotkanie będzie miało formę warsztatu, poprzedzonego krótkim wprowadzeniem do idei współprojektowania technologii wspierających osoby starsze. Punktem wyjścia będzie międzynarodowy projekt EMA_FRAILTY (Horizon Europe, 2025–2028) z udziałem SGH, który łączy inteligentne technologie z codzienną samooceną zdrowia, umożliwiając wczesne wykrywanie sygnałów osłabienia i lepsze dopasowanie wsparcia do potrzeb seniorów. Jego celem jest wydłużenie okresu samodzielnego i godnego życia we własnym domu.

W części warsztatowej uczestnicy wspólnie poszukają odpowiedzi na pytanie, jak skutecznie włączać osoby starsze, ich rodziny i opiekunów w proces tworzenia takich rozwiązań – od projektowania „dla”, przez „z”, aż po „przez” seniorów. W pracy indywidualnej i grupowej powstaną konkretne pomysły na współpracę, m.in. warsztaty współprojektowania, living labs czy prototypowanie, a także sposoby pokonywania barier, takich jak kompetencje cyfrowe, zaufanie czy dostępność.

Warsztat promuje nowoczesne podejście do gerontechnologii oraz inspiruje do tworzenia rozwiązań naprawdę odpowiadających potrzebom użytkowników. Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych przyszłością opieki i innowacjami społecznymi – bez względu na doświadczenie. Liczy się Twoja perspektywa jako mieszkańca, członka rodziny, opiekuna czy potencjalnego użytkownika.

Multi-dimensional scaling, unsupervised learning, principal component analysis, RNA folding - have you ever heard these terms? If not, don’t worry! In this lecture, we’ll explore what they mean together, and what plotting dots on graph paper and matching pairs of brackets have to do with predicting the intricate 3D shapes of structured RNA molecules.

In the era of AlphaFold, even AI struggles to crack the mystery of ribonucleic acid, one of the trickiest biological macromolecules. Its sequence is written in just four letters - A, U, G, and C - yet it folds into an astonishing variety of shapes. We’ll discover how computational algorithms help us unravel the nature of RNA, take a look at the building blocks of its 3D structure, and step into the shoes of RNA structure predictors.

Przestępcy finansowi poszukują coraz to nowych produktów finansowych, zachęcając do powierzania im oszczędności przez zwykłych ludzi (ale czasami też przez profesorów). Niestety także platformy transakcyjne kryptowalut są przez nich wykorzystywane. Jak chronić swoje oszczędności przed przestępczymi firmami?

Dlaczego jedni dożywają setki w świetnej formie, podczas gdy inni chorują i umierają znacznie wcześniej? Czy o długości naszego życia decydują przede wszystkim geny, które odziedziczyliśmy po rodzicach, czy może codzienne wybory — sen, dieta, aktywność fizyczna, stres i środowisko, w którym żyjemy? Przez lata zastanawiano się jaką rolę odgrywają geny w długowieczności. Zastanawiano się, czy trzeba odziedziczyć takie geny od swoich rodziców żeby samemu być długowiecznym. Coraz więcej dowodów pokazuje jednak, że nawet niekorzystne predyspozycje genetyczne czy brak osób długowiecznych w rodzinie nie przekreślają naszych szans na zdrowe i długie życie. Organizm człowieka jest bowiem znacznie bardziej „plastyczny”, niż jeszcze niedawno przypuszczano. Podczas wykładu przyjrzymy się fascynującej relacji między genami a środowiskiem. Dowiemy się, kiedy oba te światy współpracują, wspierając zdrowe starzenie, a kiedy zaczynają działać przeciwko sobie. Szczególną uwagę poświęcimy epigenetyce — jednej z najbardziej fascynujących dziedzin współczesnej biologii. To właśnie ona pokazuje, że środowisko może wpływać na działanie genów niczym biologiczny regulator. Dzięki temu nawet osoby obciążone niekorzystnymi predyspozycjami genetycznymi nie są pozbawione szans na zdrowe i długie życie. Dowiecie się też czy styl życia może „wyciszać” ryzyko chorób zapisane w genach? Dlaczego stres, dieta i ruch pozostawiają ślady w naszych komórkach? I czy długowieczność jest bardziej losem, czy jednak procesem, na który realnie wpływamy każdego dnia? To opowieść o biologii starzenia, współczesnej medycynie długowieczności i o tym, że nasze geny nie są ostatecznym wyrokiem.

Podczas prelekcji zaprezentowane zostanie historia najstarszych turkijskich tekstów literackich, jakim są inskrypcje odkryte, odczytane i zakwalifikowane jako runy tureckie w końcu XIX wieku przez Vilhelma Thomsena. Od 2025 roku dzień, w którym publicznie zostało ogłoszone to odkrycie, Komitet UNESCO ustanowił Światowym Dniem Rodziny Języków Turkijskich.

Omówione zostaną trzy stele powstałe w pierwszej połowie VIII stulecia poświęcone władcom Kaganatu Turków Błękitnych. Pokrótce przedstawiona zostanie historia powstania inskrypcji, kto, kiedy i dlaczego je sporządził, następnie historia ich odkrycia i odczytania. Zaprezentowany zostanie też sam alfabet runiczny, który był pierwszym alfabetem używanym przez ludy turkijskie.

Jak w starożytności ścigano przestępców? Czy istniała policja? W jaki sposób prowadzono śledztwa? Jak gromadzono materiał dowodowy?

Członkowie projektu DigEanna odpowiedzą na te pytania sięgając do pochodzących z VI wieku p.n.e. aktów sprawy Gimillu, skorumpowanego urzędnika świątyni Eanna w
babilońskim mieście Uruk. Kariera Gimillu od lat fascynuje badaczy, którzy nie potrafią przekonująco wyjaśnić, jak oszustowi i złodziejowi udawało się przez niemal 30 lat nie tylko
unikać kary, ale wręcz zajmować kolejne intratne stanowiska.

Świątynia, w której działał Gimillu, była jedną z najważniejszych mezopotamskich instytucji sakralnych i gospodarczych. Jej archiwum obejmuje ponad 11.000 tekstów z I tysiąclecia
p.n.e., przechowywanych obecnie w licznych muzeach i kolekcjach prywatnych. Na przykładzie aktów procesu Gimillu pokażemy, w jaki sposób współczesne narzędzia humanistyki cyfrowej umożliwiają badaczom prowadzenie własnych śledztw – odnajdywanie, grupowanie i analizę rozproszonych dokumentów klinowych.

The Tibetan language belongs to the Tibeto-Burman language group. Thanks to the Tibetan language, particularly the Classical Tibetan language, Tibetan Buddhism originated from India and is well preserved for more than a thousand years. Because of this language Buddhism spread all over the world for the benefit of all beings. The Modern Tibetan language and the Classical Tibetan language share more common values than differences and help each other to understand written documents, old and modern, deeper and better.

Tibetans traditionally categorize the Tibetan language into two groups. They are known by the name, written language (yig skad) and spoken language (ngag skad). It is one of the oldest languages with a script and writing system in the world. According to modern Tibetologists Tibetan language belongs to the Tibetic language group, utilized and spoken in Tibet proper and around the Himalayan regions. Based on the research findings of the Tibetan language, we can categorize it into three groups; Old Tibetan, Classical Tibetan, and Modern Tibetan. The Tibetan script we have now was invented more than a thousand years ago, in the middle of the 7th century. According to Tibetan history, a minister of the Tibetan imperial court, Thon mi Sambhota, was sent to India to learn the Indian language. Spending more than a decade in India he returned to Tibet and invented two kinds of scripts, Dcu chen and Dcu med. The script Dcu chen is mainly for printing documents and Dcu med script is for everyday usage, writing notes and letters.

There are different theories about the invention of the two Tibetan scripts. Most of the traditional Tibetan historians assert that the two Tibetan scripts were invented based on Lantsa [Ranjana] and Wartula Indian script. And some historians stated that it derived from the Indian Devanagari script. The modern Tibetan scholar Dge ’dun chos ’phel (1903-1951) believe that Dbu chen script is invented based on the Gupta script of India and Dbu med script is just a faster writing version of Dbu chen script, similar to many old archaic writings as well as Dzongkha writing of Bhutan nowadays. In some archaic documents we could find the combination of both scripts in a single syllable. Those archaic documents are called yig rnying (old writing). Except for minor stylistic differences between Tibetan archaic script and modern script, the basic structure of the script remained unchanged without evolution.

W Instytucie Sztuki PAN znajdują się gromadzone od 1954 r. nagrania dokumentalne polskiej pieśni i muzyki tradycyjnej. Znajdziemy tu także ocalałe z pożóg wojennych ślady ogromnych a utraconych kolekcji tworzonych od początku ubiegłego wieku. Choć w tym czasie, przez ponad 120 lat, społeczności i kultura zmieniły się a wiele praktyk odeszło w zapomnienie, praca dokumentacyjna trwa nieprzerwanie.

Na spotkaniu będzie można dowiedzieć się, kim jest współczesny etnomuzykolog i czym się zajmuje w XXI wieku. Zaprezentowane zostaną archiwalne nagrania folkloru muzycznego. Opowiemy też o kulisach pracy w terenie, o tym jak wyglądało i dziś wygląda pozyskiwanie tego typu nagrań i współpraca z muzykami. Tym razem to jednak nie my pojedziemy w teren, a twórcy ludowi przyjadą do Warszawy. Wykładowi towarzyszyć będzie bowiem występ śpiewaków, muzyków i tancerzy z Gałek koło Rusinowa, który będzie na bieżąco rejestrowany, by wzbogacić bezcenną kolekcję Instytutu Sztuki PAN.

Fakt, że Koran jest świętą i najważniejszą księgą islamu, jest powszechnie znany. Ale czym są i jaką rolę spełniały oraz spełniają komentarze do tego religijnego tekstu? Dlaczego towarzyszą myśli muzułmańskiej od początków islamu aż po dzień dzisiejszy? W mojej prelekcji postaram się w przystępny sposób przybliżyć odpowiedzi na te pytania.

Podczas wystąpienia odwołam się do wybranych prac z dziedziny koranistyki, czyli studiów nad Koranem, oraz badań nad jego komentarzami, określanymi w języku angielskim jako tafsir studies (tafsir to arabskie słowo oznaczające komentarz do Koranu). Czerpiąc z tych źródeł, odniosę się m.in. do następujących zagadnień:
– co sprawia, że Koran nadal przysparza trudności interpretacyjne,
– jak wyglądają różnice w jego interpretacji na przykładzie wybranych wersetów,
– kim byli komentatorzy Koranu i jak ich dorobek klasyfikują współcześni badacze i badaczki.

Podzielę się także wynikami własnych badań, prowadzonych w ramach pracy doktorskiej, nad pierwszym arabskojęzycznym komentarzem do Koranu autorstwa kobiety – egipskiej profesorki i wybitnej znawczyni tej księgi, A’iszy Abd ar-Rahman (1913–1998). Jej komentarz, opublikowany w latach 60. XX wieku, stanowił jedną z pierwszych prób  usystematyzowanego odczytania Koranu jako tekstu literackiego.

Czego zatem możemy się dowiedzieć z badań nad komentarzami do Koranu? Rzucają one światło na kluczowy aspekt myśli muzułmańskiej, niezbędny do zrozumienia przemian intelektualnych w świecie arabskim oraz szerzej – muzułmańskim. Umożliwiają lepsze uchwycenie ciągłości i zmian w recepcji Koranu na przestrzeni wieków oraz powiązanych z nim prądów myślowych. Wzbogacają także naszą wiedzę o samej świętej księdze, a tym samym mogą stanowić wspólny grunt badawczy dla zachodniej humanistyki i tradycji intelektualnych islamu.

Świat chemików kręci się często wokół białych proszków i przezroczystych płynów. Co jeśli nie jesteśmy pewni, co dokładnie jest w probówce? Jak sprawdzić (bez niszczenia próbki) czy udało nam się zsyntetyzować pożądany związek? A może chcemy dowiedzieć się co wchodzi w skład naszego napoju lub czy dwie substancje oddziałują ze sobą?

Nieinwazyjnych technik jest tylko kilka i jedną z nich (szeroko wykorzystywaną) jest spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR). NMR to potężne narzędzie, które umożliwia nam identyfikację związków i badanie struktur przestrzennych cząsteczek, jak również badanie oddziaływań, dyfuzji czy monitorowanie reakcji.

Spotkanie będzie podzielone na trzy części:
- krótką prezentację, w czasie której uczestnicy poznają podstawy zjawiska NMR i dowiedzą się, w jaki sposób badamy próbki ciekłe w tej technice,
- wycieczkę po laboratorium Nowych Metod Spektroskopii Magnetycznego Rezonansu Jądrowego,
- wspólną analizę widm wykorzystywanych w typowych badaniach związków organicznych za pomocą techniki NMR.

Wykład został przygotowany w ramach 30 Festiwalu Nauki w Warszawie. 

Każdy z nas korzysta codziennie z urządzeń, które komunikują się z nami z pomocą wyświetlaczy ciekłokrystalicznych. Jak sama nazwa wskazuje, mają one dużo wspólnego z substancjami, które nazywamy ciekłymi kryształami. Historia ciekłych kryształów zaczęła się w 1888 roku, a historia wyświetlaczy ciekłokrystalicznych dopiero w 1964 roku.

Na wykładzie zostaną omówione właściwości ciekłych kryształów i przedstawione fizyczne podstawy działania wyświetlaczy. Wykład jest przygotowany dla wszystkich, ale szczególnie będzie interesujący dla uczniów szkół średnich zainteresowanych fizyką i technologią.

Wykład będzie zawierał także elementy pokazu/eksperymentu. 

W 100 rocznicę nominacji abp Hlonda na Prymasa Polski, przypomnimy wybitnego kapłana i patriotę. Prof. Jan Żaryn przybliży postać Kapłana oraz rolę kościoła w II RP.

Ludzie Kościoła katolickiego, w tym szczególnie duchowieństwo świeckie i zakonne uczestniczyło we wszystkich zmaganiach polskich w XIX wieku na rzecz odzyskania niepodległości i podnoszenia jakości życia mieszkańców ziem polskich, wychowania patriotycznego i historycznego. Takie postacie jak ks. Kazimierz Lutosławski, członek Ligi Narodowej i współtwórca polskiego harcerstwa, czy bł. Ignacy Kłopotowski i ks. Marceli Godlewski, twórcy pism dla robotników i stowarzyszeń chrześcijańskich, czy też powstańcy przyszli święci Kościoła katolickiego, jak p. Rafał Kalinowski, czy brat Albert Chmielowski, także zesłańcy na czele ze św. abp Zygmuntem Szczęsnym Felińskim, w końcu ks. Piotr Wawrzyniak czy ks. Wacław Bliziński, współtwórcy kas oszczędnościowo-kredytowych i czytelni ludowych, itd., to jedynie przykłady zaangażowania się kapłanów na rzecz polskiej wspólnoty narodowej.

Po odzyskaniu niepodległości autorytet Episkopatu Polski był olbrzymi w Narodzie, a setki księży zaangażowało się w budowanie suwerennej Polski, m.in. jako parlamentarzyści, jako moderatorzy stowarzyszeń katolickich, tak masowych jak i elitarnych. Prymas August Hlond stojąc na czele Episkopatu Polski zyskał olbrzymi autorytet, także w Stolicy Apostolskiej, jako abp poznańsko-gnieźnieński, jako autor ważnych Listów Pasterskich z lat 30-tych, jako twórca i inspirator pielgrzymek jasnogórskich stanowo-zawodowych, jako twórca Rady Społecznej, w końcu jako twórca Zakonu Chrystusowców wspierających prymasa w jego roli opiekuna emigracji polskiej w okresie międzywojennym. Jego dzieła z lat II RP pozwoliły przeżyć Narodowi okres okupacji i czas powojenny.

Spotkanie będzie poświęcone jednemu z najpopularniejszych mediów, czyli filmowi! Zapraszamy miłośniczki i miłośników X muzy do wspólnego analizowania i interpretowania dzieła filmowego.

W części pierwszej - teoretycznej - zostaną przedstawione i omówione najważniejsze aspekty estetyczne i strukturalne (narracja, inscenizacja, elementy warstwy
obrazowej oraz dźwiękowej); w części drugiej, która będzie miała charakter warsztatu, zobaczymy fragmenty filmów, rozbierzemy je na części pierwsze oraz zastanowimy się nad wynikającymi z nich znaczeniami.

Prowadzenie: Ewa Fiuk i Grzegorz Nadgrodkiewicz z Zakładu Filmoznawstwa, Sztuk Audiowizualnych i Antropologii Kultury Instytutu Sztuki PAN.

Zdrowie człowieka kształtowane jest przez wiele czynników środowiskowych – nie tylko przyrodniczych, lecz także społecznych i psychicznych. Zrozumienie tych złożonych zależności wymaga spojrzenia z różnych perspektyw, w tym także nauk społecznych.

Tematem spotkania będą interakcje biologii molekularnej i komórkowej oraz sztuk wizualnych. W czasie spotkania zostanie wygłoszony wykład dr hab. Marzeny Stefaniuk z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego w Warszawie pt. "Różne oblicza mózgu - sztuka obrazowania neuronów". Ze strony Akademii Sztuk Pięknych Pani Diana Lelonek wygłosi wykład pt. "Solarstalgia, fotosynteza i roślinna ciemnia", a Zofia Kwasieborska wykład pt. "Dialog międzygatunkowy. Jak odkrywać pozaludzki świat?".

W czasie prezentacji zostaną przedstawione przykłady możliwych inspiracji wizualnych i konceptualnych obecnych we współczesnej biologii molekularnej i komórkowej, ze szczególnym uwzględnieniem technik mikroskopowych. Zostaną omówione także korzyści, jakie mogą odnosić naukowcy i artyści sztuk wizualnych w ramach projektów naukowo-artystycznych (Art & Science). Zostanie zaprezentowana idea kolekcji sztuki współczesnej w Instytucie Nenckiego PAN.

W drugiej części zostanie przedstawiona wystawa prac studentów Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie inspirowana wizytami w laboratoriach naukowych m.in. w Pracowni Obrazowania Mózgu Instytutu Nenckiego PAN.

Stock markets are often seen as “black magic.” This lecture shows that they respond systematically to information, and explains how economic and financial factors shape market performance.
 

Współczesne warunki życia w miastach są nierozerwalnie związane z korzystaniem z urządzeń elektrycznych, a dziś skupimy się na oświetlaniu miasta nocą.

W warunkach dużego miasta jest prawie zawsze obecne przez całą noc i to nie tylko oświetlając ulice, ale także często świecąc w niebo lub zaglądając w nasze okna. Mieszkańcy są więc pozbawieni widoku gwiazd i księżyca, ale to nie zawsze oznacza, że latarnie uliczne dobrze oświetlają chodniki i miejsca ważne dla poczucia bezpieczeństwa. Podobnie rzecz się ma z oświetlaniem zabytków i budowli użyteczności publicznej, kiedy nadmiar niewłaściwie zainstalowanych źródeł światła wcale nie eksponuje urody czy znaczenia obiektu. Również agresywne reklamy świetlne często swoim światłem „wdzierają się” do wnętrza domów mieszkalnych, bowiem najczęściej świecą przez całą noc, nawet wówczas, kiedy w ich bliskości nie ma szans na pojawienie się choć jednej osoby. Pamiętać także warto, że światła miejskie docierają do parków, nie dając możliwości nocnego odpoczynku ani roślinom ani mieszkającym tam różnym gatunkom zwierząt.

Tak jest na zewnątrz – a jakie warunki stwarzamy sobie sami w mieszkaniach, zwłaszcza wieczorem, kiedy już wykonamy wszystkie czynności wymagające oświetlenia wnętrza? Najczęściej włączamy telewizor, komputer, tablet, smartfon – zwłaszcza ten ostatni bardzo często towarzyszy młodym osobom praktycznie przez całą dobę, ze względu na nieustanną potrzebę sprawdzania, czy przypadkiem nie omija ich jakaś ważna wiadomość. Zresztą i starsze pokolenia, nawykłe do oglądania programów TV, bardzo często zasypiają przy włączonym telewizorze, bo jak twierdzą – światło tego urządzenia nie przeszkadza im w śnie.

A tymczasem – prawie wszystko to, co zostało tutaj opowiedziane stanowi poważne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania ludzi, a także towarzyszących nam roślin i zwierząt. Bowiem brak ciemności nocnej zakłóca funkcjonowanie zegara biologicznego, co z kolei bywa przyczyną wielu chorób, słusznie nazywanych „cywilizacyjnymi” i zagraża różnorodności biologicznej.

Podczas naszego spotkania przedstawię najważniejsze argumenty wskazujące na niebezpieczeństwa wynikające z niekontrolowanego stosowania sztucznego światła w godzinach nocnych a wspólnie zastanowimy się, jak temu zapobiegać. Bo przecież wyłączenie światła jest czynnością prostą, niewymagającą stosowania specjalnych urządzeń ani wysiłku – poza odrobiną wyobraźni, dobrej woli i wiedzy. Po to mamy się dzisiaj spotkać.

Многомерное шкалирование, обучение без учителя, метод главных компонент, фолдинг РНК - вы когда-нибудь слышали такие термины? Если нет - не пугайтесь! На этом занятии мы вместе разберёмся, что они означают и как расстановка точек на клетчатой бумаге и сопоставление пар скобок связаны с предсказанием сложных трёхмерных структур молекул РНК.

В эпоху AlphaFold даже искусственному интеллекту не удаётся разгадать тайну рибонуклеиновой кислоты, одной из самых непростых макромолекул живой природы. Её последовательность записана всего четырьмя буквами - А, У, Г и Ц, - но при этом она может принимать удивительно разнообразные формы. Мы узнаем, как вычислительные алгоритмы помогают нам раскрыть природу РНК, поглядим на кирпичики её трёхмерной структуры и попробуем себя в роли предсказателей структур РНК.